نويسنده :اميداحساني
همين چندماه پيش -يعني زمستان پارسال- بود که نيروي انتظامي دريک عمليات گسترده وارد کارشد و بسياري ازدفاتر گلدکوئست را تعطيل کرد و خيلي از سرشاخه ها را هم فرستاد براي آب خنک خوردن.اما زهي خيال خوش که فکرکنيد با همين چند دستگيري و غيرقانوني اعلام کردن فعاليتهاي گلدکوئست تخم آن هم برچيده مي شود.دراين گرفت و گيرها عوامل کوئست فقط رنگ عوض کردند و شيوه کارشان راتغييردادند.اگرنه.آش همان آش است و کاسه همان کاسه اين بار به جاي سکه هاي رنگ و وارنگ کلکسيوني، تورهاي مسافرتي را به خورد جواناني مي دهند که به دنبال خوشبختي دراين شرکت ها عضو مي شوند بازهم اگرباورتان نمي شود مي توانيد گزارش نفوذي ما به اين خانه هاي کوئستي را بخوانيد تا حساب کاردستتان بيايد.
روش بيشترشان همين است اول ازهمه مي آيند سراغت و با وعده و وعيد يک کار پردرآمد که آخرماه 800-700 هزارتومان دستت رامي گيرد کم کم شما را نرم مي کنند و دريک روز که حسابي به يک طعمه چرب و نرم و آماده تبديل شديد ،شما را به خانه تيمي شان مي کشانند و درآن اتاق پرزنت کذايي که به اتاق مخ زني معروف است شروع مي کنند روي مخ شما کارکردن ،دقيقاً همان کاري که يکي از سرشاخه ها قصد داشت با ما بکند؛اول از همه شما را روي صندلي مي نشاند و اسم و فاميل و مشخصاتت را البته به صورت خيلي محترمانه سوال مي کند بعد اولين سوالي که مي کند اين است که مي دانيد براي چه کاري اينجا هستيد و پرزنت جوان که ازهمه جا بي خبراست و هنوزنمي داند چه بلايي به سرش آمده سريع جواب مي دهد براي کارو بعد سرشاخه که کارش راخوب بلد است مي گويد مي خواهيم امروز يک کار پردرآمد و کم دردسر را به شما معرفي کنيم موافق هستيد و بعد ماجرا از اينجا شروع مي شود کلي بروشور و برگه هاي تبليغاتي رنگ و وارنگ جلوي شما مي گذارند که حتي براي ديدن آنها هم گيج مي شويد ،چه برسد به توضيحاتش که طرف عين نوارضبط شده و بدون اينکه به شما اجازه دهد سوالي بکنيد ،براي شما بازگو مي کند اينها دقيقاً اتفاقاتي است که در مدت يک ساعت درآن مي افتد. گلدکوئست ،کوئست ،شرکت هاي هرمي ،شرکت هاي باينري و ...اينها همه يک معني را مي دهد.فقط سرو شکلشان فرق مي کند .حالا ديگراين روزها که دولت اجازه نمي دهد سکه هاي کلکسيوني و آن چناني گلدکوئست وارد ايران شود ،به جايش محصولاتي را به خورد مشتري ها مي دهند که نه فيزيکي است که دولت بخواهد جلوي آن را بگيرد و نه ديدني که بخواهد ممنوعيت و محدوديتي براي آن قائل شود؛تورهاي مسافرتي اين کالايي است که اين روزها جايگزين سکه هاي طلا و نقره شرکت کوئست درايران شده است .اينکه اين کارغيرقانوني است يا نه اينکه کوئست در دنيا چقدرپشتيبان و اعتباردارد اينکه آيا اين نوع کارها مشکل شرعي دارند يا نه و صدها مورد ديگرشبهه هايي هستند که سرشاخه ها سعي مي کنند به هر وسيله اي و با هردروغ و دمبلي آن را ازذهن پرزنت شدگان رفع کنند و آن قدر در کارشان مهارت دارند که حتي طرف فرصت سوال پيدا کردن را هم به خودش نمي دهد .اينها چيزهايي است که درآن اتاق پرزنت کذايي که در هر خانه اي از خانه تيمي هاي کوئستي پيدا مي شود درمدت يک ساعت در مخ پرزنت شونده ها مي کنند و اين آغاز بدبختي است. چون دوحالت بيشتر وجود ندارد يا شما راضي مي شويد و نزديک 5 ميليون پول بي زبان را مي دهيد دست سرشاخه ها يا اينکه آنها آن قدرپاپيچتان مي شوند ووقت و بي وقت تلفن پيچتان مي کنند که راه فراري نداشته باشيد.يک پرزنت براي کسي که درکوئست فعاليت مي کند حکم چند هزاردلار پول رادارد براي همين از جانش مي گذرد اما از پرزنتش نه!
$خانه شماره يک اتوبان شهيد ستاري ظاهرش مثل بقيه ساختمان هاست ازبيرون چيزي پيدا نيست.نه تابلويي و نه نام و نشاني که بفهمي دقيقاً درطبقه سوم اين ساختمان چهارطبقه درکناراتوبان ستاري چه خبراست ؟البته اصلاً هم انتظاراين را نداشته باشيد که يک آپارتمان لوکس و باکلاس را ببينيد.زنگ ايفن تصويري را که مي زنيم آقايي مي آيد پشت آيفن و پس از کمي براندازکردن چهره ما مي پرسد کيه و ما خودمان را به عنوان پرزنت شونده معرفي مي کنيم و مي گوييم که مارا فلاني معرفي کرده اينها دقيقاً چيزهايي است که بايد آن لحظه پشت ايفن بگوييد تا فرد مرموزي که پشت آيفن است دررابرايتان باز کند هنوز تا پشت در آپارتمان نمي توانيد بفهميد که دقيقاً داخل آن چه خبراست. با اينکه داخل شلوغ به نظر مي رسد ولي اثري ازکفش پشت در آپارتمان ديده نمي شود.ما هم که کفش هايمان را درمي آوريم سريع آنها راداخل حمام مخفي مي کنند.اين کار براي اين است که همسايه ها خيلي سرازکارآنها در نياورند چون ممکن است بعداً براي آنها دردسرساز بشوند باکلاس ترين جاي آپارتمان 80-70 متري اتاقي 8-7 متري است که به آن اتاق پرزنت مي گويند يک دست مبل شش نفره با يک وايت بورد تمام چيزي است که دراتاق پرزنت وجود دارد اتاق ديگري که آن را با پارتيشن درست کرده اند پراست از رختخواب ها لباس هاي راحتي و ساک هاي بچه شهرستاني ها که همين طوري روي هم ريخته شده حدود 16-15 نفر درآن آپارتمان هستند که انگاردرزمان خواب و استراحت تعداد آنها به 20 نفر مي رسد .سمنان،قم ،اراک و شهرهاي شمالي بيشتر جوان هاي شهرستاني اي که دراين خانه زندگي مي کنند،اهل اين شهرها هستند خانه را سرشاخه ها اجاره مي کنند تا هم بتوانند درآن مخ ملت را بزنند و هم شهرستاني ها در طول هفته درآن زندگي کنند.يک سري خنزر پنزرهم براي زندگي دراينجا پيدا مي شود مثل يخچال گازقابلمه کتري و چند قلم ديگر که خيلي هم تروتميزو دلچسب نيستند يک کامپيوترهم درگوشه اتاق قراردارد که اعضاي خانه کارهاي کامپيوتري شان را با آن انجام مي دهند .چند تا کتاب رمان و تابلوهاي خوشنويسي و ام پي تري پليرهم آن وسط پيدا مي شود.البته اصل کارچيز ديگري است هرطرف که سرت را مي چرخاني مي تواني نوشته ها و تابلوهايي راببيني که حرف از تغييردرزندگي و رسيدن به آرزوهاي دور ودراز ...مي زنند «قدم هايت را بلند بردارتا زودتر به مقصد برسي »يا کساني که به دنبال تغييردر زندگي نيستند محکوم به شکستند».آدم ها با تيپ هاي مختلفي اينجا رفت و آمد مي کنند هرچند بيشترآنها جوان هستند اما ريش سفيد و ميانسال هم بين آنها پيدا مي شود.دو تا وايت بورد بزرگ کنارآشپزخانه نصب است .روي يکي ساعت ملاقات با آدم ها نوشته شده براي همين هرکسي که مي خواهد بيايد اسم و مشخصاتش روي تابلو ثبت مي شود و اگرکسي که مراجعه مي کند با مشخصات روي تابلو مطابقت نداشته باشد راهش نمي دهند .روي تابلوي دوم هم اسم سرشاخه هايي که در اين خانه فعاليت مي کنند همراه بازيرشاخه هايشان به صورت شاخه نقاشي شده اند و مکان هرکس در شبکه روي اين بورد کاملاً مشخص است.
$خانه شماره دو ميدان صادقيه
درست بالاي يک پاساژنسبتاً شيک نزديکي هاي ميدان صادقيه دريکي ازخيابان هاي فرعي که نسبتاً شلوغ هم هست ،يک خانه ديگرمنتظرمان است اين باراين خانه تيمي درطبقه هفتم-يعني طبقه آخرساختمان-قرار دارد. درون اين يکي آپارتمان کمي از قبلي مرتب تراست و تروتميزتر به نظر مي رسد خودشان به اين يکي خانه مي گويند خانه هنرمندان چون سرشاخه اي که اين خانه را اداره مي کند. قبلاً نويسنده بوده به علاوه در و ديوار پراست از پوسترهاي رنگ و وارنگ خواننده ها و ستاره هاي داخلي و خارجي گوشه و کناراتاق مي شود يک گيتار و چند تاسازديگررا ديد. به علاوه کلي کتاب و رمان تاريخي و ازاين جورچيزها که روي پيشخوان آشپزخانه جاخوش کرده اند وضع زندگي جوان هايي هم که دراين خانه زندگي مي کنند تعريفي ندارد و چندان از قبلي ها بهترنيست. همان رختخواب هاي کثيف و ساک هاي روي هم ريخته که بيشتر به پايانه مسافربري شبيه است تا يک خانه براي زندگي هرکسي براي خودش يک دفتر يا دفترچه دارد که مي توان بعضي ازآنها را درگوشه و کنارسالن ديد دراين دفترها افراد آرزوهايشان را مي نويسند. اين يکي از شگردهاي سرشاخه هاست با اين کار هميشه افراد را تحريک مي کنند تاتعداد بيشتري زيرشاخه معرفي کنند.چون سود بيشترسرشاخه درگروي جمع کردن بيشتر آدم ها توسط زيردستي هاست.
«زن و دختردراينجا به هيچ وجه راه نمي دهيم .اصلاً اين کارها کارهاي مردانه است و زن ها از پس آن برنمي آيند.»اين تفکر سرشاخه هايي است که اين خانه و خانه هاي مشابه اين را اداره مي کنند البته از وقتي اين تفکر را پيدا کرده اند که مردم و همسايه ها ازرفت و آمد پسرها و دخترهاي جوان درآپارتمان هاي مخفي شکايت مي کردند و اين کار باعث پيداشدن و بسته شدن خيلي ازدفاترآنها شد .البته نه اينکه اصلاً جايي دراين ميان ندارند اتاق پرزنت خانم ها پارک ها و کافي شاپ هاست. البته پيش ازاين،اين جورخانه ها مرکزانواع خلاف ها مثل مصرف مواد مخدرو مشروبات الکلي هم بود ولي به همان دليلي که ممکن بود به خاطرهمين چيزها لو بروند کم کم اين نوع کارها راازخانه بيرون بردند همه اينها رابه علاوه اين کنيد .که به طورکل خانه هاي تيمي مکانهاي چندان سالم و امني براي جوان ها نيستند .به هرحال فرق چنداني نمي کند که اسمش راچه بگذارند شبکه هاي هرمي فرق چنداني با هم ندارند تفاوتشان دراسمشان است و فوق فوقش مبلغي که اول ازهمه ازپرزنت بينوا مي گيرند تا پا روي شانه هايش بگذارند و بالا بروند شبکه هايي که هم غيرقانوني اند و هم غيرشرعي اما انگارروياي يک شبه به آرزوها رسيدن جلوي چشم خيلي ها را آن قدرتارمي کند تا همه چيز را به باد فراموشي بسپارد .
بيا و خرشو !
نويسنده:سعيد بي نياز
روان شناسي و مخصوصاً روان شناسي ازنوع سطحي و عامه پسندش بدجوربا راضي کردن يک نفربراي يک سرمايه گذاري گول زننده گره خورده است همه چيزدرگروي يک اقناع است و چه ابزاري بهترازروان شناسي براي اين کار هرمي ها ازچندين و چند ترفند روان شناختي براي اقناع استفاده مي کنند.
$ما فرق داريم
اولين ادعاي شرکت هاي جديد هرمي اين است نه ما با قبلي ها فرق داريم».آنها حتي شرکت هاي قبلي را به کلاهبرداري متهم مي کنند آنها با واژه ها بازي مي کنند و مدعي مي شوند که ما هرمي نيستيم ما گلدکوئست نيستيم ما يک چيز منحصر به فرد يگانه و متفاوت هستيم .
$ما خفن هستيم
«ما بين المللي هستيم. پليس بين المللي ما را تاييد مي کند جزوه هاي ما انگليسي است عضوهاي ما تحصيل کرده هستند ما مجموعه واژگاني داريم که تا به حال به گوش تو هم نخورده است ما تاريخچه داريم. درباره ما مقاله هاي معتبرعلمي هم چاپ شده است ما پيشرفته ترين نوع تجارت دردنيا هستيم بيا و ما را باورکن همه اينها براي اين است که يک تصويرخفن از شرکت هاي هرمي در ذهن شما ساخته شود.
1-وقتي که قرار نيست هزار شبه پولدار شوي.بيا و يک شبه پولدارشو !
«اوضاع اقتصادي که قمر در عقرب است درشرايط معمول که هم نمي توان گام به گام پيشرفت کرد پس بيا و ازاين روش استفاده کن تا يکدفعه به بي نهايت پول برسي.»مهم ترين کاري که هرمي ها مي کنند مقايسه است يک وضعيت بي نهايت مطلوب را مي گذارند جلوي راه تخيلت و هي آن چيزي ر اکه درواقعيت زندگي ات وجود دارد سرکوفت مي زنند.
$2-بيا و اين کتاب هاي ظاهراً علمي رابخوان!
محتوا و سرو شکل کتاب ها بي نهايت جذاب است و روياهاي موفق شدنت
را موقتاً قلقلک مي دهد .البته چيزي که دراين کتابها نوشته نشده مهارت نه گفتن به کسي است که تورا پرزنت مي کند .
$3-بيا و ارتباط هايت را گسترش بده!
يکي ديگر از چيزهايي که هرمي ها خيلي رويش دست مي گذارند تاکيد براين است که ما يک گروه صميمي با افراد جذاب و متفاوت هستيم آنها مي گويند که وقتي شما هم پياده شديد مي توانيد دراين بازي شرکت کنيد و دوست هايتان را گسترش دهيد .براي بعضي ها همين ادعاي احمقانه هم جذاب است.
$4-بيا و به من يکي اعتماد کن اين ترفند بومي ترين ترفندي است که هرمي ها به کارمي برند.معمولاً کسي که شما را پرزنت مي کند يا خودش يا کنار دستي اش کسي است که با شما صميمي است ازاقوامتان است ،دوستتان است يا بالاخره کسي است که او را تاحدي قبول داريد آنها اگربه هيچ شيوه اي نتوانند شما را راضي کنند،دست مي گذارند روي همين رابطه صميمي و مي گويند:«به اطمينان من هم که شده بيا و عضو شو!»اينجاست که مهارت نه گفتن خيلي به درد مي خورد !
منبع:نشريه همشهري جوان ,شماره 225.
