داستان جنگ ذات السلاسل

تفسير نمونه ج : 27ص :238

 

بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَ الْعَدِيَتِ ضبْحاً(1) فَالْمُورِيَتِ قَدْحاً(2) فَالمُْغِيرَتِ صبْحاً(3) فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعاً(4) فَوَسطنَ بِهِ جَمْعاً(5) إِنَّ الانسنَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ(6) وَ إِنَّهُ عَلى ذَلِك لَشهِيدٌ(7) وَ إِنَّهُ لِحُب الْخَيرِ لَشدِيدٌ(8) × أَ فَلا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثرَ مَا فى الْقُبُورِ(9) وَ حُصلَ مَا فى الصدُورِ(10) إِنَّ رَبهُم بهِمْ يَوْمَئذٍ لَّخَبِيرُ(11)

تفسير نمونه ج : 27ص :239

ترجمه:

بنام خداوند بخشنده مهربان

1 -سوگند به اسبان دونده‏اى كه نفس زنان ( به سوى ميدان جهاد ) پيش رفتند.

2 -و سوگند به آنها ( كه بر اثر برخورد سمشان به سنگهاى بيابان ) جرقه‏هاى آتش افروختند.

3 -و با دميدن صبح بر دشمن يورش بردند.

4 -و گرد و غبار به هر سو پراكنده كردند .

5 -و ( ناگهان ) در ميان دشمن ظاهر شدند.

6 -كه انسان در برابر نعمتهاى پروردگارش ناسپاس و بخيل است.

7 -و او خود نيز بر اين معنى گواه است.

8 -او علاقه شديدى به مال دارد.

9 -آيا نمى‏داند روزى كه تمام آنچه در قبرهاست زنده مى‏شود.

10 -و آنچه در درون سينه‏ها است آشكار مى‏گردد.

11 -در آن روز پروردگارشان از آنها كاملا با خبر است.

 

در حديثى آمده است كه اين سوره بعد از جنگ ذات السلاسل نازل شد و ماجرا چنين بود : در سال هشتم هجرت به پيغمبر اكرم (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) خبر دادند كه دوازده هزار سوار در سرزمين يابس جمع شده ، و با يكديگر عهد كرده‏اند كه تا پيامبر

تفسير نمونه ج : 27 ص :240

(صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) و على (عليه‏السلام‏) را به قتل نرسانند و جماعت مسلمين را متلاشى نكنند از پاى ننشينند ! پيغمبر اكرم (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) جمع كثيرى از ياران خود را به سركردگى بعضى از صحابه به سراغ آنها فرستاد ، ولى بعد از گفتگوهائى بدون نتيجه بازگشتند ، سرانجام پيغمبر اكرم (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) على (عليه‏السلام‏) را با گروه كثيرى از مهاجر و انصار به نبرد آنها اعزام داشت ، آنها به سرعت به سوى منطقه دشمن حركت كردند و شبانه راه مى‏رفتند ، و صبحگاهان دشمن را در حلقه محاصره گرفتند ، نخست اسلام را بر آنها عرضه داشتند چون نپذيرفتند هنوز هوا تاريك بود كه به آنها حمله كردند و آنان را درهم شكستند ، عده‏اى را كشتند ، و زنان و فرزندانشان را اسير كردند ، و اموال فراوانى به غنيمت گرفتند .

سوره و العاديات نازل شد در حالى كه هنوز سربازان اسلام به مدينه باز نگشته بودند ، پيغمبر خدا (صلى‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) آن روز براى نماز صبح آمد ، و اين سوره را در نماز تلاوت فرمود، بعد از پايان نماز اصحاب عرض كردند : اين سوره‏اى است كه ما تا به حال نشنيده بوديم!.

فرمود : آرى ، على (عليه‏السلام‏) بر دشمنان پيروز شد ، و جبرئيل ديشب با آوردن اين سوره به من بشارت داد.

چند روز بعد على (عليه‏السلام‏) با غنائم و اسيران به مدينه وارد شد بعضى معتقدند كه اين يكى از مصاديق روشن آيه است نه شان نزول.