0

حجاب و قانونمندى روابط زن و مرد در روایات اسلامى

 
alizare1
alizare1
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : خرداد 1389 
تعداد پست ها : 6234
محل سکونت : یزد

حجاب و قانونمندى روابط زن و مرد در روایات اسلامى

حجاب و قانونمندى روابط زن و مرد در روایات اسلامى

پدید آورنده : عباس رجبى ، صفحه 14

در روایات اسلامى، ضرورت پوشش زن مورد تأکید قرار گرفته است. ضمن اشاره به این روایات، به برخى از عناوینى که در این روایات درباره نحوه ارتباط زن و مرد با یکدیگر است و در راستاى اهداف حجاب قرار دارد، اشاره مى شود:

کیفیت پوشش زن در کلام معصومین

در این قسمت، روایاتى که در ذیل آیات حجاب وارد شده و نیز روایاتى که زنان را امر به پوشش مى کند، مى آید:

فضیل بن یسار گوید: از امام صادق (علیه السلام) سوءال کردم، آیا آرنج هاى دست زن، بخشى از زینت اوست که خداوند در قرآن فرموده: زنان زینت خود را آشکار نکنند مگر براى شوهرانشان؟ فرمود: بله و تمام بدن زن غیر از صورت و دست ها تا مچ، از زینت او محسوب مى شود (که باید از نامحرم پوشیده شود) (فروع کافى، ج 5، ص 520).

امام صادق(علیه السلام)مى فرماید: بر دخترى که به سن بلوغ مى رسد، روزه و حجاب واجب است (وسایل الشیعه، ج 4، ص 409).

در روایتى رسول خدا (صلى الله علیه وآله) درباره عذاب زنان گناهکار در روز قیامت مى فرماید: ...اما زنى که به موى سرش آویزان بود به این دلیل بود که مویش را از نامحرم نمى پوشاند(بحارالانوار، ج 100، ص 247).

امام صادق(علیه السلام)فرمود: براى زن مسلمان صحیح نیست روسرى و پیراهنش به گونه اى باشد که او را نپوشاند (مستدرک الوسائل، ج 14، ص 255).

امام على(علیه السلام)فرمود: به راستى که زن، شادى بخش زندگى است، هر کس که او را به همسرى گرفت باید بپوشاندش (غرر الحکم، حدیث 16637).

عایشه گوید: روزى اسماء دختر ابوبکر در حالى که لباس هاى نازکى بر تن داشت، نزد رسول خدا آمد. آن حضرت روى از او برگرداند و فرمود: اى اسماء، وقتى دختر به سن بلوغ رسید نباید از بدن او جز این و این (در حالى که به صورت و دستش تا مچ اشاره مى کرد) دیده شود (سنن ابى داود، ج 4، ص 87).

نگاه به نامحرم

برخى روایات، افراد را از نگاه هاى شهوانى به غیر همسر نهى مى کند:

از امام صادق (علیه السلام) نقل شده که مى فرمودند: نگاه شهوانى به نامحرم تیرى از تیرهاى مسموم شیطان است، و چه بسا لحظه اى نگاه، باعث حسرتى طولانى مى شود (فروع کافى، ج5، ص 599).

در روایت دیگرى آمده: پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) زنان را از نگاه کردن به مردان نهى کرد (مستدرک الوسایل، ج14، ص289).

ام سلمه گوید: من و میمونه نزد رسول خدا بودیم که ابن امّ مکتوم نابینا بر ما وارد شد؛ و این جریان بعد از واجب شدن حجاب بود. ایشان به ما فرمود: خود را از او پنهان کنید. گفتیم: اى رسول خدا، او نابیناست و ما را نمى بیند. فرمود: آیا شما هم نابینا هستید و او را نمى بینید؟(وسایل الشیعه، ج 20، ص 222).

در روایت دیگرى آمده است: روزى در محضر رسول خدا در بقیع، زنى از روى مرکب به زمین افتاد؛ حضرت براى این که نگاهش به بدن او نیفتد رویش را به طرف دیگر برگرداند. اصحاب گفتند: اى رسول خدا آن زن شلوار دارد (و پاهایش پوشیده است). حضرت سه مرتبه فرمود: خدایا زنانى را که شلوار به تن مى کنند بیامرز؛ اى مردم شلوار بپوشید که بهتر شما را مى پوشاند و زنانتان را وقتى از خانه خارج مى شوند به وسیله پوشش شلوار از دید نامحرم حفظ کنید (مستدرک الوسایل، ج 3، ص 244).

آرایش کردن زن براى نامحرم

روایات، آرایش و زینت کردن زن براى مردان بیگانه را حرام مى داند:

رسول خدا (صلى الله علیه وآله) زنان را از آرایش براى غیر شوهرشان نهى مى کرد و مى فرمود: هر کس چنین کند، خداوند حق دارد او را به آتش جهنم بسوزاند (منبع پیشین، ج 14، ص 280).

در روایتى، رسول خدا (صلى الله علیه وآله) درباره عذاب زنان گناهکار در روز قیامت مى فرماید: ... اما زنى که گوشت بدن خود را مى خورد، به این خاطر بود که بدنش را براى نامحرم آرایش مى کرد (بحارالانوار، ج 100، ص 247).

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) به زنى به نام حولاء فرمود: اى حولاء، زینت و آرایش خود را به غیر همسرت نشان نده (مستدرک الوسایل، ج 14، ص 242).

لباس هایى که براى زنان ممنوع است

روایات، پوشیدن لباس هاى مهیّج و فتنه انگیز را ممنوع مى کند:

امام على(علیه السلام)فرمود: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) زن را از پوشیدن لباسى که او را مشهور و انگشت نما کند و از زینت کردن به زیورآلاتى که صدا ایجاد مى کند (و سبب جلب توجه نامحرم مى شود)، نهى کرد (منبع پیشین).

حکم بن مسکین گوید: سعیده و منّه خواهران محمدبن ابى عمیر براى من نقل کردند که ما بر امام صادق(علیه السلام) وارد شدیم و پرسیدیم: آیا جایز است زن به زیارت برادر مسلمانش برود؟ فرمود: بله . پرسیدیم آیا مى تواند با او مصافحه کند؟ فرمود: از زیر لباس مانعى ندارد.(در این هنگام) یکى از آنها گفت: این خواهر من به زیارت برادران مسلمانش مى رود؛ امام (به او) فرمود: وقتى به زیارت برادر مسلمانت مى روى لباس رنگارنگ (و جذّاب) نپوش (فروع کافى، ج 5، ص 526).

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله)فرمودند: حکایت زنى که دامن کشان و آمیخته به زینت، در بیرون خانه رفت و آمد مى کند، چون ظلمتى است در روز قیامت که از خود نور ندارد (نهج الفصاحة، حدیث 2721).

و نیز پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) در روایتى فرمود: هرکس به همسرش اجازه دهد که با لباس هاى نازک و مهیّج در بین انظار حاضر شود، خداوند او را به آتش جهنم مى افکند (بحارالانوار، ج100، ص242).

دست دادن (مصافحه) با نامحرم

روایات، لمس بدن زن نامحرم را جایز نمى داند که ما براى نمونه به یک روایت اکتفا مى کنیم:

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) فرمودند: هر کس با زن نامحرمى دست بدهد، روز قیامت دست بسته مى آید سپس به آتش افکنده مى شود (وسایل الشیعه، ج20، ص198).

اهل بیت(علیهم السلام)، الگوى حجاب

برخى روایات اهل بیت (علیهم السلام) را به عنوان الگوى عملى رعایت حجاب معرفى مى کند و نشان مى دهد که آنان توجه زیادى به این موضوع داشته اند:

عبدالله بن حسن به اسناد خود از پدران معصومش(علیهم السلام) روایت کرده است زمانى که ابوبکر و عمر تصمیم گرفتند از رسیدن فدک به حضرت فاطمه (علیهاالسلام) مانع شوند و این خبر به آن حضرت رسید، مقنعه بر سر پیچیدند (و محکم بستند) و چادر خود را بر تن کردند و همراه جماعتى از زنان خویشاوند و یاران خود آمدند، در حالى که (بر اثر بلندى چادر) بر پایین و ذیل آن پا مى گذاشتند (مجمع البیان، ج 1، ص 253).

امام صادق از پدرش روایت مى کند (روزى) مرد نابینایى از فاطمه (علیهاالسلام) اجازه خواست تا بر او وارد شود. پس فاطمه خود را از او پنهان کرد. پیامبر از او پرسید: چرا خود را از او پنهان مى کنى در حالى که او تو را نمى بیند؟ فاطمه گفت: اگر چه او مرا نمى بیند، ولى من او را مى بینم و او مى تواند بوى مرا استشمام کند. پیامبر فرمود: گواهى مى دهم که تو پاره تن من هستى (مستدرک الوسایل، ج 14، ص 189).

در روایتى ابن عباس گوید: بعد از نزول آیه 53 احزاب که به مردان دستور مى داد با زنان پیامبر از پشت پرده صحبت کنند، على (علیه السلام) به منزل ام سلمه براى دیدار رسول خدا رفت و دقّ الباب کرد. پیامبر(صلى الله علیه وآله) کوبنده در را شناخت، ولى ام سلمه او را نشناخت. پیامبر به همسرش فرمود: برو و در را باز کن. ام سلمه گفت: مگر چه کسى پشت در است که من باید در را براى او باز کنم، مگر دیروز آیه نازل نشد که با زنان پیامبر از پشت پرده صحبت کنید؟ آیا من باید با محاسن و زیبایى هایم جلوى او ظاهر شوم؟ رسول خدا از این سخن ناراحت شد و فرمود: هر کس دستور پیامبر را اطاعت کند دستور خدا را اطاعت کرده است، بلند شو و در را باز کن، همانا پشت در، مردى است که نه نادان است ونه سبک مغز و نه عجول، خدا و پیامبر را دوست دارد و خدا و پیامبر هم او را دوست دارند، هرگز در را باز نمى کند مگر آن که تو آن قدر از او دور شوى که صداى پایت شنیده نشود. ام سلمه به طرف در آمد در حالى که سخنان پیامبر را درباره حضرت على تکرار مى کرد و در را باز کرد. پس امام(علیه السلام) آن قدر در آن جا مکث کرد تا این که ام سلمه از کنار در دور شد و وارد اتاقش گردید. سپس امام وارد شد و بر رسول خدا سلام کرد. آنگاه ام سلمه او را شناخت (تفسیر البرهان، ج6، ص299).

استعمال بوى خوش براى زن

روایات، استفاده زن از عطر و بوى خوش را در حضور نامحرم ممنوع مى کند:

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله)فرمودند: وقتى زنى براى کسى جز شوهر خود، بوى خوش به کار ببرد، مستحق آتش جهنم و سرزنش است (منبع پیشین، ص 36).

در حدیث دیگرى فرمود: اگر زنى خود را معطر کند، پس بر نامحرمان بگذرد تا بوى او را دریابند، زناکار است (منبع پیشین، ص 34).

همچنین فرمود: هر زنى خود را معطر کند و از خانه خارج شود، مشمول لعنت الهى است تا وقتى به خانه برگردد (فروع کافى، ج 5، ص 518)

قرار گرفتن با نامحرم در جاى خلوت

روایات از خلوت کردن زن و مرد بیگانه با هم نهى مى کند:

رسول خدا (صلى الله علیه وآله)فرمود: هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد شب را در جایى نمى گذراند که صداى تنفس زن نامحرم به گوشش برسد (وسایل الشیعه، ج 20، ص 185).

رسول خدا (صلى الله علیه وآله) فرمود: از گفتگو با زنان بپرهیزید که هر وقت مردى با زنى خلوت کند، قصد او کند (نهج الفصاحه، ص202، حدیث1004).

امام صادق (علیه السلام) فرمود: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) از زنان بیعت گرفت که هرگز با مردان بیگانه خلوت نکنند (فروع کافى، ج5، ص519).

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) در ضمن حدیثى طولانى، به زنى به نام حولاء فرمود: اى حولاء بر زن حلال نیست پسرى را که به حد بلوغ رسیده به منزلش بیاورد و چشمش محو تماشاى او شود و نیز خود را در معرض دید او قرار دهد و همراه او غذا بخورد و بیاشامد، مگر آن که آن پسر بر او محرم باشد و همسرش هم حاضر باشد (مستدرک الوسایل، ج 14، ص 242).

شوخى کردن با نامحرم

روایات از شوخى هاى زننده و سخنان و ملاقات هاى غیرضرورى زن و مرد نامحرم نهى مى کند:

هر کس با زنى غیر همسر خود شوخى زننده کند خداوند (در قیامت) او را در برابر هر کلمه اى که در دنیا با آن زن سخن گفته، هزار سال زندان مى کند (وسایل الشیعه، ج 20، ص 198).

حد سخن گفتن و ارتباط با نامحرم

در روایتى رسول خدا (صلى الله علیه وآله) زنان را نهى فرمود از این که در حضور نامحرم بیشتر از پنج کلمه (یا جمله) درباره مسائل ضرورى سخن بگویند (بحارالانوار،ج 100، ص 243).

همچنین در روایت دیگرى آمده است: ابوبصیر گوید: در کوفه براى زنى قرآن مى خواندم، روزى با او مختصرى شوخى و مزاح کردم؛ پس از مدتى که خدمت امام باقر (علیه السلام) رسیدم مرا مورد سرزنش قرار داد و فرمود: هر کس در خلوت مرتکب گناه شود خدا به او نظر رحمت نمى کند. (سپس فرمود:) به آن زن چه گفتى؟ من از خجالت صورتم را پوشاندم و توبه کردم. پس فرمود: دیگر چنین کارى را تکرار نکن. (بحارالانوار، ج 46، ص 247).

امام على(علیه السلام)فرمود: هر کس با دختران و پسران جوان شوخى کند (وبگو و بخند داشته باشد)، قطعاً به زنا دچار مى شود (مستدرک الوسایل، ج 14، ص 331).

امام صادق (علیه السلام) فرمود: رسول خدا (صلى الله علیه وآله) بر تمام زنان سلام مى کرد و آنان به سلام او پاسخ مى دادند و امیرالموءمنین(علیه السلام) نیز بر زنان سلام مى کرد ولى دوست نداشت بر زنان جوان سلام کند و مى فرمود: مى ترسم صداى آنان مرا خوش آید و ضررى که از این جهت بر من وارد مى شود، بیش از ثوابى باشد که از سلام کردن به آنان مى طلبم (فروع کافى، ج2، ص 648).

امیرالموءمنین (علیه السلام)فرمود: بر زنان سلام نکنید و آنان را به غذا خوردن با خود دعوت نکنید (منبع پیشین، ج5، ص534).

امام على(علیه السلام)فرمود: پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) زنان را از بلند صحبت کردن نهى مى کرد مگر آن که ناچار باشند؛ و نیز مردان را از سلام کردن بر آنان نهى مى نمود (مستدرک الوسایل، ج14، ص280).

همانند شدن زن و مرد به یکدیگر

برخى روایات، زن را و مرد را از شبیه شدن به یکدیگر نهى مى کند، مثل:

جابر بن یزید جعفى گوید: از امام محمد باقر(علیه السلام) شنیدم که بارها مى فرمود: براى زن جایز نیست که خود را (در پوشش) شبیه مردان کند، زیرا رسول خدا لعنت کرده است مردانى که خود را شبیه زنان مى کنند و زنانى که خود را شکل مردان در مى آورند (منبع پیشین، ج3، ص246).

در روایت دیگرى پیامبر فرمود: خدا زنان مردنما را لعنت کند (سنن ابى داود، حدیث 4099).

تشویق به حیا و عفت

روایات، افراد را به داشتن عفت و حیا و غیرت تشویق مى کند:

امام باقر (علیه السلام) فرمود: بهترین زنان شما کسانى اند که وقتى با شوهران شان خلوت مى کنند و لباس خود را در مى آورند، در انجام رفتارهاى جنسى خجالت نکشند، ولى وقتى در حضور دیگران اند، لباس و پوشش دارند و با حیا هستند. (تهذیب الاحکام، ج7، ص 399).

امام على (علیه السلام) به اهل عراق فرمود: اى اهل عراق، به من خبر رسیده که زنان شما در کوچه و خیابان به مردان تنه مى زنند، آیا حیا نمى کنید؟ آیا نسبت به زنانتان غیرت ندارید که به بازارها مى روند و مزاحم مردان مى شوند؟ خدا لعنت کند مردى را که غیرت ندارد (وسایل الشیعه، ج 20، ص 235).

رسول خدا (صلى الله علیه وآله)هفت نفر را لعنت کرد که یکى از آنها مردى است که نسبت به پوشش و عفت همسرش بى توجه است (مستدرک الوسایل، ج 14، ص 291)

پیامبر خدا به امیرالموءمنین فرمود: اى على هر مردى از زنش اطاعت کند، خداوند او را به «صورت» داخل جهنم مى اندازد. امام على(علیه السلام) عرض کرد: در چه چیزى از زنش اطاعت کند؟ فرمود: به او اجازه دهد به جاهاى نامناسب برود ودر حضور نامحرمان لباس هاى نازک و بدن نما بپوشد (بحارالانوار، ج 100، ص 242).

اختلاط با نامحرم

در روایات، از رفت و آمد زن، خصوصاً زن جوان در جاهاى شلوغ و در انظار مردان بیگانه و نیز از اختلاط با نامحرم، نهى مى کند، هر چند به بهانه عبادت باشد:

از رسول خدا (صلى الله علیه وآله) رسیده که ایشان زنان را از رفت و آمد در وسط کوچه نهى مى کردند و مى فرمودند زنان هنگام راه رفتن از وسط کوچه راه نروند (بلکه از کنار آن راه بروند) (مستدرک الوسایل، ج 14، ص280).

امام صادق (علیه السلام) فرمود: بر زن جوان سزاوار نیست به تشییع جنازه رود و بر آن نماز بگزارد ، مگر آن که زنى مسن و پیر باشد (منبع پیشین، ج3، ص 243).

پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) فرمودند: بهترین مسجد زنان کنج خانه آنهاست (علل الشرایع، ج 1، ص 374).

امام صادق فرمود: بر زنان جایز نیست صداى خود را به لبیک بلند کنند و حجرالاسود را استلام نمایند به خانه کعبه وارد شوند و در سعى بین صفا و مروه، هروله (دویدن) کنند (فروع کافى، ج4، ص405).

فسادانگیز بودن بدحجابى

روایاتى که بدحجابى و رعایت نکردن حریم بین زن مرد را سبب فساد اخلاق مى داند:

پیامبر (صلى الله علیه وآله) فرمود: زن اندامى شهوت انگیز دارد که خانه اش پوشش آن است؛ اگر خود را نپوشاند همین که از خانه خارج شد، شیطان او را احاطه مى کند (مجموعه ورّام، ج2، ص 119).

امام رضا (علیه السلام) فرمود: نگاه کردن به موى سر زنان چه شوهردار و چه بى شوهر حرام است، زیرا سبب برانگیخته شدن غریزه شهوت مردان مى شود و این برانگیختگى آنان را به فساد و انجام کارهاى حرام و نازیبا مى کشاند؛ هم چنان که نگاه کردن به قسمت هاى دیگر بدن زن نیز همین حکم را دارد (بحارالانوار، ج 101، ص 34).

سوتیترها

روزى اسماء دختر ابوبکر در حالى که لباس هاى نازکى بر تن داشت، نزد رسول خدا آمد. آن حضرت روى از او برگرداند و فرمود: اى اسماء، وقتى دختر به سن بلوغ رسید نباید از بدن او جز این و این (در حالى که به صورت و دستش تا مچ اشاره مى کرد) دیده شود

بر زن حلال نیست پسرى را که به حد بلوغ رسیده به منزلش بیاورد و چشمش محو تماشاى او شود و نیز خود را در معرض دید او قرار دهد و همراه او غذا بخورد و بیاشامد، مگر آن که آن پسر بر او محرم باشد و همسرش هم حاضر باشد

اى اهل عراق، به من خبر رسیده که زنان شما در کوچه و خیابان به مردان تنه مى زنند، آیا حیا نمى کنید؟ آیا نسبت به زنانتان غیرت ندارید که به بازارها مى روند و مزاحم مردان مى شوند؟ خدا لعنت کند مردى را که غیرت ندارد

وقتی احساس غربت می کنید یادتان باشد که خدا همین نزدیکی است .

******

جمعه 24 تیر 1390  11:27 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها