مقايسه توزيع‌هاي لينوکسي در بهار 2010 (بخش نخست)

براي اينکه تصميم‌گيري ساده‌تر شود و با حجم عظيمي از اطلاعات مواجه نشويد، اين مقاله را در دو بخش تقديم خواهيم کرد. در بخش اول به سراغ توزيع‌هاي دبيان، فدورا،‌ لينوکس مينت و مندريوا مي‌رويم.

هرچند که توزيع‌هاي لينوکسي اغلب نرم‌افزارهاي مشابهي دارند، اما تفاوت‌هايي را مي‌توان ميان آنها مشاهده کرد. بهترين توزيع لينوکس کدام است؟ کسي قادر نيست به چنين سوالي پاسخ دهد. براي عده‌اي مهم است که از توزيعي استفاده کنند که تمام نرم‌افزارهاي آن آزاد باشد، امن باشد و محکم باشد و براي رسيدن به چنين هدفي حاضرند کمي از راحتي کارکردن با آن را فدا کنند. برخي از کاربران لينوکس را به ‌اين دليل انتخاب مي‌کنند که امن و محکم است. علاوه بر اين به ‌دنبال چيز ساده‌اي مي‌گردند و کاري به مجوزهاي نرم‌افزاري ندارند.

دبيان يکي از پروژه‌هاي موفق آزاد نرم‌افزاري است که کاربران زيادي را به ‌خود جذب کرده است. دبيان يک توضيح کاملا مبتني بر جامعه کاربري است و هيچ پشتيبان تجاري ندارد. هر چند که بسياري از شرکت‌ها در توسعه دبيان نقش دارند، اما پروژه كاملا مستقلي به‌ حساب مي‌آيد. جامعه توسعه کد دبيان توسط ديگر توزيع‌ها از جمله اوبونتو از همين جامعه توسعه کد استفاده مي‌کنند. دبيان قرارداد اجتماعي دارد که تا ابد رايگان خواهد ماند و اين قرارداد نانوشته را نياز کاربرانش مشخص خواهد کرد. دبيان مخازن غيرآزاد هم دارد اما آنها به‌صورت رسمي جزئي از دبيان نيستند. برخلاف بسياري از توزيع‌ها، دبيان تقويم مشخصي ندارد و هر موقع حاضر شد نگارش بعدي‌اش را عرضه مي‌کند. بسته‌هايي که در دبيان قرار مي‌گيرند با کمترين سفارشي‌سازي همراه هستند و در مقايسه با توزيع‌هايي مثل مندريوا، اوپن‌سوسه و اوبونتو قابل مقايسه نيستند. نصب دبيان تقريبا در مقايسه با ديگر توزيع‌ها پيچيده است و بايد پيکربندي‌هاي دستي زيادي انجام دهيد. کاربران بايد بسته‌هايي که قرار است نصب شود را انتخاب کنند و ابزارهاي مديريت کمتري هم وجود دارد. دبيان از معماري‌هاي سخت‌افزاري

کساني که به ‌دنبال لينوکسي هستند که فقط کار کند، قطعا از دبيان لذت نخواهند برد. اما اگر دبيان وجود نداشت، هيچ کدام از اين توزيع‌هاي ساده امروزي نيز وجود نداشتند.

پروژه فدورا را ردهت پشتيباني مي‌کند. اين پروژه بيشتر روي محورهاي نوآوري، آزادي و شرکت جامعه اطلاعاتي تمرکز کرده است. فدورا دوره‌هاي عرضه شش ماهه دارد و معمولا سر وقت است. فدورا روي نرم‌افزارهاي جديد تمرکز کرده است و هر توزيع تنها براي 13 ماه پشتيباني مي‌شود. خود توزيع کاربرپسند است اما گوشه و کنارهاي دشواري دارد و مثل ديگر توزيع‌ها صيقل نخورده است. به‌ همين دليل در فدورا مي‌توان نرم‌افزارهايي را پيدا کرد که هنوز در توزيع‌هاي ديگر نيامده است ولي 100 درصد پايا نيست.

فدورا روي آزادي نرم‌افزار تمرکز دارد و اگر مي‌خواهيد پشتيباني از

عموما فدورا را کاربران تازه‌کار هم مي‌توانند استفاده کنند، اما مسلما خوش‌آمدگويي خوبي به لينوکس نخواهد بود. توزيع فدورا توزيع معرکه‌اي است ولي براي کاربران باتجربه لينوکس که مي‌خواهند با آخرين فناوري‌ها همراه باشند. همچنين توسعه‌دهندگان لينوکس و نرم‌افزارهاي آزاد هم از فدورا به‌عنوان توزيع محبوب خود ياد مي‌کنند. فدورا در‌واقع پنجره 2سال آينده لينوکس سازماني ردهت است.

مينت (نعنا) برمبناي اوبونتو است و آسان‌ترين توزيع لينوکسي است که با آن مي‌توان لينوکس را شروع کرد. مينت قابليت‌هاي چندرسانه‌اي را به اوبونتو اضافه کرده است و از سخت‌افزار و کدک‌هاي بيشتري پشتيباني مي‌کند.

مينت را شرکت بزرگي پشتيباني نمي‌کند اما اين پروژه در تلاش است از طريق کمک‌هاي مردمي سرمايه‌اش را افزايش بدهد. نصاب مينت ساده است و براي کاربران تازه‌وارد ابزارهاي مديريت خوبي دارد. براي استفاده از لينوکس مينت نيازي نيست بدانيد لينوکس چيست تا از سيستم‌عامل استفاده کنيد. ابزارهاي از پيش نصب شده در مينت، ابزارهاي نوآوري نيستند، بلکه هدف آن است که سادگي کارکرد در آنها وجود داشته باشد.

از آنجايي که مينت از اوبونتو براي بسته‌هاي خود استفاده مي‌کند، نرم‌افزارهاي زيادي را مي‌توان روي آن نصب کرد. از اين جهت بسياري از نرم‌افزارهايي که براي اوبونتو ساخته شده‌اند روي مينت نيز بدون اشکال نصب مي‌شوند.

مينت هر دو نگارش گنوم و کي‌دي‌ئي را عرضه مي‌کند و براي نگارش‌هاي معمولي 18 ماه و براي نگارش‌هاي بلندمدت 3 سال پشتيباني ارائه مي‌دهد. مينت مستندهاي خوبي دارد و جامعه آن نيز با کاربران مهربانند و اين پروژه محدوديتي براي عرضه نرم‌افزارهاي تجاري يا غيرآزاد ندارد.

لينوکس مينت تنها از معماري‌هاي 32 بيتي و 64 بيتي پشتيباني مي‌کند و دارندگان پردازنده‌هاي اسپارک و پاورپي‌سي بهتر است سراغ توزيع‌هاي ديگري بروند. اگر کسي را مي‌شناسيد که کاملا با لينوکس غريبه است يا به‌تازگي مي‌خواهد آن‌را شروع کند، بهتر است مينت را به وي پيشنهاد بدهيد.

مندريوا حيات خود را با نام مندريک (Mandrake) آغاز کرد که در ‌واقع نگارشي کپي از لينوکس ردهت بود، وقتي ردهت کي‌دي‌ئي را پشتيباني نمي‌کرد و برخي از کاربران به‌دنبال کي‌دي‌ئي بودند. مندريک همچنين براي پنتيوم ساخته شده بود در حالي که در آن موقع بسياري از کاربران درگير 386 بودند.

با ‌گذشت زمان مندريوا تغيير کرد و تلاش شرکت پشتيبان مندريوا براي سوددهي باعث شد جامعه اين توزيع کوچکتر شود. اما هنوز مندريوا جامعه وفاداري دارد و اين پروژه يکي از صيقلي‌ترين توزيع‌هايي است که با کي‌دي‌ئي عرضه مي‌شود. مي‌توان از گنوم و ديگر ميزکارها هم استفاده کرد، اما تمرکز اين پروژه روي کي‌دي‌سي است. نصاب و مديريت نصب در مندريوا کاملا ساده است، هر چند به سادگي مينت يا اوبونتو نمي‌رسد. ابزارهاي مديريت با کارايي بالا طراحي شده‌اند و همه‌ چيز حتي راه‌اندازي اشتراک سامبا هم در مندريوا ساده است. انتخاب بسته‌ها در مندريوا خوب انجام مي‌شود. بايد توجه کرد که بسته به نوع نگارش مندريوا از نگارش‌هاي رايگان آن تا بسته‌هاي قدرتمند آن با پشتيباني و نرم‌افزارهايي تجاري همچون پخش‌کننده دي‌وي‌دي فلوئندو عرضه مي‌شوند.

جامعه مندريوا دوستانه‌ است و اطلاعات و مستندات زيادي در آن وجود دارد. در مقايسه با مندريوا اوبونتو و فدورا نرم‌افزارهاي مستقل بيشتري دارند. اگر هنوز لينوکس را امتحان نکرديد يا هيچ توزيعي چشمتان را نگرفته است، بهتر است مندريوا را امتحان کنيد. استفاده از آن ساده و پايا است. اين توزيع آخرين نرم‌افزارها را عرضه نمي‌کند اما با جريان روز باقي مي‌ماند. در اين توزيع بسياري از کارها انجام شده است که کاربراني که از سمت ويندوز مي‌آيند، احساس خوبي داشته باشند. 

محمد رضا قرباني