روايت نشريه آمريكايي از بياعتمادي "ملك عبدالله " به دولت اوباما
خبرگزاري فارس: نشريه آمريكايي فارن پالسي طي مقالهاي به بررسي روابط بين آمريكا با عربستان پرداخته و از بياعتمادي ملك عبدالله به دولت ايالات متحده درپي حوادث اخير منطقه خبر داد.
به گزارش فارس نشريه آمريكايي فارن پالسي طي مقالهاي به قلم "سيمون هندرسون " به بررسي روابط بين آمريكا با عربستان پرداخته است.
* روابط بحراني آمريكا و دولت عربستان سعودي
روابط آمريكا و عربستان سعودي در بحران است. "ملك عبدالله " پادشاه عربستان تصور ميكند در حاليكه ايران تهديد بزرگ به شمار ميرود، علاقه دولت "باراك اوباما " به برقراري آزادي جهاني براي كشورهاي عرب و محافظهكار حاشيه خليج فارس مانند عربستان و بحرين ساده لوحانه و نامناسب است. واشنگتن نيز بابت پيشنهاد نسبت داده شده به سلطان عربستان مبني بر اينكه اگر "حسني مبارك " تصميم گرفته است كه در قدرت بماند، آمريكا مسئله مصر را رها كند، آشفته است. و همچنين عامل نفت نيز در ميان است. با بالا رفتن قيمت بنزين آمريكا و با وجود وعده "رياض " مبني بر جبران فروشهاي از بين رفته محصولات نفتي ليبي، بنا به اعلام آژانس بينالمللي انرژي، سعوديها توليدات نفتي خود را در اواسط ماه مارس كاهش دادند.
* ملك عبدالله احساس ميكند كاخ سفيد در مورد همه امور به وي پشت كرده است
بدين ترتيب هنگاميكه "تام دونيلان " مشاور امنيت ملي آمريكا در تاريخ 12 آوريل با سلطان سالخورده عربستان ديدار كرد، خبرگزاري سعودي به خشكي گزارش داد كه در واقع يك سري مسائل پيرامون منافع دوجانبه بين دو كشور وجود دارد كه در اين نشست بايد مورد بازبيني قرار بگيرد.
ملك عبدالله با وجود اينكه در ابتداي كار اوباما از رئيس جمهور منتخب جديد آمريكا به گرمي استقبال كرد -و البته با احترام متقابل و چاپلوسانه وي نيز روبرو شد- در حال حاضر احساس ميكند كاخ سفيد در مورد همه امور از روند صلح فلسطين و اسرائيل گرفته تا مسئله ايران و به خصوص ايران به وي پشت كرده است.
* بي اعتمادي ملك عبدالله به فرستاده دولت خود در واشنگتن
نشست "دونيلان " با سلطان عربستان از آنجا كه گزارش شده است، شاهزاده "بندر بن سلطان " نيز در اين نشست حضور داشته است، نشست ويژه و جالبي به شمار ميرود. شاهزاده بندر سفير سابق عربستان در آمريكا و دبير كل فعلي امنيت ملي عربستان سعودي است. سالهاي متمادي، مخصوصا زمانيكه شاهزاده بندر سفير عربستان در واشنگتن بود، ملك عبدالله به وي بي اعتماد بود.
داستانهاي شرورانه و غيرواقعي وجود داشت كه شاهزاده بندر در مورد وليعهد وقت واگويه ميكرد و البته خبر اين داستانها به پادشاهي عربستان نيز ميرسيد .اما سلطان بندر استعدادهاي سياسي و ديپلماتيكي داشت و احتملا هنوز هم دارد كه ملك عبدالله به آنها احتياج دارد؛ مخصوصا در حالحاضر.
"بندر باز ميگردد " تيتري بود كه من براي مقاله خودم در اكتبر 2010 زماني كه شاهزاده عربستان به كشور خود بازگشت انتخاب كردم؛ وي بعد از چند سال غيبت مرموز، دوباره خود را نشان داده بود. اگرچه اين تيتر از نظر لغوي درست بود اما كمي زودهنگام بود چرا كه شاهزاده مجددا براي چندين ماه از انظار خارج شد. اما در هر صورت در چند هفته اخير شاهزاده بندر دوباره خود را نشان داده است و در ماموريتهاي بلند پايه در كشورهاي پاكستان، هند و چين شركت داشته است.
آنچه اين امر به طور كامل معني ميدهد بسيار دور از ظاهر است اما گمانهزنيهايي در مورد آينده "عادل الجبير " سفير فعلي عربستان در آمريكا وجود خواهد داشت. آيا ممكن است مسئله شاهزاده "تركي الفيصل " سفير پيشين عربستان در آمريكا بين سالهاي 2005 تا 2006 دوباره تكرار شود؟ در واقع در همان اولين هفتههاي شروع به كار الفيصل به عنوان سفير عربستان، ملك عبدالله كاخ سفيد را آگاه ساخت كه فرستاده رسمي وي در واشنگتن ديگر طرف صحبت منتخب وي با واشنگتن نيست.
* تلاش رياض براي ترميم رابطه خود با واشنگتن
گناه و اشتباه شاهزاده تركي دقيقا معلوم نيست چه بود اما ظاهرا وي نامهاي به سلطان عربستان نوشت كه اين نامه خاطر وي را مكدر كرد. بدين ترتيب سلطان عربستان به جاي وارد مذاكره شدن از طريق شاهزاده تركي، دوباره شاهزاده بندر سفير سابق عربستان در آمريكا را كه به طور مداوم بين رياض و واشنگتن براي ترميم مهمترين رابطه خارجي عربستان در سفر بود براي مذاكره با آمريكا فراخواند. گفتني است كه در آن زمان همچنان روابط امريكا و عربستان به دليل گمانهزنيها مبني بر ارتباط آل سعود با گروه القاعده دچار مشكل بود.
بدينترتيب شاهزاده تركي تنها روي كاغذ و در نام سفير عربستان در آمريكا باقي ماند. وي حتي از اينكه شاهزاده بندر در امريكا حضور دارد يا خير، خبر نداشت و براي پي بردن به اين مهم يكي از معاونان خود را به فرودگاه "دلس " و همچنين پايگاه نيروي هوايي "اندروز " ميفرستاد تا ببيند كه هواپيماي شاهزاده بندر در باند اين فرودگاهها پارك است يا خير. در نهايت، شاهزاده تركي استعفا داد و عادل الجبير معاون سابق شاهزاده بندر كه توانايياش در زبان انگليسي بسيار مورد ستايش ملك عبدالله بود، جانشين وي شد. از آن زمان به بعد عادل الجبير با آمريكا وارد گفتگوهاي غير رسمي شد ولي ظاهرا اين گفتگوها مثمر ثمر نبودهاند. يكي از همكاران نزديك سفارتي وي ماه گذشته به من گفت: "اين كاخ سفيد متوجه موضوع نميشود. "
جبير نيز در نشست ملك عبدالله با دونيلان حضور داشت و طبق سياق مالوف نقش مترجم سلطان را ايفا ميكرد و اين امر جدا از اين است كه نشست ربطي به آمريكا داشته باشد يا نه. وي همچنين در نشست هفته گذشته با حضور "رابرت گيتس " وزير دفاع آمريكا نيز به عنوان مترجم ايفاي نقش كرد. آنطور كه در عكسهاي رسمي ميبينيم دو طرف مذاكره لبخند به لب دارند اما هيچ نشاني از اينكه با يكديگر به توافق نيز رسيده باشند وجود ندارد.
* نگراني شديد ملك عبدالله از گسترش جو انقلابي در خاورميانه
ملك عبدالله به طور فزايندهاي چهره رقتانگيز و ترحمآوري گرفته است. در اواخر سال ميلادي گذشته دو عمل جراحي روي كمر وي در شهر "نيويورك " انجام گرفت. وي دو هفته زودتر از زمانيكه دكترها به وي توصيه كرده بودند كشور مراكش را كه براي گذراندن دوران نقاهت انتخاب كرده بود به مقصد عربستان ترك كرد. به من گفته شد كه علت اين موضوع نگراني شديد وي از گسترش جو انقلابي در خاورميانه بود. با وجود اينكه ملك عبدالله تنها دو يا سه ساعت را در روز صرف امور مملكتي ميكند، باز هم به من گفته شده است كه بار وظايف حكومتي بر دوش وي سنگيني ميكند. سلطان بن عبدالعزيز -جانشين احتمالي وي- يك زندگي گياهي دارد. وي ظاهرا آدم خوش مشربي است اما از نظر ذهني توانايي ندارد. بر اساس يكي از اسناد محرمانه ديپلماتيك امريكا كه ويكيليكس آن را منتشر كرد، سلطان بن عبدالعزيز براي همه مقاصد و برنامهها فاقد اهليت است.
"شاهزاده نايف " وزير كشور عربستان كه به احتمال زياد سلطان بعدي عربستان است، پادشاهي عربستان را به صورت روزانه اداره ميكند. وي كه در حالحاضر در خارج از كشور در مكاني نامعلوم در تعطيلات به سر ميبرد، ظاهرا از پايگاه قدرت خود درون آل سعود و همچنين حمايت محافظهكاران مذهبي پادشاهي عربستان از خود اطمينان دارد.
* احساس خطر ملك عبدالله از تحولات منطقه
در عين حال ملك عبدالله خطر را از همه سو احساس ميكند. وي از سرنگوني حسني مبارك رئيس جمهور سابق مصر كه دوست 30 ساله آمريكا بود و در عرض تنها 18 روز قدرت را از دست داد احساس خوبي ندارد. كسي كه عبدالله دوست دارد رژيم وي سقوط كند، "معمر قذافي " رهبر ليبي است كه يك بار تلاش كرد پادشاه عربستان را ترور كند. اما اوباما خود را ملتزم به خواسته ملك عبدالله نميكند.
در همسايگي عربستان نيز كشور بحرين است كه ملك عبدالله اكثريت شيعه اين كشور را در بهترين شرايط يك مشت آدم بي ارزش ميداند و در بدترين شرايط به آنها به عنوان ماموران و جاسوسهاي ايراني نگاه ميكند.
وي همچنين "بشار اسد " رئيس جمهور سوريه را نيز در معرض تهديد فزايندهاي ميبيند. رهبر عربستان نسبت به سوريه يك نقطه ضعف دارد، يكي از زنان سابق وي (تعداد آنها بسيار زياد است اما هيچ وقت بيشتر از 4 زن در آن واحد نداشته است) سوري بود و همچنين خواهر وي با "رفعت اسد " عموي رئيس جمهور سوريه ازدواج كرده است. "شاهزاده عبدالعزيز بن عبدالله " كه حاصل ازدواج ملك عبدالله با زن سوريهاياش است در حالحاضر مامور ويژه ملك عبدالله در امور سوريه است. وي نيز در نشست پادشاه عربستان با دونيلان حضور داشت.
با خروج دونيلان از رياض و رفتن وي به "ابوظبي " پايتخت امارات متحده عربي، ملك عبدالله نيزبه همراه "سلطان حمد بن عيسي آل خليفه " پادشاه بحرين در مسابقات شترسواري در "جشن جنادريه " شركت كرد. اين جشن بايد كمي حس رهايي از شورشها و نارضايتيهاي فعلي در خاورميانه را به وي داده باشد.