0

حس حقارت با شناخت پیشینه علمی از بین می‌رود

 
svh2005
svh2005
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1389 
تعداد پست ها : 18447
محل سکونت : مازندران

حس حقارت با شناخت پیشینه علمی از بین می‌رود

در چند سال اخیر دیدگاه نظام و مسوولان نسبت به اشاعه علم و پیشرفت در مرزهای دانش، باعث شده است تا با رشد فزاینده علمی کشور روبرو شویم، اما با وجود این توجهات همچنان کاستی‌هایی وجود دارد که نیازمند واکاوی و درون نگری است تا از این کند و کاو به نقدی سازنده دست یابیم و محرکی برای ترفیع کمبودها حاصل شود و بنا‌بر برنامه‌های آتی به جایگاه‌های برتر علمی گیتی گام نهیم.
 
در کلاس‌های مرکز تحقیقات علوم انسانی دانشگاه "مک گیل" کانادا پای صحبت علامه دکتر "مهدی محقق" می‌نشینیم و به بررسی پژوهش و تحقیقات در دانشگاه‌های کشور و فراز و نشیب‌های علمی می‌پردازیم.   

*راه اشاعه علم چیست؟

باید کوشش کرد که امکانات تحقیق و پژوهش افزایش یابد و نسل جوان ما که خصوصاً پس از انقلاب علاقه شدیدی به تحصیل علم و دانش پیدا کرده‌اند، امکانات و وسایل و ابزار را برایشان مهیا کنیم. 

*منظور شما چه ابزاری است؟

ما باید کتابخانه‌های مجهز داشته باشیم، مانند سایر دانشگاه‌های مترقی دنیا و وسایل تحقیق و کمک‌های تحقیقاتی را برای دانشجویان آماده کرد، این‌گونه نباشد که دانشجو دکتری ما ناچار شود که 28 ساعت در یک مدرسه تدریس کند، زیرا با این شرایط مسلماً نمی‌تواند تحقیق کند، در بسیاری از کشورها دانشجویان دوره دکتری از بورسیه برخوردار می‌شوند و از موقوفاتی که اهل مکنت برای اهل علم در نظر دارند، استفاده می‌کنند، با رشد این بسترها است که علم ترقی و تعالی می‌یابد.

این بستر را مهیا نمی‌کنیم و غصه می‌خوریم که چرا دانشمندان را از دست می‌دهیم و کسی نیست که جانشین ایشان شود، چرا آنان نمی‌توانند شاگردانشان را تربیت و جایگزین خود کنند؟

 

*آیا اقدامی در ایجاد بستر مناسب انجام داده‌اید؟

ما انجمنی تشکیل داده‌ایم به نام انجمن زبان و ادب فارسی ایران، ما اعضای این انجمن را هر سال و با وجود دشواری‌های بسیار در دانشگاه جمع می‌کنیم، که بیش از 500 استاد زبان وادب فارسی در آن عضوند، اما برای اجماع این افراد در یک مکان با دشواری و کمبود امکانات مواجه هستیم.

این اقدام برای آن است که این اعضا با استادان خود تجدید دیدار کنند، همچنین با استادان خارجی روبرو شوند، اگر این اقدامات انجام نشود، ما چگونه امیدوار باشیم که در آینده سعدی و حافظ و فردوسی داشته باشیم، باید این وسایل فراهم شود تا دانشجویان که تشنه علم هستند ولی دریایی نمی‌بینند از آن استفاده و خود را سیراب کنند و دانشمندانی مانند گذشتگان به عرصه برسند.

*با نگاهی به دروس و سر فصل‌های آموزش دانشگاهی می‌بینیم که توجهات به آثار و متون گذشتگان در دانشگاه‌ها کاهش یافته است، برای گسترش استفاده از این متون چه باید کرد؟

برای گسترش این مهم باید استقلال فکری را در نسل جوان دانشگاهی بوجود بیاوریم، فضایی را ایجاد نکنیم که در آن احساس حقارت کنند و به قول غربی‌ها دچار عقده حقارت شوند وگمان کنند که ما چیزی نداریم.

اکنون کتاب‌هایی را از دانشمندان گذشته ایران منتشر کرده‌ایم، اما در کمال تعجب می‌بینیم که این کتاب‌ها را حتی وارد دانشگاه‌ها نمی‌کنند، بزرگداشت‌هایی برای 106 نفر در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی گرفته شد و آثاری از آنان به طبع رسیده، اما حتی یک آثار از این کتاب‌ها در مدارس نیست، مگر گناه است که نسل جوان بزرگان علم و دانش، مانند استاد "جلال‌الدین همایی" یا مرحوم "شهید مطهری" را الگوی خود قرار دهند؟ چرا باید چشمانشان به خارج باشد و گمان کنند آنان که در خارج تربیت می‌شوند انسان‌های کاملی هستند و خودمان چیزی نداریم؟ باید روی اعتماد به نفس جوانان و اعتماد به گذشته آنان کار کرد.

حداقل در علوم انسانی که علوم انسان‌ساز است و ریشه در اخلاق دارد، ما باید به خود متکی باشیم نه غرب، ابزار و لوازم پژوهش باید در تمام دانشگاه‌ها وجود داشته باشد، کتابخانه‌هایی مناسب که مهم‌ترین وسیله تحقیق است باید فراهم شود.

 *در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی چه اقداماتی در راستای شناسایی دانشمندان گمنامی که مردم و حتی قشر فرهیخته با آنان ناآشناست صورت گرفته است؟

ما حدود 40 الی 50 کتاب از دانشمندانی چاپ کرده‌ایم که حتی اسمشان را کسی نشنیده است، کتابی از یک دانشمند تبریزی چاپ شد که در 700 سال پیش به زبان عبری در ونیز ایتالیا ترجمه و چاپ شده است و کتاب این دانشمند تبریزی پس از اختراع صنعت چاپ جزو اولین کتاب‌هایی بوده که منتشر شده است، ما دانشمندی سیستانی داریم که چند سال پیش از آنکه اروپاییان پی به حرکت زمین ببرند، او حرکت زمین را با دلایل خود اثبات کرده است، یا "ابن‌نفیس" که 300 سال پیش از "هاروی" حرکت دورانی خون را مطرح کرده است، وظیفه ماست که اینان را معرفی کنیم، تا جوانان احساس حقارت نکنند و دچار این تفکر نشوند که هرچه هست از غرب است و ما خود هیچ نداریم.  

 

*در مرکز تحقیقات علوم اسلامی دانشگاه "مک گیل" کانادا چه کارهایی انجام شد؟

بعد از اینکه 3 سال مداوم برای تدریس فرهنگ اسلامی یا علوم اسلامی به کانادا اعزام شدم، مرکز تحقیقاتی این دانشگاه را در اینجا آماده کردیم، تا فرهنگ ایرانی را معرفی کنیم، ما شرح منظومه حاج ملاهادی سبزواری را به انگلیسی ترجمه کردیم که در نیویورک چاپ شد و تا آن زمان اصلاً در خارج از ایران کسی با شهر سبزوار آشنا نبود، بعد از آن 120 کتاب دیگر در زمینه‌های مختلف مانند فلسفه، کلام، منطق، فقه، اصول، تاریخ و علوم در اسلام، پزشکی و داروشناسی، زبان و ادبیات فارسی منتشر کردیم و این در حالی بود که از هیچ کجا بودجه‌ای دریافت نکردیم و این موسسه تنها با کوشش شخصی برپا شد.

*آیا همایش‌ها و نشست‌ها در ارتقاء علمی موثر است؟

در صورتی که پیامدش پیگیری و تحقیق باشد، قطعاً موثر است، اما متاسفانه گاهی شاهد آن هستیم که همایش‌ها و جلساتی برپا می‌شود که در روز اول بزرگان و اندیشمندان شرکت می‌کنند ولی بعد از اینکه جلسه را ترک می‌کنند همایش را بی‌هیچ نتیجه‌ای به پایان می‌رسانند، باید از آنان پرسید که ثمره کارتان چیست؟ 

باید همان‌گونه که از موفقیت گذشتگان درس می‌گیریم از اشتباهاتشان نیز عبرت بگیریم، نباید آن اشتباهاتی را که برخی از گذشتگان کرده‌اند را تکرار کرد مثلاً زمانی که "کوپرنیک" و "کپلر" در حال کشف اجرام آسمانی بودند، ما درکشور سه رصدخانه که مرکز ریاضیات ونجوم و فیزیک بود را با خاک یکسان کردیم، اکنون یک آجر از مدرسه نظامیه یا دیواری از رصدخانه مراغه وجود ندارد، این باعث تجربه شده است، که ما به سوی آبادانی پیش برویم و مانع ویرانی شویم.

*و در نهایت...

در نهایت بسیاری از رازها وجود دارد که باعث ارتقا علوم و بسیاری دیگر که موجب انحطاط علوم می‌شود.

اگر من و شما خودمان را  اصلاح کنیم ، جامعه درست می شود

یک شنبه 28 فروردین 1390  11:36 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها