تفسير نمونه ج : 3ص :72
خود پيغمبر (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) با اينكه تمايل بخروج از مدينه نداشت به اين مشورت احترام گذاشت و نظريه طرفداران خروج از مدينه را انتخاب كرد و با يك نفر از اصحاب براى مهيا كردن اردوگاه از شهر خارج شد و محلى را كه در دامنه كوه احد از جهت شرائط نظامى موقعيت حساسى داشت براى اردوگاه انتخاب فرمود .
مسلمانان براى دفاع آماده مىشوند
آن روز ، روز جمعه بود كه پيامبر (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) اين مشورت را به عمل آورد ، پس از آن براى اداى خطبه نماز جمعه ايستاد ، بعد از حمد و ثناى خداوند يكتا ، مسلمانان را از نزديك شدن سپاه قريش آگاه ساخت و فرمود : اگر شما با جان و دل براى جنگ آماده باشيد و با چنين روحيهاى با دشمنان بجنگيد خداوند بطور يقين پيروزى را نصيبتان مىكند و در همان روز با هزار نفر از مهاجر و انصار رهسپار اردوگاه شدند .
پيغمبر (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) شخصا فرماندهى لشكر را به عهده داشت ، و قبل از آنكه از مدينه خارج شوند دستور داد سه پرچم ترتيب دهند ، يكى را به مهاجران و دو تا را به انصار اختصاص داد.
پيامبر فاصله ميان مدينه و احد را پياده پيمود ، و در طول راه از صفوف لشكر سان مىديد و به دست خود صفوف لشكر را مرتب و منظم مىساخت ، تا در يك صف راستو مستقيم حركت كنند.
مورخ معروف حلبى در كتاب خود مىنويسد : پيغمبر اكرم (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) هنوز به احد نرسيده بود كه ضمن بازديد لشكر گروهى را در ميان آنها ديد كه هرگز نديده بود ، پرسيد اينها كيستند ؟ عرض كردند عدهاى از يهودند كه با عبد الله ابن ابى هم پيمان بودهاند ، و بدين مناسبت به يارى مسلمانان آمدهاند ، حضرت
تفسير نمونه ج : 3ص :73
تاملى كرد و فرمود : براى جنگ با مشركان از مشركان نتوان يارى گرفت ، مگر اينكه مسلمان شوند يهود اين پيشنهاد را قبول نكردند ، و همگى به مدينه باز گشتند ، و به اين ترتيب از قواى يكهزار نفرى پيامبر (صلىاللهعليهوآلهوسلّم) سيصد تن كم شد .
ولى مفسران نوشتهاند چون با پيشنهاد عبد الله ابن ابى موافقت نشد ، او در اثناى راه از همراهى پيامبر خوددارى نمود ، و با جمعى كه تعدادشان بالغ بر سيصد نفر بود به مدينه بازگشتند.
بهر حال پيامبر پس از تصفيه لازم ، با قواى خود كه هفتصد نفر بودند به پاى كوه احد رسيد ، بعد از اداى نماز صبح صفوف مسلمانان را آراست.
عبد الله ابن جبير را با پنجاه نفر از تيراندازان ماهر ، مامور ساخت در دهانه شكاف كوه قرار گيرند ، و به آنها اكيدا توصيه كرد كه در هر حال از جاى خود تكان نخورند و پشت سر سپاه را حفظ كنند ، و فرمود حتى اگر ما دشمن را تا مكه تعقيب كنيم و يا اگر دشمن ما را شكست داد و ما را تا مدينه مجبور به عقب - نشينى كرد ، باز هم از سنگرگاه خود دور نشويد
از آنطرف ابو سفيان ، خالد بن وليد را با دويست سرباز زبده ، مراقب اين گردنه كرد و دستور داد در كمين باشيد تا وقتى كه سربازان اسلام از اين دره كنار بكشند ، آنگاه بلافاصله لشكر اسلام را از پشت سر مورد حمله قرار دهيد.
