با شروع گرمي هوا و سبز شدن گياهان برخي از بيماريهاي فصلي مانند انواع آلرژيها شايع ميشود.
پراكندگي ذرات گرده گلها، جوانه برگها، پوست تازه درختان يا عطر و بوي آنها در محيط منجر به بروز حساسيتهاي فصلي يا همان آلرژي ميشوند.
هرچند كه آلرژيها در دسته بيماريها قرار نميگيرند، اما اين حساسيتهاي شديد گاه غيرقابل تحملتر از بيماريها ميشوند.
آلرژيهاي فصلي، مانند آلرژيهايي كه در اثر تحريكشدگي دستگاه تنفسي بروز ميكنند و با نشانههايي مانند آبريزش بيني يا عطسه همراهند، آلرژيهايي هستند كه تنها در مقطع زماني خاصي مانند فصل بهار يا پاييز و به علت افزايش ذرات مواد مختلف در هوا و محيط اطراف بروز ميكنند.
ورود اين مواد به بدن اغلب منجر به افزايش ترشح هيستامين ميشود. هيستامين ماده ترشحي درونريزي است كه با تحريك اعصاب پيام را در سراسر بدن منتشر ميكند؛ حالتي كه موجب آشفتگي و برانگيختگي سيستم ايمني ميشود.
تقريبا تمامي داروهايي كه در مورد انواع مختلف آلرژيها تجويز ميشوند تنها آرامشبخش و ضدالتهابند. اين داروها به طور موقت شدت برانگيختگي سيستم ايمني را كاهش ميدهند و فرد را كمي آرام ميكنند. اما تا زماني كه فرد در ارتباط با ماده آلرژيزاست و اين ماده وارد بدن ميشود تحريك سيستم ايمني ادامه خواهد داشت. ادامه اين شرايط و طولاني شدن دوره حساسيت يا آلرژي عواقب جديتري به دنبال خواهد داشت.
بر اساس بررسيهاي صورت گرفته افرادي كه دچار حساسيت فصلي ميشوند بيشتر از سايرين در خطر ابتلا به بيماريهايي مانند بيماري آسم قرار دارند.
آلرژي در واقع عكسالعمل شديد سيستم ايمني هنگام ورود يك ماده خارجي به بدن است. اين كه چه موادي و با چه شدتي ميتوانند موجب بروز آلرژي شوند و يا چرا برخي افراد در برابر اين مواد حساسترند، سوالاتي هستند كه پاسخ آنها بستگي به سيستم ايمني هر فرد دارد.
تنها راه درمان آلرژي پرهيز از ارتباط با ماده حساسيتزاست. در نتيجه به شرط آنكه نوع حساسيت تشخيص داده شود درمان بسيار ساده است. شايد هر كدام از ما به مرور زمان دريافته باشيم كه در چه شرايطي يا به چه موادي حساس هستيم. اما تشخيص ماده آلرژيزا آن هم زماني كه منجر به واكنش شديد و يكباره سيستم عصبي شده است، بسادگي امكانپذير نيست. محيط اطراف ما مملو از عناصر و تركيبات شيميايي گوناگوني است كه هر كدام ميتوانند منجر به بروز آلرژي شوند. تشخيص دقيق نوع ماده آلرژيزا با آزمايش خون يا تزريق زير پوستي نمونه مواد مختلف آلرژيزا و در مراكز تخصصي صورت ميگيرد.
متأسفانه شمار زيادي از افرادي كه از آلرژي رنج ميبرند مشكل خود را جدي نميگيرند. اين افراد گاه سالها در اين شرايط به سر ميبرند اما به پزشك مراجعه نميكنند.
مراقبت از آلرژي
استفاده از داروهاي ضدحساسيت مانند آنتيهيستامين در كاهش علائم آلرژي بهاره موثر است ولي بايد به اين نكته توجه شود كه مصرف آنتيهيستامين به صورت حداقل و تنها در مواقع ضروري باشد؛ زيرا مصرف طولانيمدت اين داروها را بياثر ميكند.
دكتر نادر صاكي، متخصص گوش، حلق و بيني دراينباره ميگويد: آلرژي پديدهاي است كه با تغيير فصل در بسياري افراد بروز ميكند و موجب سرفه، عطسه، آبريزش بيني و خارش چشم ميشود. آلرژي معمولا در فصل بهار و پاييز بروز ميكند و علت آن تغيير دماي هوا و گردهافشاني گياهان است.
به گفته او توصيه ميشود افرادي كه در فصل بهار به آلرژي بهاره مبتلا ميشوند براي پيشگيري از تغيير ناگهاني دماي بدن، نوع پوشش خود را به تدريج تغيير دهند تا دماي بدن به صورت ناگهاني كاهش نيابد.
همچنين بعضي آلرژيها به دليل انتشار گرده گياهان در فصل بهار بروز ميكند. بنابراين افرادي كه مبتلا به آلرژي بهاره هستند بايد كمتر در محيطهاي طبيعي حضور يابند.
افرادي كه به آلرژي بهاره مبتلا هستند لازم است از هر كاري كه موجب تشديد آلرژي ميشود پرهيز كنند، زيرا تشديد آلرژي ممكن است موجب انتشار آن به ديگر نقاط بدن شود.
صاكي به ايسنا ميگويد: آلرژي ممكن است از بيني به سينوس، گلو، حنجره و ريه انتشار يابد و موجب حملات تنفسي شود، در نتيجه توصيه ميشود از مصرف غذاهايي با چاشني و ادويه فراوان پرهيز شده و حضور در پاركها و مكانهاي طبيعي نيز محدود شود. همچنين غذاهاي ترش و تند آلرژي بهاره را تشديد ميكنند.
همچنين برخي افراد در فصل بهار به حساسيت تماسي مبتلا و در تماس با گياهان دچار خارش و قرمزي در سطح پوست ميشوند. افرادي كه به حساسيت تماسي مبتلا هستند نيز بايد با احتياط و با استفاده از دستكش در طبيعت حاضر شوند.
آنتيهيستامين
«آنتيهيستامين» بهترين دارو براي درمان آلرژي فصلي است. بهترين راه درمان آلرژي بهاره، استفاده از داروي آنتيهيستامين است. اگر اين دارو در يك بازه زماني 10 روزه و به دقت مصرف شود، آلرژي را درمان ميكند.
البته آنتيهيستامين به بيماراني كه مبتلا به آلرژي دائمي هستند، توصيه نميشود؛ زيرا در صورت مصرف مداوم اين دارو در بدن، نسبت به آن مقاومت دارويي ايجاد شده و تاثير آن از بين ميرود.
اما جالب است بدانيد كه مصرف پياز و سير از بروز آلرژيهاي فصل بهار جلوگيري ميكند.
پياز به علت داشتن مادهاي به نام «كوئرستين» مانند يك ضدآلرژي عمل ميكند و خوردن آن به افرادي كه به گرده گياهان در فصل بهار حساسيت دارند، كمك فراواني ميكند.
سير به عنوان يك ماده غذايي ضد باكتري، ضدويروس و ضدسرطان موجب افزايش قدرت سيستم ايمني بدن ميشود.
سبزيهايي از قبيل هويج، اسفناج و ساير سبزيهاي رنگي حاوي بتاكاروتن و همچنين گياهان دارويي مانند خار مريم، دارچين، شاهتره، نارنج و زردچوبه نيز در درمان حساسيتهاي فصلي موثرند و از بروز آن جلوگيري ميكنند.
با توجه به اينكه اواسط صبح و ابتداي غروب، ساعات اوج گردهافشاني گياهي است افرادي كه داراي حساسيت فصلي هستند، بهتر است در و پنجرهها را بسته و همچنين با عينكهاي آفتابي براي ممانعت از ورود گردهها به چشم جلوگيري كنند.
