اصولا وقتي كه همه دنبال ميان بر هستند و يكشبه مي خواهند ره سيصدساله را بروند، بهتر از اين نمي شود؛ داستان گلدكوئست كه خاطرتان هست؟! بعد از اين همه بگير و ببند و برنامه و سريال و خبر ويژه و مصاحبه و ...هنوز خيلي ها دارند راست راست در خيابان راه مي روند و ملت را پرزنت مي كنند؛ و البته ملت هم بر اساس يك تفكرجديد مبني بر اينكه »30 سال كار كنيم كه چي؟!» مي خواهد يك سال مخ بزند تا 30 سال راحت بخوابد! بي جهت نيست كه نرخ رشد اقتصادي و تولد كارگاه هاي توليدي وضعيت خوبي ندارند اما نرخ دلال هاي كنار خيابان براي خريد ماشين و يا ايجاد بنگاه هاي معاملات ملكي در هر خيابان؛ 8 تا، رو به افزايش است، كسي زياد حوصله فعاليت و كار و توليد را ندارد، اصلا چه كاري است كه صبح زود تا غروب در يك كارگاه توليدي كار كنيم كه بدهيم دست دلال؟! خودمان دلال مي شويم در ماه 4 تا ماشين معامله كنيم يا دو تا خونه اجاره بدهيم، سه برابر مهندس فلاني كه در يك شركت خودش را مي كشد، درآمد داريم...! و اين گونه مي شود كه در حوزه معلومات ديني هم كتاب هايي چون «101 راه براي رسيدن به خدا»، «چگونه امام را زيارت كنيم؟»، «هزار روش درمان دردها با دعاهاي مخصوص»، «دعا از ما، شفا از شما»، «ذكرهاي شفابخش؛ چاپ 348»، «خواب خود را تعبير كنيد با جديدترين متد ديني» و.... در صدر فروش كتاب هاي بازار بي مطالعه كشور قرار مي گيرد و بعد يكدفعه در همين فضا، يك سي دي منتشر مي شود كه با رعايت تمامي قواعد بالا، ظهور فوري را برايتان به تصوير مي كشد! شما توقع ديگري داريد جز اينكه اين سي دي به صورت ميليوني تكثير و توزيع نشود؟ حالا بگذريم كه تلويزيون يك برنامه اي دارد كه هشتصد(!) سال است دارد پخش مي شود و شايد 5هزار نفر هم آن را تماشا نكنند...فعلا به سي دي برسيم كه فطير نشود!
داستان چيست؟
اواخر سال 89 بود كه در نماز جمعه هاي شهرهاي بزرگ به خصوص تهران، مشهد و قم، فيلم مستندي با عنوان ظهور بسيار نزديك است؛ به صورت رايگان و انبوه عرضه شد. فيلمي كه به صورت ناشيانه و كسي چه مي داند شايد هم عامدانه؛ به منطبق سازي شخصيت هاي معرفي شده در روايات با چهره هاي مطرح امروز در سطح خاورميانه مي پرداخت. موج اول اين مستند چندان مورد اقبال واقع نشد؛ ولي در موج دومش چنان همه گير شد كه حتي آژانس شايعه پراكني بريتانيا؛ بي بي سي فارسي، در گزارشي مطول پيرامون اين فيلم به اصطلاح مستند به تحليل برخاست و با همين مستمسك، نظام را مورد هجو شديدي قرار داد. كار به ساير رسانه هاي بيگانه و البته راديو فردا هم كشيد و رفته رفته شايعات در مورد سازندگان اين مستند بالا گرفت. سوال اصلي اين جا بود كه: آيا واقعاً دست هايي پشت پرده؛ امام زمان را وسيله اي براي رسيدن به مقاصد خود قرار داده اند؟ و يا باز هم اقدامي خودجوش از سر سادگي و ارادت خيلي ويژه در كار بوده است؟
تهيه كننده اي كه احساس وظيفه كرد!
علي اصغر سيجاني به عنوان تهيه كننده و مجري مستند ظهور نزديك، مهم ترين دليل ساخت اين اثر را بشارت مقام معظم رهبري مي داند. وي معتقد است كه چند سال قبل؛ ايشان در سخنراني خود فرمودند كه ن شاالله نسل جديد؛ زمان ظهور را خواهند ديد. از قضا فرداي آن روز، روزنامه اي تيتري زد با اين مضمون كه خبر آمد خبري در راه است!
همين! در واقع همين حدس و گمان ها، دوستان را به فكر انداخته كه بايد مسلمانان ايران و جهان را در جريان اين خبر قرار داد و بعد هم داستان تكراري احساس تكليف و وظيفه و...فضا هم كه به لطف برخي دوستان كاملا فضاي مديريت جهاني و پول
امام زمان(ع) و حضور ايشان در تمامي امور است، در نتيجه... «در هر حال پس از تحقيقاتي كه گروه ما انجام داد؛ به اين نتيجه رسيديم كه ما بايد اين بشارت را منتقل كنيم. بنابراين ما مجموعه روايات و وقايعي كه اين بشارت بزرگ را ملموس و مستند مي كرد؛ گردآوري كرديم و در سايت خودمان قرار داديم و پس از مدتي ديديم كه بهتر است اين مطالب در قالب فيلم مستند توليد شود.» سيجاني در مورد حاميان مالي اين پروژه و نقش برخي افراد خاص مي گويد: «اگر باور نمي كنيد؛ مي توانم قسم ياد كنم كه (...) دخالتي در اين اثر ندارد. گروه تحقيقاتي ما، گسترش چشمگيري داشته و ما در سنوات گذشته حتي به انتشار مجله نيز مي پرداختيم. امروز، اعضاي ما چيزي در حدود هزار نفر است كه ما از طريق همين افراد اقدام به انتشار اين فيلم كرديم.»
ما ضمن تشكر از نهادهاي مربوط و غير مربوط به خاطر فعاليت گسترده اين گروه در فضاي وب و مكتوب، تشكر ويژه خود را تقديم مي كنيم به نهادهايي كه سالانه بودجه مشخص دارند تا از همين كارها ـ البته به شكل اصولي و منطقي ـ انجام دهند!
و اما سوالي كه اين جابيشتر از هر چيز مطرح مي شود آن است كه آيا تنها با احساس وظيفه كردن و بدون در نظر گرفتن صحيح بودن عمل، بايد دست به تهيه و ساخت چنين اثري زد؟ طبق چه شواهدو مداركي او به اين نتيجه رسيده است كه ظهور بسيار نزديك است؟ چون اين سوالي است كه در كل فيلم نيز پاسخي برايش ارائه نمي شود و يكي از مهم ترين دست آويزهايي است كه شبكه هاي معاند؛ براي زير سوال قرار دادن نظام از آن بهره برده اند.
توهمي ترجمه شده از كشورهاي عربی
علي اكبر رائفي پور كه اين روزها، سخنراني هايش پيرامون شيطان پرستي، دست به دست مي گردد و در بين دانشجويان هواداران پروپاقرصي پيدا كرده؛ در مورد انگيزه ساخت اين فيلم به نيت ايجاد شوق در بين مردم مي گويد: «اين عملي كه در حال وقوع است؛ بيشتر از آنكه شوق باشد؛ يك توهم است!»
جالب ترين نكته اي كه رائفي پور بيان داشته است؛ پيرامون تفاوت ذهنيت بينندگان آثاري از اين دست است. وي معتقد است تطيبق سازي ها و ايجاد موج در مردم با عنوان اين كه ظهور بسيار نزديك است؛ بيشتر از آنكه زاييده تفكر ايراني باشد؛ از اوهامي است كه اعراب به خصوص كشورهاي حاشيه خليج فارس به آن معتقدند. زيرا ستمي كه در طول اين همه سال برآنها روا داشته شده است و از سويي موج بيداري كه در اين كشورها به صورت اپيدمي رو به گسترش است، باعث شده تا اعتقاد به نزديك بودن ظهور در بين آنها به طور بي سابقه اي رشد كند. البته لبناني ها هم ازاين توهمات مبري نيستند و به نظر مي رسد بسياري از اين حرف ها، ترجمه اين تحليل هاي عربي باشد.
مستندي ضعيف در حدود اخراجي هاي 1
اين روزها طالب زاده را به عنوان مجري در برنامه اي كه شبكه 4 به پخش آن مي پردازد؛ مي بينيم. برنامه اي كه اينك بيننده هاي ثابتي براي خود پيدا كرده است. وي چندي پيش نيز يكي از روحانيون بحريني را به برنامه خود دعوت كرده بود و بسياري از نظرات اين كارشناس، تطابق زيادي با آنچه در اين فيلم مطرح شده، داشت.
نظر طالب زاده پيرامون انتشار اين فيلم، جالب و شنيدني است. وي معتقد است اين فيلم؛ مانند اخراجي هاي يك مي ماند. با وجودي كه كاري ضعيف و ناشيانه است؛ اما به علت فقدان آثاري مانند اين؛ به سرعت كشوري شد. اين كارها به كارهاي لس آنجلسي ضعيفي مي ماند كه در يك جايگاه خالي؛ باعث جلب توجه همه مي شود و به نظر مي آيد آثاري از اين دست شوق ظهور را ايجاد كند.
بالاخره اين فيلم خوب بود يا بد؟
تكثير اين فيلم در ميان جامعه مذهبي و حتي غير مذهبي؛ بازخورد هاي قابل تأملي داشته است. يك نظرسنجي كوتاه از مركز تخصصي مهدويت، گوياي آن است كه اقبال به مباحثي كه اين موسسه به صورت آموزشي و پژوهشي تدوين كرده است؛ رو به افزايش است. علاوه بر آنكه تمامي شماره هاي كارشناسان اين مركز حتي شماره هاي همراه و منزل؛ دائم اشغال است و از اقصي نقاط ايران تماس هاي مكرري گرفته مي شود تا پيرامون صحت و سقم آنچه در اين فيلم بيان مي شود كسب اطلاع كنند.
اين فيلم به اصطلاح مستند؛ تنها در صورتي قابل تأييد است كه منابع معتبري به همراه نتيجه گيري هاي قابل اعتنا داشته باشد. علاوه بر آن، كسي در حيطه نقل قول هاي مطرح شده؛ نتواند خدشه اي وارد كند. همه اينها در كنار مصداق يابي كردن، اهميت كار را دو چندان مي كند.
متاسفانه بسياري از منابع استفاده شده در اين فيلم؛ از لحاظ سندي به اندازه اي ضعيف است كه حتي اهل تسنن نيز به آن استناد نمي كنند و اين كه ما به عنوان شيعه و مدعي انتظار حضرت حجت؛ از اين احاديث براي اغراض خودمان به آن تمسك مي كنيم؛ كمي غير عادي مي نمايد. آنچه وضع را وخيم مي كند؛ وجود اطلاعات درست در كنار اطلاعات نادرست است. براي همين مخاطبي كه تا حدودي اطلاعات درست را مي دانست؛ به اطلاعات غلط نيز، ايمان مي آورد و آن را مي پذيرد. گروهي معتقدند يكي از علل جذابيت اين فيلم، سياسي بودن چهره هاي مطرح شده در آن است و همه ما مي دانيم اين مباحث، مورد علاقه ترين مبحث در كشوري مثل ايران است؛ چرا كه هر ايراني در هر شغلي، خود را يك تحليلگر سياسي مي داند و از ديدن چنين فيلم هايي احساس شور و شعف خواهد كرد! ضمن اينكه دست كاري حرفه اي برخي احاديث، برخي سخنراني ها، برخي نقل قول ها و تدوين ويژه آن طوري كه نيت سازندگان را تامين كند، زياد نمي تواند به نيت و اخلاص و اينها ربطي داشته باشد و به طور قطع، مي توان آن را سناريويي براي تخريب چهره و وجهه برخي بزرگان كشور دانست. ضمن اينكه توليد اين فيلم ضعيف كه از لحاظ هنري و فني، براي عامه ترين مخاطب ايراني هم به شدت پيش پا افتاده است، به نوعي وهن شيعه و نظام جمهوري اسلامي در برهه اي است كه جنبش هاي مردمي در سراسر جهان نيازمند الگويي حساب شده چون نظام عزيز ما هستند.
مشكل از كجاست؟
اگر دانشگاه هاي ما، دانشگاه بود، اگر حوزه هاي ما كمي پوياتر و فعال تر در ميان شبهات حركت مي كرد، اگر معضل ديالوگ در بين خانواده هاي ما پا نگرفته بود، هيچ گاه مواردي از اين دست كه هر دلسوز و عاقل و معتقدي، آن را با نگاهي سخيف دنبال مي كند، اين گونه در كشور گسترده نمي شد. اين گونه نمي شد كه در فضاهاي معنوي، مانند راهيان نور، مثل نقل و نبات توزيع شود و در برخي مناسك مذهبي، مورد اقبال واقع شود. همه اينها يعني اولا مشكل تبيين صحيح دين و دين داري، در كشور همچنان بر قوت خود باقي است، ثانيا موضع گيري خواص جامعه در قبال حملاتي كه به دين و اعتقادات ديني مردم مي شود، گاه بسيار كمرنگ است چرا كه شايد برخي اين تصور را دارند كه موضع گيري اصولي، باعث دوري عوام از خود مي شود، حال آنكه احساس وظيفه و تكليف دقيقا در چنين مواردي است كه بايد رنگ عمومي به خود بگيرد. در جريان مدعيان دروغين نيز كه چندي پيش، بازار داغي براي خود دست و پا كرده بودند، موضع گيري محكم برخي اساتيد حوزه و دانشگاه و صاحبان كرسي هاي فكر و انديشه باعث شد، تا حدي موج اين بساط مريدپروري سودآور برچيده شود. امروز اگر هر اتفاق تلخي در كشور به صورت اپيدمي فراگير شود، بايد كوتاهي نسل سوم را در يك طرف ماجرا ديد، كوتاهي كه مي تواند با حضور عاقلانه و عالمانه، غبار جهل و امواج احساسات را در هم بپيچد. همه انسان هاي كره زمين چه مسلمان و چه غير مسلمان، سالهاست در دل ندايي را زمزمه مي كنند كه فريادرس عادلي را طلب مي كند؛ و همه انسان ها، خاصه مسلمانان و به طور اخص، ايراني ها، مشتاق حضور در عصر ظهور هستند، اما نه با سي دي! حواسمان باشد كه اقداماتي از اين دست؛ قطب مقابل فعاليت هاي انجمن حجتيه اي هاست و هر دو مسير بن بست افراط و تفريط هستند. اميدواريم كه نسخه دوم و سومي براي توجيه نسخه اول در راه نباشد كه ديگر داستان عوض مي شود.
