در شمارهء قبل گفتیم که هوس انتخاب همسر خارجی در میان جوانان بخصوص دانشجویان رو بتزاید است بطوریکه بعضی از نویسندگان آنرا یک پدیده اجتناب ناپذیر!و بعنوان یکی از نشانه های تکاپو،جهانجوئی و جهان- آشنائی ملی بشمار آورده اند!و مرتبا توصیه می کنند که نگرانی مردم در این مورد وجهی ندارد.
ولی با توجه بآمارهای موجود در مورد ازدواج محصلین ایرانی با خارجیان خصوصا در شرائط و وضع حاضر نگرانی مردم بیمورد و بیاصل نیست،مطابق آماری که در دست است تاکنون در حدود 2300 نفر از محصلین ایرانی مقیم خارج با دوشیزگان خارجی ازدواج کرده اند1
و با توجه بتعداد محصلین ایرانی خارج از کشور که در حدود بیست هزار نفر می باشند تقریبا 12 درصد یعنی(8/1)محصلین ایرانی با زنان خارجی ازدواج نموده اند و بعبارت روشن تر از هر 8 نفر محصل ایرانی که برای تحصیل بخارج می روند یک نفر با همسر خارجی ازدواج می کند.
آنچه بیشتر موجب نگرانی است اینکه این نسبت ازدواج جوانان ایرانی با زنان و دختران خارجی که در بالا ذکر کردیم یک نسبت ثابت و دائمی نیست که تحت شرائط و اوضاع و احوال مختلف تغییر پیدا نکند بلکه این مساله نیز مثل سایر مسائل اجتماعی و پدیدههای طبیعی تابع شرائط و عوامل مؤثر و تحولات علمی و صنعتی جوامع بشری می باشد.
با توجه باین حقیقت هیچ بعدی ندارد رسوم و آداب و افکار و اعمال انسانها نیز بموازات ترقیات علمی و صنعتی عصر حاضر خصوصا با تفوق علمی و صنعتی دنیای غرب بر ممالک شرق و احساس ضعف و زبونی بسیاری از کشورهای شرق نسبت بغرب،دچار دگرگونیهای عمیقی شده آمار ازدواج با خارجیان نیز بطور سرسام آوری بالا رود،
روی این ملاحظات نگرانی پدران و مادران ایرانی که باصالت خانوادگی و حفظ اساس مذهبی و رسوم و آداب ملی خود شدیدا علاقه مند هستند،بسیار منطقی و موجه بنظر می رسد و از این جهت بود که مدتی قبل عده ای از نمایندگان لایحهء تحریم ازدواج ایرانیها با زنان خارجی را برای تصویب بمجلس بردند و اما در اثر مخالفت بعضی از نمایندگان مورد تصویب قرار نگرفت.
اینک باید دید چه عواملی موجب این نگرانی فوق العادهء پدران و مادران ایرانی گشته و اصولا اینگونه ازدواجها چه مفاسدی را در بردارد. ما در ذیل چند مورد از آنها را از نظر خوانندگان گرامی می گذرانیم:
1-ایجاد شکاف عمیق در میان خانواده ها از لحاظ افکار و اعمال و آداب و عقاید دینی و مذهبی و تربیت فرزندان و بالاخره ایجاد یک نوع هرج و مرج مذهبی در میان خانوادهها و در نتیجه تضعیف مبانی اسلامی.
2-دگرگونی در آداب ملی و تغییر در اساس روابط اعضاء خانواده و اجتماع ایرانی.
3-جوانی که در خارج تحصیل کرده و با زنان خارجی ازدواج نمودهاند خواهناخواه پست های حساس کشور را در آینده اشغال خواهند نمود و با ملاحظهء این واقعیت این نگرانی پیش میآید که این افراد مبادا زیر نفوذ همسران خارجی در پست های حساس در انجام مصالح ممالک بیگانه دچار انحرافاتی شوند2.
4-شیوع اینگونه ازدواجها چه بسیار موجب می گردد جوانان مستعد و فعال و لایق کشور برای همیشه از وطن دور شده مقیم ممالک خارجه باشند و بدینترتیب نیروهای آماده جوانان و افکار و انرژی فوق العاده آنان که بطور حتم می توانست برای هموطنان ایرانی منشأ اثر مهمی بشود در بست در اختیار خارجیان قرار گیرد.ناگفته پیدا است از دست- دادن اینگونه مغزهای متفکر و پیشرو،بزرگترین لطمه و ضایعهء جبران ناپذیری برای حیثیت و ترقی و پیشرفت ایران می باشد.
5-بروز قهری اختلافات در میان چنین خانواده ها و عدم هماهنگی و عدم توافق در شئون مختلف زندگی خانوادگی در اثر اختلاف فاحش مذهبی بین زن و مرد و آداب و رسوم محلی آنها. باتوجه باین مفاسد و سایر مفاسدی که ما بجهت اختصار از ذکر آنها خودداری نمودیم منطق طرفداران آزادی مطلق ازدواج با خارجیان را چگونه توجیه باید نمود؟
یکی از طرفداران آزادی ازدواج مطلق با خارجیان که باصطلاح از شیوخ قوم بشمار می رود می گوید:ازدواج پسران ایرانی با دختران خارجی تالی فاسدی ندارد!!و بعضی دیگر از نمایندگان مجلس در مخالفت با تحریم ازدواج ایرانیان با زنان خارجی چنین اظهارنظر کرد: «آخر بمجلس چه که من چه جور زنی می خواهم بگیرم من دلم میخواهد بروم از کره ماه زن بیاورم»!!
اینها نمونهائی از منطق بعضی از بزرگان و رجال مملکت در دفاع از آزادی زناشوئی با
خارجیان می باشد،چنانکه خوانندگان عزیز ملاحظه می فرمایند این آقایان و سایر افرادی که این نوع طرز تفکر دارند ابدا در این مسئله بعقاید مذهبی و مبانی و دستورات اسلام و غیر آن توجهی ندارند اینک لازمست نظر اسلام را راجع بانتخاب همسر خارجی از نظر خوانندگان گرامی بگذرانیم تا خوانندگان عزیز با توجه بنظر اسلام در این مساله و آنچه سابقا گفتیم در عقاید و نظرات افراطی طرفداران ازدواج با خارجیان قضاوت کرده صحت و سقم آنرا بررسی نمایند:
اسلام چرا ازدواج با زنان و دختران غیر مسلمان را جایز نمیداند؟
چنانکه در مقالات گذشته توضیح دادیم منظور و هدف نهائی از ازدواج و زناشوئی بقاء نسل و ایجاد آرامش روحی و تسکین خاطر و ایجاد یک زندگی شرافتمندانه می باشد و اینک متعرض می شویم که اسلام این منظور و هدف اصلی زناشوئی را بمنظور ایجاد اجتماع بزرگ اسلامی که دارای ملیت واحد اسلامی بوده و قوانین آن در سراسر جهان اسلام مورد عمل باشد تعقیب نموده است و از اینرو اسلام مسلمانان را با یکدیگر هم- پایه دانسته است«المسلم کفو المسلم»3و ازدواج با کفار را جز در موارد خاصی که در آخر مقاله بآنها اشاره خواهد شد جایز نمی داند.
اسلام با تعقیب این هدف اساسی ارزش و عظمت اسلام و شخصیت بارز مسلمانان را در قبال کفار و دشمنان و بیگانگان بالا برده است و بدین وسیله جامعه اسلامی را از ایجاد هرج و مرج شدید و اختلاف فاحش در افکار و سلیقه های خاص که موجب می شود مسلمانان نتوانند وظائف اسلامی خود را بنحو احسن انجام دهند حفظ نموده است.
ازاین رو در ایجاد پیمان زناشوئی و تشکیل خانواده با غیر مسلمان بسیار سختگیر می باشد و نظام خاصی برای آن قائل شده و بمقتضای دوری و نزدیکی از قوانین اسلام احکام مخصوصی بر آنها مقرر نموده است.
اسلام ازدواج مسلمانان(زن و مرد و دختر و پسر)را با زنان و مردان غیر اهل کتاب (یهود و نصاری و مجوس)در هر صورت خواه بنحو موقت باشد یا دائم جایز نمی داند زیرا اسلام و کفر مثل دو قطب مخالف روبروی همدیگر بوده و ابدا با یکدیگر سازش ندارند و مسلم است که چنین ازدواجهای نامتناسب با چنین تضاد عمیق فکری و عملی،هیچگونه تسکین خاطر و آرامش روحی و یک زندگی شرافتمندانهء خالی از اختلافات خانوادگی،پدید نمی آورد و فرزندان چنین خانوادههای ناهماهنگ و غیر متناسب از لحاظ روحی و عقیدهای و رفتار و کردار در زندگی آیندهء خود دچار سرگردانی بوده سر درگم خواهند بود.
روی این ملاحظات و دلائل بسیار دیگری قرآن مجید خطاب بمسلمانان چنین می فرماید:
و لا تنکحوا المشرکات حتی یؤمن و لامة مؤمنة خیر من مشرکة ولو اعجبتکم و لا تنکحوا المشرکین حتی یؤمنوا و لعبد مؤمن خیر من مشرک ولو اعجبکم
یعنی«با زنان مشکر تا موقعیکه ایمان (بخدا و رسول او)نیاوردهاند ازدواج نکنید و(بدانید)کنیز مؤمن برای شما بهتر است از زن مشکر ولو اینکه(قیافه و اندام و سایر خصوصیات جسمی او)شما را شیقته خود سازد و(نیز) زن بمشرکین تا موقعیکه ایمان نیاوردهاند ندهید و (بدانید)که بنده مؤمن بهتر از مشرک است ولو اینکه وضع ظاهر مشرک فریبنده باشد چنانچه مشاهده می فرمائید قرآن مجید ازدواج با زنان مشکر را برپایه یک اصل مهم اسلامی که بقاء و عزت و شخصیت جهانی اسلام بآن بستگی دارد و آن ایمان بخدا و رسول او میباشد قرار داده و هر گز آنرا براساس هوسهای زودگذر و افکار نا- روا و عشقهای کاذب و قیافه جذاب و تناسب اندام و رنگ بدن استوار نساخته است و لذا دستور می دهد گول این علاقه های ظاهر را نخورید و مصالح کلی اسلامی را زیر پانگذارید.
جالب توجه اینکه قرآن مجید در ذیل آیات بالا علت تشریع قانون مزبور را برای مسلمانان توضیح می دهد و می فرماید:«
اولئک یدعون الی النار و اللّه یدعو الی الجنة و المغفرة باذنه
» یعنی«مشرکین و بیدینان شما را بسوی عذاب جهنم و انحراف از مسیر حق دعوت می کنند اما خداوند شما را بسوی بهشت و رحمت خود میخواند»
از اینرو اسلام بر مسلمانان اسیر در بلاد کفر حتی المقدور اجازه نمی دهد که در بلاد کفر با زنان کافر ازدواج کنند زیرا ممکن است فرزندی از آنها بوجود آید و در بلاد کفر باقی مانده و از حق و حقیقت دور شده و بآداب و رسوم و عقاید کفار تربیت شوند و از فطرت اصیل اسلام منحرف گردند4
اما راجع باهل کتاب گو اینکه منع اسلام از تشکیل خانواده با آنها بپایه منع از ازدواج با مشرکین و بیدینان نمی رسد و اسلام با اهل کتاب نظر باشتراک در عقیده بوجود صانع،انعطاف مختصری نشان می دهد ولی در عین حال در سر راه ازدواج با اهل کتاب نیز محدودیتهائی قائل می شود و لذا اسلام ازدواج دائم با اهل کتاب (یهود و نصاری و مجوس)را مادام که اسلام نیاورده اند جایز نمی داند چنانکه امام باقر(ع)در جواب این سؤال که«آیا خوردن حیواناتی که بدست مرد نصارائی ذبح شده است جایز است یا نه؟ فرمود:«علی(ع)از پیوند ازدواج(دائم) با آنان و از خوردن حیواناتی که بدست آنان ذبح شده و یا صید گردیده است منع مینمود»5
آری ممکن است برای برخی از مسلمانها در بعضی از موارد وضع خاصی پیش بیاید که ناچار از ازدواج با زنان اهل کتاب گردند و یا ممکن (بقیه در صفحه0)
دانشجویان در آمریکا و کانادا دومین کنفرانس قارهای در دانشگاه ایالت الینوی شمالی تشکیل شد.در این کنفرانس دانشجویان مسلمان از دانشگاههای مختلف قاره آمریکا شرکت کرده بودند.ر این کنفرانس 110 نفر که نماینده 17 دولت اسلامی و 9 ایالت آمریکائی و 19 دانشگاه و مرکز فرهنگی بودند،شرکت داشتند و موضوع اساسی مورد بحث مسئله«تربیت معنوی در اسلام بود.در کنفرانسهای دیگر،سه مسئله مهم: سیستم اقتصادی در اسلام،رژیم اجتماعی اسلام و نظام سیاسی اسلام مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.
از مهمترین نتایج این کنفرانسها تبادل افکار،آشنائی افراد متفکر اسلامی مقیم آمریکا و ایجاد روابط هرچه بیشتر بین انجمنهای اسلامی وابسته است.در این کنفرانسها،مشکلات موجود در جهان اسلام نیز مورد گفتگو قرار میگیرد.در موقع برگزاری مراسم این کنفرانس،خطبه نماز جمعه توسط مدیر مرکز اسلامی واشنگتن که مهمان کنفرانس بود،القاء شد و سپس مباحثی از قبیل«اهمیت تقوی در اسلام» و«اهمیت تربیت معنوی در اسلام»و«نقش ایمان در تکامل افراد»مطرح و مورد بحث قرار گرفت.
نکته جالب توجه آن بود که افراد شرکت- کننده،اعم از سیاه و سفید،عرب و عجم،در این کنفرانس،روح برادری اسلامی و صمیمیت واقعی را احساس می کردند و بسیار جای خوشوقتی است که این دانشجویان،در آینده نزدیک در کشورهای اسلامی مشاغل مهمی را عهده دار خواهند شد و با ایجاد آشنائی از دوران تحصیل،امید میرود که جهان اسلام در آینده نزدیک،بیش از پیش متحد و یگانه گردد.
بزودی ششمین کنفرانس سالانه اتحادیه انجمنهای اسلامی دانشجویان در شهر«مادیسون» ایالت«وسکنسن»تشکیل خواهد شد که گزارش امر را بعدا باطلاع برادران و دوستان عزیز خواهیم رسانید.
(با استفاده از روزنامه«اخبار العالم الاسلامی»چاپ مکه شماره 80)
اینگونه ازدواجها منجر باسلام آوردن زنان اهل کتاب و یا خانواده آنان شود،اسلام در اینگونه موارد تسهیلاتی برای مسلمانها و اسلام آوردن اهل کتاب فراهم کرده و قوانین استثنائی وضع نموده است ما در زیر یک مورد از آنها برای اطلاع خوانندگان ذکر می کنیم:
اسلام ازدواج با زنان اهل کتاب را در موقع ضرورت جایز می داند چنانکه از امام صادق (ع)دربارهء مردی که با زن یهودی و یا نصرانی در اثر پیدایش علاقه شدید و حالات خاص روحی که ناگزیر از ازدواج با او شده بود سؤال کردند حضرت فرمود:البته کار خوبی نکرده و در دین خود خللی وارد کرده و لکن اگر ناچار بازدواج بوده بایستی زن یهودی و یا نصرانی را از خوردن مشروبات الکلی و گوشت خوک شدیدا منع کند6
پی نوشت:
(1)کیهان 23 ر 1 ر 44-خواندیها شماره 62 سال 25
(4)وسائل ج 3 باب اول ص 63
(6)الوسائل ج 3 ص 61 حدیث 1
نویسنده:حسین,حقانی زنجانی
