مشکلات تغذیه ای افراد مبتلا به سندرم دامپینگ
به دنبال برخی از انواع جراحی معده، عوارضی چون سوء جذب یا اسهال چرب به همراه دامپینگ و هیپوگلیسمی ایجاد می گردد. بیمارانی که دچار علائم بعد از جراحی معده هستند، اغلب با کاهش وزن روبهرو می گردند.
حدود 10 درصد بیماران به دلیل عبور سریع غذا، کاهش لیپاز معدی و یا عدم کفایت عملکرد صفراوی و پانکراسی به اسهال چرب ثانویه مبتلا می شوند. این مسأله به دلیل اختلال در زمان ورود غذا به روده کوچک و آزاد سازی هورمون ها وآنزیم های روده ای و کاهش کارایی هضم است.
بیمارانی که قبل از جراحی معده مشکل عدم تحمل لاکتوز نداشته اند، امکان دارد که بعد از جراحی به کمبود نسبی لاکتاز مبتلا شوند، این مسأله یا به علت ورود غذا به روده کوچک با سرعت بیشتر و یا به خاطر افزایش سرعت انتقال از ابتدای روده کوچک است.
ممکن است کم خونی ، پوکی استخوان و کمبود های ویتامینی و املاح معدنی ، به علت سوء جذب طولانی مدت با محدودیت دریافت غذایی ایجاد شود.
احتمال کاهش ترشح اسید می تواند سبب کمبود آهن گردد که به طور طبیعی باعث کاهش ترکیبات آهن می شود و امکان جذب، انتقال سریع و کاهش تماس با جایگاه های جذب آهن یا کم خونی را فراهم می کند. کمبود آهن در این صورت باعث بروز آنمی مگالوبلاستیک می شود.
بیمارانی که دچار علائم بعد از جراحی معده هستند، اغلب با کاهش وزن رو به
رو می گردند. کاهش وزن نتیجه دریافت ناکافی مواد غذایی است که در اثر ترس
و اضطراب ایجاد می شود و اغلب با گیجی و عوارض ضعیف کننده همراه است
چنان چه مقدار مخاط معدی کاهش پیدا کند، تولید فاکتور داخلی به میزان لازم برای جذب کامل ویتامین B12 کاهش می یابد و می تواند منجر به آنمی پرنیشیوز گردد.
رشد بیش از حد باکتری ها در روده ی کوچک نیز سبب کاهش ویتامین B12 می گردد؛ زیرا باکتری ها با میزبان در استفاده از این ویتامین رقابت می کنند. بعد از گاستروکتومی عموما بیماران باید دوزهای پیشگیری کننده ویتامین B12 را به صورت تزریقی دریافت نمایند.
بیمارانی که دچار علائم بعد از جراحی معده هستند، اغلب با کاهش وزن رو به رو می گردند. کاهش وزن نتیجه دریافت ناکافی مواد غذایی است که در اثر ترس و اضطراب ایجاد می شود و اغلب با گیجی و عوارض ضعیف کننده همراه است.
بعضی بیماران عوارض ظاهری را اشتباها به جای این که ناشی از مقدار، ویژگی و یا نوع غذای مصرفی بدانند، ناشی از خود غذا خوردن می دانند. گاهی بیماران مصرف انواع غذاها را به درد و ناراحتی ایجاد شده مربوط می دانند و به ندرت غذاهای مناسب را بر اساس تجربیات شان انتخاب می کنند.
درمان سندرم
بسته به نوع جراحی و روش های تغذیه مورد استفاده ی فرد، شدت علائم بیماری از خفیف تا ناتوانی نسبی طبقه بندی می شود. با آن که عوارض و پیامدهای کوتاه مدت و درازمدت بسیار هستند، ولی بهبود رژیم غذایی می تواند باعث کاهش و یا از بین رفتن علائم در اکثر افراد گردد.
رشد بیش از حد باکتری ها در روده ی کوچک نیز سبب کاهش ویتامین B12
می گردد؛ زیرا باکتری ها با میزبان در استفاده از این ویتامین رقابت می کنند.
بعد از گاستروکتومی عموما بیماران باید دوزهای پیشگیری کننده ویتامین B12
را به صورت تزریقی دریافت نمایند
برای آن دسته از بیماران که علیرغم تغییر عادات غذایی همچنان علائم و عوارض در آن ها مشاهد می شود، از داروهای کاهش دهنده حرکات دستگاه گوارش استفاده می کنند. علائم طی مراحل متعدد به وجود می آیند، که هر یک با مکانیسم های متفاوت، با تخلیه غذا و نوشیدنی ها به داخل روده کوچک ارتباط دارند و همه بیماران، پیامدهای بیماری را با یک شدت بروز نمی دهند.
در کل این عوارض در 3 مرحله ظاهر می شوند:
در اولین مرحله، بیماران 10 تا 20 دقیقه پس ازخوردن وعده غذایی با پُری شکمی و تهوع رو به رو می شوند. این مرحله با تورم روده کوچک به خاطر وجود غذا و مایعات و همچنین تغییر جهت جزئی مایع از درون خون به درون روده همراه است. علت این تغییر جهت هیپرتونیک شدن غذا در اثر عمل آنزیم ها است. در این زمان علائمی مثل بر افروختگی، تپش قلب، ضعف، عرق کردن در بیماران ایجاد می شود که افراد مبتلا نیاز به نشستن یا دراز کشیدن پیدا می کنند.
مرحله میانی که از حدود 20 دقیقه تا بیش از 1 ساعت بعد از خوردن غذا ایجاد می شود، با تورم شکم، افزایش نفخ، درد ناشی از دل پیچه و اسهال همراه می باشد. علائم کولونی با تشدید سوء جذب کربوهیدرات ها و سایر مواد غذایی خورده شده و به دنبال آن تخمیر مواد وارد شده به کولون مرتبط است.
مرحله آخر، 2 تا 3 ساعت پس از وعده غذایی اتفاق می افتد که توام با واکنش کاهش قند خون یا هیپوگلیسمی(تغذیه ای) است. بیماران دچار علائمی مثل عرق کردن، اضطراب، ضعف، لرزه و یا گرسنگی شده و تمرکز خود را از دست می دهند. عبور سریع به همراه هیدرولیز و جذب کربوهیدرات ها باعث افزایش شدید در سطح انسولین و به دنبال آن کاهش سطح گلوکز خون می گردد. تغییرات سریع در سطح گلوگز خون و ترشح پپتیدهای روده ای و پلی پپتید شبه گلوکاگون مسؤول ایجاد بخشی از علائم یاد شده هستند.
