( بخش آسیبهای استخوان و مفصل و عضله در کمکهای اولیه)
جدیترین آسیب استخوان ران، شکستگی است. برای شکسته شدن تنه این استخوان، نیروی قابل توجهی (مثلاً طی حادثه رانندگی یا سقوط از ارتفاع) موردنیاز است. جدی بودن این آسیب از آن جهت است که دو انتهای استخوان شکسته شده میتوانند رگهای خونی اصلی را سوراخ کرده و خونریزی ایجاد کنند و احتمال بروز شوک وجود دارد. شکستگی گردن استخوان ران در افراد مسن (بهویژه زنان) که استخوانهایشان با گذشت سن کمتراکمتر و شکننده شدهاند، شایع است. گاهی دو انتهای استخوانی در هم فشرده میشوند و این شکستگی حالت پایدار پیدا میکند (مبحث « شکستگیها » را ببینید). ممکن است مصدوم مبتلا به شکستگی گردن استخوان ران، قادر باشد قبل از مشخص شدن شکستگی تا مدتی راه برود. جدیترین نوع آسیب در مفصل لگن خاصره که البته شیوع بسیار کمی دارد، دررفتگی آن است.
تشخیص
ممکن است موارد زیر وجود داشته باشند:
- درد در موضع آسیب
ناتوانی در راه رفتن
نشانههای شوک
- کوتاه شدن اندام پایینی و چرخش زانو و انتهای پا به خارج (چون عضلات قوی، دو انتهای استخوانی شکسته شده را به روی یکدیگر حرکت میدهند).
اهداف
بیحرکت کردن اندام پایینی
فراهم کردن شرایط انتقال فوری به بیمارستان
1) به مصدوم کمک کنید تا دراز بکشد. در صورت امکان، از یک امدادگر بخواهید که به آرامی، اندام آسیبدیده را ثابت کند و نگه دارد.
2) ساق مصدوم را با ملایمت به حالت مستقیم درآورید. در صورت لزوم، مچ پا را تحت کشش قرار دهید تا به راست شدن اندام پایینی کمک کند.
3) با مرکز اورژانس تماس بگیرید و آمبولانس درخواست کنید. اگر انتظار دارید آمبولانس سریع به محل برسد، تا زمان ورود آمبولانس، اندام پایینی را در همین وضعیت نگه دارید.
4) اگر تصور میکنید که آمبولانس با تأخیر وارد خواهد شد، با ثابت کردن اندام مبتلا به اندام سالم، آن را بیحرکت کنید. اندام سالم را به آرامی در مجاورت اندام آسیبدیده قرار دهید. یک باند در محل مچ پا و انتهای پا (1) و سپس یکی هم در محل زانو (2) بپیچید. دو باند هم در بالا (3) و پایین (4) محل شکستگی بپیچید. بالشتکهای نرمی بین دو پا قرار دهید تا از مالش قسمتهای استخوانی به یکدیگر پیشگیری شود؛ سپس، باندها را در سمت سالم گره بزنید.
5) گامهای ممکن را برای درمان شوک در مصدوم طی کنید: با استفاده از پتو یا (چند تکه) لباس، مصدوم را از سرما محافظت کنید اما پاهای او را بالا نبرید.
هشدار!
مصدوم را از خوردن، آشامیدن یا سیگار کشیدن منع کنید چون ممکن است در بیمارستان به بیهوشی عمومی نیاز داشته باشد.
حتی اگر نشانههای شوک در مصدوم ظاهر شدهاند، پاهای او را بالا نبرید چون ممکن است صدمات داخلی بیشتری را سبب شوید.
مورد خاص
آمادهسازی جهت انتقال
اگر مسیر انتقال تا بیمارستان احتمالاً طولانی و ناهموار است، اقدامات نگهدارنده مستحکمتری برای اندامهای پایینی و انتهای پاها موردنیاز است. از یک آتل مناسب یا یک شی محکم و طویل (مثلاً دیرک نرده) که طول آن از حفره زیر بغل تا انتهای پا باشد، استفاده کنید. آتل را در کنار سمت آسیبدیده قرار دهید. چند بالشتک بین دو پا و بین آتل و بدن مصدوم بگذارید. انتهای دو پا را با هم در یک باند تا شده باریک بپیچید (1). با بستن باندهای تا شده پهن در مناطق قفسه سینه (2)، لگن (3)، زانوها (4)، بالا و پایین محل شکستگی (5 و 6) و یک نقطه دیگر (7)، آتل را به بدن ثابت کنید. روی محل شکستگی را باندپیچی نکنید. وقتی پای مصدوم کاملاً بیحرکت شد، باید با استفاده از روش چرخاندن مثل الوار او را به روی بیماربر منتقل کنید.
