چای دومین نوشیدنی پرمصرف جهان پس از آب است. برای بسیاری از ایرانیها چای اولین نوشیدنی طی شبانهروز است و چهبسا آب بدنشان را با استكان و لیوانهای چای لبسوز تامین میكنند.
با وجود عادت ترك نشدنی ایرانیها برای مصرف دائمی چای، این نوشیدنی برایشان عادی نمیشود و طعم و عطر و رنگ آن صاحبنظران بسیاری دارد و همواره محل مناقشه است! هر خانواده بخشی از درآمدش را برای خرید چای صرف میكند و در این میان در جستجوی مرغوبیت به نشان و مارك تجاری حك شده روی بستهبندیها نیز اعتنایی در خور میشود. با این حال حساسیتی كه هنگام خرید درباره مرغوبیت عطر و طعم چای مشاهده میشود درباره نحوه دم كردن آن اصلا وجود ندارد. در بهترین حالت چای صرفا باید دمكشیده و خوشرنگ باشد و فقط همین. در حالی دمكردن چای نكات ریز و شاید موشكافانهای دارد كه نزد مردم بسیاری از ملل رعایت آنها جزو اصول بیچون و چرای نوشیدن چای در خانه یا طی مراسم مختلف محسوب میشود. به عقیده كارشناسان صنعت تولید و فرآوری این محصول، انواع نامرغوبتر چای كه خوب دم بكشد و آماده شود نسبت به انواع مرغوبتر كه بد دم بكشد بسیار مطبوعتر و دلچسبتراست. مردمان شرق دور متخصصان دمكردن چای هستند و به گوش گرفتن سفارشهای سنتی و چند هزار ساله آنان برای تهیه یك فنجان چای عالی میتواند حتی مذاق مشتاقان به این نوشیدنی داغ را تازه كند.
ـ چای را در قوطیهای دربسته و به دور از سیر، پیاز، ادویهجات و سایر مواد معطر نگه دارید. رطوبت، نور آفتاب و هوای آزاد به تدریج از كیفیت چای خشك میكاهند. معلوم است كه با وجود این حساسیتهای چای خشك خرید آن به صورت فله و باز از مغازهها توصیه نمیشود.
ـ به جای تهیه چای عطری از مواد خوراكی معطر برای بهبود طعم و عطر چای استفاده كنید. اندكی پوست خشكیده مركبات بویژه لیمو، دارچین، برگ گل یاس، محمدی، نسترن، نعناع، هل، زعفران و وانیل بهترین عطردهندههای طبیعی چای هستند كه مخلوط كردن آنها با چای خشك پیش یا هنگام دمكردن تجربهای تازه و مسرتبخش از عطر و طعم چای را در پی دارد.
ـ از آب تازه جوشیده استفاده كنید. آب نباید به مرحله قلزدن برسد و استفاده از آب سماور كه مدام در حال جوشیدن است بخش بزرگی از مرغوبیت چای را از بین میبرد.
ـ چای را كمی پررنگ دم كنید و رنگ آن را پس از حاضر شدن با استفاده از آب جوش تنظیم كنید.
ـ هرگز چای را در كتری یا قوریهای فلزی دم نكنید كه عطر و طعمش كاملا از بین میرود. قوری چینی یا بلور بهترین وسیله برای این كار است.
ـ انواع چای روی حرارت غیرمستقیم پس از 5 الی 10 دقیقه دم میشود.
در این باره باید بنا به تجربه زمان كافی را به دست آورد. برای مثال برخی انواع چای مانند درشت و قلمی به 10 دقیقه زمان احتیاج دارند و بسیاری انواع دیگر با 10 دقیقه ماندن روی حرارت غیرمستقیم كیفیت خود را از دست میدهند. برای چای باروتی 5 دقیقه دمكشیدن كافی است.
ـ پیش از ریختن چای در استكان یا فنجان تفاله چای درون قوری را با یك قاشق چند بار هم بزنید.
ـ اگر میخواهید چای را برای مدت طولانی گرم نگه دارید ابتدا تفاله آن را از قوری خارج كنید.