مجله پزشکی : سرطان

  پیدایش یك غده در گردن نشانه بیماری‌های گوناگون است و در بعضی موارد می‌تواند زنگ خطر سرطان باشد
گردن از محل‌هایی است كه به دلیل در معرض دید بودن، به آسانی می‌توان ضایعات آن را تشخیص داد. پیدایش یك غده در گردن نشانه بیماری‌های گوناگون است و در بعضی موارد می‌تواند ناقوس سرطان را به صدا در آورد.
شما چند سال دارید، مرد هستید یا زن؟ دختر خانم یا آقا پسر؟ غده در كجای گردن شما پیدا شده است؟ در جلوی گردن، در قسمت‌های طرفی گردن یا پشت گردن؟ پاسخ شما هر چه باشد، جواب ما هم متفاوت خواهد بود.
● غده و كودك
اگر كودك و نوجوان خود را خوب معاینه كنید در تعداد زیادی از آنها غدد كوچكی پیدا می‌كنید كه در قسمت‌های طرفی گردن قابل لمس هستند. این غدد می‌توانند در جلو و یا عقب عضله اصلی گردن كه به طور كامل قابل مشاهده است، لمس شود. اینجا محل پیدا شدن غدد لنفاوی است كه به دلایل گوناگون بزرگ می‌شوند. در نوجوانان و كودكان مهم‌ترین دلیل بزرگی این غدد لنفاوی در گردن، فرآیندهای التهابی است. این غدد به طور معمول كوچك هستند و از یك سانتی‌متر بزرگ‌تر نیستند. به فرزند دلبندتان اطمینان بدهید كه با توجه به كوچكی غدد لنفاوی و متعدد بودن آنها، مشكل جدی وجود ندارد و این غدد پس از مدتی كوچك‌تر شده و یا از بین می‌روند.
● غده و خانم جوان
وجود همین غدد لنفاوی در یك خانم جوان كه سن نوجوانی را پشت سر گذاشته، به خصوص اگر بزرگ‌تر از یك سانتی‌متر باشد و متعدد شده باشند، نیازمند بررسی‌های جدی‌تر است. در این‌گونه موارد به سراغ سایر اعضا می‌رویم. اگر بیمار كم خون شده، رنگ او زرد یا پریده است و تب می‌كند و یا نمی‌كند، هر یك نشانه‌ای متفاوت از یك بیماری هستند. علل مهمی كه این غدد را بزرگ می‌كند عبارت‌اند از: سل كه به طور معمول به سل غدد لنفاوی معروف است و سل گاوی نیز گفته می‌شود. این غدد با انتقال باسیل سل از حیوانات بزرگ شده، نشانه‌های عمومی سل در آنها وجود ندارد و خطر انتقال هم برای دیگری موجود نیست.
سایر بیماری‌های خوش خیم مثل ساركوئیدوز هم می‌تواند غدد لنفاوی را بزرگ كند.
گاهی عفونت یك دندان نهفته هم با بزرگی غدد لنفاوی همراه می‌شود.
تشخیص قطعی در این موارد نمونه‌برداری از غدد به وسیله جراح است اگر چه در معاینه هم می تواند تا حدودی به تشخیص برسد.
● زنگ خطر سرطان
بزرگی غدد لنفاوی گردن، بدون درد، به خصوص اگر با كم‌خونی همراه باشد در خانم‌های جوان و یا مردان جوان می‌تواند زنگ خطر سرطان باشد. بررسی این بیماران به وسیله همكاران متخصص ضروری است و تشخیص قطعی آن هم، نمونه‌ برداری از سوی جراحان است. سرطان غدد لنفاوی در جوانان لمفوما خوانده می‌شود كه می‌تواند از نوع هوچكین و یا غیر از آن باشد.
درمان سرطان غدد لنفاوی با شیمی درمانی است و جراحی تنها برای تشخیص اولیه به كار می‌رود. سرطان غدد لنفاوی از نجیب‌ترین سرطان‌ها به حساب می‌آیند و با تشخیص و درمان به موقع بیمار می‌تواند زندگی عادی خود را داشته باشد. سرطان سیستم لنفاوی به‌خصوص در سنین بالا می‌تواند بدون بزرگی غدد لنفاوی هم ایجاد شود. در هر حال این نوع سرطان نجیب بوده و قابلیت درمان مناسب را دارد.
● غده و سالمند
اگر سن شما از ۵۰ سال گذشته است و به طور ناگهانی یك غدد لنفاوی بزرگ در گردن پیدا ‌كنید، لازم است به دنبال علت آن بروید. در بعضی مواقع علت این بزرگی در حلق شماست به خصوص اگر اهل استعمال دخانیات باشید. گاهی در تیرویید است و زمانی دورتر از آن و خبر از بعضی سرطان‌های داخل شكم می‌دهد. وقتی صدای شما برای دومین بار دورگه می‌شود یعنی یك بار در هنگام بلوغ و یك بار هم در ۵۰ سالگی و بالاتر كه اوج رسیدگی یك انسان است باید فكر كنید سیگار برایتان زحمت درست كرده است. البته منظور این نیست كه سرماخوردگی‌ها و لارنژیت‌های ویروسی را فراموش كنید ولی به هر حال در غیر این موارد باید به فكر بدخیمی‌ها باشید. زنجیره لنفاوی در گردن به دلیل ارتباطی كه به داخل دهان و حلق و حنجره، قفسه صدری و شكم دارد می‌تواند نمایانگر وضعیت این احشا و اعضا باشد.
اگر نوه خود را كه چند ماهی از عمر او گذشته است بغل می‌كنید و متوجه بزرگی یك طرفه گردن او می‌شوید، اشتباه نكرده‌اید، ممكن است این بزرگی‌ها اشكالات مادرزادی گردن باشد. به طور معمول توده‌های گردنی در این سن توخالی بوده و خوش خیم هستند. نباید در مورد آنها نگران شد. اگر چه در بعضی موارد چاقوی جراح حلال مشكلات خواهد بود.
به هر حال از امروز به گردن خود احترام بگذارید و از معاینه آن غفلت نكنید كه می‌تواند نمادی از سلامت سایر دستگاه‌های بدن شما نیز باشد. ‌     دكتر محمداسماعیل اكبری استاد دانشگاه و رییس مركز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی
  روزنامه سلامت

  سلول یا سلولهای سرطانی شده به سرعت تعدادشان افزایش پیدا می‌كند و تشكیل یك توده به هم فشرده سلولی یا یك غده می‌دهند. این توده سلولی قابلیت و كارآیی خود را نیز از دست می‌دهد و نمی‌تواند فعالیت‌ها و وظایف خود را انجام دهد.
این غده كم كم گسترش پیدا می‌كند و مثل یك دانه كوچك در بافت ریشه می‌دواند.
گاهی شنیدن نام یك كلمه به راحتی ذهن را مشوش و فرد را دچار نگرانی می‌كند. یكی از این كلمات غیر دوست داشتنی كلمه بیماری است. شنیدن این كلمه خود به خود با نوعی دلواپسی همراه است، اما وقتی با اسمی مانند سرطان همراه می‌شود مفهوم تلخ‌تری به خود می‌گیرد.
بیماری سرطان كه از دسته بیماریهای غیر واگیردار به شمار می‌آید یكی از مهمترین علل مرگ غیر طبیعی در سطح جهان به شمار می‌آید. این بیماری كه متأسفانه انواع مختلفی دارد مربوط به گروه سنی خاصی و یا منطقه جغرافیایی مشخصی نمی‌شود.
بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی سالانه بیش از شش میلیون نفر تنها بر اثر ابتلا به سرطان كبد یا سرطان معده جان خود را از دست می‌دهند. در حالی كه آمار مشخصی از میزان مرگ و میر سایر انواع بیماری در دسترس نیست.
سرطان كبد، معده، خون، پوست و استخوان شایع‌ترین انواع سرطان هستند. با این توضیح كه برخی از انواع بیماری كاملا وابسته به جنس هستند، مانند سرطان سینه و رحم كه در خانمها و سرطان پروستات كه در آقایان شایع است و متاسفانه آمار بالای میان انواع سرطانها نشان می‌دهد. سرطانهای وابسته به جنس تا حد زیادی ریشه ژنتیكی و خانوادگی دارند.
در تعریف بیماری می‌توان گفت سرطان بیماری است كه از یك یا چند سلول آغاز می‌شود.
بدن هر كدام از ما از میلیاردها سلول تشكیل شده است. شروع بیماری كمی پیچیده نظر می‌رسد.
یك سلول به طور ناگهانی از حالت عادی خارج می‌شود و شروع به تكثیر می‌كند.
سلول یا سلولهای سرطانی شده به سرعت تعدادشان افزایش پیدا می‌كند و تشكیل یك توده به هم فشرده سلولی یا یك غده می‌دهند. این توده سلولی قابلیت و كارآیی خود را نیز از دست می‌دهد و نمی‌تواند فعالیت‌ها و وظایف خود را انجام دهد. این غده كم كم گسترش پیدا می‌كند و مثل یك دانه كوچك در بافت ریشه می‌دواند. كلمه سرطان كه به معنای خرچنگ است بر اساس همین حالت نام گذاری شده است. غده مانند بدنه خرچنگ است و ریشه‌های غده مانند دست و پای خرچنگ در اطراف غده گسترده می‌شوند. هر چه زودتر این غده شناسایی شود احتمال بیشتری وجود دارد كه بتوان بیماری را كنترل كرد و مانع پیشرفت آن شد.
با وجود تحقیقات گسترده‌ای كه سالهاست روی بیماری سرطان متمركز است هنوز دانشمندان نتوانسته‌اند علت بیماری را كشف كنند. تا به امروز هیچ پاسخ قانع كننده‌ای برای این سوال وجود ندارد كه چرا سلولها یكباره از حالت طبیعی خارج می‌شوند و به سرعت شروع به تقسیم می‌كنند.
با توجه به آمارهای بدست آمده از بیماران سرطانی پزشكان معتقدند فاكتورهای مشخصی ضریب خطر ابتلا به بیماری را بالا می‌برد. به عنوان مثال قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‌دهد و یا مصرف چربی زیاد ممكن است منجر به سرطان دستگاه گوارش شود. اما ضعف سیستم ایمنی در اكثر بیماران سرطانی مشاهده می‌شود.
منظور افرادی هستند كه قبل از ابتلا به بیماری سرطان مقاومت بدنی كمی در برابر سایر بیماریها داشته‌اند و به سرعت مریض می‌شدند.
سرطانی شدن سلولها در هر كدام از اعضا و بافت‌های بدن ممكن است رخ دهد.
رشد غده سرطانی بدون درد است و بیماری متاسفانه اغلب تا جای پیش می‌رود كه قسمت زیادی از بافت یا اندام سرطانی و بیمار شده است.
امروزه دانشمندان تلاش می‌كنند قبل از هر نوع درمان، رشد بی‌رویه و كنترل نشده سلولی را متوقف كنند. این امید وجود دارد كه با دستیابی به رمزهای درون سلولی بتوان دستورات سلولی را كنترل كرد و مانع از زیاد شدن سلولهای سرطانی شد.
پیشرفت‌های چشمگیر علم پزشكی و علوم مرتبط با آن مانند ژنتیك و بیوشیمی این نوید را می‌دهند كه در آینده نزدیك بیماری سرطان دیگر یك بیماری لاعلاج به شمار نخواهد آمد.    
 

  بچه ها استعداد عجیبی دارند چون به آنچه که بزرگترها مطمئن هستند که باید به آنها احترام گذاشت و مراعاتشان را کرد، خیلی هم احترام نمی گذارند و مراعاتشان را نمی کنند. بزرگترها خیلی دوست دارند همه چیز مهم و معتبر باشد و به همین خاطر هم مدام درگیر و گرفتارند. ولی بچه ها انرژی عجیبی دارند که «دلقک بازی» در بیاورند و در اطراف «پرسه بزنند». آنها ابداً وزن و اعتبار اصول آبا و اجدادی را نمی فهمند و برایشان هم مهم نیست. اگر ما یاد می گرفتیم مثل بچه ها به زندگی نگاه کنیم، این قدر به اصول موروثی نمی چسبیدیم.
● کنراد هی یرز
آن خاطره لحظه ای از یادم نمی رود. من و شوهرم کریگ در یک اتاق آفتابگیر در کلینیک می یو نشسته بودیم و یک متخصص اطفال که مقابلمان نشسته بود، سعی می کرد با نهایت عطوفت به ما بفهماند که پسر شش ساله مان سرطان پیشرفته دارد. من و شوهرم با وحشت به هم نگاه کردیم و من با دلهره پرسیدم: «یعنی جیسون دارد می میرد »
دکتر آرام سرش را تکان داد.
سالها گذشته است، ولی من هنوز صدای اندوهگین دکتر، تردید و کلمات شمرده اش را از یاد نبرده ام: «اگر قرار است با شما صادق باشم، باید بگویم که احتمالاً همین طور است.»
گمانم برای والدین طبیعی باشد که به چیزهای فکر نکردنی فکر نکنند. چه کسی می تواند تصور کند که خانه اش ویران خواهدشد و مهاجمی ظالم، فرزندش را از او خواهدگرفت من همیشه گمان کرده بودم سرطان بچه ها، مال صفحات قصه مجلات زنانه است. تا زمان بیماری جیسون، هیچ یک از بچه ها یا بزرگسالان دوست و قوم و خویش را نمی شناختیم که سرطان گرفته باشند. من خانه دار و مادر چهار کودک بودم و کریگ شوهر و پدری سختکوش بود. در خانواده به هم پیوسته و عادی و متوسط ما، سرطان جایی نداشت. بیماری پسرمان، درست مثل شهابی آسمانی که از سقف خانه بگذرد و وسط اتاق بیفتد به یکباره شیرازه همه چیز را در هم ریخت. گفتن ندارد که ما ابداً آمادگی پذیرش این فاجعه را نداشتیم و یکسره خود را باختیم.
پسر ما نمرد. دو سال او را شیمی درمان کردیم و زیر اشعه قرار دادیم و چند عمل جراحی روی او انجام شد. در تمام آن مدت از صمیم دل برای سلامتی اش دعا می کردم و او بالاخره نجات پیدا کرد. حالا او یک نوجوان صحیح و سالم و فعال است که دیوار راست را بالا می رود و مدام با موسیقی راک می رقصد.
او نویسنده کتاب «کتاب من برای بچه هایی که سرتان دارند» هم هست. جیسون این کتاب را موقعی نوشت که بدنش به درمان پاسخ مثبت داد و احساس کرد دارد خوب می شود.
یادم می آید یک روز کتابی از بچه هایی خواندیم که سرطان گرفته و مرده بودند. کتاب که تمام شد، جیسون گفت: «عجب کتاب بدی! چرا آنها همیشه درباره بچه هایی که می میرند کتاب می نویسند و فیلم می سازند آیا آنها درباره بچه هایی مثل من که سرطان داشته، ولی خوب شده و به زندگیشان ادامه داده اند چیزی نمی دانند چرا درباره این چیزها نمی نویسند »
و جواب معلوم است. گفتم: «جیسون! چرا خودت چنین چیزی را نمی نویسی »
او که تا آن روز فکر چنین چیزی را هم نکرده بود، آهی کشید و گفت: «خب! شاید مجبور شوم این کار را بکنم.»
چند ماه بعد داشتم ظرف می شستم که جیسون به آشپزخانه آمد و گفت: «بفرما مامان! نوشتم.»
و بعد هم یک دفترچه زردرنگ را به دستم داد.
راستش، این کار به نظرم احمقانه می آمد و هیچ چیز جالبی نمی توانست داشته باشد، ولی به روی خودم نیاوردم و شروع به خواندن کردم. بعد سیل اشک از چشم هایم جاری شد. او نوشته بود: «اگر سرتان گرفتین نترسین، چون خیلی ها سرتان گرفته ان و نمرده ان.»
برایم خیلی جالب بود که یک بچه بتواند با مسأله ای که بزرگترها را از پا می اندازد، این طور برخورد کند.
آن شب، کتاب جیسون را به شوهرم دادم. او حیرت کرد و پرسید: «فکر نمی کنی این کتاب را باید به دست پدر و مادرهایی برسانیم که در ابتدای راهی هستند که ما طی کرده و به آخرش رسیده ایم »
سرطان فرزندمان به ما آموخت که غیرممکن وجودندارد.
نمی دانید چه کیفی دارد وقتی که می بینید فرزندتان از یک بیماری مهلک جان به در برده است. من عاشق لحظه ای هستم که مردم به من می گویند، «هی، ژرالین! تو زن خیلی قوی ای هستی. من جای تو بودم از پا درمی آمدم.»
و البته که آنها از پا درنمی آیند. چون پدر و مادر هستید، پس ازپا درنمی آیید تا فرزندانتان را نجات بدهید. انتخاب دیگری ندارید! داستان خانواده من داستان قهرمان ها نیست، بلکه داستانی از انسان هاست که همیشه برای بقا و سازش با شرایط توان قابل ملاحظه ای دارند.
من و شوهرم توانستیم تشخیص بدهیم که چطور سرطان یکی از اعضای خانواده، توانایی سایر اعضا را برای سازش با شرایط دشوار بالا می برد. حتی اقوام، دوستان، معلم ها و همکارها هم احساس می کنند برای مقابله با بیماری خطرناک آن جوانک، باید قوی تر شوند.
محققان در زمینه سرطان به پیشرفت های شایان توجهی دست یافته اند. اگر جیسون ۲۰ سال پیش سرطان گرفته بود، قطعاً می مرد. در دهه ۱۹۶۰ فقط یک پنجم بچه ها از سرطان جان سالم به در می بردند. در حالی که در دهه ،۱۹۸۰ این رقم به یک سوم رسیده است. این روزها توانسته اند این رقم را به دو سوم برسانند و بزودی، علم پزشکی می تواند بر این فاجعه غلبه کند.
سربرآوردن از چنین تجربه ای آسان نیست، ولی خدا می داند چه کیفی دارد و چه ایمان و عشقی را در دل انسان پدید می آورد.
باید اعتراف کنم اوایل که متوجه بیماری جیسون شدیم، گمان می کردم هیچ وقت نمی توانیم دور هم جمع بشویم و از زندگی لذت ببریم، ولی به مرور زمان، متوجه شدم که ابداً این طور نیست. زندگی ما عوض شد و فهمیدیم که تنها نیستیم. انسان ها می توانند در مقابل بحران ها مقاومت کنند. کودک سرطانی هم می تواند به زندگی ادامه بدهد. ما، برهان این مدعاییم.     ژرالین گیز ‎/ ترجمه: زهرا رضایی
  روزنامه ایران
 

  پیام سلول های سالم خود را بشنو، رازی در این پیام نهفته است، این راز را درک کن. آیا هرگز به این راز اندیشه کرده ای؟
در کنار اندک سلول های سرطانی که در بدنت رشد می کنند و با قدرتی که به سختی مهار می شوند و مایل به تکثیر هستند میلیاردها سلول سالم در بدن تو هستند که منتظرند تا تو به آنها و نیروی آنها فکر کنی. چرا بجای آنکه به این سلول های سالم فکر کنی تنها به به چند سلول مهاجم فکر می کنی. اگر مهاجمان را کوچک بشماری و به سلول های سالم و شاد بدنت فکر کنی، پشتیبان و هم دست آنها باشی، مطمئن باش به مهاجمان غلبه می کنی.علم پزشکی به راه های گوناگون مانند شیمی درمانی، رادیوتراپی و... به کمک تو آمده است که تو را از شر این سلول های متمرد رها کند. تو چگونه می توانی به خودت کمک کنی؟
در تو نیرویی است، نیرویی که باید آن را درک و تقویت کنی. چگونه می توانی در این جنگ بین سلول ها تدارک صحنه را ببینی که دشمن را حقیر کنی و او را به فرار واداری؟ این راز چیست که می تواند سلول های سالم تو را شاداب و زنده و توانمند و مقاوم کند؟ ساده است باید دایره پرشور و نشاطی برای بدنت تدارک ببینی، شادی تنها شادی و رهایی از ترس و ایمان و اطمینان به برنده شدن در این تقابل می تواند به کمک تو بیاید. نگذار بخش عمده جسم و جان تو که سالم و پرنشاط هستند مغموم شوند که تو چرا سلامت و شادابی آنها را نمی بینی و چگونه تنها به سلول های بیمار و چروکیده و در حال فرار فکر می کنی که حتی ارزش فکرکردن ندارند. بسیاری از بیماران با تغییر نگاه خود توانسته اند به بیماری غلبه کنند تو چرا یکی از آنها نباشی!راه ساده این مبارزه حمایت از حیات سالم، حمایت از بخش زنده و فعال است. باید چنان محیط زندگی ات را شادمانه کنی که حتی روی اطرافیان خودت اثر بگذاری. بجای استفاده از واژه هایی که تو را به یاد بیماری می اندازد از شادمانگی خودت با دیگران بگو. باید اطمینان را در خودت به وجود بیاوری که سلول های زنده ات، سلول های سالم بدنت دارند با دشمن حقیری می جنگند و هر کلام تو در زندگی روزانه در توانایی این سلول ها اثر می گذارد. هم دردی، صحبت از بیماری، فکر به بدترشدن، فکر به عوارض دارو یا ریختن موی سر و عوارض شیمی درمانی هیچ کدام نباید فکر تو را مشغول به خود کند. فکرکردن به منفی ها را آگاهانه به فکرکردن به مثبت ها عوض کن.اطمینان از اینکه بیماری را شکست می دهی موجب شکست بیماری می شود.
این گونه انرژی مثبت اندیشه ای تو به کمک سلول های سالم می آیند. شادی و شادمانه زیستن و ایجاد یک محیط پرنشاطی که حتی اطرافیان را به تعجب وادارد موارد حمایت کننده ای را در خون تو می سازد. موادی که ایمنی تو را بالاتر و بالاتر می برند. تنها با بالارفتن ایمنی، انسان می تواند به سلول های سرطانی اجازه تکثیر و تهاجم ندهد. می دانی که ما هرکدام در طول عمرمان بارها بدون آنکه متوجه شویم در معرض سلول های سرطانی قرار می گیریم و وقتی سطح ایمنی بدن بالا باشد به سرعت این سلول ها در چنبره قوی سلول های محافظ ما نابود می شوند، افسردگی و غم سطح ایمنی بدن را کاهش می دهد، استرس های شدید هم سطح ایمنی بدن را پایین می آورند و بدن را در برابر سلول های سرطانی ضعیف و آسیب پذیر می کنند. حفاظت و حمایت از سلول های محافظ بدن در این شرایط که سلو ل های مهاجم توانسته اند رشد کنند بسیار حیاتی است.
هیچ کس بهتر از خودت نمی تواند به کمک سلول های محافظ بیاید. اگر اسم این حمایت از سلول های محافظ را انرژی مثبت بگذاریم با ارسال این انرژی مثبت به طرف سلول های سالم بدن می توانیم سلول های محافظ بدنمان را امیدوار کنیم که پشتیبان آنها هستیم. رهاکردن خود در چنبره غم، شکوه و گله گذاری از سرنوشت، منتظر کلام های هم دردی دیگران بودن و در هاله ای از اضطراب و تشویش بودن سنگین ترین ضربه ها را به سلول های محافظ بدن وارد می کند. با این روش پیام های منفی را در سراسر بدن می پراکنی و درمان را هم مشکل تر می کنی. شیمی درمانی خود عوارضی دارد. برای غلبه به این عوارض باید تغذیه مناسبی داشته باشی، تغذیه راهی خوب برای کمک به سلول های محافظ است. در این دوران اشتها از دست می رود، طعم غذاهایی که قبلا دوست داشتیم به نظرمان عوض می شود. بی غذایی به شدت ایمنی را پایین می آورد.
ممکن است همین بی غذایی خلق ما را چنان ناخوش کند که نتوانیم به توصیه های شادزیستن عمل کنیم. تغذیه در این دوران برای سلول های سالم، خلق و خو توانمندی برای هدایت ذهن به ایجاد جریان های مثبت فکری و شاد زیستن بسیار تاثیر دارد. بنابراین با دقت توصیه های تغذیه ای را که به این منظور نوشته شده اند را مطالعه کنید. تصور کنید که سلول های سالم بدن شما منتظر هستند از شما فرمان بگیرند، اگر آنها از نظر تغذیه ای مشکل داشته باشند کار معمولی خود را هم نمی توانند انجام دهند. کاهش وزن در این زمان بحرانی است یعنی شما سلول های سالم را در معرض گرسنگی قرار داده اید. برای همه مشکلات تغذیه ای راه های مناسب وجود دارد و تهوع و استفراغ، مشکلات دندان ها، سوزش دهان و گلو و... همه اینها قابل پیشگیری هستند و شما می توانید با این عوارض کنار بیایید. این دوران زمانی است که می توانید هر چه دوست دارید بخورید.
ممکن است ذائقه شما عوض شده باشد چون تحت شیمی درمانی هستید و مثلا متوجه می شوید غذایی را که خیلی دوست داشتید دیگر ندارید، نگران نشوید غذاهایی را که قبلا دوست نداشته اید را امتحان کنید. برای سلول های سالم بدنتان غذا، نیروی مثبت، اعتماد یا انرژی مثبت بفرستید. وقتی غذا می خورید آنها را مجسم کنید که به خاطر سلامت شما با دشمن می جنگند. مجسم کنید که قوای شما چند برابر بیش از دشمنی است که در حال فرار است. مجسم کنید دارید این سلول های مهاجم را شکست می دهید. به هیچ کس اجازه ندهید با شما همدردی کند. موضوع صحبت را به نکات شاد و امیدوارکننده بکشانید، لحظات خوب و خاطرات خوب را به یاد بیاورید و آنها را بازگو کنید. باید مانند یک منبع انرژی مثبت همه را از روحیه بالا و شادی خود متعجب کنید. بگذارید همه با تحسین به شما نگاه کنند و به قوی بودن و روحیه شما غبطه بخورند.
در محیط های شاد بروید، پارک ها و مکان هایی را که دوست دارید و با کسانی که دوستشان دارید. وقتی صدای خنده شادانه شما در محیط اطرافتان طنین انداز شود دیگران نیز با شادمانی و شعف با شما روبرو می شوند و انرژی مثبت می دهند. نالیدن و تکرار حرف ها درباره بیماری را دور بریزید. هر کس از حال شما جویا شد با قاطعیت و شادی از بهبودی سریعی که آن را حس می کنید صحبت کنید. اگر کسی خواست شما را دلداری دهد به سرعت دست بکار شوید. کافیست که با اطمینان بگویید که سلامت کامل را حس می کنید و خیلی خوب هستید.
اطرافیان و اعضا» خانواده را که ممکن است قبلا شما را نالان و رنجور می دیده اند از تغییر فاحشی که در وجودتان رخ داده است شگفت زده کنید. از موزیک های مورد علاقه خود محیطی شاد بسازید. بگذارید انرژی مثبتی که بوجود آورده اید اعضا» خانواده را نیز شاد کند. بازتاب شادی کسانی که با شما زندگی می کنند انرژی مثبت شما را تقویت می کند. بیماران زیادی با بیماری های صعب العلاج توانسته اند با حفظ روحیه سلامت کامل خود را بدست بیاورند.
شما می خواهید جزو کدام دسته باشید؟ آنها که میدان را به دشمن واگذار می کنند یا آنها که با سرود پیروزی به سلول های محافظ بدن خود حیات می بخشند و شکست دشمن را سرعت می دهند.     دکتر ربابه شیخ الاسلام
 

  در این بیماری، سلولهای سرطانی در داخل بافت روده شروع به تكثیر می كنند. اگر چه این سرطان ازجمله رایجترین سرطانهای بشر به شمار می آید، اما به دلیل بهبود روشهای غربالگری و تشخیصی، تعداد موارد جدید این بیماری و مرگ ناشی از آن به طور قابل ملاحظه ای كاهش یافته است.
درمانهای دیگری در فرم تجربیات و درمانهای جدید بالینی به كار می روند كه عبارتند از:
▪ درمان بیولوژیكی :
درمان بیولوژیك نوعی درمان است كه در آن توانائی تحریك سیستم ایمنی بدن در مقابله با سرطان به عنوان درمان به كار می رود. موادی كه توسط بدن و یا در آزمایشگاه ساخته شده اند، برای تقویت و یا ذخیره نمودن دفاع طبیعی بدن در مقابله با بیماریها به كار می روند.
▪ درمان بر اساس مراحل سرطان
۱) مرحله صفر سرطان روده بزرگ:
درمان مرحله صفر ممكن است شامل انواع جراحیهای زیر باشد.
جراحی محلی محدود (جراحی سرطان بدون باز كردن شكم) و یا پولیپكتومی (برداشتن پولیپ) رزكسیون آناستوموز (نوعی جراحی كه توسط آن سرطان برداشته شده و دو انتهای روده بزرگ به هم دوخته می شود) این عمل در زمانی انجام می شود كه توده سرطانی حجیم باشد و امكان جراحی محلی محدود وجود نداشته باشد.
۲) مرحله یك سرطان روده بزرگ:
درمان مرحله یك سرطان روده بزرگ معمولاً شامل موارد زیر می شود:
ـ رزكسیون/ آناستوموز (نوعی جراحی كه توسط آن سرطان برداشته شده و دو انتهای روده بزرگ به هم دوخته می شود.)
۳) مرحله دو سرطان روده بزرگ:
درمان مرحله دوم كانسر روده بزرگ شامل موارد زیر می شود:
ـ زركسیون / آناستوموز
ـ درمانهای جدید تجربی بالینی شامل شیمی درمانی، پرتو درمانی و درمانهای بیولوژیك بعد از جراحی
۴) مرحله سه سرطان روده بزرگ:
درمان مرحله سوم روده بزرگ شامل موارد زیر می شود:
ـ رزكسیون / آناستوموز با شیمی درمانی یا بدون آن
ـ درمانهای جدید تجربی بالینی
۵) مرحله چهار سرطان روده بزرگ:
درمان مرحله چهارم روده بزرگ شامل موارد زیر می شود؛
ـ رزكسیون / آناستوموز
ـ جراحی شامل برداشتن قسمتی از اعضای دیگر بدن مانند كبد، ریه و تخمدانها در صورتی كه سرطان گسترش پیدا كرده باشد.
▪ شیمی درمانی
ـ درمانهای جدید تجربی بالینی با استفاده از شیمی درمانی و یا درمانهای بیولوژیك
ـ پرتو درمانی ممكن است در بعضی بیماران به عنوان درمان تسكینی مورد استفاده قرار گیرد (علایم بیماری را تخفیف دهد).
▪ درمان انتخابی برای سرطان عود كرده روده بزرگ
درمان سرطان عود كرده روده بزرگ به محل برگشت (عود) و همچنین وضعیت سلامتی عمومی بیمار بستگی دارد. درمان سرطان عود كرده ممكن است شامل موارد زیر باشد:
ـ جراحی و برداشتن سرطان در كبد، ریه و یا تخمدان در صورت گسترش به این نواحی.
ـ عمل جراحی و برداشتن سرطان روده بزرگ، در صورتی كه محل عود روده بزرگ باشد.
ـ شیمی درمانی به عنوان درمان تسكینی (برای برطرف كردن و تخفیف علایم).
درمانهای جدید تجربی بالینی با استفاده از درمانهای بیولوژیك و یا شیمی درمانی
● عوامل خطر
عوامل زیر ممكن است شانس ابتلا به سرطان روده بزرگ را در فرد افزایش دهد.
▪ سن:
اغلب افراد مبتلا به این بیماری بیش از ۵۰ سال دارند، اما این بیماری در هر سنی اتفاق می افتد.
▪ رژیم غذایی:
بین این بیماری و رژیم غذایی پر از چربی و پر انرژی و كم فیبر، رابطه مستقیم وجود دارد.
▪ پولیپ ها:
این بیماری به صورت رشد توده های خوش خیم در جدار روده تعریف می شود كه معمولاً بعد از ۵ سالگی شایع است. به نظر می رسد در این ساختار شانس ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد.
▪ تاریخچه شخصی:
كسانی كه قبلاً سرطانهای روده بزرگ داشته اند یا خانمهایی كه به سرطان تخمدان، رحم، یا پستان مبتلا بوده اند، شانس بیشتری برای ابتلا به این بیماری دارند. در حال حاضر در بعضی از موارد این سرطان، ژنهای مسؤول شناسایی شده اند. بنابراین قبل از بروز سرطان، چنین افرادی را از نظر حامل ژن بودن مورد بررسی قرار می دهند.
▪ كولیت اولسروز:
در این بیماری پوشش جداره روده بزرگ دچار التهاب می شود. افراد مبتلا به این بیماری شانس بیشتری برای ابتلا دارند.
● علایم و نشانه ها
علایم این بیماری ممكن است شبیه به سایر علایم نظیر عفونتها، بواسیر و بیماریهای التهابی روده شبیه باشد. بنابراین مراجعه به پزشك به منظور ارزیابی بهتر، لازم و ضروری می باشد. از آنجا كه در مراحل اولیه این بیماری با موفقیت قابل درمان است، در صورت مشاهده هر كدام از علایم زیر به پزشك مراجعه نمایید.
▪ وجود هرگونه تغییر در عادتهای دفعی روده نظیر اسهال، یبوست یا كاهش قطر مدفوع كه بیش از یك روز طول بكشد.
▪ خونریزی از راست روده یا وجود خون در مدفوع
▪ دردهای قولنجی معده
▪ استفراغ
▪ ضعف و خستگی
▪ یرقان و زردی پوست یا صلبیه (سفیدی چشم)
در بعضی از موارد ممكن است فرد مبتلا به سرطان بوده، اما هیچ گونه علامتی نداشته باشد. بنابراین غربالگری در افراد پر خطر مثل افراد بالای ۵۰ سال ضروری است.
● غربالگری و تشخیص
استفاده از روشهای غربالگری معمولی در بیمارانی كه هرگونه فاكتور خطری داشته باشند یا اینكه علایم مذكور را داشته باشند توصیه می شود.
از جمله روشهای تشخیصی كه برای غربالگری این سرطان مورد استفاده قرار می گیرد، می توان به آزمایشهای ذیل اشاره نمود.
▪ معاینه راست روده:
در این معاینه پزشك با انگشت خود راست روده را معاینه می كند تا وجود هر گونه مورد را بررسی كرده و در صورت وجود مواد در داخل راست روده آنها را از نظر آغشته بودن با خون مورد بررسی قرار دهد.
▪ پروكتوسكوپی:
در این روش از طریق دستگاههای خاصی به صورت مستقیم داخل راست روده و قسمتهای تحتانی روده بزرگ مورد مشاهده قرار می گیرد. از طریق این روش نیمی از سرطانها قابل تشخیص هستند. در این روش ممكن است بیمار احساس فشار كند، اما دردی را احساس نخواهد كرد.
▪ كولونوسكوپی:
از طریق این روش نیز با ابزارهای خاصی، مشاهده كلی روده بزرگ و راست روده ممكن می شود. در این حالت نیز فرد دردی را احساس نخواهد كرد.
در صورت وجود هرگونه توده در طول این قسمتها نیاز است بخش از توده برداشته شود تا در زیر میكروسكوپ از نظر وجود بافت یا سلولهای سرطانی مورد بررسی قرار گیرد. این عمل را بیوپسی می نامند.
پیش آگهی و درمان سرطان روده، به مرحله بیماری ( بدین معنا كه سلولهای سرطانی فقط بافت پوششی روده را یا تمامی جدار آن را درگیر كرده اند) و شرایط به سلامتی عمومی فرد بیمار بستگی دارد.
بعد از درمان به منظور اندازه گیری نوعی آنتی ژن آزمایش خون و عكسبرداری انجام می گیرد تا مشخص شود آیا سرطان عود كرده است یا خیر.
● مراحل سرطان
عود سرطان به معنای برگشت دوباره آن بعد از درمان می باشد. ممكن است عود دوباره در روده بزرگ یا سایر قسمتهای بدن نظیر كبد یا ریه رخ دهد. اگر عود به صورت درگیری تنها یك ناحیه از بدن باشد باید جراحی انجام شود. اما در صورت درگیری بیش از یك ناحیه و انتشار سرطان در قسمتهای مختلف بدن ممكن است از روشهای دیگری نظیر شیمی درمانی یا رادیوتراپی استفاده شود.
● روشهای درمانی
به طور كلی سه روش درمانی برای درمان سرطان روده بزرگ وجود دارد كه شامل جراحی، پرتو درمانی و شیمی درمانی است. روش دیگر درمانی نیز وجود دارد كه در آن از روشهای بیولوژی برای درمان استفاده می شود. البته استفاده از این روشها در حد مطالعات بالینی است.
▪ جراحی:
جراحی شایعترین روش درمانی در تمامی مراحل سرطان به شمار می آید.
این روش به طرق مختلف انجام شده و براساس نظر پزشك و مرحله سرطان، روشهای جراحی متفاوت می باشد.ـ عوارض جانبی جراحی:
عوارض جانبی جراحی به محل تومور و نوع جراحی بستگی دارد. معمولاً در چند روز اول بعد از جراحی بیمار احساس ناراحتی دارد، ولی معمولا درد با دارو قابل كنترل می باشد. مدت زمان بهبود بعد از عمل جراحی از یك بیمار به بیمار دیگر متفاوت است.
▪ پرتو درمانی:
در این روش از اشعه X با انرژی بالا برای كشتن سلولهای سرطانی و كوچك نمودن اندازه تومور استفاده می شود. تولید اشعه می تواند خارج از بدن و به وسیله ماشینهای خاص یا در داخل بدن و از طریق موادی كه تولید كننده اشعه هستند، صورت گیرد. پرتو درمانی به تنهایی یا همراه با جراحی و شیمی درمانی انجام می شود.
ـ عوارض:
شایعترین عوارض جانبی پرتو درمانی شامل خستگی واكنش پوستی در محل برخورد اشعه با پوست و كاهش اشتها می باشد به علاوه ممكن است این روش به كاهش گلبولهای سفید خونی كه از بدن در برابر عفونتها محافظت می كنند منجر شود. بعضی از این عوارض قابل كنترل و قابل درمان هستند و در بسیاری از موارد این عوارض دایمی نمی باشند.
▪ شیمی درمانی:
در این روش از داروها به منظور كشتن سلولهای سرطانی استفاده می شود. اغلب داروهای ضد سرطانی به صورت تزریق داخلی در بدن یا داخل عضلات مورد استفاده قرار می گیرند. اما بعضی دیگر نیز به روش خوراكی قابل مصرف هستند. شیمی درمانی یك روش درمانی سیستمیك به شمار می آید. بدین معنا كه دارو از طریق جریان خون به هر قسمتی از بدن می رود تا سلولهای سرطانی را بكشد. در این روش داروها به صورت دوره ای تجویز می شوند. یعنی دوره درمانی با یك دوره استراحت ادامه می یابد و بعد از آن از نو دوره درمانی شروع می شود. چنانچه سلولهای سرطانی كبد را درگیر كرده باشند، می توان دارو را مستقیماً به شریانهای تغذیه كننده كبد تزریق نمود.
بعد از آنكه جراح تمامی سلولها و بافت سرطانی را از طریق جراحی برداشت، یك دوره شیمی درمانی نیز داده می شود تا سلولهای سرطانی باقی مانده نیز در صورت وجود از بین بروند.
ـ عوارض جانبی شیمی درمانی:
داروهای شیمی درمانی معمولاً سلولهای با سرعت تكثیر بالا را مورد هدف قرار می دهند. از آنجا كه در بدن علاوه بر سلولهای سرطانی بافتهایی نظیر سلولهای خونی، بافت پوششی سیستم گوارشی و سلولهای فولیكول مو نیز از سرعت تكثیر بالایی برخوردار هستند، بنابراین ممكن است این بافتها نیز مورد هدف داروهای شیمی درمانی قرار بگیرد. در نتیجه ممكن است عوارض جانبی شامل: عفونتها، خستگی، ریزش موی موقتی، زخمهای دهانی و یا سایر علایم ظاهر شود.
از جمله مهمترین عوارض جانبی داروهای شیمی درمانی كاهش كلی سلولهای خونی می باشد. از آنجا كه داروهای شیمی درمانی مغز استخوان را بشدت تحت تأثیر قرار می دهند، ممكن است كم خونی (به صورت كاهش انرژی انجام كارها)، كاهش پلاكتهای خونی (به صورت خونریزی) یا كاهش گلبولهای سفید ( به صورت افزایش استعداد ابتلا به عفونتها) ایجاد شود.
معمولاً همه كسانی كه از این روش درمانی استفاده می كنند به تمامی این علایم مبتلا نمی شوند. به علاوه طی دوره استراحت و بعد از قطع درمان تمامی این علایم برطرف می شوند.
▪ درمانهای بیولوژیكی:
در این روش، بدن به تنهایی در برابر سرطانها مقابله می كند و از موادی استفاده می شود كه توسط بدن یا اینكه در آزمایشگاهها ساخته می شوند تا مكانیسمهای طبیعی دفاعی بدن در برابر بیماریها جهت دهی، تقویت و حفظ شوند. نام دیگر این روش ایمنی درمانی است.
درمان زمانی جواب می دهد كه سرطان در همان مراحل اولیه شناسایی شود. بسیاری از مردم از اینكه راههای پیشگیری از این بیماری جدی و تا چه حد ساده است، بی خبر می باشند.
سرطان روده به رشد بی رویه سلولهای بدخیم در داخل روده و یا مقعد اطلاق می شود.
معمولا زنگ خطر از بزرگ شدن بواسیر و یا رشد پلیپ هایی در داخل روده، به صدا در می آید. بواسیر معمولاً بدون اینكه هیچ گونه علامت خاصی داشته باشد به سرطان تبدیل می شود.
هر چند این سرطان دارای نشانه های زیادی نیست، اما علایم زیر بیانگر وجود سرطان در روده و یا سایر بیماریهای خطرناك در روده و یا مقعد می باشند:
ـ یبوست و یا اسهال (برای یك مدت طولانی)
ـ وجود خون در مدفوع
ـ نفخ و درد شكم، احساس پر بودن شكم
ـ احساس خستگی بیش از اندازه
ـ احساس وجود گاز در معده به طور مكرر
ـ خالی نشدن شكم به طور كامل در هنگام دفع مدفوع
ـ خستگی دایمی
ـ كاهش وزن بدون وجود هیچ دلیلی
ـ رشد بیماری معمولاً در ۴ مرحله انجام می شود:
۱) مرحله یك:
رشد پلیپ هایی در دیواره روده
۲) مرحله دو:
سرایت سلولهای سرطانی به سایر بافتهای نزدیك به روده (گسترش بیماری)
۳) مرحله سه:
سرایت به گره های لنفاوی دور روده
۴) مرحله چهار:
سرایت به سایر قسمتهای بدن
در حالی كه دلیل قطعی سرطان روده شناخته نشده است، اما اعتقاد بر این است كه وراثت و محیط زیست از فاكتورهای مهم ابتلا به این بیماری می باشد. این سرطان هم در مردان و هم در زنان دیده شده و تمام افراد بالای ۵۰ سال به نوعی در معرض ابتلا به ان قرار دارند. كسانی كه یكی از افراد خانواده شان دارای بیماریهای روده ای و یا تورم مخاط روده بزرگ بوده است دارای ریسك بیشتری برای ابتلا می باشند.
امید به درمان در مرحله اولیه بسیار بالاست، اما در مراحل بعدی درصد بهبودی تا حد بسیار زیادی كاهش پیدا می كند.
هر فرد ۵۰ ساله و بالای آن باید حتماً آزمایش مدفوع بدهد و هر ۵ سال یك بار نیز سیگمو ایداسكوپی شود. در این آزمایش از یك تیوپ نازك كه دارای چراغی در نوك آن می باشد برای امتحان لایه های داخلی راست روده و قسمتهای انتهایی روده كه معمولاً بیشترین درصد سلولهای سرطانی و پلیپ ها در آن جا رشد می كنند، استفاده می شود. آزمایش به هیچ وجه دردناك نبوده و در مطب پزشك هم می توان آن را انجام داد. در هر حال تمامی آزمایشها باید تحت نظر پزشك انجام شود .
هر ۵ تا ۱۰ سال نیز باید از طریق اشعه Xاز روده ها عكسبرداری شود. در این روش ابتدا از طریق داروهای خاصی مثل تنقیه انجام شده تا هوا وارد روده ها شود و سپس عكسبرداری انجام می شود. این عكسها می توانند تمام مشكلات احتمالی موجود در روده ها را نشان دهند. این آزمایش معمولاً در مطب پزشك انجام شده و به بیهوشی نیازی ندارد .
عكسبرداری از روده معمولاً تنها درموارد پر خطر تجویز می شود. این تست تمام قسمتهای روده را به پزشك نشان داده و درصورت لزوم، امكان نمونه برداری از پلیپ های مشكوك را نیز فراهم می آورد. این آزمایش معمولاً در بیمارستان انجام می شود و برای اینكه بیمار احساس ناراحتی نكند ملزم به خوردن داروهای مسكن است.
یك روش تقریباً جدید برای تشخیص سرطان وجود دارد كه بسیار سریعتر و كم دردتر از عكسبرداری و استفاده از اشعه Xو تنقیه می باشد. این روش CTگلوگرافی نام دارد. در این حالت برای ۲ دقیقه به داخل روده ها هوا تزریق می شود و عكسهای گرفته شده چیزی در حدود ۱۰ دقیقه بعد آماده می شوند. كل آزمایش نیز بیش از دو دقیقه به طول نمی انجامد. در این تست از یك فرستنده مار پیچ CTبه همراه یك نرم افزار ویژه استفاده می شود. اختراع این دستگاه یك پیشرفت قابل توجه در خصوص شناسایی سرطان روده به شمار می رود.
اغلب پلیپ ها را می توان به راحتی خارج نمود وبه جراحی نیازی نیست. در مراحل اولیه رشد سرطان، آن قسمت از روده كه سرطانی شده را می توان از طریق جراحی از بدن خارج كرد. زمانی كه سرطان در داخل شكم و انتهای روده قرار داشته باشد، عمل كلستومی انجام می شود. در این عمل یك شكاف در محل وجود سرطان ایجاد می شود و سپس آن را از بدن بیرون می آورند. بیمار ممكن است در موارد حادتر به شیمی درمانی، پرتو درمانی و یا جراحی نیاز پیدا كند.
تحقیقات نشان می دهد افرادی كه دارای اضافه وزن هستند و نسبت به دیگران كم تحرك تر می باشند در معرض خطر بالاتری در ابتلا به این بیماری قرار دارند. اثبات شده كه پایین آوردن وزن و ورزش كردن ریسك ابتلا به بیماری را به نصف كاهش می دهد.
رژیم غذایی پر چرب میزان جریان زرداب صفرا به روده را افزایش می دهد، همان طور كه می دانید این اسید در بدن برای هضم غذا استفاده می شود. محققان به این نتیجه دست پیدا كرده اند كه میزان بیش از حد این اسید، سلولهای سرطانی را به فعالیت وامی دارد و در نهایت ریسك رشد ابتلا به سرطان را افزایش می دهد. دانشمندان پیشنهاد می كنند سعی كنید روزانه بیش از ۳۰ درصد كالری مصرفی خود را از چربیها نگیرید.
استفاده از رژیم غذایی كه سرشار از مواد فیبردار باشد می تواند سلاح مناسبی در مقابل سرطان روده باشد. فیبر قسمتی از مواد غذایی است كه حین فرایند هضم تجزیه نمی شود و به راحتی از دستگاههای گوارشی عبور می كند. فیبرها آبی كه در حین عملیات گوارش آزاد می شود را جذب می كنند. این كار باعث می شود سوخت و ساز بدن روند هماهنگ تری پیدا كند. هر چه غذا مدت زمان كمتری در بدن باقی بماند، مواد زیان آور مدت زمان كمتری پیدا می كنند تا بتوانند به بدن آسیب برسانند. این مواد زیان آور به كمك فیبرها خیلی سریعتر دفع می شوند. بهترین منبع فیبر حبوبات، غلات، انواع سبزیها و میوه ها می باشد.     رضا اخوان
  روزنامه قدس
 

  مترو دیرتر از موقع به ایستگاه رسید. این بار برخلاف همیشه عجله ای برای سوار شدن نداشت. همان طور که در ایستگاه نشسته بود به زن ها و دخترهای اطرافش نگاه کرد. با خود فکر کرد چند درصد از آنها ممکن است وضعیت او را داشته باشند، صدای ترمز ناگهانی و باز شدن در او را به خود آورد. با عجله پیاده شد. به در آزمایشگاه رسید.
جواب آزمایش درست همان بود که دکتر پیش بینی کرده بود؛ سرطان، به جرات می توان گفت وحشتناک تر از این کلمه در لغت نامه یافت نمی شود. بی خبر و آرام می آید و یک باره تمام زندگی انسان را متحول می سازد.امروزه سرطان سینه به عنوان یکی از بیماری های متداول میان خانم ها شناخته شده است.
متاسفانه آمار به دست آمده بیانگر این واقعیت وحشتناک است که از هر هشت زن یک نفر دچار سرطان سینه است، هنوز دلیل قاطع و محکمی برای ابتلای خانم ها به این نوع سرطان یافت نشده، اما پزشکان و محققان وجود عوامل متعددی نظیر سن، ژنتیک و فاکتورهای شخصی مثل عادت ماهیانه زودرس زیر دوازده سال و غیره را بی دلیل نمی دانند. مشاهدات بسیاری نشان می دهد تقریباً درصد زیادی از این سرطان مربوط به تغذیه نامناسب، چربی زیاد یا اضافه وزن است. بسیاری از مردم وجود مواد نگه دارنده، مواد افزودنی، طعم دهنده ها و دیگر مواد شیمیایی که در تولید مواد غذایی استفاده می شوند را عامل این بیماری می دانند.
در صورتی که تنها دو درصد از کل سرطان های بزرگسالان می تواند مربوط به این مواد باشد. بالعکس مشاهدات نشان می دهند که ارتباط بین سرطان و عوامل رژیمی مثل فیبر و چربی، روز به روز قوی تر می شود. در کشورهایی چون امریکا، کانادا و نیوزلند که مصرف فیبر کم بوده و چربی زیاد استفاده می شود میزان انواع سرطان بیشتر است.حقیقت غم انگیز این است که احتمال مرگ در اثر سرطان رو به افزایش است. با این وجود این روند می تواند سیر نزولی داشته باشد. کافی است کمی بیشتر محتاط باشیم و به سلامتی خود مانند دیگر موارد زندگی به عنوان موضوعی مهم بپردازیم.
به راستی چند درصد از شما خانم ها به سلامت خود اهمیت می دهید؟ آنقدر غرق زندگی روزمره خانواده شده اید که پاک خودتان را از یاد برده اید. نگاهی به خود بیندازید. خیلی زودتر از آنچه انتظارش را داشته باشید موهایتان سفید و بدن تان خسته و فرتوت شده.
زودتر از همه اعضای خانواده از خواب بیدار می شوید، بی توجه به آنکه شب قبل خوب خوابیده باشید یا خیر، فرزندان خود را از خواب بیدار کرده و میز صبحانه را آماده می کنید. در همان لحظه ذهن خود را با این مساله درگیر می کنید که چه غذایی برای ناهار بپزید، پس از آن ساعت ها مشغول پختن غذا می شوید. حداکثر ظرف یک ساعت حاصل زحمت چندساعته شما خورده می شود، پس از آن شستن ظرف ها و مرتب کردن خانه.
احتمالاً خرید لوازم منزل و بچه ها نیز به عهده شماست. سپس نوبت یک وعده غذایی دیگر می رسد. آخر شب بعد از تمیز کردن آشپزخانه باز این فکر همیشگی به سراغ شما می آید؛ «برای فردا ظهر چه غذایی بپزم؟،»پس از آنکه از خوابیدن فرزندان تان مطمئن شدید، بدون آنکه لحظه ای در آینه نگاه کرده و به چهره خسته خود توجه کنید، از شدت خستگی به خواب می روید، دیرتر از تمام اعضای خانواده...
فکر نمی کنید وقت آن رسیده که از این غفلت خلاص شوید و کمی هم به خودتان فکر کنید؟ به لحظاتی که در حال گذر هستند توجه کنید. ثانیه به ثانیه این لحظات عمر شما هستند. شما هم به عنوان یک مادر ، یک همسر و از همه بالاتر به عنوان یک انسان این حق را دارید که از زندگی به بهترین نحو ممکن استفاده کنید. هیچ وقت برای انجام هیچ کاری دیر نیست، از همین لحظه شروع کنید.ارائه راهکارهای زیر به طور حتم می تواند به شما کمک کند، به شرطی که از همین حالا سعی کنید آنها را مرحله به مرحله انجام دهید:
۱) اگر ریسک ابتلا به این بیماری در شما بالا است می بایست در مورد چگونگی انجام آزمایشات و فاصله زمانی بین آنها با پزشک متخصص مشورت کنید.
۲) اگر از ریسک متوسطی در ابتلا به این بیماری برخوردار هستید، هر ماه سینه خود را به طور شخصی معاینه کنید. انجام ماموگرافی هر شش ماه یک بار برای خانم های بالای ۳۰ سال و سونوگرافی برای خانم های زیر ۳۰ سال در شناسایی زودهنگام این سرطان بسیار موثر است.
۳) وزن خود را در حالت تعادل نگه دارید. رژیم غذایی منظم گیاهی کمک بزرگی به حفظ وزن تان می کند. تا می توانید فیبر مصرف کنید و میزان چربی در وعده های غذایی را به حداقل برسانید.
۴) اگر جزء افراد سیگاری هستید از همین امروز کشیدن سیگار را متوقف کنید.
۵) همواره ورزش کنید.
۶) اگر مادر یا خواهر شما سرطان سینه دارند، نزد مشاور ژنتیک رفته و آزمایشات اولیه را انجام دهید.
۷) در صورت داشتن عوامل خطرساز سرطان سینه، از هورمون درمانی و مصرف داروهای هورمونی نظیر قرص ضدبارداری پرهیز کنید.با در نظر گرفتن موارد فوق می توانید از بروز این بیماری تا حد زیادی جلوگیری کنید. این یک رویای ناممکن نیست،    
  روزنامه شرق
 

  ● سرطان خون چیست ؟
لوکمی به معنای سرطانی شدن سلولهای خونی می باشد که معمولاً در بین رده های خونی ، گلبولهای سفید بیشتر تمایل به سرطانی شدن دارند. سلولهای سرطانی در مقایسه با سلولهای خونی طبیعی متفاوت بوده و عملکرد طبیعی خود را نیز از دست داده اند.
سرطانهای خونی خود به دو دسته تقسیم می شوند که هر کدام از آنها خود به دو صورت حاد و مزمن تظاهر می یابند.
در لوکمی حاد، سلولهای اولیه و نابالغی که اصطلاحاً بلاست نامیده می شوند به تعداد زیاد در گردش خون وجود دارند که معمولاً بسیار نابالغ بوده فاقد عملکرد طبیعی هستند. سرعت تکثیر این سلولها بسیار بالا می باشد و بیماری به سرعت گسترش می یابد.در لوکمی مزمن نیز سلولهای بلاستی وجود دارند اما این سلولها بالغ تر بوده و قادر به انجام بعضی اعمال خود می باشند. در این حالت سلولها آرامتر رشد می کنند و پیشرفت بیماری کندتر می باشد.
● علائم سرطان خون چیست؟
▪ علائم ذیل از جمله معمولترین علائم سرطان خون می باشد، اما ممکن است هر فردی علائم دیگری نیز داشته باشد :
▪ افزایش میزان ابتلا به عفونتها و تب ، کم خونی و علائم مربوط به آن شامل رنگ پریدگی پوست ، خستگی و ضعف ، خونریزی ، کوفتگی و خونمردگی، تب و لرز ، کاهش اشتها، کاهش وزن ، تورم غدد لنفاوی، کبد و طحال بزرگ و دردناک، لکه های قرمز رنگ تو پر پوستی، تورم و خونریزی از لثه ها ، تعریق و درد استخوانها و مفاصل، می باشند.
▪ بعلاوه لوکمی حاد می تواند منجر به بروز سر درد، استفراغ، گیجی ، فقدان کنترل عضلات، تشنج ، بیضه های متورم و زخم در چشمها و یا برروی پوست شود.
▪ لوکمی مزمن نیز ممکن است پوست ، سیستم عصبی مرکزی ، دستگاه گوارش ، کلیه ها و بیضه ها را مبتلا سازد، سایر اختلالات خونی و یا بعضی داروها نیز ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند . لذا در صورت مشاهد این علائم به پزشک مراجعه نمائید.
● تشخیص سرطان خون چگونه است ؟
علاوه بر اخذ تاریخچه کامل و انجام معاینات لازم روشهایی تشخیصی انواع سرطانهای خون شامل موارد ذیل است.
▪ معاینه و ارزیابی بزرگ شدن کبد، طحال ، غدد لنفاوی پشت آرنج ، کناره ران و گردن
▪ انجام آزمایشهای خونی و سایر آزمایشات لازم
▪ تستهای خونی برای ارزیابی تعداد سلولهای خونی نابالغ ( بلاستها)
▪ نمونه گیری مغز استخوان
▪ نمونه گیری از مایع کمری
▪ روشهای تصویر برداری نظیر عکسبرداری ، سونوگرافی و سی تی اسکن
▪ درمان سرطان های حاد و مزمن حون
استفاده از روشهای درمانی خاص برای یک بیمار بر عهده پزشک می باشد و براساس سن، سلامت عمومی و تاریخچه پزشکی بیمار، وسعت بیماری، میزان تحمل بیمار در مقابل داروها یا روشهای درمانی خاص ، انتظاری که از سیر بیماری وجود دارد و نظر و ارجحیت خود بیمار می باشد.
● روشهای درمانی شامل موارد ذیل است : شیمی درمانی، پرتو درمانی، پیوند سلولهای بنیادی مغز استخوان، درمانها بیولوژیکی، تزریق خون و استفاده از داوهایی که مانع از تخریب سایر سیستمهای بدن تحت تأثیر انتشار سرطان می شوند.
● علل و عوامل خطرساز
از جمله علل و عوامل خطر سازی که منجر به افزایش احتمال به سرطان خون می شوند می توان به قرار گرفتن در معرض اشعه ها، تماس با مواد شیمیایی نظیر بنزن که در محیطهای کاری بیشتر رخ می دهد، استفاده از داروهای شیمی درمانی برای سایر سرطانها نظیر سرطان پستان و تخمدان و پرتو درمانی اشاره نمود.    
  دانشگاه علوم‌پزشکی بوشهر
 

  دخانیات عامل مستقیم یا غیرمستقیم یك سوم سرطان‌های بدن است و تنها ترك مواد دخانی می‌تواند سرطان‌های دنیا را به یك سوم كاهش دهد.
‌در یك كلام سرطان قابل پیشگیری است. بسیاری از سرطان‌ها را می‌توان با اقدامات پیشگیرانه حذف كرد و احتمال بروز بعضی دیگر را كاهش داد.
در تحقیقات مفصلی كه صورت گرفته است، نشان داده شده كه ۷۵ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری هستند. كشورهای صنعتی با بهره‌گیری از این تحقیقات اقدامات بسیار مفصلی انجام داده‌اند و بسیاری از سرطان‌ها را محدود و یا كنترل كرده‌اند.
به عنوان مثال سرطان‌های معده كه در شرق دنیا از كشنده‌ترین سرطان‌ها به حساب می‌آیند، در غرب كنترل معنی‌داری شده‌ و از ردیف‌های اول كشندگی جدا شده‌اند. این سرطان كه روزی شایع‌ترین سرطان در شرق دور بود، امروز به خوبی كنترل شده است. در این مقاله سعی می‌كنیم، بعضی از اقدامات لازم برای پیشگیری از سرطان‌ها را برحسب اعضای مبتلا شرح دهیم.
● سرطان‌های پوست:
اگر چه قبلاً مفصل‌تر صحبت كرده‌ام ولی به طور كلی دو عامل برای پیشگیری از بروز و یا كم كردن خطرات ناشی از آن ضروری است، عامل اول احتراز از اشعه ماورای بنفش نور خورشید است.
این اشعه می‌تواند با تحریك مستمر پوست سبب بروز سرطان‌های نوع پوششی پوست شود. به همین جهت توصیه می‌شود افرادی كه شغل آنها حضور در مقابل آفتاب را الزامی می‌كند مثل كشاورزان، كارگران و ... با لباس پوشیده و بهره گرفتن از كلاه‌های آفتابی این وظیفه را انجام دهند. توجه به خال‌های پوستی و شناخت تغییرات آنها و یا نوپدیدی آنها می‌تواند از بروز سرطان دیگر پوست كه ملانوما گفته می‌شود، پیشگیری كرده و یا با تشخیص زودرس، عوارض آن را كاهش دهد
● سرطان‌های حفره دهان:
زمان طولانی لازم است تا ضایعات مخاطی دهان و زبان به سرطان تبدیل شود. دو عامل بزرگ در پیشگیری از سرطان‌های حفره دهان تأثیر دارند.
▪ اول رعایت بهداشت دهان و دندان:
اگر حفره دهان پاكیزه نگه داشته شود و دندان‌ها سالم باشند و به موقع مراقبت‌های بهداشتی برای دهان انجام شوند، احتمال بروز ضایعات پیش سرطانی و نهایتا سرطان در حفره دهان كاهش می‌یابد..
▪ عامل دوم مواد مصرفی، به ویژه دخانیات است. مواد دخانی از عوامل اصلی بروز سرطان‌های پوشش دهان و زبان می‌باشند. ترك زودتر سیگار و پیپ می‌تواند این خطر را به طور محسوس كاهش دهد. به طور كلی مواد غذایی تند و محرك به خصوص اگر از كیفیت طبیعی سالمی برخوردار نباشند و یا سایر مواد دخانی و محرك هم می‌توانند در حفره دهان و یا حنجره ایجاد سرطان كنند.
لازم به ذكر است كه دخانیات عامل مستقیم یا غیرمستقیم یك سوم سرطان‌های بدن است و تنها ترك مواد دخانی می‌تواند سرطان‌های دنیا را به یك سوم كاهش دهد
● سرطان مری و معده:
برای سرطان‌های مری و معده علاوه بر بهداشت دهان و دندان، موادغذایی مصرفی اهمیت بیشتری دارند. مصرف مواد دخانی در این امر نیز مؤثر است، به خصوص مواد اعتیادآور خوراكی و یا جویدنی كه در بخش‌هایی از دنیا و كشور ما معمول است..
مصرف مواد گوشتی نمك سود، استفاده از نمك زیاد و مصرف مواد چربی به خصوص چربی‌های اشباع شده و با ترانس بالا از عوامل ایجاد سرطان‌های مری و معده است. بعضی مواد نگهدارنده كه به مواد غذایی به خصوص پروتئین‌ها زده می‌شود مثل نیتریت‌ها و نیتروزاینی می‌توانند احتمال سرطان معده و مری را افزایش دهند
● سرطان لوزالمعده:
مصرف الكل در ایجاد این سرطان نقش مهمی بازی می‌كند اما هنوز سایر عوامل مؤثر به خوبی شناخته نشده است.
● سرطان كبد: در اینجا نیز مصرف الكل و بروز بیماری‌های التهابی كبد كه هر دو با رعایت موازین غذایی و انجام واكسیناسیون قابل پیشگیری هستند، می‌توانند از بروز سرطان‌های كبد كاسته و تعداد موارد آن را كمتر كنند.
● سرطان روده بزرگ:
این نوع سرطان را از سوغاتی‌های صنعتی شدن می‌شناسیم. كم مصرف كردن سبزی و میوه و به هم زدن عادات تخلیه دستگاه گوارش از مواد غذایی كه زود آماده می‌شوند، از عوامل مهم ایجاد این نوع سرطان می‌باشند كه امكان پیشگیری از آن كاملا در اختیار مردم است.
● سرطان مثانه و پروستات: استفاده از دخانیات و در معرض مواد شیمیایی قرار گرفتن از عوامل مؤثر سرطان مثانه به حساب می‌آید. به همین جهت توصیه می‌شود رنگرزها و نقاشان كه از مواد رنگی استفاده می‌كنند، رعایت بیشتری معمول دارند تا از راه پوست و یا تنفس این مواد رنگی وارد بدن آنها نشوند.
● سرطان تیروئید:
استفاده نابه جا از اشعه ایكس و عدم محافظت تیروئید در مقابل اشعه می‌تواند خطر سرطان تیروئید را بالا ببرد. به عنوان مثال در قدیم كه برای كچلی از تابش اشعه ایكس استفاده می‌كردند و یا كسانی كه به هر دلیل در معرض اشعه گاما(رادیوتراپی) قرار می‌گرفتند یا حتی كسانی كه حداقل دو بار از رادیوگرافی‌های بزرگ دندان برای ردیف كردن دندان‌های خود استفاده می‌كردند، خطر بروز سرطان تیروئید را افزایش داده‌اند.
● سرطان پستان:
شایع‌ترین سرطان در نیمی از مردم جامعه یعنی بانوان محترم با رعایت نكات بهداشتی تا حد زیادی قابل كاهش است و یا می‌توان آن را در مراحل اولیه شناسایی كرده و از عوارض بعدی آن كاست..
رعایت وزن نسبت به قد و پیشگیری از اضافه‌ وزن، عدم مصرف مواد چربی زیاد و عدم مصرف الكل و دخانیات از الزامات است.
داروهای هورمونی (هورمون‌های زنانه) به ویژه اگر بدون دلیل مصرف شوند، از علل مهم به شمار می‌روند. متأسفانه امروزه معرف این داروها چه به صورت عمومی (تزریقی یا خوراكی) و یا موضعی (پماد) برای پوست و به عنوان زیبایی و جوان كردن معمول شده كه كاملاً غیر علمی است و خطر بروز سرطان پستان را افزایش می‌دهد.
كسانی كه به دلایل علمی و زیر نظر پزشكان متخصص مجبور به مصرف داروهای هورمونی هستند باید از نظر بروز سرطان پستان در معرض كنترل دقیق‌تری قرار بگیرند.‌     دكتر محمداسماعیل اكبری استاد دانشگاه و رئیس مركز تحقیقات سرطان
  روزنامه سلامت
 

  ● درباره انواع توده های پستانی
توده ها ی پستانی ممكن است ناشی از انواع بیماری های خوش خیم یا حاصل فرآیندهای سرطانی باشند. در پائین خلاصه كوتاهی از انواع مختلف توده های پستانی و طرز تشخیص و درمان آنها آمده است.
یافتن توده ای در پستان می تواند هشدار دهنده باشد، ولی لزوماً به معنای وجود سرطان نیست. در اكثر قریب به اتفاق موارد، وجود توده های پستانی حاصل پیشرفت ضایعات خوش خیم در پستان است. لیكن، هیچگاه نباید این احتمال را از نظر دور داشت كه می تواند سرطان هم باشد. به همین دلیل است كه هنگامی كه متوجه وجود توده ای در یكی از پستان ها یا تغییر ظاهر آن- مثل قرمزی، تورم یا تغییرات پوستی- شدید، بسیار مهم است كه فوراً با پزشك تان در میان گذارید.
در اینجا نظری می اندازیم به انواع توده های پستان و علل و اقدامات لازم تشخیصی و درمانی هر كدام از آنها.
● تغییرات فیبروكیستیك
بیش از نیمی از خانم ها، با بالا رفتن سن، دچار تغییرات فیبروكیستیك می شوند: نواحی توده مانند، ضخیم شده و حساس در برابر لمس پستان. سلول هایی كه در داخل غدد پستان تكثیر بیش از اندازه یافته، در بستری از بافت رشته ای نگهدار طبیعی بافت پستانی، كه آن هم بسیار بیش از حد نیاز رشد و توسعه یافته (فیبروز)، تغییرات فیبروكیستیك را تشكیل می دهند. زمانی كه این رشد بیش از اندازه مجاری را مسدود كرده، مانع خارج شدن ترشحات می شود، كیست های بزرگ یا كوچك متعددی تشكیل می شوند.
نواحی فیبروكیستیك پستان ها با بافت اطراف خود در آمیخته و در صورتی كه تحت فشار قرار گیرند، تا حدی می توانند حركت كنند. ممكن است احساس درد مبهم و احساس پری در نواحی فوقانی و خارجی پستان ها داشته باشید. تغییرات فیبروكیستیك با نوسانات در سطوح هورمونی- چه در سیكل قاعدگی و چه زمانی كه به یائسگی نزدیك می شوید- همراهند. ممكن است با بروز نوسانات در هورمون های تولید مثل در این دوران تدریجاً متوجه احساس پری و حساسیت در پستان های تان شوید. این وضعیت اغلب، پس از یائسگی و زمانی كه سطوح استروژن و پروژسترون رو به كاهش می گذارند، بهبود می یابد.
درمان تغییرات فیبروكیستیك شامل اقداماتی از تغییر شیوه زندگی تا مصرف داروها را شامل می شود. در برخی از پژوهش ها ذكر شده كه تغییرات فیبروكیستیك با مصرف كافئین رابطه دارد. یادآوری می كنیم كه این ماده موجب تجمع بیشتر آب در بدن می شود. ممكن است پزشك توصیه به قطع مصرف فرآورده های كافئین دار- مانند شكلات، قهوه، چای یا نوشابه های كولادار- كند. لیكن مطالعات نتایج ضدونقیضی را در رابطه با اثربخشی محدود كردن مصرف كافئین نشان داده اند.
ازجمله گزینه های دیگر برای محافظت از خویش در برابر این وضعیت، استفاده از سوتین های نگاه دارنده و مصرف مسكن هایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن است. از داروهای دیگری كه در رفع علائم تغییرات فیبروكیستیك موثرند، می توان قرص های ضد بارداری و دانازول (كه فرآورده ای ساخته شده در آزمایشگاه و بسیار شبیه به هورمون مردانه تستوسترون است) را نام برد. با این حال، پزشكان به ندرت دانازول را تجویز می كنند (مثلاً در درد شدید پستان ها، كه به داروهای دیگر پاسخ نمی دهد)، چه عوارض جنبی بسیاری- از جمله بی نظمی های قاعدگی، افزایش وزن، موی صورت، آكنه و گر گرفتگی ها- را به دنبال دارد.
● كیست ها
كیست ها، كیسه های پر از مایع اند كه در نتیجه گشاد شدن مجاری به وجود می آیند. كیست ها بیضوی یا گرد، صاف و باقوام سفت، و در صورت وارد ساختن فشار كم و بیش متحرك اند. خانم ها غالباً در دهه ۴۰ زندگی، كه اندك اندك به دوران یائسگی نزدیك می شوند (دوره ماقبل یائسگی)، متوجه این تغییرات می شوند. كیست ها ممكن است بیایند و بروند. توده های پستانی ناشی از كیست ها، در لمس سخت و دردناك اند. كیست در بیشتر موارد، در دو هفته پیش از پریود ظاهر شده، و سپس خود به خود محو می شود. و هر گونه درد پستان، نیز، به محض ناپدید شدن آن برطرف می شود.
پزشك نمی تواند تنها به كمك معاینه بالینی كیست را تشخیص دهد، لذا نیاز به بررسی بیشتری است. یكی از تكنیك های بسیار معمول، كشیدن مایع داخل كیست و ارسال آن برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه است، كه در مطب پزشك قابل انجام است. اگر مایع به دست آمده به رنگ زرد یا كاهی باشد، نیازی به ارسال آن به آزمایشگاه نخواهد بود. ولی، اگر رنگ خون ظاهر شود این كار لازم است. بدین ترتیب درد بیمار نیز برطرف خواهد شد.
توده پستانی حاصل از وجود كیست به خودی خود برطرف می شود. اگر یك هفته پس از خارج كردن مایع، توده ناپدید شد، پزشك از شما خواهد خواست شش هفته بعد نیز سری به او بزنید، و نیاز به اقدام دیگری نخواهد بود. در غیر این صورت، و یا در صورت عود ضایعه ممكن است انجام عمل جراحی لازم شود.
● فیبروآدنوم ها
فیبروآدنوم ها توده های گرد و باقوام سفت و لاستیكی هستند، كه در نتیجه فعالیت بیش از اندازه بافت های غددی و همبند به وجود می آیند. این توده ها می توانند تا اندازه یك آلوچه كوچك، بزرگ شوند، ولی خوش خیم و معمولاً بدون دردند. ضایعات فیبروآدنومی، در برابر فشار به ناحیه ضایعه، از جای خود جهیده و تا حدی حركت می كنند.
فیبروآدنوم ها به تغییرات هورمونی پاسخ می دهند، و در دوران حاملگی بزرگ و پس از یائسگی كوچك تر می شوند. خانم ها در هر سنی ممكن است از این ضایعات داشته باشند، ولی معمولاً در سال های دهه های ۲۰ و ۳۰ زندگی تشخیص داده می شوند. پزشك نمی تواند تنها به كمك معاینه بالینی پستان به تشخیص فیبروآدنوم برسد. ماموگرافی و سونوگرافی به تشخیص كمك می كنند، ولی تنها راه حصول اطمینان از تشخیص بیماری تهیه نمونه ای از بافت (بیوپسی) جهت بررسی است و در صورت صحت تشخیص، معمولاً توصیه به عمل جراحی و برداشتن كامل توده می شود.
گاه فیبروآدنوم ها خود به خود ناپدید می شوند. ولی در صورت باقی ماندن یا نگرانی از بزرگ تر شدن آن، ممكن است پزشك توصیه به برداشتن آن از طریق عمل جراحی كند.
● عفونت پستان (ماستیت)
ماستیت عبارت است از عفونت پستان كه بیشتر مواقع ناشی از باكتری هایی است كه در زمان شیر دهی به آن راه پیدا كرده اند. ممكن است، در صورت تشكیل آبسه (كه یكی از عوارض احتمالی ماستیت است) توده یا ناحیه حساس و دردناكی به وجود آید.
خانم ها پس از یائسگی ممكن است دچار عفونت نواحی اطراف مجاری شیری پستان شوند. در این بیماری مجاری شیری، به ویژه در حوالی پوست تیره اطراف نوك پستان (آرئول) ملتهب می شوند. این ضایعه ممكن است منجر به تشكیل بافت ترمیم زخم (اسكار) و گشاد شدن مجاری شیری گردد، كه حاصل آن بروز علائم و نشانه هایی چون تشكیل توده در پستان، احساس درد، ترشح و جمع شدن نوك پستان است. در مورد عواقب حاصل از این نوع ماستیت (ناشی از عفونت و التهاب اطراف مجاری شیری) اطلاع زیادی نداریم. آنتی بیوتیك ها پایه و اساس درمان اشكال خفیف ماستیت به شمار می روند. لیكن اگر پزشك نتوانست با این اقدام عفونت را كنترل كند، یا ماستیت شدید باشد، ممكن است كار به عمل جراحی (برای خارج ساختن توده حاصل از تشكیل آبسه) بكشد. ماستیتی كه در خانم های مسن تر در غیاب حاملگی به وجود می آید، یا به آنتی بیوتیك ها پاسخ نمی دهد، نیاز به بررسی بیشتری دارد، تا معلوم شود سرطان التهابی پستان نباشد.
● آسیب بافتی به پستان (نكروز چربی)
هر آسیبی به پستان- مانند عمل جراحی یا در حین تصادفات رانندگی- منجر به وضعیتی می شود كه عنوان نكروز چربی را بر آن گذاشته اند. نكروز چربی اغلب منجر به توده ای از بافت حاصل از ترمیم زخم در محل شده، كه توده ای است با قوام سفت، گرد و متحرك. اگر آسیب قدیمی باشد، ممكن است توده پستانی حاصله بدون درد باشد. ولی اگر ضایعه ای باشد كه اخیراً به وجود آمده، ممكن است با درد، و كبودی پوست روی آن همراه باشد. توده های پستانی ناشی از نكروز چربی، اغلب خود به خود برطرف می شوند. لیكن اگر چنین نشد، لازم است پزشك در جریان قرار گیرد، تا مطمئن شود كه ضایعه سرطانی (بدخیم) نیست.
از آنجا كه توده سرطانی ممكن است ویژگی هایی مشابه توده پستانی ناشی از نكروز چربی از خود نشان دهد، ممكن است پزشك دستور تهیه تصاویر ماموگرافی یا سونوگرافی داده، دست آخر نیز (اگر توده ناپدید نشد) توصیه به عمل جراحی كند.
● تومور فیلودس
تومور فیلودس به صورت توده پستانی بدون دردی در داخل بافت همبند پستان به وجود می آید. در موارد نادر، برخی از تومورهای فیلودس سرطانی اند، ولی بیشتر مواقع خوش خیم اند. تومورهای خوش خیم فیلودس، به سرعت رشد می كنند و ممكن است بسیار بزرگ شوند.
گاه برای پزشك، تشخیص و تمیز بین تومور فیلودس و فیبروآدنوم (حتی پس از انجام آزمون های تصویری و بیوپسی سوزنی) بسیار دشوار است. با این حال، تومورهای فیلودس خیلی كمتر از فیبروآدنوم ها شایع اند. رشد سریع توده، احتمالاً پزشك را به این فكر می اندازد كه توده در واقع یك تومور فیلودس است.
درمان تومور فیلودس معمولاً اقدام به عمل جراحی برای خارج ساختن توده است. پس از خارج كردن تومور با عمل جراحی، هنوز امكان عود تومور وجود دارد.
● پاپیلوم داخل مجاری
پاپیلوم داخل مجاری كه عبارت است از رشد غیر سرطانی كوچكی در داخل یك مجرای شیری می تواند موجب تشكیل توده پستانی كوچكی شود كه در اطراف حاشیه نوك پستان (آرئول) احساس می شود. پاپیلوم داخل مجاری، همچنین می تواند موجب خروج ترشحات چه به صورت خود به خودی و چه در پی فشار آوردن به توده شود. ترشحات غالباً خونی اند. معمولاً پزشك دستور تهیه تصاویر (مانند ماموگرافی و سونوگرافی) را می دهد، تا كمكی به تشخیص شود. درمان معمولاً شامل جراحی برای خارج ساختن مجرای مبتلا و بررسی بافت مزبور از نظر احتمال وجود سرطان است.
● سرطان پستان
توده سرطانی (بدخیم) غالباً بدون درد، بسیار سخت و نامنظم است و قوامی كاملاً متفاوت با بافت پستانی اطراف خود دارد. اگر توده پستانی به عضله زیر خود چسبیده باشد، در نتیجه فشار جا به جا نخواهد شد. ممكن است اندكی فرورفتگی و قرمزی در پوست روی ضایعه مشاهده شود.نشانه های دیگر عبارتند از:
▪ ترشح خود به خودی روشن یا خونی از نوك پستان.
▪ جمع شدن یا دندانه دار شدن نوك پستان.
▪ تغییر اندازه و شكل ظاهری پستان.
▪ هرگونه فرورفتگی و دندانه دار شدن پوست روی پستان.
▪ ایجاد فرورفتگی هایی مانند پوست پرتقال بر روی پوست پستان.
درمان بستگی به نوع سرطان، مرحله آن و ظاهر سلول های سرطانی در زیر میكروسكوپ دارد. گزینه ها شامل جراحی، پرتو اشعه ایكس، شیمی درمانی و هورمون درمانی اند. تشخیص سرطان پستان در ابتدایی ترین مرحله ممكن- با انجام ماموگرافی های منظم و معاینات بالینی پستان- بهترین شانس را برای موفقیت در درمان در اختیار پزشك قرار می دهد.     ترجمه: ع. فخر یاسری www.mayoclinic.com

  ● شرح بیماری
بیماری‌ هوچكین‌ عبارت‌ است‌ از سرطانی‌ شدن‌ قسمت‌ مركزی‌ گره‌های‌ لنفاوی‌. این‌ بیماری‌ در واقع‌ یك‌ نوع‌ لنفوم‌ است‌. این‌ بیماری‌، لنفوسیت‌ها (نوعی‌ گلبول‌ سفید)، گره‌های‌ لنفاوی‌ (گره‌هایی‌ كه‌ عفونت‌ را كنترل‌ و مواد ایمنی‌زا برای‌ بدن‌ درست‌ می‌كنند) و طحال‌ (در واقع‌ یك‌ گره‌ لنفاوی‌ بزرگ‌ است‌) را درگیر می‌سازد. بیماری‌ هوجكین‌ می‌تواند در هر سنی‌ رخ‌ دهد، اما در بزرگسالان‌ جوان‌ و نیز افراد مسن‌ شایع‌تر است‌. این‌ بیماری‌ در كودكان‌ زیر ۱۰ سال‌ نادر است‌.
● علایم‌ شایع‌
▪ خارش‌ در تمام‌ بدن‌
▪ گره‌های‌ لنفاوی‌ متورم‌، بدون‌ درد به‌ هنگام‌ لمس‌، با قوام‌ لاستیكی‌ و بدون‌ چسبندگی‌ به‌ یكدیگر هستند. این‌ گره‌های‌ بزرگ‌ شده‌ در هر كجای‌ بدن‌ می‌توانند باشند اما در زیر بغل‌ یا كشاله‌ ران‌ بیشتر دیده‌ می‌شوند.
▪ تب‌ و عرق‌ ریزش‌ شبانه‌ به‌طور متناوب‌
▪ كاهش‌ وزن‌
▪ زردی‌ چشم‌ها و پوست‌
▪ احساس‌ كسالت‌
▪ كم‌خونی‌
▪ خونریزی‌ گوارشی‌
● علل‌
ناشناخته‌ است‌، اما تحقیقات‌ نشان‌ دهنده‌ آن‌ هستند كه‌ یك‌ عفونت‌ ویروسی‌ ممكن‌ است‌ دخیل‌ باشد.
● عوامل تشدید كننده بیماری
نقص‌ ایمنی‌ (اكتسابی‌ یا ارثی‌)
● پیشگیری‌
راه‌ خاصی‌ برای‌ پیشگیری‌ از آن‌ وجود ندارد.
● عواقب‌ مورد انتظار
اگر زورد تشخیص‌ داده‌ و درمان‌ شود، معمولاً با اشعه‌ درمانی‌ و داروهای‌ ضد سرطان‌ قابل‌ معالجه‌ است‌. با درمان‌، میزان‌ بقای‌ ۱۰ ساله‌ ۸۰% است‌. پتانسیل‌ بهبودی‌ برحسب‌ نوع‌ سلول‌هایی‌ كه‌ در نمونه‌برداری‌ از گره‌ لنفاوی‌ دیده‌ می‌شوند متغیر است‌.
● عوارض‌ احتمالی‌
▪ گسترش‌ سرطان‌ به‌ سایر نقاط‌ بدن‌
▪ ناباروری‌ در مردان‌ در اثر درمان‌
▪ بیماری‌های‌ قلب‌ یا ریه‌، كم‌خونی‌، كم‌كاری‌ تیرویید، و عفونت‌ها
● درمان‌
▪ اصول‌ كلی‌
ـ بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌ خون‌ و مغز استخوان‌، لنفانژیوگرام‌ (روشی‌ تشخیصی‌ كه‌ با تزیق‌ ماده‌ حاجب‌ به‌ درون‌ مجاری‌ لنفاوی‌ و عكس‌برداری‌ با اشعه‌ ایكس‌ دستگاه‌ لنفاوی‌ بررسی‌ می‌شود)، نمونه‌برداری‌ از گره‌های‌ لنفاوی‌، سی‌تی‌ اسكن‌ قفسه‌ سینه‌ و شكم‌، و عكس‌برداری‌ از قفسه‌ سینه‌.
ـ سعی‌ كنید در مورد درمان‌ بیماری‌ و شانس‌ معالجه‌ خود مثبت‌ بیاندیشید. داشتن‌ دیدگاه‌ ذهنی‌ خوب‌ و مثبت‌ كمك‌ بسیار مهمی‌ در بهبود بیماری‌ است‌.
درمان‌ ممكن‌ است‌ به‌ طریق‌ زیر انجام‌ گیرد: تنها اشعه‌ درمانی‌ (استفاده‌ از امواج‌ پرانرژی‌ [ تولید شده‌ توسط‌ دستگاه‌های‌ اشعه‌ ایكس‌ مخصوص‌، دستگاه‌های‌ كبالت‌ و سایر دستگاه‌ها ] برای‌ درمان‌ بعضی‌ از انواع‌ سرطان‌)، شیمی‌ درمانی‌ (درمان‌ سرطان‌ با تزریق‌ داروهایی‌ كه‌ سلول‌های‌ سرطانی‌ را بدون‌ آسیب‌ رساندن‌ به‌ بافت‌ سالم‌ از بین‌ می‌برند)، یا تركیب‌ این‌ دو روش‌
بهداشت‌ مناسب‌ و دهان‌ در جلوگیری‌ از بروز زخم‌های‌ دهانی‌ به‌ هنگام‌ شیمی‌درمانی‌ مؤثر است‌.
مردانی‌ كه‌ تحت‌ درمان‌ قرار می‌گیرند ممكن‌ است‌ تمایل‌ داشته‌ باشند كه‌ اسپرم‌ خود را ذخیره‌ كنند تا اگر نابارور شوند بتوانند با روش‌های‌ كمكی‌ بچه‌دار شوند.
▪ داروها
ـ داروهای‌ ضد سرطان‌. داروها ممكن‌ است‌ باعث‌ اثرات‌ جانبی‌ یا واكنش‌های‌ نامطلوب‌ در بعضی‌ از بیماران‌ شوند. علایم‌ جدید ممكن‌ است‌ به‌ علت‌ دارو، خود بیماری‌ اصلی‌، یا بروز یك‌ بیماری‌ جدید پدید آیند. اثرات‌ جانبی‌ ناشی‌ از دارو معمولاً با سازگار شدن‌ بدن‌ با آن‌ یا قطع‌ دارو ناپدید می‌شوند.
ـ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری تا حدی‌ كه‌ قدرتتان‌ اجازه‌ می‌دهد فعال‌ بمانید.
▪ رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
● درچه شرایطی باید به پزشك مراجعه نمود؟
▪ اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ بیماری‌ هوجكین‌ را دارید.
▪ اگر یكی‌ از موارد زیر به‌ هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد: ـ تب‌ ـ علایم‌ عفونت‌ (قرمزی‌، تورم‌، درد خود به‌ خودی‌ یا به‌ هنگام‌ لمس‌) در هر كجای‌ بدن‌ ـ تورم‌ پا و ساق‌ پا ـ ناراحتی‌ به‌ هنگام‌ ادرار كردن‌ یا كاهش‌ میزان‌ ادرار در روز
▪ اگر احساس‌ می‌كنید كه‌ دارو باعث‌ بروز علایمی‌ شده‌ است‌.    
 

  پروستات عضوی است به اندازه یک گردوی کوچک که در ابتداء مجزا و زیر مثانه قرار گرفته است. وجود آن به لحاظ فعالیت های باروری اهمیت زیادی دارد. پروستات در لاتین به معنای غده رشد کننده است. و در اثر بزرگ شدن بعلت مجاورت آن در گلوگاه خروج ادرار از مثانه باعث مشکلات در دفع میگردد. با توجه به اینکه این عضو در جلوی راست روده یا رکتوم واقع شده پزشکی از راه مقعد میتواند آنرا براحتی لمس نماید. پروستات از سنین پائیین شروع به رشد میکند. بطوریکه در بعضی از مردان از ۴۰ سالگی این پدیده تحت تاثیر هورمونهای تغذیه و مسائل ژنتیکی و نژادی و غیره بصورت بارزی جلب توجه مینماید. این رشد و افزایش خوش خیم سلولهای پروستات را هیپرپلازی (بخوانید هی ـ پر ـ پلازی) یا بزرگی پروستاب B.P.H میگویند.
● علائم و نشانه ها :
با بزرگ شدن پروستات و فشاری که از اطراف روی مجزا ایجاد میگردد بتدریج علائمی در افراد بوجود می آید که نهایتاً ممکن است نیاز به دخالت جراحی را باعث گردد.
▪ تاخیر در شروع ادرار
▪ کاهش میزان پرش ادرار
▪ قطع و وصل شدن ادرار
▪ تکرر شبانه و روزانه
و بالاخره گاهی اضطرار در دفع ادرار و خون آلود شدن آن میتواند از علائم بزرگی پروستات باشد. این بماری را برای روشنی بیشتر بصورت زیر تقسیم می کنند :
▪ گروه اول :
ـ مشکل کلی دفع ادرار برای بیمار وجود ندارد.
ـ از علائم ذکر شده کم وبیش وجود دارد.
ـ میزان دفع ادرار و در زمان ثابت که بعداً توضیح داده خواهد شد بیش از ۱۵ میلی لیتر در ثانیه است.
ـ در داخل مثانه آثاری که ناشی از وجود انسداد در مسیر ادرار باشد بوجود نیامده.
▪ گروه دوم :
ـ مشکل در رفع ادرار وجود دارد.
ـ علائم بزرگی پروستات واضحتر است.
ـ میزان دفع ادرار ۱۵ تا ۱۰ میلی لیتر در ثانیه
ـ تغییرات داخل مثانه کم و بیش شروع شده است.
▪ گروه سوم :
ـ مشکل دفع ادرار به کرات دیده میشود.
ـ علائم بزرگی پروستات بسیار واضح است.
ـ مقدار دفع ادرار کمتر از ۱۰ میلی لیتر در ثانیه
ـ ادرار بالای ۵- سی سی در مثانه باقی می ماند.
ـ مثانه دچار تغییرات واضح شده است.
▪ گروه چهارم :
ـ مشکل دفع ادرار دائمی است که ممکن است با احتباس همراه گردد.
ـ علائم بزرگی پروستات واضح و شدید
ـ مقدار دفع زیر ۱۰ میلی لیتر در ثانیه
ـ ادرار باقی مانده در مثانه بعد از دفع ۱۰۰ میلی لیتر یا بیشتر است.
ـ تغییرات ناشی از انسداد ادرار روی کلیه ها ظاهر شده است.
● اگر درمان انجام نشود چه اتفاقی روی خواهد داد ؟
▪ اختلال تدریجی در عمل کرد مثانه
▪ عفونت های مجرر ادراری
▪ در نتیجه باریک شدن محل خروج ادرار مثانه با زحمت بیشتر کار کرده لذا جدار عضلانی آن ضخیمتر و در نتیجه حجم درونی آن کمتر میگردد. بنابراین به بیمارانی که قبل از مرحله چهارم مراجعه می نمایند و پیگیری درمان میگردند باید تبریک گفت چرا که بدین ترتیب از عوارض بعدی و حتی نارسائی کلیه پیش گیری میگردد.
● روشهای تشخیص:
▪ معاینه از طریق مقعد با انگشت میتواند به جراح وزن تقریبی قوام و اندازه پروستات را نشان دهد.
▪ سونوگرافی با وسیله مخصوص از طریق مقعد میتواند به اطلاعات بدست آمده از معاینه انگشت با دقت بیشتری اضافه نماید.
▪ اندازه گیری PSA خون که جهت تشخیص رشد بدخیم پروستات به پزشک کمک زیادی مینماید.
▪ اندازه گیری بعضی مواد شیمیایی خون به بررسی کارکردی کلیه های کمک می کند و در صورت افزایش بیش از حد آنها سونوگرافی تشخیصی طلب می گردد.
کشت ادرار نیز از نظر وجود یا رد عفونت ادراری انجام خواهد شد.
● فلومتری
دستگاهی است که با ادرار کردن در داخل آن همانند نوار قلب عمل کردن کاغذی را که مقدار و نحوه دفع و حجمی از ادرار را که در زمان ثابت خارج شده روی آن ثبت مینماید. در مواردی خاص ممکن است نیاز به دیدن داخل مجرا مثانه (سیستوسکپی) باشد.
● پرسشنامه
برگه ای است شامل مجموعه علائم بیماری که از قبل چاپ شده و بیماری به سئوالات آن پاسخ گفته و پزشکی براساس اطلاعات به دست آمده به آن امتیاز داده بطوریکه مجموعه آنها به وی در انتخاب نوع درمان کمک میکند.
درمان پزشک با توجه به سن و وضعیت جسمانی بیمار ـ میزان امتیازات بدست آمده از پرسشنامه و نتایج بدست آمده از معاینات و آزمایشات :
۱) یا صبر و حوصله و پی گیری های بعد را پیشنهاد میکند.
۲) یا درمان طبی شامل داروهای شیمیایی و گیاهی را تجویز می کند.
۳) یا اقدام جراحی را در برنامه درمانی قرار میدهد.
روشهای جراحی یا بصورت شکاف دادن زیر شکم و خارج کردن قسمت ردش یافته پروستات خواهد بود یا از طریق بدون شکاف که خود به روشهای متعدد قابل انجام است. درمان استاندارد برداشتن قسمتهای رشد یافته با کمک دستگاه مخصوص و جریان الکتریکی است که بنام TUR خوانده میشود. سایر روشها با استفاده از انتقال انرژی مثل امواج اولتراسون لیزر حرارت و غیره انجام می گردد. بر حسب نوع عمل ممکن است تا مدتی داخل مجرا سوند گذاشته شود.
● عوارض رایج ولی برگشت پذیر
۱) سوزش و تکرر گاهی تا شش هفته
۲) گاهی خونریزی خفیف تا شدید
۳) گاهی عدم کنترل ادرار از نوع اضطراری
۴) در بیشتر بیماران با حفظ نعوظ و رسیدن به ارضا جنسی مایع منی بجای خروج از مجرا به داخل مثانه رفته و با ادرار خارج می گردد که با آگاهی قبلی بیماران توسط پزشک مشکل خاصی را بدنبال نخواهد داشت. استراحت نسبی بعد از عمل پرهیز از فعالیت شدید و مصرف مایعات فراوان از توصیه های پزشکی معالج خواهد بود.
● چند نکته :
گاهی در افرادی که پروستات آنها بزرگ باشد عواملی مثل نگاه داشتن طولانی ادرار ـ مصرف زیاد الکل ـ مصرف بعضی داروهای سرماخوردگی یا اعصاب میتواند منجر به احتباس حاد ادراری گردد...    
 

  پروستات عضوی است به اندازه یک گردوی کوچک که در ابتداء مجزا و زیر مثانه قرار گرفته است. وجود آن به لحاظ فعالیت های باروری اهمیت زیادی دارد. پروستات در لاتین به معنای غده رشد کننده است. و در اثر بزرگ شدن بعلت مجاورت آن در گلوگاه خروج ادرار از مثانه باعث مشکلات در دفع میگردد. با توجه به اینکه این عضو در جلوی راست روده یا رکتوم واقع شده پزشکی از راه مقعد میتواند آنرا براحتی لمس نماید. پروستات از سنین پائیین شروع به رشد میکند. بطوریکه در بعضی از مردان از ۴۰ سالگی این پدیده تحت تاثیر هورمونهای تغذیه و مسائل ژنتیکی و نژادی و غیره بصورت بارزی جلب توجه مینماید. این رشد و افزایش خوش خیم سلولهای پروستات را هیپرپلازی (بخوانید هی ـ پر ـ پلازی) یا بزرگی پروستاب B.P.H میگویند.
● علائم و نشانه ها :
با بزرگ شدن پروستات و فشاری که از اطراف روی مجزا ایجاد میگردد بتدریج علائمی در افراد بوجود می آید که نهایتاً ممکن است نیاز به دخالت جراحی را باعث گردد.
▪ تاخیر در شروع ادرار
▪ کاهش میزان پرش ادرار
▪ قطع و وصل شدن ادرار
▪ تکرر شبانه و روزانه
و بالاخره گاهی اضطرار در دفع ادرار و خون آلود شدن آن میتواند از علائم بزرگی پروستات باشد. این بماری را برای روشنی بیشتر بصورت زیر تقسیم می کنند :
▪ گروه اول :
ـ مشکل کلی دفع ادرار برای بیمار وجود ندارد.
ـ از علائم ذکر شده کم وبیش وجود دارد.
ـ میزان دفع ادرار و در زمان ثابت که بعداً توضیح داده خواهد شد بیش از ۱۵ میلی لیتر در ثانیه است.
ـ در داخل مثانه آثاری که ناشی از وجود انسداد در مسیر ادرار باشد بوجود نیامده.
▪ گروه دوم :
ـ مشکل در رفع ادرار وجود دارد.
ـ علائم بزرگی پروستات واضحتر است.
ـ میزان دفع ادرار ۱۵ تا ۱۰ میلی لیتر در ثانیه
ـ تغییرات داخل مثانه کم و بیش شروع شده است.
▪ گروه سوم :
ـ مشکل دفع ادرار به کرات دیده میشود.
ـ علائم بزرگی پروستات بسیار واضح است.
ـ مقدار دفع ادرار کمتر از ۱۰ میلی لیتر در ثانیه
ـ ادرار بالای ۵- سی سی در مثانه باقی می ماند.
ـ مثانه دچار تغییرات واضح شده است.
▪ گروه چهارم :
ـ مشکل دفع ادرار دائمی است که ممکن است با احتباس همراه گردد.
ـ علائم بزرگی پروستات واضح و شدید
ـ مقدار دفع زیر ۱۰ میلی لیتر در ثانیه
ـ ادرار باقی مانده در مثانه بعد از دفع ۱۰۰ میلی لیتر یا بیشتر است.
ـ تغییرات ناشی از انسداد ادرار روی کلیه ها ظاهر شده است.
● اگر درمان انجام نشود چه اتفاقی روی خواهد داد ؟
▪ اختلال تدریجی در عمل کرد مثانه
▪ عفونت های مجرر ادراری
▪ در نتیجه باریک شدن محل خروج ادرار مثانه با زحمت بیشتر کار کرده لذا جدار عضلانی آن ضخیمتر و در نتیجه حجم درونی آن کمتر میگردد. بنابراین به بیمارانی که قبل از مرحله چهارم مراجعه می نمایند و پیگیری درمان میگردند باید تبریک گفت چرا که بدین ترتیب از عوارض بعدی و حتی نارسائی کلیه پیش گیری میگردد.
● روشهای تشخیص:
▪ معاینه از طریق مقعد با انگشت میتواند به جراح وزن تقریبی قوام و اندازه پروستات را نشان دهد.
▪ سونوگرافی با وسیله مخصوص از طریق مقعد میتواند به اطلاعات بدست آمده از معاینه انگشت با دقت بیشتری اضافه نماید.
▪ اندازه گیری PSA خون که جهت تشخیص رشد بدخیم پروستات به پزشک کمک زیادی مینماید.
▪ اندازه گیری بعضی مواد شیمیایی خون به بررسی کارکردی کلیه های کمک می کند و در صورت افزایش بیش از حد آنها سونوگرافی تشخیصی طلب می گردد.
کشت ادرار نیز از نظر وجود یا رد عفونت ادراری انجام خواهد شد.
● فلومتری
دستگاهی است که با ادرار کردن در داخل آن همانند نوار قلب عمل کردن کاغذی را که مقدار و نحوه دفع و حجمی از ادرار را که در زمان ثابت خارج شده روی آن ثبت مینماید. در مواردی خاص ممکن است نیاز به دیدن داخل مجرا مثانه (سیستوسکپی) باشد.
● پرسشنامه
برگه ای است شامل مجموعه علائم بیماری که از قبل چاپ شده و بیماری به سئوالات آن پاسخ گفته و پزشکی براساس اطلاعات به دست آمده به آن امتیاز داده بطوریکه مجموعه آنها به وی در انتخاب نوع درمان کمک میکند.
درمان پزشک با توجه به سن و وضعیت جسمانی بیمار ـ میزان امتیازات بدست آمده از پرسشنامه و نتایج بدست آمده از معاینات و آزمایشات :
۱) یا صبر و حوصله و پی گیری های بعد را پیشنهاد میکند.
۲) یا درمان طبی شامل داروهای شیمیایی و گیاهی را تجویز می کند.
۳) یا اقدام جراحی را در برنامه درمانی قرار میدهد.
روشهای جراحی یا بصورت شکاف دادن زیر شکم و خارج کردن قسمت ردش یافته پروستات خواهد بود یا از طریق بدون شکاف که خود به روشهای متعدد قابل انجام است. درمان استاندارد برداشتن قسمتهای رشد یافته با کمک دستگاه مخصوص و جریان الکتریکی است که بنام TUR خوانده میشود. سایر روشها با استفاده از انتقال انرژی مثل امواج اولتراسون لیزر حرارت و غیره انجام می گردد. بر حسب نوع عمل ممکن است تا مدتی داخل مجرا سوند گذاشته شود.
● عوارض رایج ولی برگشت پذیر
۱) سوزش و تکرر گاهی تا شش هفته
۲) گاهی خونریزی خفیف تا شدید
۳) گاهی عدم کنترل ادرار از نوع اضطراری
۴) در بیشتر بیماران با حفظ نعوظ و رسیدن به ارضا جنسی مایع منی بجای خروج از مجرا به داخل مثانه رفته و با ادرار خارج می گردد که با آگاهی قبلی بیماران توسط پزشک مشکل خاصی را بدنبال نخواهد داشت. استراحت نسبی بعد از عمل پرهیز از فعالیت شدید و مصرف مایعات فراوان از توصیه های پزشکی معالج خواهد بود.
● چند نکته :
گاهی در افرادی که پروستات آنها بزرگ باشد عواملی مثل نگاه داشتن طولانی ادرار ـ مصرف زیاد الکل ـ مصرف بعضی داروهای سرماخوردگی یا اعصاب میتواند منجر به احتباس حاد ادراری گردد...    
 

  آزبست (Asdestos) یا پنبه نسوز از الیاف سیلیکات منیزیم و کلسیم است که به عنوان عایق حرارتی بکار برده می شود. نام دیگر آن آمیانت است که در معادن به پنبه کوهی شهرت دارد.
استنشاق غبار آن سبب بروز بیماری می شود که بدان آزبستوزیس (Asdestosis) یا (Amianithasis) می گویند. بیماری مزبور که در کارگران معادن - کارگران مسوول حمل سنگ ها از معادن به آسیاب های مخصوص - کارگران کارخانه های ریسندگی و بافندگی که مسوول تهیه نخ و پارچه های مخصوص آزبست می باشند به نام پنوموکونیوز است که منجر به فیبروز بافت بینا بینی ریه با درجات متغیر از آزردگی محدود در قاعده ریه تا جوشگاه وسیع ریه می گردد.
آزبستوز بیماری بی سر و صدا و غافلگیرانه است و دوره پنهان در بین اولین تماس و ظاهر شدن علا یم بسیار متغیر است. تنگی نفس اولین علا مت بیماری است که پیشرونده است. سرفه در مراحل پیشرفته افزوده می شود.
مزوتلیومای جنب و سرطان ریه نیز از عواقب و عوارض ریوی آزبستوز است.
کوک (Cooke) اولین کسی بود که آزبست را به عنوان یک عامل خطر آفرین در انسان گزارش داد. او در سال ۱۹۲۷ یک مورد آزبستوز ریوی را در زنی ۳۳ ساله گزارش کرد که پس از ۲۰ سال تماس در یک کارخانه پنبه نسوز جان خود را از دست داد. در کالبد شناسی، ذرات درشت در ریه ها بسیار شبیه الیاف آزبست بود.
لینچ (Lynch) و اسمیت (Smith) در سال ۱۹۳۵ همراه بودن سرطان بود سرطان ریه با آزبستوز ریوی را پنجاه سال پس از آن که صنایع پنبه نسوز توسعه یافت گزارش کرد.
از آن به بعد مطالعات فراوانی روی آزبست انجام پذیرفته است. مزوتلیومای ریه شایع ترین توموریست که در اثر آزبست حاصل می شود. به علا وه آزبست مسوول بروز تومورهای دیگر مانند تومورهای گوارش شناخته شده است ولی ارتباط آن با سرطان های سر و گردن هنوز در پشت هاله ای از استفهام قرار دارد.
امروزه معتقدند که در سرطان زایی آزبست ویروسی دخالت می کند که DNA آن به ویروس ۴۰ SV یعنی ویروس که موجب آلودگی واکسن های فلج اطفال در دهه پنجم و ششم قرن معاصر شده شباهت دارد. به عبارت دیگر آزبست سبب فعالیت این ویروس شده واثر جمعی آن موجب سرطان می شود.
ذرات ریز الیاف آزبست به طور طبیعی در جو تقریبا کمتر از ۱۰ نانوگرم در متر مکعب است که تراکم گرد و غبار آن در محیط آلوده معادن و کارخانه ها بیش از ۵۰۰۰ نانوگرم در متر مکعب می رسد.
مصرف وسیع آزبست در صنایع عایق سازی و ساختمان این آلودگی را بیشتر کرده است.
این ماده چون یکی از مقاوم ترین مواد در برابر گرما و آتش است در نتیجه در تمام ساختمان ها و کشتی ها به عنوان ماده مقاوم در مقابل گرما در ماشین های لباس خشک کن به کار می رود.
آزبست سبب دوام و استحکام سیمان و پلاستیک می شود و برای جلوگیری از حریق کاربرد مهمی دارد و با توجه به کاربرد گوناگون آزبست در زندگی متنوع امروز مانند استفاده از این ماده خطرناک در لنت ترمز و صفحه کلاج خودروها تمام افراد شهرنشین در معرض خطر آلودگی به آن هستند. تولید آزبست در جهان هر ساله به ۵ میلیون تن برآورد می شود.
۴ نوع اصلی آزبست وجود دارد.
الف) کریسولیت (۲H۲۰, ۲Sio, ۳Mgo) که همان آزبست سفید است، دارای الیاف سفید رنگ، نرم و کشدار بوده و معادن اصلی آن در کانادا، روسیه و رودزیا واقع شده اند.
ب) آموسیت (Sio۳ ,Femg) تیره رنگ به رنگ قهوه ای روشن و دارای الیاف محکم و شکننده است که در جنوب آفریقا یافت می شود.
ج) کروسیدولیت (H۲۰ Fesio۳ (sino۳) Nafb) به آزبست آبی معروف بوده و دارای الیاف محکم و آبی رنگ است که در جنوب آفریقا، استرالیای غربی و بولیوی یافت می شود.
د) آنتوفیلیت ( ۲(OH) Si۸O۲۲, ۷(Mgfe) ) در فنلاند و آفریقا استخراج شده و دارای الیاف سفید و شکننده است.
مقاومت شیمیایی آزبست به ویژه در مقابل اسیدها، آتش، استحکام مکانیکی، نسبت زیاد طول به سطح مقطع، قابلیت ارتجاع، نرمی خوب و مناسب و همچنین صفات ویژه پوشش دهندگی آزبست از جمله خواص فوق الذکر هستند.
معروف ترین معادن آزبست در ایران عبارتند از: معدن حاجات در جنوب بیرجند خراسان، معدن چهار چشمه در ۱۵ کیلومتری جنوب غربی مشهد، زنگیچه مرز شمالی خراسان، بشاگرد در هرمزگان و معدن دلک وردی در جنوب شرقی ماکو آذربایجان غربی.
گزارش سازمان بین المللی کار (ILO) حکایت از آن دارد که مواد خطرناک سالا نه موجب مرگ ۴۴۰ هزار کارگر می شود. در این میان فقط آزبست عامل از دست رفتن جان حدود ۱۰۰ هزار کارگر در جهان است. شمار قربانیان آزبست در انگلیس بنا به آمار حدود ۳۵۰۰ نفر است و این رقم ۱۰ برابر تعداد کارگرانی است که در اثر حادثه در این کشور جان خود را از دست می دهند. نقش پنبه نسوز در سرطان زایی دستگاه تنفسی تحتانی از دیرباز شناخته شده است. بر اساس پیش بینی پژوهشگران تا پیش از سال ۲۰۱۵ تنها در آمریکا ۸ هزار نفر بر اثر سرطان زایی دستگاه تنفس فوقانی که به هر تقدیر باب تازه ای در پژوهش هاست چندان آشکار نیست.
سرطان حنجره یکی از شایع ترین سرطان های سروگردن است که آزبست در بروز آن در مظان اتهام قرار گرفته است. حنجره ۲/۳ درصد تمام سرطان هایی است که در مردان ۴ درصد تمام سرطان هایی است که در زنان پیدا می شود هر چند در سال های اخیر شیوع آن در زنان نیز افزایش پیدا کرده است. در سرطان زایی حنجره به نظر می آید آزبست دست در دست سایر عوامل یک اثر مشارکت جمعی داشته باشد.
نتایج بررسی ها شواهد کافی در مورد ارتباط پنبه نسوز و سرطان حنجره ارائه داده اند. حداقل ۹ مطالعه این ارتباط را تایید کرده اند. اختلا ل طناب های صوت در ارائه استنشاق ذرات پنبه نسوز احتمال رسوب الیاف آن را در حنجره افزایش می دهند.     نویسنده : دکتر عبدالحمید حسین نیا
 

  گاهی تشخیص و درمان سرطان سبب اختلال در فعالیت زناشویی مبتلایان به سرطان می‌شود. حداقل ۴۰ درصد بیماران مبتلا به سرطان پس از شروع درمان دچار اختلال فعالیت زناشویی می‌شوند. حداقل ۵۰ درصد زنان مبتلا به سرطان پستان در دراز مدت اختلال فعالیت زناشویی را تجربه کرده‌اند. این هفته به بررسی عوامل مؤثر بر اختلال فعالیت زناشویی مبتلایان به سرطان و ارایه راهکارهایی در جهت شناسایی و درمان آن می‌پردازیم...
اختلال فعالیت زنا شویی، یک مساله چند عاملی است و عوامل جسمی و روانی در بروز آن نقش دارد. درمان‌های سرطان به طور مستقیم بر فعالیت زناشویی اثر می‌گذارند. در جراحی، سن، اختلال فعالیت زناشویی قبل از عمل، محل تومور و میزان برداشت آن از فاکتورهای مؤثر در زمینه جراحی پستان است.
● تاثیر درمان‌های گوناگون
مطالعات نشان می‌دهد درمان‌های نگه دارنده و بازسازی پستان، اثر کمتری نسبت به برداشتن کامل بافت سینه بر فعالیت زناشویی می‌گذارد. در ارتباط با هورمون درمانی نتایج مطالعات نشان می‌دهد که داروی تاموکسیفن سبب افزایش گرگرفتگی، تعریق، ترشح واژن و علایم یائسگی زودرس در زنان زیر ?? سال به میزان ۱۰ درصد و سبب اختلال تحریک جنسی و دستیابی به ارگاسم یا اوج لذت از فعالیت زناشویی در زنان می‌شود. شیمی درمانی نیز با کاهش میل جنسی همراه است. عوارض بعد از شیمی درمانی مانند تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست و تغییرات چشایی و بویایی نیز سبب کاهش میل جنسی می‌شود.
● عوارض شیمی‌درمانی و پرتودرمانی
عوارض جانبی ناشی از شیمی درمانی مانند ریزش موها از نگران‌کننده‌ترین عوارض شیمی درمانی است که می‌تواند سبب تغییر در تصویر ذهنی و بی میلی جنسی شود. شیمی درمانی و پرتودرمانی می‌تواند سبب نارسایی ثانویه تخمدان و ایجاد یائسگی زودرس، خشکی واژن، درد در هنگام فعالیت زناشویی و کاهش تمایل جنسی و کاهش دستیابی به ارگاسم، گرگرفتگی و اختلال خلقی و افزایش عفونت های ادراری ‌شود. عوامل روانی نیز در بروز اختلال فعالیت زناشویی نقش دارد. حس انتقال سرطان از طریق ارتباط زناشویی، احتمال سقط، افسردگی و عوارض جانبی ناشی از داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای، اختلال تصویر ذهنی پس از جراحی برداشتن بافت سینه، استرس و تشخیص بیماری، تأثیر عوامل و چگونگی ارزیابی و درمان اختلال فعالیت زناشویی نیز از علل اختلال فعالیت زناشویی محسوب می‌شود. فعالیت زناشویی یکی از ابعاد مهم کیفیت زندگی است. از آنجا که اغلب تلاش تیم درمان بر پایه حفظ و ادامه زندگی بیمار تمرکز می‌یابد، اغلب توجه به مسایل زناشویی از نظر دور می‌ماند.
● آمار چه می‌گوید؟
برخی مطالعات نشان می‌دهد ۹۰ درصد زنان مبتلا به سرطان پستان پس از درمان، دچار اختلال فعالیت زناشویی می‌شوند. در یک تحقیق، ۶۴ درصد از نداشتن تمایل برای انجام دادن فعالیت زناشویی، ۴۸ درصد از کاهش تمایل، ۳۸ درصد از درد در هنگام نزدیکی و ۴۲ درصد از خشکی واژن شکایت داشتند. در ۳۶ درصد موارد، اختلال فعالیت زناشویی، قبل از شروع درمان نیز وجود داشت.
شایع‌ترین شکل مشکلات زناشویی در زنان، کاهش تمایل به انجام فعالیت زناشویی و درد در هنگام رابطه زناشویی است. مطالعات نشان می‌دهد، پرتودرمانی و شیمی درمانی با ایجاد نارسایی تخمدان از علل اختلال عملکرد زناشویی در زنان است. خستگی از جمله عوارض پرتودرمانی است که بر کاهش تمایلات جنسی اثر مستقیم دارد. محل تومور و اندازه و وسعت برداشت پستان طی عمل جراحی بر عملکرد زناشویی اثر دارد. داروهای مخدر به طور معمول برای درمان درد در مبتلایان به سرطان تجویز می‌شود. کاهش میل زناشویی، اثر شناخته شده هروئین و مشتقات آن است. استفاده از داروهای مخدر به علت کاهش هورمون ال اچ، سبب ایجاد آمنوره، دوره‌‌های غیر طبیعی ماهانه و کاهش میل به فعالیت زناشویی در ۶۸ درصد زنان می‌شود.
● ارزیابی و درمان
آنچه توصیه می‌شود، این است که قبل از شروع به درمان، یک مصاحبه باز با بیمار و همسر وی در محیطی امن و راحت انجام می‌شود. در بررسی بیمار، وضعیت زناشویی فعلی و نوع تغییرات ایجاد شده در زمینه تحریک مانند خشکی واژن و دستیابی به ارگاسم یا اوج لذت زناشویی باید مورد بررسی قرار گیرد. سطح فعالیت زناشویی فرد قبل از تشخیص و درمان، میزان تمایلات و رضایت از فعالیت زناشویی و اهمیت بعد جسمی در روابط زناشویی او بررسی شود چرا که بر پایه این مطالعات می‌توان میزان استرس تجربه شده بیمار به دنبال این تغییرات را بررسی نمود. از جمله راه‌حل‌های پیشنهادی در برخورد با اختلال فعالیت زناشویی در مبتلایان به سرطان پستان، انجام مشاوره با بیمار و همسر در زمینه نحوه مشکلات و ابراز احساسات است. روان درمانی و کمک به بیمار برای اینکه از عهده اختلالات ناشی از تغییر در تصویر ذهنی در فرد، برآید، نیز دارای اهمیت است.
مطالعات نشان می‌دهد انجام بازسازی پستان سبب کاهش مشکلات زناشویی و ارتقای کیفیت زندگی فرد می‌شود. درمان خشکی واژن با کرم‌های محلول در آب امکان‌پذیر می‌شود. این شیوه برای زنانی مفید است که امکان جایگزینی هورمون در آنها توصیه نمی‌شود. در درمان نازکی پوشش واژن به دنبال علایم یائسگی زود هنگام ناشی از شیمی درمانی یا هورمون درمانی، مشاوره با پزشک برای تجویز داروهای مناسب توصیه می‌شود. این‌گونه داروها به آهستگی به آزادسازی استروژن می‌پردازند و سبب کاهش عود عفونت‌های ادراری و بهبود فعالیت زناشویی ناشی از نازکی واژن می‌شوند. تمایل به انجام دادن فعالیت زناشویی اغلب چند عاملی است و ارتقای سطح آگاهی و اطلاعات فرد در مورد این اختلال یکی از راهکارهای توصیه شده است. آموزش از طریق کتاب، کتابچه، لوح فشرده و منابع آنلاین در جهت مشاوره و راهنمایی فرد و تغییر رفتار، مفید است.
● عوامل موثر بر تصمیم‌گیری
به‌طور معمول انجام فعالیت زناشویی در دوران درمان سرطان تا زمانی که بیمار احساس ناراحتی نکند، بدون اشکال است. اما بعضی از فاکتورها وجود دارد که تصمیم‌گیری در این رابطه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این موارد عبارتند از:
▪ نوع سرطان: اگر سرطان مربوط به عضو تناسلی باشد، انجام این کار نیازمند تامل و توجه بیشتر است زیرا بعد از مراحل درمان، عضو تناسلی تحت تاثیر قرار گرفته و ممکن است پزشک توصیه کند تا بهبود کامل محل زخم، فعالیت زناشویی صورت نگیرد.
▪ نوع شیمی‌درمانی: بعضی از انواع شیمی درمانی‌ موجب تغییر سلول‌های پوششی واژن شده و باعث می‌شود که در طول فعالیت زناشویی به ناحیه آسیب وارد شود. انواع دیگر شیمی درمانی مثل شیمی درمانی با دوز بالا بعد از پیوند مغز استخوان و سلول‌های بنیادی، باعث تضعیف دستگاه ایمنی می‌شود که در این حالت فعالیت زناشویی اصلا توصیه نمی‌شود زیرا در طول فعالیت زناشویی، باکتری‌های طبیعی و غیر بیماری‌زا که در سطح پوست و یا آلت تناسلی زندگی می‌کنند، وارد جریان خون می‌شوند و اگر دستگاه ایمنی ضعیف باشد، بدن نسبت به آن واکنش نشان می‌دهد و دچار بیماری می‌شود.
● آیا بارداری در این دوران بدون اشکال است؟
بارداری در طول دوران شیمی درمانی توصیه نمی‌شود. به دلیل اینکه روش درمان به جنین در حال رشد آسیب می‌زند. اگر امکان لقاح در طول فعالیت زناشویی وجود داشته باشد، پزشک، روشی قابل اعتماد برای جلوگیری توصیه می‌کند.
● آیا همسرتان بر اثر رابطه زناشویی، دچار واکنش آلرژیک خواهد شد؟
ممکن است که همسر شما تحت تاثیر شیمی درمانی که شما دریافت می‌کنید قرار گرفته و نسبت به آن واکنش آلرژیک نشان دهد. البته این امر بسیار نادر است.
● آیا شما قادر به انجام فعالیت زناشویی هستید؟
در طول دوران شیمی درمانی به دلیل خستگی و سایر عوارض جانبی ناشی از درمان تمایل به فعالیت زناشویی و نزدیکی کاهش می‌یابد. اگر چنین حالتی بروز کرد، به خاطر داشته باشید که روش‌های دیگری نیز برای ابراز صمیمیت و نزدیکی به همسرتان وجود دارد.     دکتر نسرین ‌السادات علوی متخصص جراحی عمومی و سرطان
  روزنامه سلامت
 

  ● رویكرد سبب شناختی-درمانی؛ زیستن میان بیم و امید
در این بیماری، سلولهای سرطانی در داخل بافت روده شروع به تكثیر می كنند. اگر چه این سرطان از جمله معمولترین سرطانهای بشر به شمار می آید، اما به دلیل بهبود روشهای غربالگری و تشخیصی، تعداد موارد جدید این بیماری و مرگ ناشی از آن به طور قابل ملاحظه ای كاهش یافته است.
این بیماری در هر سنی بروز می كند، اما میزان بروز در سن بالای ۵۰ سال بیشتر است. زمانی كه در مراحل اولیه تشخیص داده می شود. این سرطان درمانپذیر است، اما تشخیص آن در این مراحل هیچ گونه علامتی ندارد.
روده بزرگ بخشی از سیستم گوارشی شامل مری، معده، روده های بزرگ و كوچك می باشند. روده باریك از انتهای معده شروع شده و به روده بزرگ ختم می شود و سپس روده بزرگ نیز از آنجا تا محل مقعد ادامه می یابد، روده بزرگ شامل دو بخش است. بخش اول اصطلاحاً «كولون» نامیده می شود كه حدود ۱۸۰ سانتی متر طول دارد. بخش دوم نیز راست روده است كه طول آن به ۱۵ تا ۲۵ سانتی متر می رسد.
سرطان روده بزرگ بیماری است كه در آن سلولهای بدخیم سرطانی در بافت روده بزرگ تشكیل می شوند. روده بزرگ قسمتی از جهاز هاضمه را در بدن انسان تشكیل می دهد. جهاز هاضمه در روند جذب مواد غذایی (ویتامینها، مواد كانی، كربوهیدراتها، چربیها، پروتئینها و آب) از غذاهای مختلف و همچنین دفع مواد زائد از بدن فعالیت می كند.
جهاز هاضمه از مری، معده، روده كوچك و روده بزرگ تشكیل شده است. ۶ اینچ اولیه روده بزرگ را كولون و ۶ اینچ انتهای روده بزرگ را راست روده و كانال مقعد می نامند. كانال مقعد به مقعد ختم می شود.
● سن و تاریخچه بیماری در ریسك به وجود آمدن سرطان روده بزرگ تأثیر دارند:
▪ عوامل خطر شامل:
ـ سن بالای ۵۰ سال
ـ تاریخچه سرطان روده بزرگ یا راست روده در فامیل
ـ تاریخچه سرطان روده بزرگ و راست روده، تخمدان، رحم و سرطان پستان در هر شخص
ـ تاریخچه ابتلا به پولیپ در روده بزرگ
ـ تاریخچه ابتلا به كولیت السروز (زخمهای متعدد در سلولهای پوششی روده بزرگ)
ـ بعضی از بیماریهای ارثی مانند پولیپ های آدنوماتو فامیلی و سرطان فامیلی غیر پولیپی روده بزرگ (سندرم لینچ)
▪ علائم احتمالی سرطان روده بزرگ شامل تغییرات در اجابت مزاج و یا وجود خون در مدفوع
این علایم و همچنین سایر علائم ممكن است به علت سرطان روده بزرگ و یا به علت بیماریهای دیگر بوجود آید.
- تغییرات در اجابت مزاج
- خون (خون قرمز یا خون تیره) در مدفوع
- اسهال، یبوست و یا احساس عدم تخلیه كامل دستگاه گوارش
- كاهش در قطر یا كالیبر مدفوع
- ناراحتی عمومی شكم (دفع دردناك گاز شكم، نفخ، احساس پری و یا دردهای دل پیچه ای یا (شكم درد عمومی)
- كاهش وزن بدون علت
- خستگی ثابت
- استفراغ
آزمایشهایی كه انتهای روده بزرگ (ركتوم) و یا بافت روده بزرگ و یا خون در مدفوع را بررسی می كند، در تشخیص و یافتن سرطان روده بزرگ مورد استفاده قرار می گیرند:
▪ تست خون نهفته در مدفوع:
نمونه كمی از مدفوع كه در محفظه ای قرار می گیرد، به دكتر یا آزمایشگاه تحویل داده می شود. آزمایشگاه این تست خون نهفته در مدفوع را آزمایش می كند.
▪ معاینه مقعد توسط انگشت دست (توسط پزشك) پزشك و یا پرستار پس از پوشیدن دستكش و آغشتن آن به ژل مخصوص، انگشت را داخل مقعد بیمار كرده و به دنبال توده یا نقاط غیر طبیعی می گردد و از مدفوع به دست آمده آزمایش خون نهفته به عمل می آورد.
▪ تنقیه باریم:
روشی كه در آن باریم مایع به داخل روده بزرگ از طریق مقعد تنقیه می گردد.
باریم یك فلز سفید نقره ای است كه در تصویر دستگاه گوارش پایینی توسط اشعه ایكس كمك كننده است.
▪ سیگمو ئیدوسكوپی:
دستگاهی است كه توسط آن، دكتر (لوله نازك نوری) انتهای روده بزرگ را برای یافتن پولیپ، تومور و یا نقاط غیر طبیعی مورد آزمایش قرار می دهد. اگر در حین آزمایش پولیپ و یا بافت غیر طبیعی یافت شود، پزشك می تواند آنها را بردارد و برای آزمایش بهتر از میكروسكوپ استفاده نماید.
▪ كولونوسكوپی:
بررسی سراسری داخلی روده بزرگ توسط كولونوسكوپ (لوله نازك نوری) كه از مقعد وارد می شود. اگر در طول آزمایش پزشك پولیپ و یا نقاط غیر طبیعی یافت، آن را برای آزمایش با میكروسكوپ برمی دارد.
▪ نمونه برداری (بیوپسی):
برداشتن سلولها و یا بافتها برای آزمایش در زیر میكروسكوپ
پی عوامل مخصوصی در انتخاب درمان و پیش آگهی (شانس بهبود) تأثیر دارند:
انتخاب درمانها و پیش آگهی (شانس بهبود) بستگی به مرحله بندی سرطان (آیا سرطان فقط لایه داخلی پوششی روده بزرگ یا تمام ضخامت روده بزرگ یا به سایر نقاط بدن گسترش یافته باشد) و همچنین وضعیت سلامتی بیمار دارد.
پس از اینكه سرطان روده بزرگ تشخیص داده شد، برای اینكه آیا سرطان روده بزرگ محدود به روده بزرگ و یا به سایر نقاط بدن انتشار یافته است، آزمایشهایی انجام می شود.
فرایندی كه در آن مشخص می شود كه آیا سرطان روده بزرگ محدود بوده و یا به نقاط بدن انتشار یافته است، مرحله بندی سرطان می نامیم.
اطلاعاتی كه از فرایند مرحله بندی به دست می آید، مرحله بیماری را مشخص می كند. دانستن مرحله بیماری در اتخاذ درمان مناسب بسیار مهم است.
● مرحله های سرطان روده بزرگ
▪ مرحله صفر
در مرحله صفر سرطان فقط در سطحی ترین سلولهای پوششی روده بزرگ یافت می شود. به مرحله صفر سرطان «این سیتو» نیز گفته می شود.
▪ مرحله یك
در محله یك انتشار سرطان به جز لایه های پوششی سطحی به لایه دوم و سوم روده بزرگ نیز انتشار پیدا كرده و دیواره داخلی روده نیز درگیر شده است، ولی سرطان به خارج از دیواره روده بزرگ یا خارج از روده بزرگ انتشار نیافته است. معادل مرحله یك را در طبقه بندی «دوك A» می گویند.
▪ مرحله دو
وسرطان از دیواره روده بزرگ تقریباً خارج شده، ولی غدد لنفاوی را گرفتار نكرده است (غدد لنفاوی، ساختمانهای لوبیائی شكل هستند كه در سراسر بدن یافت می شوند و كار آنها فیلتر كردن مواد در داخل مایع لنف می باشد و كمك به بدن در مقابله با عفونت و بیماری است) مرحله دو بیماری در طبقه بندی «دوكB» می گویند.
▪ مرحله سوم
سرطان غدد لنفاوی را درگیر كرده، ولی به سایر نقاط بدن گسترش نیافته است، این مرحله معادل مرحله «دوك C» می باشد.
مرحله چهارم
سرطان به نقاط دیگر بدن مثل كبد یا ریه گسترش یافته است و این مرحله معادل «دوك D» می باشد.
● عود سرطان روده بزرگ
سرطان عود كرده روده بزرگ به سرطانی گفته می شود كه پس از درمان دوباره عود یا برگشت نماید. عود سرطان روده بزرگ ممكن است در روده بزرگ و یا سایر نقاط بدن مثل كبد، ریه، و یا هر دو باشد.
درمانهای مختلفی در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ وجود دارد:
درمانهای مختلف در دسترس بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ هستند. بعضی از آنها استاندارد هستند (درمانهای رایج) و بعضی از آنها به صورت تجربیات درمانی بالینی مورد استفاده قرار می گیرند. قبل از شروع درمان، بیماران ممكن است كه رغبت خود را در قسمت تجربیات جدید درمانی بالینی نشان دهند. در درمان تجربیات درمانی بالینی كه در حقیقت مطالعه تحقیقاتی از داروی جدیدتر و یا تغییر در داروهای قبلی است، در صورت موفقیت روش جدید جای روش استاندارد گذشته را می گیرد.
سه نوع درمان استاندارد برای سرطان روده مورد استفاده قرار می گیرد كه عبارتند از:
▪ جراحی:
جراحی(برداشتن سرطان با عمل جراحی) شایع ترین نوع درمان است كه در همه مراحل كانسر كولون به كار می رود. پزشك ممكن است سرطان را به یكی از روشهای زیر خارج نماید.
▪ جراحی محدود و محلی:
اگر سرطان در مرحله بسیار اولیه تشخیص داده شود، ممكن است عمل جراحی بدون باز كردن شكم توسط پزشك انجام شود كه در این روش با عبور لوله از مقعد به داخل روده بزرگ ضایعه محلی برداشته می شود. اگر سرطان در یك پولیپ تشخیص داده شود به این عمل جراحی پولیپكتومی اطلاع می گردد.
▪ رزكسیون:
اگر اندازه سرطان بزرگتر باشد، پزشك عمومی كولكتومی (برداشتن سرطان با مقادیری از بافت سالم اطراف آن) را انجام می دهد، سپس پزشك ممكن است آناستوموز(دوختن دو طرف سالم روده بزرگ به یكدیگر) را انجام دهد. معمولاً پزشك غدد لنفاوی نزدیك روده بزرگ را برای احتمال درگیری توسط سرطان بیرون آورده و در زیر میكروسكوپ آزمایش خواهد نمود.
ـ رزكسیون به همراه كلستومی:
اگر پزشك قادر به دوختن دو سر روده بزرگ به یكدیگر را نداشته باشد، منفذی به خارج از بدن تعبیه كرده تا مواد زاید از آن دفع گردد. این روش «كلستومی» نامیده می شود. در بعضی مواقع كلستومی موقتی است و تا زمانی كه روده بزرگ ترمیم شود، ادامه می یابد. ولی اگر تمام كولون توسط جراح برداشته شود، ممكن است كلستومی دایمی شود.
اگر چه پزشك سرطان را تا جایی كه امكان دارد بیرون خواهد آورد، ولی گاهی به بیماران پیشنهاد شیمی درمانی پس از عمل جراحی داده می شود تا اگر سلول سرطانی باقی مانده است از بیرون برده شود. این روش «درمان مكمل» نامیده می شود.
● شیمی درمانی:
شیمی درمانی استفاده از داروها برای كشتن سلولهای سرطانی است. شیمی درمانی ممكن است از طریق دهان یا از طریق تزریق وریدی و یا تزریق عضلانی باشد كه به این نوع درمانها «درمان جامع» گفته می شود. داروها اول وارد گردش خون شده، سپس به تمام نقاط بدن می رود و می توانند سلولهای سرطانی را در تمام نقاط بدن مورد تهاجم قرار دهند.
▪ (رادیوتراپی) پرتو درمانی:
پرتو درمانی از طریق استفاده از اشعه ایكس و سایر پرتوها برای كشتن و یا كوچك كردن توده های سرطانی به كار می روند. پرتو درمانی ممكن است به صورت پرتو درمانی خارجی (استفاده از دستگاه رادیوتراپی در خارج از بدن) و یا پرتو درمانی داخلی باشد. پرتو درمانی داخلی از طریق استفاده از رادیو ایزوتوپهای مختلف (موادی كه پرتوزا می باشند) از طریق لوله های پلاستیكی كوچك در داخل بدن و در محل تجمع سلولهای سرطانی به كار می رود. سرطان روده بزرگ ممكن است از طریق رادیو تراپی خارجی درمان گردد.
پس از درمان، آزمایش خونی كه در آن آنتی ژن كارسینو امبیریوینك (CEA) ماده ای در خون است كه ممكن است در بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ افزایش یابد و به همراه سایر موارد اندازه گیری می شوند تا از عود بیماری پزشكی اطلاع حاصل نماید.     رضا اخوان
  روزنامه قدس