بنتام در زمانه تغییرات اجتماعی و علمی مهم سده هجدهم متولد شد. زمانه ای که علم رواج فراوان داشت و از سویی دیگر توجهات به دموکراسی به صورت روزافزونی افزایش می یافت. او در زمینه اصلاحات حقوقی کار می کرد و کتابی با عنوان " اصول اخلاق و قانونگذاری" نگاشت که در آن نظریه اخلاقی اش را بسط داد.
این کتاب به سه بخش تقسیم می شود: فصلی به انگیزه هایی که باعث به حرکت درآوردن انسانها می شوند می پردازد ، فصل دیگر اصول فایده را بررسی می کند و در انتها محاسبات شادی آور را در مرکز توجه خود قرار می دهد. در مورد اصول فایده وی بر این نظر بود که درد و لذت تنها امور مطلق و ملموسی هستند که در زندگی انسانی وجود دارند. "طبیعت انسان را در ذیل دو ارابه مسلط قرار می دهد: لذت و درد". از این خاستگاه است که وی به سمت قاعده لذت رهسپار می شود: اینکه خیر چیزی است که شادی بیشتری را برای بیشترین تعداد افراد به همراه بیاورد. او بعد از تصدیق به اینکه دو اصل متعارض متفاوت و محتمل می توانند وجود داشته باشند به بخش دوم کتاب خود رهنمون می شود و بسادگی از "اصل بیشترین خوشی" نام می برد.
جان استوارت میل هم کتابی معروف اما کوتاه با عنوان "فایده گرایی" نگاشت. میل در بین فایده گرایان از آن بابت معروف است که به شادی فرهنگی و معنوی به عنوان شادی ای فراتر و برتر از شادی جسمانی عطف توجه نشان می دهد. میل در این اثر از این بحث می کند که فایده گرایی مستلزم آن است که نظمهای سیاسی، "اصل آزادی" را تأیید کند: یعنی هر فرد دارای حداقل آزادی ممکن باشد البته تا جایی که به آزادی دیگران خللی وارد نکند و بدین گونه این فرد بتواند شادی اش را به حداکثر برساند.
فایده گرایی کلاسیک بنتام و میل بر بسیاری از فیسوفان تأثیر گذاشت و تصوری گسترده تر از "نتیجه گرایی" را به وجود آورد. در نتیجه تعاریف درست از فایده گرایی و نتیجه گرایی و تفاوت میان این دو به هیچ عنوان مشخص نیستند و حتی بسیاری از فیسلوفان نیز نمی توانند این دو را بتمامی از یکدیگر جدا کنند.
فایدهگرایی به عنوان استدلالی برای دیدگاههای سیاسی متفاوت زیادی هم به کار رفته است. به طول مثال لوودویک ون میسس که از لیبرالیسم حمایت می کند برای دفاع از مدعیات خود از استدلالهای فایده گرایانه استفاده می نماید. در مقابل فیلسوفان مارکسیست هم از این اصول استفاده می کنند اما آنها را برای دفاع از سوسیالیسم به کار می برند.
فایده گرایی حتی بر علم اقتصاد هم تأثیر داشته است. به طول مثال در این علم نظریه فایده وجود دارد که هرچند تصوراتی دیگر از این مفهوم را به کار میبرد از این مفهوم متـأثر است.
بیشتر نظریه های فایده گرایانه با اصل ایجاد بیشترین خیر برای بیشترین تعداد افراد ارتباط برقرار میکنند. فایدهگرایی منفی ما را ملزم میکند که از حداقل شر یا خطر جانبداری نماییم یا از شر و خطر حداکثری اجتناب ورزیم. طرفداران این نظریه از این نکته بحث میکنند این اصل مؤثرترین اصل اخلاقی است چرا که به نظر آنها راههای زیان زدن بیشتر از راههای خیر رساندن هستند و بزرگترین و بیشترین خطرها از بیشترین خیرها قابل فهمترند.
با این همه پارهای از مدافعان اصل فایدهگرایی (مانند میل) شتاب داشتند اذعان کنند که هدف نهایی فایدهگرایی منفی، جلوگیری از کشتن سریع و دردآور همه انسانها است. فایدهگرایی منفی به نظر ضرورت و نیازی در برابر خرابی کل جهان است حتی اگر این نوع فایدهگرایی، رنجی کوچک و مشکلی اندک را در این زمینه برطرف سازد. با این همه این نظر و نظریه، مناقشههای بسیاری را به وجود آورده و بسیاری از افراد حاضر نیستند این رویه از فایده گرایی را با این تأویل و تفسیر بپذیرند.
