پوست ، مو ، ناخن

پوست با دارا بودن سطح متوسطی حدود ٢ متر مربع (٢.٥یارد مربع) ، یکی از بزرگترین اعضا بدن است . پوست یک سد محافظتی بین محیط جهان اطراف با عضلات ، اعضای داخلی و عروق خونی و اعصاب بدن تشکیل می دهد . مو و ناخنها از پوست منشا گرفته ویک حفاظت اضافی ایجاد می کنند . ظاهر پوست به طور گسترده ای تغییر می کند . که این تغییر نه تنها به دلیل عواملی همچون افزایش سن بوده ، بلکه ، نمایش دهنده نوسانات هیجانی و سلامت عمومی ، نیز می باشد . پوست یک عضو زنده است . فوقانی ترین لایه آن اپیدرم بوده که سطح پوست را تشکیل می دهد و متشکل از سلولهای مرده است و در هر فرد حدود ٣٠ هزار عدد از این سلولها در هر دقیقه ریزش می کنند . با این وجود سلولهای زنده پوست دائما در قسمت تحتانی تر اپیدرم تولید شده تا جایگزین این سلولها گردند . در زیر اپیدرم ، درم قرار گرفته که حاوی عروق خونی ، انتها های عصبی و غدد می باشد . لایه ای ازچربی در زیر درم قرار می گیرد و به عنوان یک عایق ، ضربه گیر و منبع انرژی عمل می کند .
محافظت و احساس
هر چند اکثر قسمتهای پوست ضخامتی کمتر از ٦ میلیمتر ( ¼ اینچ ) دارند . اما پوست یک لایه محافظتی قوی است . جز اصلی سطح پوست یک پروتئین زمخت فیبری است که کراتین نام دارد . این ماده را می توان در مو که ایجاد حفاظت و گرما می کند و در ناخنها که انتهاهای ظریف انگشتان دست و پا را می پوشانند ، پیدا کرد . پوست یک سد دفاعی کاملا موثر در برابر میکروارگانیسمها و مواد مضر ایجاد میکند ، اما این سد بیشترین تاثیر را زمانی دارد که سطح آن دست نخورده باقی ماند . زخمها ممکن است عفونی شوند و به باکتریها ، که بعضی از آنهادر سطح پوست زندگی می کنند ، اجازه دهند که وارد جریان خون شوند . سبوم که مایع روغنی است و از غدد سباسه موجود در درم تشکیل می گردد ، به حفظ حالت ارتجاعی پوست و دفع آب ، کمک می نماید . به دلیل اینکه پوست ما حالت ضد آب ( واترپروف ) دارد ، آب را به هنگام دوش گرفتن مثل یک اسفنج ، جذب نمی کنیم .احساس لامسه ما از گیرنده هایی که در قسمت درم پوست وجود دارند و به فشار ، ارتعاش ، گرما ، سرما و درد پاسخ می دهند ، ناشی میشود . در هر ثانیه ، میلیاردها پیام از تحریکات دریافت شده در سرتاسر بدن به مغز ارسال شده و درآنجا این پیامها به صورت یک "تصویر" حسی در می آید و فرد را از خطراتی مثل یک وسیله داغ ، آگاه می سازند ، بعضی نواحی حسی مثل انتهای انگشتان ، دارای تراکم بالایی از گیرنده ها می باشند .پوست همچنین یک نقش اساسی در تنظیم دمای بدن ایفا می کند و زمانیکه در معرض تابش نور خورشید قرار می گیرد ، ویتامین (D) تولید می نماید که برای ایجاد استخوانهای قوی لازم است .
یک لایه واکنش گر
پوست ما به شیوه زندگی ما واکنش نشان می دهد ، برای مثال ، پوست دستان یک باغبان ضخیم شده تا حفاظت بیشتری ایجاد کند . در طی روند پیری ، پوست چروکیده شده و خاصیت ارتجاعی آن کمتر می شود که این حالت می تواند در نتیجه سیگار کشیدن یا تماس بیش از حد با نور خورشید ، تسریع گردد . همچنین ، پوست می تواند رنگ خود راتغییر دهد . در برخورد مستقیم با نور خورشید ، اپیدرم و درم ملانین بیشتری تولید می کنند ، ملانین ، رنگدانه ای است که تشعشعات مضر ماورا بنفش را فیلتر می کند .
افزایش ملانین باعث تیره شدن پوست می شود . مردمی که اصلیت آنها متعلق به مناطقی با تابش شدید نور خورشید می باشد ، دارای پوست تیره تری بوده که به راحتی پوست روشن نمی سوزد . افرادیکه پوست روشن دارند بدلیل داشتن ملانین کمتر در پوست خود نسبت به آفتاب سوختگی حساسترند .
قسمتهای مختلف ناخن
صفحات حفاظتی که ناخن نامیده می شوند، انتهای انگشتان دست وپا را می پوشانند. ناخنها اساسا از کراتین که یک پروتئین درشت مولکول در مو و پوست است ، تشکیل شده اند . ناخنها از ماتریکس که زیر یک چین پوستی به نام کوتیکول قرار دارد و از لانولا که منطقه ای هلالی شکل در قاعده ناخن است ، رشد می کنند .
ساختمان ناخن
مشهود ترین قسمت ناخن ، صفحه آن می باشد . این قسمت بر روی بستر ناخن که یک ناحیه غنی از عروق خونی است قرار گرفته است .
پوست و مو
پوست متشکل از دو لایه اصلی است: اپیدرم که لایه نازکتر خارجی می باشد ودرم که لایه ضخیمتر داخلی است . اپیدرم لایه های ضخیمی از سلولهای مسطح می باشد . مو از فولیکولهای مو که نواحی تغییر یافته ای از اپیدرم هستند و دردرم قرار گرفته اند ، رشد می کند .سلولهای جدید مو که در فولیکول ساخته شده اند ، بتدریج می میرند تا تنه پوسته ای مو را تشکیل دهند . درم از یک بافت ارتجاعی قوی ساخته شده از عروق خونی ، غدد خونی ، غدد و انتهای عصبی که به تحریکاتی همچون گرما ، فشار، درد پاسخ می دهند ، تشکیل شده است .
غشاهای مخاطی
غشاهای مخاطی ، لایه های سلولی هستند که قسمتهایی از بدن را که نباید خشک شوند، حفاظت می کنند . این غشاها ، دهان و بینی ، داخل پلک ها ، مجاری تناسلی ، گوارشی و تنفسی را می پوشانند . سلولهای اختصاصی موجود در این غشاها تحت عنوان سلولهای گابلت ، موکوس را که یک پروتئین چسبنده است ترشح می کنند ، موکوس باعث لغزنده سازی و پاکسازی می شود . در نقاطی که حفرات بدن باز می شوند ، غشاهای مخاطی در امتداد پوست قرار می گیرند .
رشد و ترمیم
پوست دائما خودش را از طریق ریزش سلولهای مرده و تولید سلولهای جدید ، نوسازی می کند . در نتیجه سلولهای سطحی که به دلیل سایش ، آسیب یا بیماری از دست می روند ، سریعا جایگزین می شوند . سلولهای جدید در اپیدرم که لایه فوقانی پوست است و به عنوان یک پوشش محافظتی ضخیم عمل می کند، ساخته می شوند .
رشد پوست در اکثر نواحی بدن ، اپیدرم ، چهار لایه دارد . در تحتانی ترین قسمت ، لایه قاعده ای قرار دارد، که در آن سلولهای جدید ساخته می شوند . به موازات حرکت به سطح ، سلولهاتغییر می کنند تا لایه های بینابینی یعنی سلولهای خاردار وگرانولار را تشکیل دهند . سلولهای در عرض ٢-١ ماه به سطح می رسند . لایه سطحی متشکل از سلولهای مسطح مرده می باشد که دائما ریزش می کنند .سلول لایه سطحی :
سلولهای مسطح مرده در سطح پوست یک پوشش محافظتی خشن تشکیل می دهند . این سلولها دائما به موازات از دست رفتنشان ، جایگزین میشوند .
سلول گرانولار :
سلولهای لایه گرانولار مسطحتر از سلولهای خاردار هستند و ساختار سلولی آنها شروع به بهم خوردن می کند .
سلول خاردار :
سلولهای واقع در لایه سلولی خاری ، بر آمدگیهای خاری دارند که آنها را به هم متصل می کند و به پوست قدرت می دهد .
سلول قاعده ای :
سلولهای لایه قاعده ای به درم چسبیده اند. این ناحیه ، قسمتی از پوست است که سلولهای آن مرتبا تقسیم می شوند تا سلولهای جدید را که بعدا به لایه های بعدی تبدیل می شوند ، بسازد .
ترمیم پوست
زمانیکه پوست آسیب می بیند، از طریق ترمیم بافت آسیب دیده و جایگزین ساختن بافت از دست رفته با سلولهای جدید ، پاسخ می دهد . طی روند ترمیم ، بافت مرده یا آسیب دیده ، ابتدا توسط بافت اسکار و بتدریج با سلولهای جدید سالم جایگزین می شود . ترمیم پوست طی مراحلی که در زیر گفته شده ، صورت می گیرد .
۱ - هر آسیبی که منجر به ضایعه پوستی شود ، در صورتیکه ضایعه سطحی باشد مسئله مهمی نیست . ممکن است عروق خونی درم آسیب دیده و باعث خونریزی شود .
۲ - خون از عروق خونی نشت پیدا کرده ، منجر به تشکیل لخته می شود . فیبروبلاستها و سایر سلولهای اختصاصی ترمیمی تکثیر شده و به ناحیه آسیب دیده مهاجرت می کنند .
۳ - فیبرو بلاستها : کلافه ای از بافت فیبردار در داخل لخته ایجاد می کنند . به موازات انقباض رشته های فیبرین کلافه دچار چروکیدگی می شود . بافت پوستی جدید در زیر تشکیل می گردد .
۴ - کلافه فیروز ، سفت شده تا یک کبره زخم بر روی سطح پوست ایجاد کند . زمانیکه رشد پوست جدید کامل شود این کبره می افتد . با این وجود اثر زخم ممکن است باقی ماند .
رشد مو
مو از یک فولیکول رشد می کند . این فولیکول یک ناحیه اختصاصی از اپیدرم است که به طرف پائین به داخل درم رشد کرده است . مو از سلولهای با تقسیم سریع موجود در ریشه که در قاعده فولیکول قرار دارد ، ایجاد می شود . پاپیلای زیر ریشه حاوی عروق خونی است که مواد غذایی را حمل می کنند . هر فولیکول یک دوره رشدی دارد که به دنبال آن فاز استراحت می آید . بااین وجود فازهای فولیکولهای مختلف ، همزمان نیستند . هر روز تعدادی از موها رشد می کنند ، در حالیکه عده ای دیگر می ریزند . یک مو بین ۶ میلی متر (¼ اینچ ) تا ۸ میلی متر ( ⅓ اینچ ) در ماه رشد می کند .
۱ - در طی هر جلسه استراحت یک فولیکول مو ، فعالیت سلولی در پاپیلا و ریشه مو آهسته شده و به تدریج متوقف می شود . زمانیکه فعالیت سلولی متوقف شد ، مو می میرد .
۲ - در طی مرحله رشد ، سلولها در ریشه به سرعت تقسیم می شوند و رشد یک موی جدید را آغاز می نمایند . موی جدید در حال رشد به آهستگی موی مرده را به بیرون از فولیکول مو فشار می دهد .
عملکرد پوست، مو و ناخنها
در همه بدن ، پوست عملکردهای اصلی مشابهی در جهت حفاظت ما از آسیب و عفونت ایفا می نماید . پوست در تنظیم دمای بدن که توسط ناحیه ای در مغز به نام هیپوتالاموس در پاسخ به محرکهای مختلف ، کنترل میشود ، نقش مهمی دارد . رنگدانه ملانین پوست ، تا حدودی باعث حفاظت آن در برابر تشعشعات مضر ماورا بنفش خورشید می گردد .
حفاظت
هر چند ساختار اصلی پوست در کل بدن مشابه است ، اما تفاوتهای موضعی بعلت اختلاف عملکرد نقاط مختلف آن وجود دارد . برای مثال ، پوست کف دست و کف پا ، مو ندارند . تفاوتها بیشتر در ارتباط با رنگ ، بافت ، تراکم فولیکولهای مو ، غدد، پایانه های عصبی و عروق خونی رخ می دهد .
تنظیم حرارت بدن
پوست ، نقش قابل توجیهی در تنظیم دمای بدن ایفا می کند . برخلاف بعضی حیوانات ، انسان فاقد یک پوشش خزی ضخیم است تا بتواند گرما تولید کند . در عوض ، ما یک سیستم تنظیم حرارتی پیچیده داریم که دارای اجزایی مثل عروق خونی خاص در پوست است که تنها در ارتباط با حفظ و از دست دادن گرما می باشند . لایه چربی موجود در زیر پوست باعث حفاظت بیشتر می گردد .
دمای بالای بدن
اگر بدن خیلی گرم شود ، عروق خونی متسع شده تا اجازه دهند خون بیشتری به پوست ، یعنی جایی که خون خنک می شود ، برسد . این امر باعث می گردد تا پوست ، بر افروخته به نظر رسد . غدد عرق ، عرق بیشتری تولید کرده تا با تبخیر آن پوست خنک شود .
دمای پایین بدن
اگر بدن خیلی سرد شود ، عروق خونی باریک می گردند . عضلات راست کننده مو منقبض شده، باعث راست شدن موها و کشش پوست می گردد که حالتی شبیه پوست غاز پیدا می کند . موهای راست شده ، لایه ای محافظتی از هوا را نزدیک پوست نگه میدارند .