کودکان و آلرژي هاي غذايي

تهران - مادراني که به تازگي صاجب فرزند شدند در اغلب موارد به دليل اين که نوزاد پس از غذا خوردن ، آن را برمي گرداند ، به پزشک مراجعه مي کنند .

پزشکان براين باورند که اگر کودک بلافاصله پس از غذا خوردن ، دچار تهوع مي شود و غذا را برمي گرداند به احتمال زیاد در حرکت غذا از معده به مری اختلال وجود دارد.

پزشکان به اين اختلال "ريفلاکس " مي گويند . در واقع ريفلاکس برگشت اسيد از معده به مري است که گاهي تا يک‌سوم مياني مري نيز پيش مي‌آيد و گاهي نيز تا زير حلق مي‌رسد ولي کودک دچار تهوع نمي شود.

متخصصان گوارش کودکان مي گويند :ریفلاکس زمانی پیش می آید که عضلات بین مری و معده به درستی کار نکنند و در نتیجه محتویات معده به حلق باز می گردد.

" ريفلاکس" کودکان علايم زيادي دارد که مهم‌ترين آنها کم‌خوني، بي‌قراري شبانه، بي‌اشتهايي، بوي بد دهان، اختلال در وزن‌گيري، سرفه‌هاي مکرر، استفراغ، خون در مدفوع و آروغ‌هاي زياد است.

در واقع اين متخصصان براين باورند که استفراغ يکي از علايم ريفلاکس کودکان محسوب مي شود و در اين ميان يکي از مهمترين عواملي که تشديد کننده ريفلاکس است همان آلرژي غذايي است .

از جمله نشانه هاي آلرژي غذايي در کودک همان گرفتگي بيني، سرفه، مشاهده رگه خون در مدفوع و قرمزي صورت است .

دکتر "فريد ايمان زاده " فوق تخصص گوارش کودکان براين باور است شايع ترين آلرژي به مواد غذايي در ميان کودکان مربوط به شير و محصولات گاوي است.

وي خاطر نشان کرد: مواد آلرژي‌زا در کودکان که باعث مي شود به صورت استفراغ و ريفلاکس معده بروز کند، لبنيات، تخم‌مرغ و آجيل مخصوصا بادام و گندم هستند .

اين متخصص ادامه داد:بعضي مواد غذايي که خانواده ها مصرف مي کنند مانند مرکبات، سفيده تخم‌مرغ، کيوي، غذاهاي دريايي بايد پس از يک سالگي براي کودک استفاده شود از اين رو خانواده ها بايد در تهيه غذاي کودک توجه کنند و در اين راستا اضافه کردن ادويه جات و ساير افزودني به غذايي کودکان جايز نيست .

وي خاطرنشان کرد : ريفلاکس در روزهاي اوليه تولد بسيار مهم است و اکثر نوزدان پس از شير خوردن مقداري از شير را به صورت استفراغ از معده پس مي زنند که در اين شرايط بيماري تلقي نمي شود و با توصيه هاي که به مادر داده مي شود مي توان از آن تا حدودي پيشگيري کرد .

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي اظهار داشت :بيماري هاي تب دار و سرما خوردگي نيز مي توانند از عوامل تشديد کننده ريفلاکس معده در اطفال باشند ، ویروس ها در کودکان شایع ترین علت استفراغ هستند به خصوص کودکاني که به مهد کودک مي روند و یا خواهر و برادر بزرگتری داشته باشد که ویروس را به خانه می آورند اين ويروس منجر به اسهال و تب در بچه هاي کوچکتر خانواده مي شود.

ايمان زاده يادآور شد : فعاليت هاي شديد بدني و اضطراب نيز در اين زمينه مي تواند تاثيرگذار باشد و کودکاني که فعاليت بدني و تحرکات زيادي را در طول بازي تحمل مي کنند و همچنين اضطراب واسترس در اين کودکان مي تواند منجر به استفراغ آنان شده که در اين زمينه درمان خاصي توصيه نمي شود .

وي گفت: براي درمان ريفلاکس در نوزادان مي توان از کپسول امپرازول و قطره متوکلوپراميد استفاده کرد که ترشح اسيد معده را کنترل مي کند و اگر بدن کودک به اين درمان پاسخ نداد و علايمي همچون خس‌خس تنفسي و کمي وزن در کودک بروز کرد بايد از عمل جراحي کمک گرفت.

رييس انجمن گوارش کودکان ايران نيز ريفلاکس در نوزادان را از شايع ترين بيماري هاي گوارشي دانست که بايد از سوي خانواده ها جدي گرفته شود.

دکتر " علامرضا حاتمي " خاطرنشان کرد : ريفلاکس فيزيولوژيک اگر ادامه پيدا کرد بايد خانواده ها توجه نشان دهند .به طور طبيعي در نوزادان شيرخوار با قائم نگه داشتن به مدت 10 دقيقه و گرفتن آروغ ، اين مشکل برطرف مي شود و نيازي به درمان هاي مانند سونوگرافي و دارو وجود ندارد به خصوص زماني که نوزاد خوب وزن مي گيرد.

وي گفت : اما بيماري ديگري به نام ريفلاکس پاتولوژيک در ميان کودکان وجود دارد که در اين بيماري به دلايلي دريچه انتهاي مري کار خود را به خوبي انجام نمي دهد و در اين صورت غذايي که از مري به معده وارد مي شود ، برگشت پيدا مي کند و مشکل ايجاد مي شود.

حاتمي افزود: گاهي اوقات نيز اين کودکان دچار مشکل ريفلاکس يا انسداد پايين معده شده که ما اسم اين بيماري را "دوازده" مي ناميم که دراين صورت بايد کودک تحت درمان قرار گيرد .

وي آلرژي به انواع غذاها و مواد شيميايي و داروها را از عوامل تشديدکننده اين نوع بيماري دانست و گفت: مصرف بيش از حد برخي داروها مانند آسپيرين و برخي از غذاهايي که کودکان دچار آلژري مي شوند منجر به بازپس زدن غذا در کودکان مي شود که در اين صورت برخي از اين استفراغ ها به نفع کودک است و منجر به دفع سموم از بدن مي شود.

رييس انجمن گوارش کودکان ايران تاکيد کرد : استفراغ اتوماتيک وار نوعي واکنش دفاعي بدن است از اين رو برخي از استفراغ ها ، درمان دارويي ندارند و اگر ریفلاکس در پایان سال اول تولد از بین نرود باید با پزشک کودک مشورت کرد زيرا ادامه ریفلاکس باعث کاهش وزن، کاهش آب بدن و سایر بیماری ها می شود.

حاتمي تاکيد کرد :کودک با هر نوبت استفراغ میزان زیادی آب از دست می دهد و جایگزین کردن آن اهمیت زيادي دارد . کاهش آب بدن می تواند برای کودک مشکل جدی به وجود آورد .

وي سرما خوردگی یا سایر عفونت های تنفسی را از ديگر عوامل ريفلاکس معده عنوان کرد و گفت :التهاب یا عفونت تنفسی نیز می تواند به استفراغ منجر شود زیرا خلط زیاد در کودکان باعث استفراغ می شود.از اين رو بايد از تجمع خلط در بینی کودک جلوگيري کرد .

فوق تخصص گوارش و کبد کودکان خاطرنشان کرد : گریه یا سرفه بیش از اندازه در کودکان موجب تحریک و واکنش استفراغ در بدن می شود و به هر دليلي که استفراغ کودکان تداوم پيدا کند نشانه ای از یک بیماری جدی است که والدين بايد به آن توجه نشان دهند و به پزشک مراجعه کنند .