بیماری ایدز نخستین بار در جهان در سال 1359 (1980 میلادی) شناخته شد وتاقبل از آن هیچکس اطلاع درستی درباره این بیماری نداشت، در همین سال در امریکا 4 مرد همجنس باز به عفونت های قارچی عجیب مبتلا شدند که باعث حیرت پزشکان شد.
دانشمندان امریکائی با بررسی وضعیت این 4 نفر پس از 3 سال اعلام کردند که این بیماری دراثر ورود ویروسی به نام "رنرو" در بدن تولید می شود.
ازآنجا که ابتلا به این بیماری در جهان با بیماری این 4 همجنس باز آغاز شد، تصور عموم این بود که ایدز بیماری مختص به همجنس بازان است، ولی تحقیقات بعدی نشان داد که هم همجنس بازان مذکور قبل از ابتلاء به بیماری مسافرتهائی به قاره افریقا داشته اند و در آنجا در اثر تماس با قبایلی که خون شامپانزه می خوردند، به این بیماری مبتلا شدند.
تا همین یک دهه قبل هیچکس درک درستی از علائم این بیماری نداشت و فقط محدودی پزشک و متخصص آن هم فقط درحد چند احتمال می دانستند جریان از چه قرار است و این بلای سیاه اصلاً چیست.
نخستین بیمار ایدزی در ایران در سال 1366 شناسائی شد و به دنبال آن در گام نخست از آنجا که تصور می شد ایدز بیماری مرتبط با روابط جنسی است، کاتولوگ هائی به مسافران ایرانی در فرودگاه ها ارائه شد.
زمانی که ایدز به ایران وارد شد تلقی های نادرستی از نحوه شیوع و انتقال آن نزدعامه وجود داشت. تامدتها مردم از سوزن ته گرد استفاده نمی کردند، با احتیاط با هم دست می دادند، از روبوسی اجتناب می کردند و از استخر و رفتن به توالت های عمومی هراس داشتند.
زجری که از بیماری ایدز توصیف می شد به مراتب وحشتناک تر از خود بیماری نمود یافته بود.
نبود اطلاعات کافی از این بیماری، حدس و گمانهای عجیبی را در بین مردم رواج داده بود. اوایل دهه 70 هجری شمسی در ایران را می توان دهه هراس از مرضی ناشناخته ای به نام ایدز دانست، به خصوص که چند کارشناس در همان ایام عنوان کردند که تماس جنسی لجام گسیخته اصلی ترین عامل ابتلاء به ایدز است.
تا آن زمان معتادان به مواد مخدر و به خصوص تزریقی ها کمتر در مظان اتهام انتقال این بیماری بودند و در زندانها و محافل بدنام، گرفتارشدگان در منجلاب مواد مخدر بی هیچ ترسی، از سرنگ مشترک برای تزریق مواد استفاده می کردند.
با مشخص شدن برخی علایم بیماری از اوایل سال 1370، بیشتر مردم یک یا چند علامت بی اهمیت را به سرعت جدی گرفته و خودرا تحت مراقب های پزشکی مستمر قرار دادند.
به عنوان مثال گفته می شد که با ورود ویروس ایدز به بدن سیستم دفاعی و ایمنی انسان به شدت آسیب پذیر می شود که سرما خوردگی و ابتلاء مداوم به بیماری یکی از شایع ترین علائم بود.
به مرور، کاهش وزن، اسهال، سرفه های پایدار، عفونت پوستی و تبخال به عنوان شایع ترین علایم ابتلا به ایدز مطرح شد که از این رهگذر بیشترمردم با مشاهده تنها یکی از علائم مذکور به پزشک مراجعه می کردند.
با افزایش آگاهی های متخصصان درباره نحوه ابتلا به این بیماری روند آگاه سازی مردم از ایدز سیری مشخص تر یافت. تحولات اجتماعی نیمه دهه 70 به بعد و رشد میزان طلاق و افزایش دختران و زنان خیابانی در سالهای نزدیک به دهه 80 زنگ خطر را به صدا در آورد و درست در همین دوران بود که گفته شد میزان ابتلا به بیماری ایدز در ایران رشد صعودی یافته است.
براساس اعلام های رسمی، تا سال 1383، تعداد 3800 بیمار ایدزی در ایران وجود داشت. این در حالی بود که درسال 84 این رقم به 1500 نفر کاهش یافت و کارشناسان دریافتند که با شروع توزیع سرنگ پاکیزه در زندانها از ابتدای سال 84 میزان افراد مبتلا به ایدز کاهش چشمگیری یافته است.
