همزمان با سپری شدن فصل بهار، برای بسیاری از افراد موضوعی با عنوان حساسیت یا آلژیک که یک نوع واکنش ایمنی در بدن افراد است مطرح میشود و میتوان گفت با آن انس میگیرند که ممکن است این افراد را از تماس با گل و گیاه و به طور کلی بهرهمندی از طبیعت بهاری تا حدی دور کند؛ علائمی چون عطسه و سرفههای مکرر، سوزش چشم ها، و حتی گاهی مواقع تنگی نفس و خس خس سینه در این فصل در افراد مبتلا به حساسیت، آزار دهنده و کلافه کننده است.
بر همین اساس، آشنایی بیشتر با آلرژی و نوع شایع آن، آسم و شناخت عوامل محرک و تشدید کننده آن و راهکارهای پیشگیری، درمان و کنترل آن قطعا کمک شایانی به افراد مبتلا به این بیماری خواهد کرد تا راحتتر بتوانند با سختیهای آن کنار بیایند.
آسم یا تنگی نفس نوع شایع آلرژی محسوب میشود که دکتر ابوالحسنی حلوانی در گفتوگو باایسنا، بیشترین نشانههای فرد مبتلا به آسم را حملات سرفه، تنگی نفس و خس خس سینه دانست.
وی گفت: اینگونه نیست که فرد مبتلا به آسم همه این نشانهها را یکجا داشته باشد مثلا ممکن است فرد تنها با سرفه مزمن یا فقط تنگی نفس یا گاهی اوقات با خس خس سنیه به پزشک مراجعه کند، البته این علائم میتواند به صورت دورهای و گاهی در مواقع کنترل نشده به صورت دائم باشد در صورتی که که سه عامل همزمان و مخصوصا دوره ای باشند میتوان به حدس وجود آسم در فرد نزدیکتر شد.
وی افزود: امروزه بیماری آسم و آلرژی بیماریهای شایع دنیا هستند به طوری که در حال حاضر ۵ تا ۱۰ درصد افراد جامعه مبتلا به آسم هستند که حتی در برخی از کشورها به ۱۵ تا ۲۰ درصد نیز رسیده است.
وی در خصوص آلرژیهای دوران کودکی و آسم در بزرگسالی و رابطه تنگاتنگ این دو گفت: آسم و آلرژی طیف یک بیماری هستند و ممکن است علائم حساسیتهای دوران کودکی که به صورت آلرژیهای پوستی، چشمی و آلرژیهای ناحیه بینی و سینوس در فرد ظاهر میشود در بزرگسالی این حساسیتها را به صورت علائم آسم آشکار کند اما این طور نیست که آلرژی منجر به آسم شود و نمیتوان مرز جداگانهای بین این دو قائل شد چرا که این دو تقریبا طیف یک بیماری هستند به گونهای که آسم آلرژیک یکی از تظاهرات طیف آلرژیک است.
به گفته این فوق تخصص ریه، در آسم محیطی که ناشی از عوامل مختلف محیطی، عفونتهای ویروسی دوران کودکی و آلایندههای محیطی است، نقش ژنتیک و انتقال آسم از والدین به فرزندان کمرنگ تر است اما در نوع دوم یعنی آسم آلرژیک سابقه خانوادگی نقش زیادی دارد.
وی افزود: اگر یکی از والدین مبتلا به آسم باشد خطر بروز آن در هر یک از کودکان ۲۵ درصد است. همچنین اگر هر دو والد مبتلا باشند خطر بروز بیماری و انتقال آن در هر یک از فرزندان تا ۶۰ درصد افزایش مییابد.
دکتر حلوانی در خصوص درمان قطعی برای این بیماری افزود: بیماری آسم با درمان دارویی کاملا کنترل میشود اما این بدین معنا نیست که روش درمانی خاصی کشف شده باشد که بتواند آسم را ریشه کن کند. در هر صورت بیمار با وجود این مسئله در خصوص درمان آسم باید برای درمان پیگیر باشد و با آن کنار بیاید چرا که از یک طرف با درمان دارویی و از سوی دیگر با حذف عامل آلرژن و محرک محیطی می توان بیماری را کاملا کنترل کرد.
وی هشدار داد: در صورت جدی نگرفتن و تحت نظر پزشک نبودن، انسدادهای آسمی که در حالت طبیعی قابل برگشت است به تدریج با پیشرفت علائم بیماری غیرقابل بازگشت خواهند شد.
وی، گرده گیاهان و گلها در فصل بهار، حیوانات خانگی، گرد و غبار منازل، همچنین کپکها و قارچها و بعضا موادغذایی را از عوامل شناخته شده تشدیدکننده بیماری آسم عنوان کرد و از جمله عوامل محرک این بیماری را آلایندههای هوا، هوای سرد، استرس، مشکلات هیجانی و روانی و ورزش در هوای سرد دانست.
وی یادآور شد: عامل مهمی که در این رابطه باید به آن توجه چشمگیر نمود مصرف سیگار و دخانیات میباشد.
این فوق تخصص ریه با بیان اینکه طبق آمار ۱۵ درصد از عوامل آسم، عامل شغلی است، به افراد مبتلا به این نوع حساسیت توصیه نمود: از انتخاب مشاغلی که طی آن فرد به مدت طولانی با مواد شیمیایی و آلایندههای محیطی محرک سر و کار دارد تا حد امکان صرفنظر کنند. همچنین در صورتی که در محیطهای شغلی نظیر مراکز آزمایشگاهی یا کارخانجات شیمیایی فعالیت می کنند حتما از ماسک استفاده کرده و تهویه محیطی مناسب را فراموش نکنند.
وی افراد مبتلا به آسم را به کنترل، پیشگیری و کاهش علائم آزاردهنده بیماری خود توصیه کرد.
وی در ادامه گفت: بیمار تحت نظر پزشک داروهای خود را مرتب مصرف کند و از قرار گرفتن در محیط های آلوده و تماس با اسپری، مواد شوینده، استریل کنندههای خانگی و خوشبو کنندهها خودداری کند. همچنین تعداد دفعات غبارزدایی و تمیز کردن منزل را افزایش داده و از نگهداری حیوانات در منزل پرهیز کند.
وی توصیه کرد: این افراد به دلیل گرده افشانی درختان و گیاهان در این فصل در و پنجرهها را بسته نگهدارند.
همچنین جهت پوشش رختخواب های خود از مواد پلاستیکی غیرقابل نفوذ استفاده کنند و روکش آنها را حتما هفتهای یک تا دو مرتبه با آب گرم شستشو دهند.
وی تصریح کرد: برخلاف عقیده بسیاری از مردم مواد غذایی در تحریک بیماری آسم نسبت به سایر عوامل ذکر شده نقش کمتری دارد اما فرد باید در مصرف از فست فودها، خوراکیهای دارای مواد نگهدارنده و میوههای خشک شده برای بهبود وضعیت خود محدودیت قائل شود.
