اسهال حاد
● اطلاعات اولیه
اسهال حاد عبارت است از اجابت مزاج شل، آبکی، به دفعات زیاد. اسهال یک علامت است نه یک بیماری. اسهال ساده در تمام گروههای سنی شایع است.
● علایم شایع
▪ درد شکمی همراه با دل پیچه
▪ اجابت مزاج شل و آبکی
▪ گاهی ناتوانی در کنترل اجابت مزاج
▪ گاهی تب
● علل
علل متعددی وجود دارند، از جمله علل عفونی (ویروسی، انگلی، باکتریایی)
● عوامل افزایشدهنده خطر
▪ ناراحتی عاطفی یا استرس حاد
▪ مسمومیت غذایی
▪ بیماری کرون (آنتریت منطقهای)
▪ نشانگانهای سوءجذب
▪ بیماری یا تومور لوزالعمده (بدخیم یا خوشخیم)
▪ دیورتیکولیت
▪ غذاهای مثل آلو یا حبوبات
▪ سوء مصرف الکل
▪ مصرف داروهایی مثل مسهلها، داروهای ضداسید، آنتیبیوتیکها، کینین، یا داروهای ضدسرطان
▪ آلرژی غذایی
▪ اشعه درمانی برای سرطان
▪ بروز یک بیماری اخیر
▪ نشانگان روده تحریکپذیر (کولیت عصبی) یا بیماری التهابی روده
▪ محیط زندگی شلوغ
▪ سرکوب ایمنی به علت بیماری یا داروها
▪ مسافرت به کشورها دیگر
▪ نوشیدن آب نهرها، چشمهها، یا چاهها که تصفیه نشدهاند
● پیشگیری
▪ اگر اسهال مرتباً تکرار شود و بتوان علت آن را فهمید، درمان با اجتناب از علت اسهال میتواند از تکرار اسهال جلوگیری کند.
▪ حمله اسهال میتواند گهگاه در هر کسی به علل بیاهمیت بروز کند اما به زودی برطرف میشود و اثر پایداری از آن بر جای نمیماند. غالب موارد اسهال حاد مدتکوتاهی طول میکشند و جستجوی علت آنها ممکن است ضرورتی نداشته باشد.
▪ از خوردن غذاهای خام و نیمپزی مثل غذاهای دریایی، غذاهای بوفهای یا پیکنیکی که چندین ساعت در بیرون رها شدهاند، و غذاهایی که فروشندگان دوره گرد میفروشند خودداری کنید.
● عواقب مورد انتظار
بهبود خود به خودی در عرض ۴۸-۲۴ ساعت
● عوارض احتمالی
کم آبی بدن در صورتی که اسهال طول بکشد، خصوصاً در شیرخواران
● درمان
▪ اقدامات تشخیصی ممکن است شامل بررسی آزمایشگاهی نمونه مدفوع باشد. گرفتن یک شرح حال دقیق و کامل در مورد علایم، زمان و مدت اسهال، شدت اسهال، و وضعیت سلامت عمومی بیمار میتواند به تعیین علت اسهال کمک کند. اگر شواهدی دال بر وجود بیماری جدی وجود داشته باشد، امکان دارد آزمایشات بیشتری انجام شوند.
▪ اسهال یک علامت است. در صورت امکان، بیماری زمینهساز اسهال باید درمان شود.
▪ اگر فکر میکنید که یک دارو باعث اسهال شده است، پیش از توقف مصرف آن با پزشکتان مشورت کنید.
▪ اگر دل پیچه وجود دارد، روی شکم کمپرس داغ، شیشه آب داغ، یا صفحه گرمکننده الکتریکی بگذارید.
▪ مایعات زیاد بنوشید. در موارد اسهال شدید ممکن است نیاز به دادن آب و الکترولیت به صورت اورژانس وجود داشته باشد تا کم آبی جبران شود.
● داروها
▪ در موارد خفیف میتوان از داروهایی مثل لوپرامید و پپتوبیسمول استفاده کرد.
▪ امکان دارد سایر داروهای ضداسهال تجویز شوند.
▪ در صورت شناسایی یک انگل یا باکتری به خصوص به عنوان علت اسهال، امکان دارد آنتیبیوتیک تجویز شود.
● فعالیت
فعالیت خود را تا توقف اسهال کاهش دهید.
● رژیم غذایی
▪ اگر همراه اسهال تهوع وجود داشته باشد، تنها قطعات کوچک یخ بجوید.
▪ اگر تهوع ندارید، تنها مایعات شفاف را به طور تدریجی بنوشید تا زمانی که اسهال برطرف شود، مثل چای، سوپ، یا ژلاتین
▪ از مصرف الکل، کافئین، شیر و محصولات لبنی خودداری کنید.
▪ پس از رفع علایم، غذاهای نرم مثل غلات، برنج، تخممرغ، و سیبزمینی پخته شده، و نیز ماست به مدت ۲-۱ روز میل کنید.
▪ دو تا سه روز پس از رفع اسهال، رژیم غذایی عادی خود را از سر گیرید. البته بهتر است از مصرف میوه، الکل، و غذاهای پر ادویه تا چند روز دیگر پرهیز کنید.
● در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
▪ اگر اسهال بیش از ۴۸ ساعت طول بکشد.
▪ اگر مخاط، خون، یا کرم در مدفوع ظاهر شود.
▪ اگر تب به ۳/۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر برسد.
▪ اگر درد شدیدی در شکم یا راست روده به وجود آید.
▪ اگر علایم کم آبی ظاهر شوند: خشکی دهان، پوست چروکیده، تشنگی شدید، ادار کم یا به کلی عدم وجود ادرار
