عوارض زيبايی آمپولی

این روز‌ها برای جوان تر شدن خیلی كار‌ها می‌شود كرد! یكی از روش‌هایی كه برای رفع چین و چروك صورت به بكار می‌رود، تزریق بوتاكس است.
با اینكه در چند سال اخیر استفاده از بوتاكس رایج شده، اما از آغاز سال جدید میلادی، سازمان غذا و داروی آمریكا در مورد این روش، هشدار‌هایی مطرح كرده كه قابل تامل است.
بد نیست بدانید این سازمان بر خلاف همتایان اروپایی خود، تا این زمان به بیماران و پزشكان درباره خطرات بوتاكس هشدار رسمی اعلام نكرده بود.

سازمان غذا و داروی آمریكا مصرف سم بوتولینوم یا همان بوتاكس را در مقادیر محدود برای درمان انقباضات غیرقابل كنترل عضله شانه و گردن، پلك زدن اسپاسمودیك چشمان، تعریق بیش از حد از ناحیه زیر بغل و صاف كردن گهگاه چین‌های بین دو ابرو ( تنها كاربرد زیبایی) مجاز دانسته اما هشدار‌هایی هم در كنار آن مطرح كرده است.

از آنجا که این ماده به هر حال یک سم است، چنانچه درست تهیه نشود و خالص و نگهداری نشده باشد و همچنین درست تزریق نشود، موجب عوارضی می‌شود که گاهی جبران‌پذیرنیست .
به همین دلیل بوتاکس‌های غیراستاندارد، به‌خصوص وقتی افراد غیرمتخصص بدون توجه به نکات ایمنی از آن استفاده می‌کنند، بیشترخطرآفرین است. حتما این را هم شنیده‌اید که دوز استفاده از این سم دارویی خیلی اهمیت دارد؛ به‌طوری كه مسمومیت شدید با این سم به‌علت ایجاد فلج عضلات تنفسی می‌تواند منجر به مرگ شود.
همه اینها باعث شده تزریق غیرکارشناسانه بوتاکس احتمال خطرات گوناگونی مثل غیرقرینه شدن صورت و ابرو، افتادگی پلک و یا فلج صورت را به‌دنبال داشته باشد. انجمن جراحان پلاستیک و زیبایی كشورمان هم چندی پیش نسبت به خطرات تزریق بوتاکس كه در آرایشگاه‌ها و سالن‌های زیبایی انجام می‌شود، هشدار داده بود.
مسلم این است كه تنها متخصصان پوست دوره دیده می‌توانند از چنین عوارضی پیشگیری كنند، اما هشدار اخیر حتی در مورد كاربرد صحیح این دارو توسط متخصصان هم اعلام خطر جدی می‌كند.
بوتاکس، سم تصفیه و رقیق شده‌ای‌است که از باکتری عامل بوتولیسم (کلستریدیوم بوتولینوم، عامل مسمومیت غذایی کشنده) گرفته شده. این سم باجلوگیری از انتقال استیل کولین از عصب به عضله و فلج کردن عضلات باعث صاف شدن چین و چروک‌ها و کاهش خطوط بین ابروها و دور چشم می‌شود.
استیل کولین نوعی انتقال دهنده پیام‌های عصبی از مغز به عضله است که دستور انقباض را به عضله می‌رساند.
بوتاکس، اولین بار در سال 1980 برای درمان اختلالات عضلات مانند لوچی و تنبلی چشم، تیک‌های چشم و پلک زدن غیرقابل کنترل به‌کار رفت. وقتی به‌طور تصادفی اثر آن در کاهش چین‌های دور چشم مشاهده شد؛ جراحان پوست و زیبایی در سال1987 برای زیبایی از آن استفاده کردند.

مرگ كودكان
بوتاكس، داروی ضد‌چروك مشهور، در بعضی از مصرف‌كنندگان با علائم مسمومیت خطرناك بوتولیسم همراه بوده و حتی در بعضی كودكان آمریكایی موجب مرگ شده.
با شنیدن این خبر لابد از خودتان می‌پرسید كودكان را چه به تزریق بوتاكس ؟ كودكان را چه به رفع چروك ؟! لازم است بدانید بوتاكس كه این روز‌ها به‌دلیل كاربرد آن در زیبایی وكاهش چروك صورت، شناخته شده است در گروهی از بیماری‌های مربوط به اسپاسم و گرفتگی عضله مانند دیستونی گردن واسپاسم‌های گردنی شدید هم به كار می‌رود.
البته سازمان غذا و داروی آمریكا در بررسی خود متوجه شد اكثر كودكانی كه پس از تزریق فوت كرده بودند، مبتلایان به فلج مغزی بودند و این دارو برای درمان اسپاسم عضلانی پای آنها استفاده شده بود.
جالب است بدانید اگر چه در برخی كشور‌ها مصرف بوتاكس برای چنین بیمارانی مورد تایید است اما سازمان غذا و داروی آمریكا هنوز به‌طور رسمی چنین كاربردی را برای بوتاكس مورد تایید قرار نداده است.
علاوه بر این گزارش هایی از بیماری پس از تزریق بوتاكس وجود دارد كه مربوط به افراد در سنین مختلف است. طبق گزارش های FDAدست‌كم یك مورد تزریق منجر به بستری خانمی شد كه برای رفع چروك پیشانی‌اش بوتاكس استفاده كرده بود. البته FDA آمار دقیقی از این گزارش‌ها نداده است.

اعتراض به سازندگان
در ماه‌های گذشته پس از انتشار گزارش مرگ بعد از تزریق و انتشار سم بوتولینوم در بدن 16 نفر از مصرف‌كنندگان این ماده، گروه حفظ سلامت شهروندان خواستار هشدارهای جدی متخصصان در این باره شدند.
كسانی كه در این جریان مورد اعتراض قرار گرفتند، سازندگان دو آمپول میو بلوك و بوتوكس آلرژان بودند. این اعتراض دلیل خوبی داشت؛
در 180 گزارش رسیده به سازمان غذا و داروی آمریكا عوارضی چون ضعف عضلانی، اختلال در بلع غذا، اختلال تنفسی ناشی از آسپیراسیون و مشكلات ناشی از ورود جسم خارجی از راه تنفس به ریه‌ها برای این دارو‌مشاهده شده بود.
اگر چه این گزارش ها عارضه مشخصی را برای این محصولات اثبات نمی‌كرد، اما از آنجا كه متخصصان معتقد بودند این گزارش ها كمتر از چیزی است كه در واقعیت رخ می‌دهد، تصمیم گرفتند الگوی عوارض احتمالی را پیدا كنند.
بد نیست بدانید 16 مورد از گزارش‌های رسیده به سازمان غذا و دارو مرگبار بوده و 4مورد از آنها كودكان زیر 18 سال بودند. در ضمن 87 بیمار در بیمارستان بستری شدند.
دكتر سیدنی ولف مدیر تحقیقات این گروه معتقد است این مشكلات وقتی ایجاد می‌شود كه سم بوتولینوم از محل تزریق به قسمت های دیگر بدن مانند مری منتشر شده و در عضلات مربوط به بلع و یا تنفس، فلج نسبی ایجاد كند.
او می‌گوید: اگر چه این هشدار در برگه دارو ذكر شده اما به راحتی مورد غفلت واقع می‌شود. بنابر این این انجمن از سازمان غذا و داروی آمریكا تقاضا كرد كه با سفارش یك جعبه سیاه (قوی‌ترین نوع هشدار) روی برچسب دارو و فرستادن نامه‌ای به پزشكان استفاده‌كننده از دارو،موضوع را برجسته‌تر كند تا به راحتی مورد غفلت واقع نشود.
(این كار یك سال پیش در انگلیس و آلمان انجام شده) علاوه بر این، پیشنهاد داده شد كه یك راهنمای مصرف‌كننده با توضیح خطرات تزریق تهیه شود.
با این تمهیدات مصرف‌كنندگان دارو با مشاهده علائم هر عارضه -پیش از اینكه دیر شود- برای انجام اقدامات ضروری به پزشك مراجعه خواهند كرد و بنابر این از مرگ و عوارض خطرآفرین این تزریق پیشگیری خواهد شد.
بالاخره بعد از گذشت دو هفته از اعلام هشدار توسط انجمن سلامت مصرف كنندگان، سازمان غذا و داروی آمریكا هم موضع خود را اعلام و هشدار‌های این انجمن درباره مصرف بوتاكس را تایید كرد.

برچسب‌ها چه می‌گویند؟
متخصصان تاكید می‌كنند مردم باید نسبت به خطرات احتمالی مسمومیت با سم بوتولینوم، آگاهی كافی داشته باشند. علائم اولیه عبارتند از: خشكی دهان، اختلال در تنفس و بلع غذا، افتادگی پلك، اشكال در تكلم، ناتوانی در بالا نگه داشتن سر و ضعف سایر عضلات.
بنابر این لازم است مراقب این علائم باشند و درصورت مشاهده آنها به پزشك مراجعه شود.
البته این اولین هشدار‌ها نیستند.
حتی در برچسب دارویی نیز احتمال انتشار این سم و مرگ ذكر شده اما این عوارض را مربوط به وجود بیماری‌های خاص عصبی-عضلانی در فرد( مانند میاستنی گراو) اعلام كرده بود و این مسئله‌ای است كه سازمان غذا و داروی آمریكا به تازگی اصلاح كرد؛آسیب دیدن از سم بوتولینوم حتی در افرادی كه عامل زمینه‌ای ندارند هم ممكن است اتفاق بیفتد.
به همین سبب این سازمان از سازندگان دارو خواست تا این هشدار‌ها به شكل جدی تری روی برچسب دارو قرار گیرد.

چه كسی ضرر می‌كند؟
با این حال تولید‌كنندگان این دارو معتقدند تمام عوارض احتمالی در برچسب دارو قید شده و این كار با هماهنگی سازمان غذا و داروی آمریكا صورت گرفته. كارولین وان هوف، سخنگوی یكی از شركت‌های تولید این دارو به نام آلرژان، علت مرگ كودكان را تزریق مقدار غیرمجاز دارو یا به‌اصطلاح پزشكی ( اوور دوز ) اعلام كرد.
جالب است بدانید آنها پیش از این اعلام كرده بودند كه در سال 2007 سقف فروش آلرژان به 1/1 بیلیون دلار رسیده است.تعجب می‌كنید اگر بگوییم محققان روانپزشک متوجه شده‌اند 40 درصد از بیمارانی که با این روش زیبایی خود را به‌دست آورده‌اند، به نوعی میل شدید و اجبار به انجام مجدد آن (نوعی اعتیاد) دچار می‌شوند؟
البته این مسئله با توجه به ظاهر شدن مجدد و طبیعی چروک‌ها پس از چند ماه خیلی هم عجیب نیست.شاید اگر به همین ترتیب پیش برود حتی هشدار‌های روی برچسب هم نتواند جلوی فروش این داروی زیبا‌كننده را بگیرد؛
همانطور كه در بوق كردن عوارض سایر داروهای اعتیاد‌آور هنوز نتوانسته جلوی معتاد شدن خیلی‌ها را بگیرد.