پروستات یكی از معدود بافت‌های بدن است كه تنها در مردها وجود دارد. اگر چه این بافت نقش مهمی در عملكرد جنسی مردان بازی می‌كند و از این نظر، یك بافت مهم برای آنها محسوب می‌شود، اما گاهی اوقات دردسرساز می‌شود و موجبات ناراحتی شدید آنها را فراهم می‌كند. این مسأله هم محدود به سن خاصی نیست.
جوان‌ها ممكن است به التهاب و عفونت پروستات مبتلا شوند، در حالی كه افراد مسن بیشتر دچار سرطان و بزرگ‌شدگی خوش‌خیم آن شوند. به هر حال این روزها كه حرف از ویزیت رایگان اورولوژی و روزمره بیشتر شده است، جالب است كه از دو خبری كه اخیرا در خبرگذاری‌های خارجی درباره پروستات آورده شده‌اند، با اطلاع شوید:
● قدبلندها در خطرند
بر اساس نتایج یك مطالعه جدید، مردان قدبلند بیشتر در معرض خطر ابتلا به بزرگ‌شدگی خوش‌خیم پروستات قرار دارند. این بیماری كه معمولا با افزایش سن، گریبانگیر مردها می‌شود؛ با بزرگ شدن شدید حجم پروستات مشخص می‌شود و با توجه به اینكه این غده، مجرای ادرار را احاطه كرده است، بزرگ شدن آن باعث انسداد مسیر ادرار و بروز مشكلاتی در روند طبیعی ادرار كردن مردها می‌شود.
به همین دلیل این بیماران نمی‌توانند ادرار خود را به طور كامل تخلیه كنند و مجبورند به كرات برای تخلیه ادرار به دست‌شویی بروند، احساس باقی ‌ماندن ادرار در مثانه همیشه آنها را اذیت می‌كند و فكر می‌كنند كه قادر به تخلیه كامل و راحت ادرار خود نیستند.
پژوهشگران سال‌هاست به دنبال عوامل مختلفی هستند كه فرد را مستعد ابتلا به این بیماری می‌كند. در مطالعه جدیدی كه روی ۱۲۰۰ مرد ویتنامی انجام شده است مشخص شد كه بالا رفتن سن یكی از مهم‌ترین عوامل خطرساز برای این بیماری است. به هر حال این موضوع، یافته جدیدی نبود و از سال‌های قبل پزشكان به این ماجرا واقف بودند. اما نكته جالب و یافته جدید این بود كه بر اساس این مطالعه، هر چه قد فرد بلندتر باشد، احتمال بروز این بیماری نیز در او بیشتر می‌شود. در اصل پژوهشگران دریافتند كه هر چه قد افراد بلندتر باشد، پروستات آنها نیز بزرگ‌تر است و هر چه پروستات بزرگ‌تر باشد، شانس و احتمال ابتلا به بیماری بزرگ‌شدگی خوش خیم پروستات (كه پزشكان به آن BPH می‌گویند) هم بالاتر می‌رود. در این مطالعه مشخص شد كه بین بروز BPH با وزن و شاخص توده بدنی (در اصل همان چاقی یا لاغری افراد) ارتباطی وجود ندارد، اما از طرف دیگر دیده شد بالا بودن سطح قندخون ناشتا و ابتلا به بیماری دیابت باعث افزایش احتمال ابتلا به این بیماری می‌شود.
جالب‌تر از همه اینكه بر اساس یافته‌های پژوهشگران به نظر می‌رسد افزایش فشارخون با كاهش خطر ابتلا به بزرگ‌شدگی خوش خیم پروستات همراه است. البته واقعیت این است كه عوارض افزایش فشارخون به قدری زیاد و ناگوار است كه این مزیت اندك در مقابل دردسرهای شدید و مرگبار آن قابل چشم‌پوشی است.
● ورزش و درد پروستات
خبر دوم و شاید جالب‌تر ما از دیار ایتالیایی‌ها منشأ می‌گیرد. بر اساس یافته‌های جدید پژوهشگران ایتالیایی، می‌توان دردهای پروستاتی كه ناشی از ابتلا به التهاب مزمن پروستات یا نشانگان درد لگنی هستند را با انجام ورزش‌های هوازی كاهش داد. التهاب مزمن پروستات می‌تواند به درد مداومی منجر شود كه درمان آن بسیار سخت است.
اگر چه این بیماری كه پروستاتیت مزمن یا نشانگان درد مزمن لگن نامیده می‌شود، میلیون‌ها مرد را در سراسر جهان مبتلا كرده است اما علت آن همچنان ناشناخته است. این بیماری در بین مردان ۳۶ تا ۵۰ سال شایع‌تر می‌باشد و علایم آن، درد و التهاب لگن، ناحیه مقعد و حتی دستگاه تناسلی را دربرمی‌گیرد. در بین مبتلایان به این بیماری، تكرر ادرار و بروز مشكلات جنسی هم شایع است. دكتر جیان‌لوكا گیوبیلی و همكارانش از بیمارستان كارگی فلورانس طی بررسی‌های خود دریافتند كه این بیماران معمولا از درمان‌های موجود نفع چندانی نمی‌برند و كیفیت زندگی آنها پایین است. آنها با مطالعه بر روی ۲۳۱ مرد ۲۰ تا ۵۰ ساله كه تاكنون به درمان‌های معمول برای التهاب مزمن پروستات پاسخ نداده بودند، دریافتند انجام ورزش‌های هوازی می‌تواند به طور چشمگیری علایم و نشانه‌های این بیماران را كاهش دهد. شركت‌كنندگان در این تحقیق در دو گروه تقسیم شدند كه یك گروه ورزش‌های هوازی را انجام می‌دادند و گروه دیگر در ورزش‌های كششی و حركتی شركت می‌كردند.
پس از ۱۸ هفته ادامه این برنامه ورزشی، در هر دو گروه میزان درد و علایم آزاردهنده كمتر شده بود اما جالب اینجا بود كه میزان كاهش ناراحتی‌ها در گروهی كه ورزش‌های هوازی را انجام داده بودند به طور قابل توجهی بیشتر از گروه دوم بود. در ضمن با انجام ورزش‌های هوازی، كیفیت زندگی بیماران نیز بهبود چشمگیری را نشان می‌داد. دكتر گیوبیلی بر اساس نتایج طرح خود اعلام كرد انجام ورزش‌های هوازی به عنوان گزینه درمانی ارزشمندی برای مبتلایان به التهاب مزمن پروستات در نظر گرفته می‌شود اما باید در مطالعات و پژوهش‌های وسیع‌تر مورد تایید مجدد قرار گیرد.
شاید هنوز اندكی زود باشد كه تمام اثرات ورزش‌ بر روی پروستات را شناخت.‌     دكتر علی‌ غلامرضانژاد
  روزنامه سلامت
 

  پروستات یكی از معدود بافت‌های بدن است كه تنها در مردها وجود دارد. اگر چه این بافت نقش مهمی در عملكرد جنسی مردان بازی می‌كند و از این نظر، یك بافت مهم برای آنها محسوب می‌شود، اما گاهی اوقات دردسرساز می‌شود و موجبات ناراحتی شدید آنها را فراهم می‌كند. این مسأله هم محدود به سن خاصی نیست.
جوان‌ها ممكن است به التهاب و عفونت پروستات مبتلا شوند، در حالی كه افراد مسن بیشتر دچار سرطان و بزرگ‌شدگی خوش‌خیم آن شوند. به هر حال این روزها كه حرف از ویزیت رایگان اورولوژی و روزمره بیشتر شده است، جالب است كه از دو خبری كه اخیرا در خبرگذاری‌های خارجی درباره پروستات آورده شده‌اند، با اطلاع شوید:
● قدبلندها در خطرند
بر اساس نتایج یك مطالعه جدید، مردان قدبلند بیشتر در معرض خطر ابتلا به بزرگ‌شدگی خوش‌خیم پروستات قرار دارند. این بیماری كه معمولا با افزایش سن، گریبانگیر مردها می‌شود؛ با بزرگ شدن شدید حجم پروستات مشخص می‌شود و با توجه به اینكه این غده، مجرای ادرار را احاطه كرده است، بزرگ شدن آن باعث انسداد مسیر ادرار و بروز مشكلاتی در روند طبیعی ادرار كردن مردها می‌شود.
به همین دلیل این بیماران نمی‌توانند ادرار خود را به طور كامل تخلیه كنند و مجبورند به كرات برای تخلیه ادرار به دست‌شویی بروند، احساس باقی ‌ماندن ادرار در مثانه همیشه آنها را اذیت می‌كند و فكر می‌كنند كه قادر به تخلیه كامل و راحت ادرار خود نیستند.
پژوهشگران سال‌هاست به دنبال عوامل مختلفی هستند كه فرد را مستعد ابتلا به این بیماری می‌كند. در مطالعه جدیدی كه روی ۱۲۰۰ مرد ویتنامی انجام شده است مشخص شد كه بالا رفتن سن یكی از مهم‌ترین عوامل خطرساز برای این بیماری است. به هر حال این موضوع، یافته جدیدی نبود و از سال‌های قبل پزشكان به این ماجرا واقف بودند. اما نكته جالب و یافته جدید این بود كه بر اساس این مطالعه، هر چه قد فرد بلندتر باشد، احتمال بروز این بیماری نیز در او بیشتر می‌شود. در اصل پژوهشگران دریافتند كه هر چه قد افراد بلندتر باشد، پروستات آنها نیز بزرگ‌تر است و هر چه پروستات بزرگ‌تر باشد، شانس و احتمال ابتلا به بیماری بزرگ‌شدگی خوش خیم پروستات (كه پزشكان به آن BPH می‌گویند) هم بالاتر می‌رود. در این مطالعه مشخص شد كه بین بروز BPH با وزن و شاخص توده بدنی (در اصل همان چاقی یا لاغری افراد) ارتباطی وجود ندارد، اما از طرف دیگر دیده شد بالا بودن سطح قندخون ناشتا و ابتلا به بیماری دیابت باعث افزایش احتمال ابتلا به این بیماری می‌شود.
جالب‌تر از همه اینكه بر اساس یافته‌های پژوهشگران به نظر می‌رسد افزایش فشارخون با كاهش خطر ابتلا به بزرگ‌شدگی خوش خیم پروستات همراه است. البته واقعیت این است كه عوارض افزایش فشارخون به قدری زیاد و ناگوار است كه این مزیت اندك در مقابل دردسرهای شدید و مرگبار آن قابل چشم‌پوشی است.
● ورزش و درد پروستات
خبر دوم و شاید جالب‌تر ما از دیار ایتالیایی‌ها منشأ می‌گیرد. بر اساس یافته‌های جدید پژوهشگران ایتالیایی، می‌توان دردهای پروستاتی كه ناشی از ابتلا به التهاب مزمن پروستات یا نشانگان درد لگنی هستند را با انجام ورزش‌های هوازی كاهش داد. التهاب مزمن پروستات می‌تواند به درد مداومی منجر شود كه درمان آن بسیار سخت است.
اگر چه این بیماری كه پروستاتیت مزمن یا نشانگان درد مزمن لگن نامیده می‌شود، میلیون‌ها مرد را در سراسر جهان مبتلا كرده است اما علت آن همچنان ناشناخته است. این بیماری در بین مردان ۳۶ تا ۵۰ سال شایع‌تر می‌باشد و علایم آن، درد و التهاب لگن، ناحیه مقعد و حتی دستگاه تناسلی را دربرمی‌گیرد. در بین مبتلایان به این بیماری، تكرر ادرار و بروز مشكلات جنسی هم شایع است. دكتر جیان‌لوكا گیوبیلی و همكارانش از بیمارستان كارگی فلورانس طی بررسی‌های خود دریافتند كه این بیماران معمولا از درمان‌های موجود نفع چندانی نمی‌برند و كیفیت زندگی آنها پایین است. آنها با مطالعه بر روی ۲۳۱ مرد ۲۰ تا ۵۰ ساله كه تاكنون به درمان‌های معمول برای التهاب مزمن پروستات پاسخ نداده بودند، دریافتند انجام ورزش‌های هوازی می‌تواند به طور چشمگیری علایم و نشانه‌های این بیماران را كاهش دهد. شركت‌كنندگان در این تحقیق در دو گروه تقسیم شدند كه یك گروه ورزش‌های هوازی را انجام می‌دادند و گروه دیگر در ورزش‌های كششی و حركتی شركت می‌كردند.
پس از ۱۸ هفته ادامه این برنامه ورزشی، در هر دو گروه میزان درد و علایم آزاردهنده كمتر شده بود اما جالب اینجا بود كه میزان كاهش ناراحتی‌ها در گروهی كه ورزش‌های هوازی را انجام داده بودند به طور قابل توجهی بیشتر از گروه دوم بود. در ضمن با انجام ورزش‌های هوازی، كیفیت زندگی بیماران نیز بهبود چشمگیری را نشان می‌داد. دكتر گیوبیلی بر اساس نتایج طرح خود اعلام كرد انجام ورزش‌های هوازی به عنوان گزینه درمانی ارزشمندی برای مبتلایان به التهاب مزمن پروستات در نظر گرفته می‌شود اما باید در مطالعات و پژوهش‌های وسیع‌تر مورد تایید مجدد قرار گیرد.
شاید هنوز اندكی زود باشد كه تمام اثرات ورزش‌ بر روی پروستات را شناخت.‌     دكتر علی‌ غلامرضانژاد
  روزنامه سلامت
 

  آیا شما هم این آمار را شنیده اید که از هر ۱۰ زن ایرانی ۲ نفر به سرطان پستان مبتلا می شوند! البته این آمار از زبان جراحان عمومی و آنکولوژیست ها شنیده شده و جنبه رسمی ندارد.
با این حال حتی اگر این آمار را به طور دقیق صحیح ندانیم ، این واقعیت را باید بپذیریم که این بیماری از جمله معضلات جدی جامعه پزشکی در ایران و البته سراسر دنیاست. بعلاوه مشکل دیگری که در رابطه با سرطان سینه وجود دارد، عود بیماری پس از جراحی و برداشت بافت سرطانی است که می تواند ناشی از دقت نکردن کافی در برداشتن نواحی درگیر یا متاستاز سلولهای سرطانی باشد. بر این اساس ، متخصصان از روشی به نام فتودینامیک تراپی در جلوگیری از سرطان سینه استفاده می کنند.بر این اساس ، دکتر محمدحسین میران بیگی ، دانشیار گروه مهندسی پزشکی دانشگاه تربیت مدرس و همکارانش موفق به مدلسازی روش فتودینامیک تراپی شده اند. گفتگوی ما را با وی بخوانید.
● فتودینامیک تراپی چه نوع روشی است و در چه مواردی به کار گرفته می شود؟
هدف دیرینه در درمان بدخیمی ها این بوده است که با حداقل آسیب وارده به بافت سالم ، سلولهای بدخیم تخریب شوند. برای تحقق این هدف باید به نحوی سلولهای بدخیم را نشاندار نمود تا بتوان درمان تخریبی را بیشتر به سمت این سلولها هدایت کرد. با مطرح شدن کاربرد فناوری لیزر در پزشکی به نظر می رسید تنها حلقه مفقود یک ماده حساس به نور مناسب می باشد. امروزه با روش درمانی فتودینامیک (PDT) این هدف دیرینه جامه عمل پوشیده است و نه تنها در درمان بدخیمی ها که در زمینه بیماری های غیر بدخیم نیز می توان سلولهای مولد بیماری را به نحوی از ماده حساس به نور اشباع و سپس آنها را، بدون آن که به بافت سالم آسیبی برسد، نابود کرد. درمان فتودینامیک (PDT) ، همان گونه که از نام آن برمی آید، روشی است که در آن برای درمان بیماری ها از نور و واکنش های فتوشیمیایی استفاده می شود. مکانیسم اصلی این روش آن است که پس از تابش نور یا لیزر به واکنشگر نوری و واکنش بین آنها، اکسیژن رادیکال آزاد می شود و در نتیجه سلولهای بدخیم نابود می شوند.
بنابراین ، ۳ رکن اصلی این درمان نور، واکنشگر نوری و اکسیژن است.به هنگام درمان فتودینامیک ، مواد رنگی که از نظر طیفی با پرتو لیزر سازگارند به بدن بیمار تزریق می شوند. پرتودهی تکفام با لیزر، واکنشهای فتوشیمیایی انتخابی را پدید می آورد که خود به دگرگونی های خاص بیولوژیک منجر می شود. ملکول های پیچیده رنگ که به واکنشگرهای نوری موسومند، قادرند واکنش های القایی را در ملکول هایی که جاذب نور نیستند، پدید آورند. پس از برانگیزش تشدیدی ناشی از لیزر، واکنشگرهای نوری چندین واکنش همزمان یا متوالی انجام می دهند که در نتیجه واکنش های انتقالی درون ملکولی حاصل می شود.
در پایان مسیرهای واکنشی گوناگون ، محصولات شدیدا سمی آزاد می شوند که باعث اکسیداسیون بازگشت ناپذیر ساختارهای حیاتی سلولی می شوند. میزان موفقیت در درمان به پارامترهای متعددی بستگی دارد که مهمترین آنها عبارتند از: مقدار ماده حساس به نور و اکسیژن در بافت هدف ، طول موج لیزر، زمان پرتودهی و چگالی توان لیزر. در میان این پارامترها، زمان پرتودهی یک مشخصه کلیدی به شمار می آید. همچنین با توجه به این که یکی از ارکان اصلی درمان نور یا لیزر است ، تومورهایی مناسبترین شرایط را برای درمان با روش PDT دارند که در دسترسند و سطح وسیع و عمق کمی دارند.
● این روش چگونه به بهبود سرطان سینه کمک می کند؟
عود سرطان پستان پس از جراحی و برداشتن بافت سرطانی ، یکی از چالشهای درمانی است و دلایل اصلی عود موضعی سرطان پستان عبارتند از: عدم دقت کافی در برش دادن و برداشتن نواحی مرزی به گونه ای که در آن نواحی مقداری از بافت سرطانی باقی بماند.
گسترش سلولهای سرطانی از طریق عروق لنفاوی درم و متاستاز سلولهای سرطانی از طریق خون به محل عمل.
چنانچه ضایعه در یک محل متمرکز باشد، عمل جراحی می تواند مثمرثمر باشد؛ اما گاهی جراحی به دلیل وسعت ضایعه روی قفسه سینه یا رادیوتراپی قبلی مقدور نیست. در این موارد، شیمی درمانی و پرتودرمانی که روشهایی تهاجمی می باشند توصیه می شوند، اما نتایج به دست آمده نشان می دهند که این دو روش چندان مفید نمی باشند و احتمال عدم موفقیت درمان به ترتیب ۳۰ درصد و ۵۵ درصد است. در مقابل ، فتودینامیک تراپی موجب مرگ سلولی در تومورهای بدخیم جلدی که در مراحل اولیه هستند، می شود و نتایج گزارش شده درمان با این روش رضایت بخش اند. در واقع تاثیر PDT در درمان سرطان پستان به صورت جلوگیری از گسترش سلولهای سرطانی از طریق عروق لنفاوی درم می باشد.
● در چه مرحله ای از بیماری می توان از این روش به طور موثر استفاده کرد؟
این روش درمانی برای بیمارانی که ضایعه در یک محل متمرکز باشد یا هنوز در مراحل اولیه بوده و علایم ظاهری نداشته باشد و همچنین برای بیمارانی که ضایعه روی قفسه سینه نیز گسترش یافته باشد به کار می رود. البته در مواردی که ضایعه در حالت متمرکز و stable باشد روش PDT نقش درمانی دارد، اما در موارد پیشرفته صرفا نقش تسکین دهنده دارد.
● آیا کاربرد آن عوارض جانبی برای بیمار به همراه ندارد؟
تاکنون عوارض جانبی گزارش شده برای بیمارانی که با این روش معالجه شده اند، صرفا حساسیت به نور پس از درمان بوده است.
● آیا فتودینامیک تراپی در طول زمان شاهد پیشرفت هایی بوده است یا خیر؟
اگرچه به نظر می رسد که PDT به عنوان یک روش درمانی جدید در پزشکی مطرح شده است ، اما از زمان اولین تجربه فتودینامیک تراپی حدود یک قرن می گذرد و با توجه به نتایج رضایت بخش و پیشرفت هایی که در این مدت برای درمان بیماری های مختلف داشته است ، امروزه ایده درمان فتودینامیک یکی از پایه های اساسی درمان نوین سرطان به شمار می آید.
● مدل سازی این فناوری در طرح شما چگونه و به چه منظور صورت گرفته است؟
برای توضیح جایگاه مدل سازی روش درمانی فتودینامیک (PDT) در درمان سرطان گفتنی است که خواست پزشکان و بیماران در این روش درمانی این است که با حداقل آسیب وارده به بافت سالم ، سلولهای بدخیم تخریب شوند. لذا دستیابی به ابزاری که قادر باشد نتایج را پیش از درمان با دقت مطلوبی پیش بینی کند، قابل توجه به نظر می رسد. مدل سازی این ابزار را برای کاربر فراهم می کند. در این صورت پزشک قادر خواهد بود با انتخاب بهینه زمان تابش لیزر به نتیجه ای مطلوب تر دست یابد. در واقع ، میزان موفقیت در درمان بستگی به پارامترهای متعددی دارد که مهمترین آنها عبارتند از: مقدار ماده حساس به نور (واکنشگر نوری) و اکسیژن در بافت هدف ، طول موج لیزر، زمان پرتودهی و چگالی توان لیزر. در میان این پارامترها، زمان پرتودهی یک مشخصه کلیدی به شمار می آید. هدف از ارائه این مدل بررسی برهمکنش دارو و لیزر با بافت در درمان فتودینامیک برای پیش بینی بهینه زمان تابش لیزر و شبیه سازی پروسه و مکانیسم عمل درمان است.
● جزییات شناسایی تومور در مدل ارائه شده از سوی شما، چگونه و طی چه مراحلی صورت گرفته است؟
مدل پیشنهادی برای اعمال به تصویری از بافت هدف با MxN پیکسل ارائه می شود. تصویر بافت هدف که لازم است ۳ ناحیه تومور، مرزی و نرمال توسط پزشک روی آن مشخص شده باشند، تبدیل به ماتریسی متناظر با آن می شود. درایه های این ماتریس با توجه به ۳ ناحیه مشخص دسته بندی می شوند. ورودی برنامه شبیه ساز ماتریس متناظر با تصویر بافت هدف می باشد.
مدل سازی ارائه شده چه مزیتهایی در بهینه سازی روش فتودینامیک تراپی به همراه می آورد؟
این مدل این امکان را در اختیار پزشک قرار می دهد که پیش از درمان تاثیر پارامترهای مختلف بر روند موفقیت درمان را بررسی کند و با توجه به آنها و بدون نیاز به روشهای سعی و خطای کلینیکی ، تصمیم درست را اتخاذ نماید.
از جمله این موارد بررسی اثر میل ترکیبی دارو با سلولهاست که مدل ارائه شده و شبیه سازی های انجام شده نشان می دهند هرچه میل ترکیبی دارو با سلولهای تومور در مقایسه با دیگر بافتها بیشتر باشد، شانس موفقیت در درمان افزایش می یابد. بررسی این مورد از این نظر اهمیت دارد که واکنش گرهای نوری جدیدی مطرح شده اند که جذب آنها به وسیله سلولهای سرطانی تا ۶ برابر بیشتر از ماهیچه هاست ، اما متاسفانه خواص شیمیایی این واکنشگرهای نوری در دست نیست. بنابراین در این مدل از خواص شناخته شده فتوفرین استفاده شده تا تاثیر میل ترکیبی دارو با بافت هدف روند موفقیت درمان بررسی شود.    
  روزنامه جام‌جم
 

  آیا شما هم این آمار را شنیده اید که از هر ۱۰ زن ایرانی ۲ نفر به سرطان پستان مبتلا می شوند! البته این آمار از زبان جراحان عمومی و آنکولوژیست ها شنیده شده و جنبه رسمی ندارد.
با این حال حتی اگر این آمار را به طور دقیق صحیح ندانیم ، این واقعیت را باید بپذیریم که این بیماری از جمله معضلات جدی جامعه پزشکی در ایران و البته سراسر دنیاست. بعلاوه مشکل دیگری که در رابطه با سرطان سینه وجود دارد، عود بیماری پس از جراحی و برداشت بافت سرطانی است که می تواند ناشی از دقت نکردن کافی در برداشتن نواحی درگیر یا متاستاز سلولهای سرطانی باشد. بر این اساس ، متخصصان از روشی به نام فتودینامیک تراپی در جلوگیری از سرطان سینه استفاده می کنند.بر این اساس ، دکتر محمدحسین میران بیگی ، دانشیار گروه مهندسی پزشکی دانشگاه تربیت مدرس و همکارانش موفق به مدلسازی روش فتودینامیک تراپی شده اند. گفتگوی ما را با وی بخوانید.
● فتودینامیک تراپی چه نوع روشی است و در چه مواردی به کار گرفته می شود؟
هدف دیرینه در درمان بدخیمی ها این بوده است که با حداقل آسیب وارده به بافت سالم ، سلولهای بدخیم تخریب شوند. برای تحقق این هدف باید به نحوی سلولهای بدخیم را نشاندار نمود تا بتوان درمان تخریبی را بیشتر به سمت این سلولها هدایت کرد. با مطرح شدن کاربرد فناوری لیزر در پزشکی به نظر می رسید تنها حلقه مفقود یک ماده حساس به نور مناسب می باشد. امروزه با روش درمانی فتودینامیک (PDT) این هدف دیرینه جامه عمل پوشیده است و نه تنها در درمان بدخیمی ها که در زمینه بیماری های غیر بدخیم نیز می توان سلولهای مولد بیماری را به نحوی از ماده حساس به نور اشباع و سپس آنها را، بدون آن که به بافت سالم آسیبی برسد، نابود کرد. درمان فتودینامیک (PDT) ، همان گونه که از نام آن برمی آید، روشی است که در آن برای درمان بیماری ها از نور و واکنش های فتوشیمیایی استفاده می شود. مکانیسم اصلی این روش آن است که پس از تابش نور یا لیزر به واکنشگر نوری و واکنش بین آنها، اکسیژن رادیکال آزاد می شود و در نتیجه سلولهای بدخیم نابود می شوند.
بنابراین ، ۳ رکن اصلی این درمان نور، واکنشگر نوری و اکسیژن است.به هنگام درمان فتودینامیک ، مواد رنگی که از نظر طیفی با پرتو لیزر سازگارند به بدن بیمار تزریق می شوند. پرتودهی تکفام با لیزر، واکنشهای فتوشیمیایی انتخابی را پدید می آورد که خود به دگرگونی های خاص بیولوژیک منجر می شود. ملکول های پیچیده رنگ که به واکنشگرهای نوری موسومند، قادرند واکنش های القایی را در ملکول هایی که جاذب نور نیستند، پدید آورند. پس از برانگیزش تشدیدی ناشی از لیزر، واکنشگرهای نوری چندین واکنش همزمان یا متوالی انجام می دهند که در نتیجه واکنش های انتقالی درون ملکولی حاصل می شود.
در پایان مسیرهای واکنشی گوناگون ، محصولات شدیدا سمی آزاد می شوند که باعث اکسیداسیون بازگشت ناپذیر ساختارهای حیاتی سلولی می شوند. میزان موفقیت در درمان به پارامترهای متعددی بستگی دارد که مهمترین آنها عبارتند از: مقدار ماده حساس به نور و اکسیژن در بافت هدف ، طول موج لیزر، زمان پرتودهی و چگالی توان لیزر. در میان این پارامترها، زمان پرتودهی یک مشخصه کلیدی به شمار می آید. همچنین با توجه به این که یکی از ارکان اصلی درمان نور یا لیزر است ، تومورهایی مناسبترین شرایط را برای درمان با روش PDT دارند که در دسترسند و سطح وسیع و عمق کمی دارند.
● این روش چگونه به بهبود سرطان سینه کمک می کند؟
عود سرطان پستان پس از جراحی و برداشتن بافت سرطانی ، یکی از چالشهای درمانی است و دلایل اصلی عود موضعی سرطان پستان عبارتند از: عدم دقت کافی در برش دادن و برداشتن نواحی مرزی به گونه ای که در آن نواحی مقداری از بافت سرطانی باقی بماند.
گسترش سلولهای سرطانی از طریق عروق لنفاوی درم و متاستاز سلولهای سرطانی از طریق خون به محل عمل.
چنانچه ضایعه در یک محل متمرکز باشد، عمل جراحی می تواند مثمرثمر باشد؛ اما گاهی جراحی به دلیل وسعت ضایعه روی قفسه سینه یا رادیوتراپی قبلی مقدور نیست. در این موارد، شیمی درمانی و پرتودرمانی که روشهایی تهاجمی می باشند توصیه می شوند، اما نتایج به دست آمده نشان می دهند که این دو روش چندان مفید نمی باشند و احتمال عدم موفقیت درمان به ترتیب ۳۰ درصد و ۵۵ درصد است. در مقابل ، فتودینامیک تراپی موجب مرگ سلولی در تومورهای بدخیم جلدی که در مراحل اولیه هستند، می شود و نتایج گزارش شده درمان با این روش رضایت بخش اند. در واقع تاثیر PDT در درمان سرطان پستان به صورت جلوگیری از گسترش سلولهای سرطانی از طریق عروق لنفاوی درم می باشد.
● در چه مرحله ای از بیماری می توان از این روش به طور موثر استفاده کرد؟
این روش درمانی برای بیمارانی که ضایعه در یک محل متمرکز باشد یا هنوز در مراحل اولیه بوده و علایم ظاهری نداشته باشد و همچنین برای بیمارانی که ضایعه روی قفسه سینه نیز گسترش یافته باشد به کار می رود. البته در مواردی که ضایعه در حالت متمرکز و stable باشد روش PDT نقش درمانی دارد، اما در موارد پیشرفته صرفا نقش تسکین دهنده دارد.
● آیا کاربرد آن عوارض جانبی برای بیمار به همراه ندارد؟
تاکنون عوارض جانبی گزارش شده برای بیمارانی که با این روش معالجه شده اند، صرفا حساسیت به نور پس از درمان بوده است.
● آیا فتودینامیک تراپی در طول زمان شاهد پیشرفت هایی بوده است یا خیر؟
اگرچه به نظر می رسد که PDT به عنوان یک روش درمانی جدید در پزشکی مطرح شده است ، اما از زمان اولین تجربه فتودینامیک تراپی حدود یک قرن می گذرد و با توجه به نتایج رضایت بخش و پیشرفت هایی که در این مدت برای درمان بیماری های مختلف داشته است ، امروزه ایده درمان فتودینامیک یکی از پایه های اساسی درمان نوین سرطان به شمار می آید.
● مدل سازی این فناوری در طرح شما چگونه و به چه منظور صورت گرفته است؟
برای توضیح جایگاه مدل سازی روش درمانی فتودینامیک (PDT) در درمان سرطان گفتنی است که خواست پزشکان و بیماران در این روش درمانی این است که با حداقل آسیب وارده به بافت سالم ، سلولهای بدخیم تخریب شوند. لذا دستیابی به ابزاری که قادر باشد نتایج را پیش از درمان با دقت مطلوبی پیش بینی کند، قابل توجه به نظر می رسد. مدل سازی این ابزار را برای کاربر فراهم می کند. در این صورت پزشک قادر خواهد بود با انتخاب بهینه زمان تابش لیزر به نتیجه ای مطلوب تر دست یابد. در واقع ، میزان موفقیت در درمان بستگی به پارامترهای متعددی دارد که مهمترین آنها عبارتند از: مقدار ماده حساس به نور (واکنشگر نوری) و اکسیژن در بافت هدف ، طول موج لیزر، زمان پرتودهی و چگالی توان لیزر. در میان این پارامترها، زمان پرتودهی یک مشخصه کلیدی به شمار می آید. هدف از ارائه این مدل بررسی برهمکنش دارو و لیزر با بافت در درمان فتودینامیک برای پیش بینی بهینه زمان تابش لیزر و شبیه سازی پروسه و مکانیسم عمل درمان است.
● جزییات شناسایی تومور در مدل ارائه شده از سوی شما، چگونه و طی چه مراحلی صورت گرفته است؟
مدل پیشنهادی برای اعمال به تصویری از بافت هدف با MxN پیکسل ارائه می شود. تصویر بافت هدف که لازم است ۳ ناحیه تومور، مرزی و نرمال توسط پزشک روی آن مشخص شده باشند، تبدیل به ماتریسی متناظر با آن می شود. درایه های این ماتریس با توجه به ۳ ناحیه مشخص دسته بندی می شوند. ورودی برنامه شبیه ساز ماتریس متناظر با تصویر بافت هدف می باشد.
مدل سازی ارائه شده چه مزیتهایی در بهینه سازی روش فتودینامیک تراپی به همراه می آورد؟
این مدل این امکان را در اختیار پزشک قرار می دهد که پیش از درمان تاثیر پارامترهای مختلف بر روند موفقیت درمان را بررسی کند و با توجه به آنها و بدون نیاز به روشهای سعی و خطای کلینیکی ، تصمیم درست را اتخاذ نماید.
از جمله این موارد بررسی اثر میل ترکیبی دارو با سلولهاست که مدل ارائه شده و شبیه سازی های انجام شده نشان می دهند هرچه میل ترکیبی دارو با سلولهای تومور در مقایسه با دیگر بافتها بیشتر باشد، شانس موفقیت در درمان افزایش می یابد. بررسی این مورد از این نظر اهمیت دارد که واکنش گرهای نوری جدیدی مطرح شده اند که جذب آنها به وسیله سلولهای سرطانی تا ۶ برابر بیشتر از ماهیچه هاست ، اما متاسفانه خواص شیمیایی این واکنشگرهای نوری در دست نیست. بنابراین در این مدل از خواص شناخته شده فتوفرین استفاده شده تا تاثیر میل ترکیبی دارو با بافت هدف روند موفقیت درمان بررسی شود.    
  روزنامه جام‌جم
 

  قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم آفتاب، خشکی پوست و کاهش سطح ایمنی بدن، پیش زمینه های سه گانه سرطان پوست هستند.
معمولاً سه نوع زخم سرطانی در پوست دیده می‌شود. یكی از آن‌‌ها ملانوماست كه خال‌‌‌های رنگی و زخمی هستند كه سرطانی شد‌‌ه‌اند و بد‌ترین نوع سرطان‌‌‌های پوست هستند،
دو زخم سرطانی پوست كه نسبتاً هم شایع هستند و بیشترین تعداد سرطان‌‌‌ها را در جهان و در كشور ما تشكیل می‌دهند اما میزان كشندگی آنها پایین است، عبارتند از:
۱) سرطان سلول‌‌‌های پوششی پوست.
۲) سرطان سلول‌‌‌های پایه پوست .
این زخم‌‌‌ها بیش‌تر در نقاطی از بدن پیدا می‌شوند كه در معرض تابش آفتاب قرار دارند. اشعه ماورای بنفش موجود در نور خورشید، عامل اصلی این بیماری‌زایی است.
زخم‌‌‌ها اندازه‌‌‌های مختلف داشته و از یك جوش كوچك تا چند سانتی‌متر مربع متفاوت هستند. سرطان‌‌های سلول‌‌های پایه پوست خوش‌خیم‌تر از سرطان سلول‌‌‌های پوششی بوده و آسان‌‌تر به درمان جواب می‌دهند. هر زخمی كه در سرو صورت و گردن پیدا شده و مدتی از آن گذشته اما بهبودی نیافته است، باید تحت مراقبت‌ جدی تشخیصی قرار گرفته و نوع آن مشخص شود. سرطان‌‌‌های پوست روز به‌روز در حال افزایش هستند، در سراسر دنیا در ۱۰ سال گذشته رقم‌ آن‌‌ها به بیش از ۱۰ برابر رسیده است كه این افزایش در زنان بسیار بیش‌تر و محسوس‌‌‌تر از مردان است.
● پیش زمینه‌ها
معمولاً سه عامل پیش زمینه برای سرطان‌‌‌های پوست شناخته و معرفی می‌شوند:
۱) قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم آفتاب:
مهم‌ترین عامل به وجود آورنده است و باید كشاورزان، كارگران و كسانی كه در آفتاب كار می كنند با استفاده از كلاه‌‌‌های آفتابی از آن احتراز كنند. تغییر سبك زندگی به ویژه در زنانی كه سطح بیش‌تری از بدن خود را در معرض آفتاب قرار می‌دهند، از دلایل مؤثر افزایش این بیماری است. خوشبختانه در كشور ما كه زنان از پوشش اسلامی برخوردار هستند، برخلاف همه كشورهای غیراسلامی، چنین افزایشی در میزان سرطان پوست در خانم‌‌‌ها دیده نمی‌شود. كاهش ضخامت لایه اوزن و كاهش اثرات محافظتی آن در اشعه ماورای بنفش از دلایل مؤثر است.
۲) خشكی پوست:
خشك بودن پوست و پوسته ریزی آن نیز از پیش زمینه‌های سرطان به‌حساب می‌آید كه باید با مراقبت‌‌‌های مناسب درمان شود.
۳) كاهش سطح ایمنی بدن:
به هر دلیلی كه سطح ایمنی بدن پایین آید، مثلاً در كسانی كه پیوند عضو شده و دارو مصرف می‌كنند، احتمال پیدا شدن سرطان پوست افزایش می‌یابد. این زخم‌‌‌های سرطانی در كسانی كه پوست روشن دارند، بیش‌تر از تیره پوستان دید می‌شود. محل‌‌‌های شایع زخم‌‌‌ها عبارت‌ است از گونه‌‌‌ها، پلك‌‌‌ها، بینی، گردن، پوست سر و هر جایی كه بیش‌تر در معرض تابش آفتاب قرار گیرد.
● درمان
اگر چه درمان زخم‌‌‌های سرطانی پوست )SCC, BCC(‌ برحسب اندازه و محل قرار گرفتن آن‌‌ها فرق می‌كند اما بهترین روش درمانی هنوز هم جراحی است كه باید زخم به‌طور كامل با حاشیه‌‌‌های سالم برداشته شود. معمولاً این زخم‌‌‌ها نجیب هستند و به این درمان جواب داده و كاملاً خوب می‌شوند.
در مواردی كه زخم‌سرطان پوست عود می‌كند و یا به دلیل محل قرار گرفتن آن نمی‌توان با حاشیه كاملاً سالم آن را برداشت، از اشعه درمانی (رادیو‌تراپی) كمكی هم استفاده می‌شود. در زخم‌‌‌های كوچك‌تر كه در آنها بیمار تمایل به جراحی ندارد و یا اصلاً نمی‌تواند كاندید خوبی برای عمل باشد، به‌طور اولیه از اشعه درمانی استفاده می‌شود كه تقریباً معادل جراحی نتیجه خوب خواهد داشت.     دكتر محمداسماعیل اكبری رئیس مركز تحقیقات سرطان
 

  سرطان نوعی بیماری است که در آن سلولهای غیرطبیعی در بعضی از بافت‌ها یا اعضای بدن خارج از کنترل طبیعی شروع به رشد و افزایش تعداد پیدا می‌کنند. در زمان حیات سلول‌های طبیعی بدن طی یک روند کنترل شده بازسازی و تکثیر می‌شوند. این امر باعث رشد طبیعی بـدن و ترمیم بافت‌های صدمه دیده و زخم‌ها می‌شود. وقتی که سلول‌ها خارج از چارچوب طبیعی رشد کنند، توده‌ای از سلول‌ها را به‌وجود می‌آورند که به آن تومور می‌گویند. بعضی از تومورها فقط در مکان ایجاد خود رشد کرده بزرگ می‌شوند که به آنها تومورهای خوش‌خیم می‌گویند. بعضی از تومورها نه تنها در محل پیدایش خود رشد می‌کنند، بلکه توانایی تهاجم و تخریب بافت‌ها و اعضاء اطراف را داشته و می‌توانند به نقاط دوردست بدن گسترش پیدا کنند. این تومورها را تومورهای بدخیم یا سرطانی می‌ گویند. گسترش به نقاط دوردست بدن هنگامی اتفاق می‌افتد که سلول‌های بدخیم از محل اولیه خود کنده شده و از طریق جریان خون یا دستگاه لنفاوی بدن منتقل گشته و در نقاط جدید، تومور جدیدی را ایجاد نمایند. به این تومورهای ایجاد شده جدید، متاستاز می‌گویند.
● سرطان‌ دهان
سرطان‌هایی که در نواحی لب، لثه، زبان یا مخاط دهان ایجاد می‌شوند، در این دسته قرار می‌گیرند. این سرطان‌ها معمولاً در افراد بالای ۴۰ سال ایجاد می‌شوند و احتمال بروز آنها با بالا رفتن سن افزایش می‌یابد.
این سرطان‌ها بیشتر مردان را گرفتار می‌کنند ولی با وجود افزایش استعمال دخانیات در زنان ممکن است این نسبت تغییر یابد. سرطان‌های دهان به‌راحتی قابل تشخیص هستند. علایم اولیه سرطان‌ به‌راحتی قابل مشاهده یا لمس است.
هرگونه زخم یا تورم در ذهان یا وجود توده در گردن که بیشتر از دو هفته باقی بماند، باید توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد. گرچه بیشتر این علائم مربوط به سرطان نیستند مراجعه به موقع به پزشک می‌تواند باعث نجات جان بیمار شود.
سرطان‌های دهان در صورتی که در مراحل اولیه تشخیص داده شده و درمان شوند، شانس زیادی برای بهبود کامل دارند. گرچه هنوز علت اصلی سرطان‌های دهان شناخته شده نیست، تحقیقات نشان داده است که بیشتر این سرطان‌ها توسط عواملی که با روش زندگی ارتباط دارد، ایجاد می‌شوند. بیمارانی که زیاد سیگار می‌کشند یا تنباکو می‌جوند و افرادی که مشروبات الکلی به مقدار فراوان مصرف می‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان‌های دهان هستند. علاوه برآن، افرادی که مدت طولانی در آفتاب می‌مانند، احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان لب دارند. تغییرات مختصر در روش زندگی مثل عدم استعمال دخانیات و مصرف‌ الکل و محافظت از تابش‌های نور آفتاب می‌تواند باعث کاهش احتمال ابتلا به سرطان دهان شود.
● محل سرطان‌ دهان
شایع‌ترین محل‌های ایجاد سرطان دهان، لب‌ پایین، زبان، کف دهان و لثه‌ها است. همچنین در نقاطی مثل اطراف لوزه‌ها، غدد بزاقی دهان و سطح داخلی گونه‌ها ممکن است سرطان ایجاد شود. اگر سرطان‌های این نقاط تشخیص داده نشود و به‌موقع درمان نشود، سلول‌های سرطانی به غدد لنفاوی گردن و استخوان‌های فک انتشار می‌یابند.
● منشأ سرطان دهان
بین ۹۰ تا ۹۵ درصد انواع سرطان‌های دهان از سلول‌های سنگفرشی که سطح داخلی دهان را می‌پوشانند، منشأ می‌گیرند. وقتی که رشد این سلول‌ها از کنترل خارج شود، سرطانی را ایجاد می‌کند که به آن کارسینوم اسکواموس یا «سرطان سلول‌های سنگفرشی» می‌گویند.
بیشتر زخم‌ها، توده‌ها و لکه‌های سفید و قرمزی که در دهان یا اطراف لب دیده می‌شوند، سرطان نیستند و اغلب به دنبال گازگرفتن زبان، واکنش‌های بیش حساسیتی، عفونت‌ها و دندان‌های خراب ایجاد می‌شوند. اگر این تحریک‌ها در عرض دو هفته بهبود نیابد، باید توسط پزشک پیگیری شود.
● علل سرطان دهان
تعداد زیادی از سرطان‌های دهان (۷۵ تا ۷۰درصد) در اثر استعمال دخانیات، مصرف طولانی مدت تنباکوی غیراستنشاقی یا مصرف الکل همراه با استعمال دخانیات ایجاد می‌شود. تماس‌های مکرر با نورخورشید می‌تواند باعث ایجاد سرطان لب پایینی شود. همچنین تحریک‌های مزمن توسط دندان‌های خراب در موارد نادری ممکن است به سرطان دهان منجر شود.
▪ تنباکو
میزان مرگ‌ومیر ناشی از سرطان دهان در افراد سیگاری چهار برابر بیشتر از افراد غیرسیگاری است. احتمال ابتلا به سرطان دهان در افرادی که تنباکو می‌جوند و همچنین مصرف‌کنندگان ناس بیشتر از افراد عادی است. پیپ و سیگار هر دو باعث سرطان لب می‌شوند.
وقتی که مصرف‌کنندگان دخانیات همزمان الکل نیز به مقدار زیاد مصرف‌کنند، احتمال ابتلا به سرطان باز هم افزایش می‌یابد.
▪ نور خورشید
ارتباط بین سرطان لب و تماس‌های مکرر با پرتوهای ماورای بنفش نور خورشید به‌خوبی شناخته شده است. کشاورزان، ماهیگیران، کارگران ساختمانی، اسکی‌بازان و کسانی که مدت طولانی از وقت خود را زیر نور خورشید به سر می‌برند، باید خود را از صدمات ناشی از آفتاب محافظت کنند.
یک کرم محافظ آفتاب با قدرت SPF (فاکتور محافظت از آفتاب) بیش از ۱۵ یا یک محافظ آفتاب حاوی اکسید روی یا دی‌اکسید تیتانیوم که قبل از ورود به آفتاب روی لب مالیده شود، بهترین عامل پیشگیری از سرطان‌های لب است. استفاده از کلاه لبه پهن به محافظت از پوست صورت کمک می‌کند.
● تحریک‌های ناشی از دندان
تحریک‌های مزمن ناشی از دندان‌های خراب یا دندان‌های مصنوعی نامناسب اغلب باعث ایجاد سرطان نمی‌شود. با این حال در موارد نادر، ممکن است مشکلاتی را در ارتباط با سرطان دهان ایجاد کند.
به عنوان یک اقدام پیشگیرانه مناسب، وقتی که دندان‌ها باعث صدمه به مخاط اطراف خود شوند، باید توسط دندانپزشک معاینه شوند.
● تشخیص
علائم سرطان دهان اغلب شبیه اختلالات معمولی است که در دهان پیدا می‌شوند (مثل زخم‌ها، توده‌ها و لکه‌های سفید و قرمز). این علائم به‌راحتی مشاهده و لمس می‌شوند. اگر این تغییرات در عرض دو هفته بهبود نیابند، باید توسط پزشک معاینه شوند.
درد به‌ندرت جزء علائم اولیه سرطان دهان است.
▪ علائم با اهمیت عبارتند از:
ـ زخم‌های دهان که بهبود نمی‌یابند
ـ زخم یا لکه‌های شبیه زگیل روی لب
ـ گلودرد مداوم
ـ وجود زخم زیر محل قرار گرفتن دندان مصنوعی
ـ توده گردنی
ـ اختلال در جویدن یا بلع
با مشاهده لکه‌های مخملی قرمز (اریتروپلاکی) یا سفید (لکوپلاکی) در دهان، احتمال تغییرات پیش سرطانی افزایش می‌یابد.
گرچه در بیشتر موارد، لکه‌های سفید، قرمز یا مخلوط آنها مربوط به سرطان نیست، باید معاینه دقیق توسط پزشک صورت گیرد.برای تشخیص سرطان ممکن است عمل نمونه‌برداری انجام شود. طی این عمل، محل مشکوک بی‌حس شده و قطعه کوچکی از بافت برداشته می‌شود، سپس در آزمایشگاه سلولهای آن به دقت زیر میکروسکوپ مشاهده شده و معلوم می‌شود که طبیعی هستند یا خیر. نمونه‌برداری تنها راه تشخیص سرطان دهان است.
● درمان
وقتی سرطان تشخیص داده شد، انتخاب درمان براساس محل تومور و گسترش آن و وضعیت عمومی بیمار صورت می‌گیرد. پرتودرمانی، جراحی یا ترکیبی از هر دو درمان اولیه سرطان‌های دهان هستند.     بنیاد بیماری های خاص
  روزنامه اطلاعات
 

  بـله، بالاخره تابستان فرا رسید. برای بیشتر افراد ماههای تیر، مـرداد و شهریور اوقات فراغت مناسبی است تا به زیرآفـتاب رونـد، در کنار ساحل بنشینند و حمام آفتاب بگیرندتا به این طریق پوست خود را برنزه کنند.
به نظر می رسد کـه ایـن مـراسـم سـالانـه بـرای آقـایـان از اهـمیـت ویژه ای بـرخـوردار اسـت زیرا داشتن پوستی برنزه جاذبه آنها را در نـظر همسرشان افزایش می دهــد. اما متاسفانه هر ذره از نـور خـورشـیـد مـنـجـر بـه بـیـماریــهای کشنده ای نظیر سرطان پوست در انسان میشود.
اگر چـه امروزه عمده ترین دلیل مرگ و میر در سطح جهان بیماری های قلبی-عروقی است، اما سرطان نیز بــصورت یکی از رعب انگیزترین انواع بیماریها به شمار می رود. آمار نشان می دهد که ۸۵ میلیون نفر آمریکایی به عبارتی ۱ نفر از هر ۳ نفر دارای سرطان هستند. در سال ۱۹۹۸ سرطان پوست در میان مردها ۳۰ درصد بیشتر از زنها بوده و درصد مرگ و میر در مردها دو برابر بیشتر از زن ها گزارش شده است.
● تشریح سرطان
به رشد نابهنجار، غیر عادی و کنترل نشده سلول های بدن سرطان اطلاق میشود که در صورت درمان نشدن منجر به مرگ بیمار می شود. بیشتر سرطان ها به صورت تومور و غده یا برآمدگی در بدن بروز میکنند. البته باید توجه داشت که تمام تومورها سرطانی نیستند. تومور بافتی است که هیچ گونه فعالیت فیزیولوژیکی را در بدن انجام نمی دهد. گاهی ممکن است شبیه به یک زگیل باشد و در مواردی به صورت یک غده بدخیم. سرطان پوست یکی از شایع ترین بیماری هایی است که از طریق تومورها به وجود می آیند، اما اگر در همان مراحل اولیه تشخیص داده شوند، جای امیدواری برای درمان آنها وجود دارد.
● دلایل بروز سرطان پوست
انواع مختلف سرطان پوست در انسان به دلیل قرار گرفتن بیش از اندازه در معرض اشعه فرابنفش به وجود می آید. این تشعشعات از طریق تابش نور خورشید به بدن انسان منتقل میشوند. پوست بدن شامل رنگدانه هایی به نام ملانین است که میتواند از ورود میزان معینی اشعه فرابنفش به درون بدن جلوگیری کند ولی با ایجاد شکاف در لایه ازن مقدار این تشعشعات خطرناک و کشنده به میزان دو برابر افزایش پیدا کرده است.
رنگدانه ها در افرادی که به طور طبیعی دارای پوست تیره تری هستند بیشتر بوده و مصونیت بیشتری در مقابل تابش نور آفتاب دارند. از این رو آن دسته از افراد که دارای پوست روشن تری هستند ریسک بالاتری را در ابتلا به انواع سرطان های پوستی دارند. بنابر این گرفتن حمام آفتاب روش مناسبی برای برنزه شدن نیست. البته ما سالن های سولاریم را نیز به شما پیشنهاد نمی کنیم زیرا آنها نیز به نوبه خود دارای مضرات بی شماری هستند.
● انواع مختلف سرطان پوست
▪ در علم پزشکی ۳ نوع مختلف سرطان پوست تشخیص داده شده است:
۱) بیسال: که برآمدگی سطحی پوست است، ۲) کارسانوم: غده سرطانی قشر سطحی پوست، ۳) ملانوم: تومر سیاه رنگ قشر عمیق پوست. اولین نقطه شروع سرطان مناطقی است که برای مدت زمان طولانی و به کرات در معرض نور خورشید قرار میگیرند مثل صورت، گردن و دستها.
▪ علائم آن عبارتند از: بیرنگ شدگی قسمت هایی از پوست بدن، ایجاد برآمدگی های سفید یا قرمز رنگ، خشکی و زبر شدن شدید و در نهایت ریزش شدید پوست. خونریزی و ایجاد شیارهای عمیق در پوست پیش بینی میشود اما بیمار طی این مراحل از دردهای سخت رنج نخواهد برد.
▪ ملانوم: به عنوان خطرناک ترین نوع سرطان پوست شناخته شده است و ۵ درصد کل سرطان های پوست را به خود اختصاص می دهد. با سرعت تمام در نقاط مختلف بدن ریشه میدواند. در میان مردان در سنین ۲۰ تا ۳۰ سالگی شایع تر است. نقطه شروع بیماری میتواند شکم، کمر، قفسه سینه و ساق پا باشد.
● پیشگیری
اساسی ترین اصل برای محافظت پوست در مقابل انواع بیماری ها قرار نگرفتن در معرض نور خورشید است. تشخیص به موقع نیز مراحل درمان را کوتاه میکند. با مراجعه دائمی به پژشک متخصص، همواره از وضعیت پوست بدن خود آگاه شوید. بیشتر لک ها، خال ها و کک و مک های روی پوست طبیعی هستند اما چنانچه متوجه رشد غیرعادی یا بی رنگ شدگی و تورم در پوست خود شدید بدون هیچ گونه اتلاف وقتی به متخصص امراض پوست مراجعه کنید. با به کار گیری تکنیک هایی که در این قسمت ذکر می شود میتوانید همیشه از داشتن پوستی سالم و شاداب لذت ببرید.
● پوشاک و متعلقات آن
از پیراهن های آستین بلند با پارچه های مرغوب استفاده کنید. پیراهنهای نازک و سفید رنگ و مایوهای تنگ و چسبان ابزار مناسبی برای مراقبت از پوست شما به شمار نمی روند.
با استفاده از کلاههای لبه دار از گوشــها، پیشانی و گونه های خود در مقابل نور خورشید محافظت کنید.
برای مراقبت از چشمان خود عینكهای آفتابی ضـــــد اشعه فرابنفش بر چشم خود بزنید.
کرم های ضد آفتاب از کرم های ضد آقتابی که عامل محافظت از آفتاب در آنها ۱۵ یا بیشتر است استفاده کنید. عامل محافظت در برابر آفتاب مدت زمانی است که شما می توانید بدون ایجاد آفتاب سوختگی در بدن مقابل نور خورشید قرار بگیرید. بدین معنا که با محصولی با عامل ۱۵ شما میتوانید بدون ایجاد آفتاب سوختگی ۱۵ بار بیشتر در معرض نور خورشید قرار بگیرید. همواره کرم هایی با عامل ۱۵ یا بالاتر را خریداری کنید تا امنیتی پایدار در مقابل نور خورشید داشته باشید.
▪ کرم ها می بایست در حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پیش از قرار گرفتن در معرض آفتاب استعمال شوند تا زمان کافی برای نفوذ به لایه های درونی پوست وجود داشته باشد.
▪ تجدید دوباره کرم در بخش هایی که زیر نور آفتاب قرار دارند الزامی است. در این نوبت کرم را به فراوانی بر روی پوست خود مصرف کنید.
افرادی که شنا میکنند و یا بدن انها به شدت تعرق میکند میبایست از انواع کرم هایی که در مقابل آب مقاومت دارند استفاده کنند.
▪ تشعشعات فرابنفش دارای قدرت نفوذ ۵/۱ در آب هستند، بنابراین شناگران حتما باید از کرمهای ضد آب استفاده کنند.
▪ برف، شن و آب اشعه خورشید را منعکس میکنند. پس استفاده از ضدآفتاب ها در پلاژهای ساحلی نیز ضروری است. سطوح بتونی و سفیدرنگ نیز درصد بسیر زیادی از نور خورشید را انعکاس میدهند.
▪ در نهایت باید به این مطلب اشاره کرد که پیشگیری بهترین درمان است. کرم های ضد آفتاب محافظت کامل از پوست در مقابل نور آفتاب را تضمین نمیکنند بنابراین بهترین راه پرهیز از قرار گرفتن در معرض نور خورشید می باشد.
● مواد غذایی
آن دسته از مواد غذایی که شامل مواد مرکب شیمیایی از قبیل آنتی اکسیدانها هستند سلامت بدن را در برابر سرطان ها تضمین می کنند. برای پیشگیری از سرطان پوست میبایست از ویتامین هایی نظیر C، E و A و همچنین سلنیوم به وفور استفاده کنید. کارتونیدها نیز در بدن به صورت اکسنده عمل کرده و از ابتلا به سرطان پوست جلوگیری میکنند.
▪ بیشتر از غذاهای گیاهی استفاده کنید. استفاده از میوه ها و سبزی های تازه ۵ نوبت در طول روز شما را در مقابل تمام مریضی ها بیمه میکند
▪ به خاطر داشته باشید که خورشید این عامل مرموز و مرگ آور سراسر روزهای تابستان در بالای سر شما به کمین نشسته است. نوبت آن رسیده است که به مبارزه با آن برخیزیم و از خود دفاع کنیم.
یک تن از هر سه نفر آمار قابل توجهی برای قربانیان سرطان است. به تکنیک هایی که در این مقاله به آن اشاره شد توجه کنید تا نام شما در شمار فهرست سیاه قربانیان قرار نگیرد.    

  ● سرطان ریه چیست ؟
سرطان ریه شایعترین علت مرگ ناشی از سرطان در مردان و زنان به حساب می آید. به نظر می رسد. که شیوع آن در بعضی نژداها نظیر مردان سفید و آفریقایی - آمریکایی کمتر باشد. بطور کلی ۲ نوع سرطان ریه وجود دارد.
● علل سرطان ریه چیست ؟
اصلی ترین علت بروز سرطان ریه سیگار کشیدن می باشد. دود سیگار بیش از ۴۰۰۰ نوع ماده شیمیائی دارد که اغلب آنها سرطان زا می باشند. هر وسیله دیگری نظیر پیپ یا قلیان نیز شرایطی مشابه سیگار دارد.
هر چه مدت زمان استفاده از سیگار و مقدار مصرفی آن در روز بیشتر باشد، شانس بروز سرطان نیز بالاتر خواهد بود.اما در صورت قطع سیگار سالانه شانس بروز سرطان بطور قابل ملاحظه ای کم خواهد شد، بطوریکه بعد از ۱۰ سال از ترک آن شانس ابتلا به ۳/۱ تا نصف مورادیکه هنوز سیگار می کشند،خواهد رسید. بعلاوه ترک سیگار منجر به کاهش قابل ملاحظه سایر بیماریهای وابسته به سیگار نظیر بیماریهایی قلبی سکته مغزی، آمفیزم و برونشیت مزمن خواهد شد.
بعلاوه باید گفت که بسیاری از مواد شیمیایی موجود در سیگار برای کسانیکه بطور غیر مستقیم در معرض آن قرار دارند می تواند خطرناک باشد و منجر به بروز سرطان ریه شود.
در ایالات متحده بنظر می رسد که دومین علت بروز سرطان ریه گاز رادون می باشد. این گاز به راحتی می تواند از جداره خانه ها، و از طریق لوله ها و فاضلاب شهری انتشار پیدا کند و از آنجایی که فرد نمی تواند این گاز را ببیند یا بوی آن را حس کند، تنها راه ارزیابی فرد با این گاز ، اندازه گیری آن می باشد. تماس با رادون همراه با کشیدن سیگار به میزان قابل ملاحظه ای شانس ابتلا به سرطان ریه را افزایش می دهد.
علت دیگر بروز سرطان ریه تماس با مواد شیمیایی موجود در محیطهای کاری می باشد. از این میان آزبستوز ، از جمله مواد شناخته شده در این گروه است. اما علاوه بر آن به مواد دیگری نظیر اورانیوم ، آرسنیک و بعضی مشتقات نفتی نیز باید اشاره شود. زمانیکه تماس های شغلی همراه با سیگار کشیدن باشد، شانس ابتلا به سرطان ریه چند برابر خواهد شد.
سرطان ریه برای رشد نیاز به مدت زمان زیادی دارد. اما تغییراتی که در ریه ایجاد می شود تقریباً از همان ابتدای تماس با مواد سرطان زا شروع می شود. بالافاصله بعد از شروع تماس یکسری سلولهای خاص در داخل پوشش جداره مجاری هوایی قرار می گیرند. این سلولها غیرطبیعی بوده و در صورت ادامه تماس سلولهای بیشتری پدید می آیند و زمینه برای ایجاد سرطان فراهم می شود.
● سرطان ریه چگونه قابل تشخیص می باشد ؟
در مراحل اولیه این سرطان هیچگونه علامتی ایجاد نمی کند. معمولاً زمانی که علایم ظاهر می شوند ، سرطان در مراحل پیشرفته است. علایم سرطان ریه شامل : سرفه مزمن ، خشونت صدا، خلط همراه با خون،کاهش وزن و کاهش اشتها، تنگی نفس تب بدون هیچ علامت مشخص ، خس خس ، تکرر بیماریهایی نظیر برونشیت یا ذات الریه و درد قفسه سینه می باشد.
این علایم در سایر بیماریهای ریوی نیز ممکن است وجود داشته باشد. بنابراین در صورت وجود این علایم می باید به پزشک مراجعه نمود تا علت آن مشخص شود. زمانیکه فرد برای معاینه مراجعه می کند، پزشک سؤالات متفاوتی در مورد تاریخچه پزشکی فرد و نیز تماس با مواد سرطان زا را از وی خواهد کرد، بعلاوه وی بیمار را معاینه نیز می کند.
اگر بیمار دارای سرفه های خلطی باشد، خلط باید از نظر وجود سرطان بررسی شود. بعلاوه ممکن است عکسبرداری از قفسه سینه یا سی تی اسکن نیز به منظور شناسایی هرگونه حالت غیر طبیعی در ریه ها درخواست شود. بعلاوه ممکن است به منظور مشاهده مستقیم مجاری تنفسی و ریه ها و نمونه گیری یا بیوپسی از تومور از وسیله ای بنام برونکوسکوپ، نیز استفاده شود. تمامی موارد مذکور از جمله راههایی است که برای تشخیص سرطان ربه مورد استفاده قرار می گیرد.
ممکن است از نوع خاصی سی تی اسکن استفاده شود که در آن می توان سرطانهای بسیار کوچک که شانس درمان بالاتری دارند را مورد شناسایی قرار داد. مجموعه مطالعات انجام شده برروی روشهای تشخیصی نشاندهنده کارایی آن در تشخیص زود هنگام سرطانها، حتی باندازه های کوچک می باشد.
در صورت تشخیص سرطان باید تستهای دیگری نیز انجام شود تا مشخص شود که آیا سرطان به سایر نقاط بدن گسترش یافته است یا نه. این اطلاعات به پزشک کمک می کند تا بهترین روش درمانی را انتخاب کند. این تستها شامل سی تی اسکن ، ام آر آی و اسکن استخوان می باشند.
● سرطان ریه چگونه درمان می شود؟
نوع درمانی که برای سرطان ریه انتخاب می شود بر اساس نوع سرطان ، اندازه تومور ، محل آن و وسعت آن و وضعیت عمومی مریض، متفاوت می باشد. چندین روش درمانی وجود دارد که می تواند به تنهایی یا بصورت ترکیبی مورد استفاده قرار بگیرند که شامل موارد ذیل است.
▪ جراحی:
در این روش در مراحل اولیه سرطان کاربرد دارد. نوع جراحی به محل تومور بستگی دارد. بعضی از سرطانها بعلت اندازه و محل خاصی که دارند قابل در آوردن با جراحی نیستند.
▪ پرتو درمانی:
در این روش ها از پرتوهای X پر انرژی برای کشتن سلولهای سرطانی استفاده می شود. این روش می تواند در ترکیب با شیمی درمانی یا جراحی مورد استفاده قرار گیرد. با استفاده از این روش می توان درد و انسداد راههای هوایی را تسکین داد.
▪ شیمی درمانی:
در این روش از داروهای خاص برای مقابله با سرطان استفاده می شود. این داروها از طریق رگ قابل تزریق می باشند. اما فرمهای خوراکی آن نیز قابل هستند. این روش می تواند همراه با جراحی مورد استفاده قرار بگیرد. بعلاوه در مراحل پیشرفته سرطان به منظور تسکین علایم قابل استفاده است. در تمامی مراحل سرطان سلول کوچک نیز می توان از این روش استفاده نمود.
● چگونه می توان از سرطان ریه جلوگیری نمود؟
▪ اگر شما سیگاری هستید، آنرا ترک کنید.
▪ اگر شما سیگاری نیستید در محیط کار یا محیطهای عمومی عاری از آلودگی با دود سیگار یا هرگونه آلاینده قرار بگیرید.
▪ از وجود دود سیگار در خانه پرهیز کنید.
▪ اگر شما در محیطهای کار با گرد و غبار و بخارهای مختلف در تماس هستید در مورد نحوه حفاظت خود سؤال کنید.
▪ هرگز سیگار نکشید چرا که در صورت کار در محیط های آلوده شانس ابتلای شما بسیار زیادتر خواهد بود.    
  دانشگاه علوم‌پزشکی بوشهر
 

  سرطان یک مشکل سلامتی جامعه در تمام دنیاست . این بیماری تمامی افراد ، پیر و جوان ، غنی و فقیر ، مردان ، زنان و اطفال را مبتلا می کند .
سرطان رشد و گسترش غیرقابل کنترل سلولهاست که تقریباً تمامی بافت های بدن را می تواند مبتلا کند . سرطانهای ریه ، کولورکتال و معده جزء ۵ سرطان شایع در تمام دنیا در مردان و زنان می باشد . ما بین مردان سرطانهای ریه و معده شایعترین سرطانها در تمام دنیا هستند . در زنان شایعترین سرطانها ، سرطان سینه و تخمدان می باشند .
سالانه در بیش از یازده میلیون نفر بیماری سرطان تشخیص داده می شود . تخمین زده شده است که تا قبل از سال ۲۰۲۰ سالانه ۱۶ میلیون مورد جدید سرطان وجود خواهد داشت .
سرطان باعث سالانه هفت میلیون مرگ یا ۵/۱۲ درصد تمامی مرگ ها در تمام دنیا می باشد .
در مورد علل سرطان به اندازه کافی دانش وجود دارد تا از حداقل یک سوم تمامی سرطانها پیشگیری شود .
سرطان عمدتاً قابل پیشگیری است . راههای آن توقف مصرف دخانیات ، استفاده از غذای سالم و اجتناب از قرار گرفتن در معرض مواد سرطان زاست . همچنین اطلاعاتی وجود دارد که می تواند باعث تشخیص زودرس و درمان مؤثر یک سوم دیگر از موارد سرطان شود . بعضی از شایعترین انواع سرطانها قابل درمان توسط جراحی ، شیمی درمانی یا رادیوتراپی هستند . در صورتی که سرطان سریع تشخیص داده شود شانس درمان به میزان قابل ملاحظه ای افزایش می یابد . روش های مؤثری برای کاهش درد و پیش بینی مراقبت های تسکینی برای تمامی بیماران و خانواده آنان حتی در مواردی که با کاهش منابع مواجه هستیم وجود دارد . این روش ها شامل موارد ذیل است .
تولید و تقویت برنامه های ملی کنترل سرطان ، ایجاد شبکه های بین المللی برای کنترل سرطان ، پیش بینی روش های سازمان دهی شده برای کشف زودرس سرطان دهانه رحم و سینه ، توسعه اصول هدایتی در مورد بیماری و برنامه های کنترل آن و حمایت از روشهای کم خرج جهت پاسخ دهی به نیاز جهانی به کاهش درد و مراقبت های تسکینی .
کنترل سرطان یک برنامه سلامتی جهت گیری برای کاهش علل و عواقب سرطان با تبدیل دانش به عمل می باشد .
●تغذیه مناسب در پیشگیری از سرطان
رژیمی متنوع داشته باشید . به خاطر داشته باشید که مواد مغذی مورد نیاز شما تنها از یک یا دو منبع تأمین نشود . در رژیم روزانه خود از تمام گروههای غذایی ، میوه ها ، سبزیها ، غلات ، گوشت ، محصولات لبنی و ... استفاده کنید .
وزن خود را همواره در حد متعادل نگه دارید . چاقی عامل اصلی بوجود آورنده بسیاری از بیماری ها از قبیل بیماری های قلبی ، عروقی ، فشار خون ، دیابت و زمینه ساز بعضی از سرطان هاست .
مصرف چربی زیاد ، غذاهای حاوی چربی اشباع شده و کلسترول را محدود کنید . رژیمی که چربی آن بالاست می تواند خطر ابتلا به سرطانهای پستان ، پروستات ، کولون و رکتوم را افزایش دهد .
میزان غذاهای نشاسته ای و فیبری را در رژیم غذایی خود افزایش دهید . به آسانی می توان مقدار نشاسته و فیبر رژیم را با خوردن میوه ها ، سبزی ها ، سیب زمینی ، دانه ها ، نان ها و غلات کامل افزایش داد . یک رژیم پرفیبر احتمال ابتلا به سرطان کولون و رکتوم را کاهش می دهد.
مصرف شیرینی را محدود کنید . الگوهای غذایی حاوی شیرینی و غذاهای شیرین ، اغلب پرچرب ، با کالری و تهی از مواد مغذی ومعدنی می باشند که چنین رژیمی زمینه ساز بروز بعضی از سرطان ها است .
نمک رژیم غذایی خود را تا حد ممکن کاهش دهید .
مصرف نوشابه های الکلی را قطع کنید . مصرف الکل می تواند منجر به سرطان دهان ، حلق ، مری و کبد شود . میزان ابتلا به سرطان در الکلی هایی که سیگار می کشند چندین برابر است .
در رژیم غذایی روزانه خود تا حد امکان از گوشت های کم چرب استفاده کنید . قبل از این که گوشت را بپزید تمام چربی های قابل رویت آن را جدا کنید و دور بریزید و اگر چربی باقی ماند ، قبل از خوردن آن را جدا کنید . مصرف ماهی را افزایش دهید . گوشت سفید را به جای گوشت قرمز استفاده کرده و قبل از پخت ، پوست و چربی آن را جدا کنید .
میوه ها و سبزی ها را جایگزین تنقلات سرخ شده و پرچرب کنید .
به جای مواد لبنی پرچرب ( شیرکامل ، خامه ، سرشیر و ... ) از محصولات لبنی کم چرب استفاده کنید . این گروه از مواد غذایی منابع خوبی از پروتئین ، ویتامین ها و مواد معدنی به ویژه کلسیم هستند که برای حفظ سلامت فرد مفید می باشند .
مصرف غذاهای حاوی ویتامین A ، بتاکاروتن و ویتامین C احتمال ابتلا به سرطان ها را کاهش می دهند . میوه ها و سبزیهای زیادی وجود دارند که دارای مواد فوق می باشند . سعی کنید در رژیم غذایی روزانه خود از سبزی های برگی شکل سبز تیره ، زرد ، نارنجی و میوه ها بویژه مرکبات استفاده کنید .
سبزی های خانواده کلم اغلب کاهش دهنده احتمال ابتلا به انواع سرطان ها هستند . این سبزی ها منابع خوبی از فیبر ، ویتامین ها و مواد معدنی ها می باشند . از این خانواده می توان به کلم چینی ، کلم بروکلی ،‌کلم بروکسل ،‌کلم پیچ ، گل کلم و کلم قمری اشاره کرد .
به جای مواد غذایی که از آردهای تصفیه شده و غلات فرآیند شده درست شده اند مانند نانهای سفید ، از محصولات با آرد کامل و غلات کامل استفاده کنید .
از روش هائی برای پخت غذا استفاده کنید که نیازی به افزودن روغن نداشته باشد . مانند تنوری کردن ، بخار پز کردن و آب پز کردن .
در روش هایی مانند کباب کردن و بریان کردن از تماس غذا با دود جلوگیری کنید . تماس غذا با دود می تواند منجر به تولید مواد سرطان زا در غذا شود .
سعی کنید غذا را قبل از کباب یا بریان کردن در فویل بپیچید و آن را از منبع حرارتی دور نگهدارید تا مدت زمان پخت طولانی تر شود .
سعی کنید با توجه به برچسب غذاها و میزان چربی ، کالری و فیبر در آنها برای هر روز خود یک برنامه غذایی تنظیم کنید .    
 

  ● درباره سرطان مری چه می‌دانید؟
مری لوله‌ای است كه دهان را به معده متصل می‌كند و معمولاً آن را به‌عنوان محل عبور آب و غذا می‌شناسیم. مری عضو زنده‌ای است كه با حركات دودی خود تركیبات غذا را به سمت پایین هدایت می‌كند. قسمت ابتدایی مری عضلات اختیاری دارد و شخص می‌تواند مانع از عبور غذا از آن شود و یا با فشار قورت دادن، آن را به سمت پایین هدایت كند ولی قسمت‌های دیگر مری اختیاری نیست و غذا به اجبار از آن رد و راهی معده می‌شود.
گاهی اوقات تومورهای سرطانی در این لوله حیاتی پیدا می‌شوند. بهترین نشانه این تومورهای سرطانی، اختلال در بلع است. بیماری كه تا امروز به راحتی غذا می‌خورده است، در بلع غذا احساس گرفتگی می‌كند و به آسانی نمی‌تواند لقمه خود را فرو برد.
این گرفتگی ابتدا برای غذاهای جامد است و بعداً ممكن است در حدی پیشرفت كند كه برای غذاهای مایع نیز پیش آید.
مناسبت ترین راه برای تشخیص و درمان، حضور به موقع بیمار به محض احساس گرفتگی در مسیر غذا در واحدهای پزشكی است. این اقدام باید در همان روزهای اولیه احساس بیمار صورت گیرد و تأخیر در آن جایز نیست.مانند بقیه موارد سرطان، حضور به موقع بیمار به تشخیص زودرس و درمان مناسب منجر می‌شود.
تشخیص معمولاً به دو صورت اتفاق می‌افتد:
▪ آندوسكوپی و مشاهده داخل مری با لوله آندوسكوپ و نمونه گیری از توده ای كه راه را برعبور غذا بسته است.
▪ عكس برداری از مری با ماده حاجب (باریوم) كه با خوردن لیوانی از آن و كنترل شیوه عبور آن از مری با عكسبرداری عملی می‌شود.
قبلاً تنها راه درمان سرطان مری را جراحی می‌دانستیم. امروز علاوه بر جراحی، استفاده از رادیوتراپی (اشعه )x و شیمی‌درمانی نیز به كمك آمده و نتایج بهتری گرفته می‌شود.
معمولاً دو نوع سرطان در مری پیدا می‌شود:
▪ نوع اول كه هنوز در كشور ما نیز شایع‌ترین نوع است، سرطان سلول‌های پوششی مری است. این سرطان در یك سوم فوقانی و تحتانی مری شایع‌تر است و به اشعه (رادیوتراپی) نیز حساس است.
▪ نوع دوم، سرطان سلول‌های غده‌ای مری است كه در حال افزایش بوده و در كشورهای غربی نزدیك نیمی‌از سرطان‌های مری را تشكیل می‌دهد ولی در كشور ما هنوز بیش از ۱۵ درصد بیماران را شامل نمی‌شود.
سرطان غددی مری (آدنوكارسینوما) بیشتر در اثر بازگشت ترشحات معده به داخل مری پیدا می‌شود كه معمولاً با ترش كردن و احساس برگشت غذا از معده به مری همراه است. در صورت وجود چنین نشانه‌هایی بیمار باید به پزشك مراجعه كرده و درمان آن را كه بسیار نیز ساده است انجام دهد.
كشف میكروب هلیكوباكتر در دستگاه گوارش )HP(‌ نیز از عوامل موثر در بروز ضایعات گوارشی معده و مری بوده و امروز درمان آن به آسانی امكان پذیر است.
جراحی سرطان مری با برداشتن تمامی‌طول لوله مری همراه است كه با عناصر مختلفی آن را جایگزین می‌كنند. شایع‌ترین عضوی كه جای مری را می‌گیرد معده است كه آن را از داخل شكم آزاده كرده و به صورت لوله درآورده و در داخل قفسه صدری و یا گردن به باقیمانده مری متصل می‌كنند. به جز معده می‌توان از عناصر دیگری همچون روده باریك و روده بزرگ هم استفاده كرد.
نكته مهم كه باید از سوی عموم مردم رعایت شود، اقدامات پیشگیرانه از بروز سرطان مری است. این اقدامات امروز به خوبی شناخته شده‌اند و مردم با انجام آنها آمار ابتلا به سرطان مری را كاهش داده‌اند.
بعضی از این موارد عبارتند از:
▪ مصرف نكردن آب آلوده:
خوشبختانه با اقداماتی كه در ایران صورت گرفته، آب سالم در تمامی‌كشور در اختیار هموطنان قرار گرفته و باید به شدت از مصرف آب‌های آلوده احتراز كنند.
▪ رعایت بهداشت دهان و دندان:
بهداشت دهان و دندان نیز از عوامل موثر پیشگیری از بروز بسیاری از بیماری‌های گوارشی، از جمله سرطان مری است. نبودن میكروب‌های موذی در دهان كه تنها با مسواك زدن و شستن به موقع دهان حاصل می‌شود، از عوامل موثر پیشگیری است.
▪ رژیم غذایی:
مصرف غذاهای داغ (چای داغ و یا هر نوع غذای داغ دیگر) كاملاً مضر است. غذا باید خنك مصرف شود و این در روایات اسلامی‌ما نیز توصیه شده است. غذا باید از میوه‌ها و سبزی‌ها(فیبر) نیز غنی باشد.
مصرف نكردن سبزی‌ها عوارض مختلفی را ایجاد كرده و زمینه را برای ایجاد سرطان مری آماده می‌كند. مصرف روغن‌های مانده و روغن‌هایی كه میزان اسیدهای چرب اشباع شده و یا اسیدهای چرب ترانس آنها بالاست، در بروز این سرطان كمك كننده هستند. استعمال دخانیات از عوامل موثر سرطان مری در جهان و كشور ما است، به خصوص در اقوامی‌كه از (ناس) و یا (پان) استفاده می‌كنند. این مواد تنباكوهای جویدنی هستند كه با آهك و فلفل و مواد دیگر معمولاً در هندوستان و پاكستان درست می‌شود و مردم با مكیدن مستمر آنها زمینه ایجاد سرطان مری را فراهم می‌كنند.
ترش كردن و بازگشت غذا از معده به مری نیز همچنان كه گفته شد، از عوامل موثر ایجاد سرطان در مری بوده و لازم است مورد توجه جدی مردم قرار گیرد.    
  روزنامه سلامت

  در سال ۲۰۰۸ در ایالات متحده ۵۶۵۶۵۰ نفر جان خود را بر اثر ابتلا به سرطان از دست می‌دهند. این تعداد یعنی ۱۵۰۰ نفر در هر روز یا برابر با سقوط سه جمبوجت در هر ۳۶۵ روز سال است. دانشمندان تلاش‌های زیادی برای مهار این بیماری انجام داده‌اند ولی هنوز از کشفیات پایه تا درمان آن راه درازی باقی است. در حدود دو دهه است که پزشکان به این نتیجه رسیده‌اند...
جراحی درمان قطعی این بیماری مهلک نیست و بیماران زیادی نتوانسته‌اند با استفاده از این روش جان سالم به در برند. حتی پس از انجام شیمی‌درمانی یا پرتو درمانی که بیمار پاک و سالم به نظر می‌رسد، ناگهان سلول‌های سرطانی خفته از درون شعله‌ور می‌شوند و تمام بدن را درگیر می‌کنند.
● سرطان هنوز سرطان است
دکتر ترزا مولوی، انکولوژیست ساکن بوستون می‌گوید: «پیشرفت‌های زیادی در مبارزه با سرطان به دست آورده‌ایم، ولی در مورد برخی سرطان ها هم موفقیتی نداشته‌ایم یا در نهایت توانسته‌ایم چند روزی به عمر بیمار اضافه کنیم. برای مثال میزان مرگ و میر سرطان پستان از سال ۱۹۹۰ کاهش چشمگیری داشته و با وجود آنکه آزمایش تجسسی خون در مدفوع و کولونوسکوپی، از وقوع ۸۰ هزار مرگ سرطان کولورکتال از سال ۱۹۹۰ جلوگیری کرده، ولی هنوز سرطان است که مرگ و زندگی بیمار را در دست دارد.» در سال ۱۹۷۱ پرزیدنت نیکسون با امضای برنامه عمل ملی سرطان در سخنرانی خود، مبارزه با سرطان را جهاد ملی اعلام کرد و گفت: «این یک هدف جسورانه است»، ولی پزشکان و دانشمندان که برای این مبارزه و جهاد ملی بسیج شده بودند توفیق چندانی به دست نیاوردند. سرطان درمان نشد و با پیشی گرفتن از بیماری‌های قلبی‌عروقی به اولین عامل مرگ و میر آمریکایی‌ها تبدیل شد. در فاصله سال‌های ۱۹۷۱ تا ۲۰۰۸ سرطان یک رشد ۶۹ درصدی داشته و عامل مرگ ۲۳۰ هزار آمریکا در سال ۲۰۰۸ است، البته با توجه به رشد ۵۰ درصدی جمعیت و پیرتر شدن آن صرف اتکا به این اعداد گمراه‌کننده است.
● زیرک‌تر از دانشمندان
این آمارها باید بر اساس دوره‌های متفاوت تنظیم شوند. در سال ۱۹۷۵ یعنی اولین سالی که موسسه ملی سرطان آمارهای بر اساس دوره‌های متعدد را ارایه کرد، ۱۹۹ از هر صد هزار آمریکایی بر اثر سرطان فوت کرده بودند. این میزان تا سال ۱۹۹۱ (۲۱۵ از هر ۱۰۰ هزار نفر) رشد صعودی داشت، ولی در سال ۲۰۰۵ آمار به ۱۸۴ از هر ۱۰۰ هزار نفر کاهش پیدا کرد. انجمن سرطان آمریکا درست پس از سخنرانی نیکسون آماری را ارایه داد که بر مبنای آن بین سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۷ میزان مرگ و میر سرطان در زنان از ۱۲۰ به ۱۰۹ در هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده، ولی هنوز هیچ درمانی نتوانسته به هدف نهایی یعنی درمان سرطان دست یابد. پیشرفت‌های زیادی حاصل شده، ولی به گفته یک انکولوژیست «یک سلول سرطانی از صد دانشمند ضد سرطان زیرک‌تر است.» این ناکامی نهایی به دلیل سهل‌انگاری نیست.
از سال ۱۹۷۱، دولت فدرال بنیادها و شرکت‌های خصوصی هزینه‌ای معادل ۲۰۰ میلیارد دلار برای تحقیقات سرطان هزینه کرده‌اند. حاصل صرف چنین هزینه‌ای ۵/۱ میلیون مقاله علمی حاوی دانسته‌های شگفت‌انگیزی در مورد پایه بیولوژیکی سرطان است. این دانسته‌ها به تولید برخی داروها برای تسکین درد، افزایش کیفیت زندگی و کاهش عوارض جانبی منجر شده است. اگر چه در مورد برخی سرطان‌ها (سرطان پستان یا کولون) کاهش تعداد مرگ‌و‌میر دیده می‌شود، تلفات حاصل از سرطان ریه، کبد و کیسه صفرا از ۸/۲ به دو برابر ۳/۵ در هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده است. با توجه به کاهش مصرف سیگار، پیدا کردن راه‌های کنترل فشار خون و کلسترول و درمان بیماری‌های حاد قربانیان عوارض قلبی ۷۰ درصد کاهش داشته، در صورتی که در مورد سرطان مجموعا یک کاهش هفت درصدی گزارش شده است. در واقع می‌توان گفت دانشمندان در مهار سرطان کمتر از سایر بیماری‌ها موفق بوده‌اند.
از زمانی که دانشمندان کشف کرده‌اند سلول‌های سرطانی با کپی کردن DNA خود به طور غیر عادی تکثیر می‌شوند حدودا ۵۰ سال می‌گذرد. با تعقیب فعل و انفعالات بیولوژیکی، پزشکان به این نتیجه رسیدند که با متوقف کردن روند این تکثیر غیر عادی به نوعی می‌توان از پیشرفت سرطان جلوگیری کرد. دنیس سلامون که در حال حاضر مدیر مرکز سرطان جانسون UCLA است می‌گوید: «علوم و دانسته‌های پایه در مورد سرطان تا به حال نتوانسته است کمکی برای بیماران باشد.» در آزمایشگاه‌ها، متخصصان بیولوژی فکر می‌کردند می‌توانند تغییری در وضعیت به وجود آورند. با کشف نقش ژنتیک و تغییرات پیش زمینه‌ای بروز وضعیت سرطانی در سلول، آنها استدلال کردند می‌توان راه‌هایی پیدا کنند که پیش از حاد شدن بیماری جلوی این تکثیر دیوانه‌وار را بگیرند ولی این داروها بیش از سلول‌های سرطانی، سلول‌های سالم را به ویژه در مغز استخوان و فولیکول‌های مو از بین بردند.
در دهه ۱۹۷۰ کشف اینکه برخی ویروس‌ها عامل سرطان می‌شوند همه را به هیجان آورد. در صورتی که بعدها فهمیدند در مورد انسان تنها ویروس پاپیلومای انسانی عامل سرطان سرویکال است و بقیه سرطان‌ها ربطی به ویروس ندارند و باز هم در نهایت کشفیات آزمایشگاهی کمکی به درمان بالینی مبتلایان نکردند.
آزمایش انواع سلول‌های سرطانی و داروها را به خود اختصاص می‌دهد. به عنوان مثال وینبرگ و همکارانش در سال ۱۹۸۲ پی بردند که استفاده از داروی موسوم به FTI سرطان حاصل از فعال شدن ژنی به نام Ras را در موش‌ها متوقف کند. موش‌ها زنده ماندند، ولی دارو روی انسان‌ بی‌اثر بود.
● عبور از کنار واقعیت
نتیجه اینکه به قول دکتر پول بان، رییس انجمن بین‌المللی مطالعات سرطان ریه با استفاده از مدل‌های جانوری تاثیر دارو بر انسان را نمی‌توان پیش‌بینی کرد. ما سلول‌های یک تومور سرطانی را زیر پوست موش می‌گذاریم، ولی این محیط آزمایشگاهی کوچک نمی‌تواند تاثیر رگ‌های خونی، سلول‌های ملتهب یا سلول‌های ایمنی انسان را در خود داشته باشد. در واقع سلول در بدن حیوان آزمایشگاهی در وضعیت متاستاز قرار ندارد. اینها عواملی هستند که بقا و چشم‌انداز آینده بیماری را تعیین می‌کند. هنوز هم پس از گذشت سال‌ها که می‌دانیم مهم‌ترین عامل مرگ و میر در سرطان، متاستاز سلولی است. دانشمندان از کنار این حقیقت مسلم می‌گذرند و همچنان از مدل‌های جانوری استفاده می‌کنند که متاستاز اصولا در آنها رخ نمی‌دهد.
در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ دانشمندان سعی کردند به جای پرداختن به سوال اصلی که چرا سلول‌ها متاستاز می‌دهند به عمق فعل و انفعالات بیوشیمیایی و مولکولی نفوذ و کوچک‌ترین جزییات آن را شناسایی کنند، ولی با پاسخ دادن به سوال اصلی شاید بتوان زودتر به این بیماران کمک کرد.     مترجم: مرجان یشایائی منبع: نیوزویک ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۸

  ● شرح بیماری
هیپرآلدوسترونیسم‌ یك‌ بیماری‌ غدد درون‌ریز كه‌ در اثر تولید بیش‌ از حد آلدوسترون‌ (یك‌ نوع‌ هورمون‌ كه‌ توسط‌ غدد فوق‌كلیوی‌ ساخته‌ می‌شود) ایجاد می‌شود. آلدوسترون‌ اضافی‌ باعث‌ می‌شود كلیه‌ها سدیم‌ و آب‌ بیشتری‌ جذب‌ كنند و پتاسیم‌ بیشتر از حد عادی‌ از بدن‌ دفع‌ شود. این‌ بیماری‌ ناشی‌ از اختلال‌ در غدد فوق‌كلیوی‌ است‌ كه‌ به‌ قسمت‌ بالایی‌ كلیه‌ها چسبیده‌اند. آلدوسترونیسم‌ هم‌ در مردان‌ و هم‌ در زنان‌ رخ‌ می‌دهد و بین‌ سنین‌ ۵۰-۳۰ سالگی‌ شایع‌تر است‌.
● علایم‌ شایع‌
▪ خستگی‌ و ضعف‌
▪ گاهی‌ فلج‌ موقتی‌
▪ احساس‌ مور مور شدن‌ در ساعد، بازو، ساق‌، ران‌، پا، و دست‌ها و پاها.
▪ تكرر ادرار، خصوصاً در شب‌
▪ تشنگی‌
▪ گرفتگی‌های‌ شدید عضلانی‌
▪ اختلالات‌ بینایی‌
موارد زیر با بررسی‌های‌ تشخیصی‌ آشكار می‌شوند:
▪ كاهش‌ سطح‌ پتاسیم‌ خون‌
▪ افزایش‌ سطح‌ سدیم‌ خون‌
▪ افزیش‌ فشار خون‌
● علل‌
افزایش‌ ترشح‌ آلدوسترون‌ در اثر یكی‌ از بیماری‌های‌ زیر:
▪ وجود تومور در غده‌ فوق‌كلیوی‌
▪ افزیش‌ فشار خون‌ یا بیماری‌ كلیوی‌، كه‌ باعث‌ تولید بیش‌ از حد هورمونی‌ به‌ نام‌ رنین‌ از كلیه‌ می‌شود. هورمون‌ در كنترل‌ سطح‌ آلدوسترون‌ خون‌ نقش‌ دارد.
● عوامل تشدید كننده بیماری
▪ رژیم‌ غذایی‌ حاوی‌ مقادیر زیادی‌ شیرین‌ بیان‌ سیاه‌رنگ‌
▪ بیماری‌ كلیوی‌
▪ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌
▪ سیروز كبدی‌
▪ مصرف‌ داروهای‌ تنظیم‌ خانواده‌
▪ مصرف‌ داروهای‌ دیورتیك‌ (ادرارآور) كه‌ باعث‌ دفع‌ پتاسیم‌ می‌شوند.
▪ حاملگی‌
● پیشگیری‌
اگر شما دچار بیماری‌ كلیوی‌ هستید یا فشار خونتان‌ بالا است‌، تحت‌نظر پزشك‌ خود باشید، و برنامه‌ درمانی‌ خود را به‌ دقت‌ رعایت‌ كنید حتی‌ اگر هیچ‌ علامتی‌ ندارید.
● عواقب‌ مورد انتظار
اگر این‌ اختلال‌ توسط‌ یك‌ تومور غده‌ فوق‌كلیوی‌ ایجاد شده‌ باشد، معمولاً با جراحی‌ قابل‌ معالجه‌ است‌. اگر به‌ علت‌ بیماری‌ كلیوی‌ یا بالابودن‌ فشار خون‌ رخ‌ داده‌ باشد، درمان‌ دارویی‌ برای‌ این‌ اختلالات‌، علایم‌ آلدوسترونیسم‌ را كنترل‌ خواهد نمود.
● عوارض‌ احتمالی‌
▪ نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌
▪ آترواسكلروز
▪ نارسایی‌ كلیه‌
● درمان‌
▪ اصول‌ كلی‌
بررسی‌های‌ تشخیصی‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ آزمایش‌ خون‌ و اندازه‌گیری‌ الكترولیتها، و نیز سی‌تی‌ اسكن‌ یا ام‌. آر. آی‌ از كلیه‌ها و غدد فوق‌كلیوی‌ باشند.
درمان‌ معمولاً شامل‌ دارو و رژیم‌ غذایی‌ با محدودیت‌ نمك‌ است‌.
وزن‌ خود را روزانه‌ ثبت‌ كنید. در صورت‌ افزایش‌ وزن‌ به‌ میزان‌ ۵/۱ كیلوگرم‌ یا بیشتر در عرض‌ ۲۴ ساعت‌، پزشك‌ خود را مطالعه‌ سازید.
جراحی‌ برای‌ درآوردن‌ غده‌ فوق‌كلیوی‌ در بعضی‌ از بیماران‌
همیشه‌ یك‌ دست‌بند یا گردن‌ آویز كه‌ نشان‌دهنده‌ بیماری‌ شما و داروهای‌ مصرفی‌ باشد به‌ همراه‌ داشته‌ باشید.
▪ داروها
اسپیرونولاكتون‌ برای‌ كاهش‌ اثر آلدوسترون‌. این‌ دارو ممكن‌ است‌ باعث‌ بزرگ‌ شدن‌ پستان‌ و ناتوانی‌ جنسی‌ در مردان‌ شود. سایر انتخاب‌های‌ دارویی‌ عبارتند از آمیلوراید و تریامترن‌
امكان‌ دارد داروهای‌ فشار خون‌ تجویز شوند.
▪ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
اگر ضرورتی‌ به‌ عمل‌ جراحی‌ نباشد. محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد. اما اگر عمل‌ جراحی‌ انجام‌ شود، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های‌ عادی‌ خود را تدریجاً از سر گیرید.
▪ رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ غذایی‌ دارای‌ سدیم‌ كم‌ و پتاسیم‌ زیاد مصرف‌ كنید. غذاهای‌ غنی‌ از پتاسیم‌ عبارتند از زردآلو و هلوی‌ خشك‌ شده‌، كشمش‌، مركبات‌، عدس‌ و غلات‌ سبوس‌دار. از شیرین‌ بیان‌ سیاه‌رنگ‌ پرهیز كنید.
● درچه شرایطی باید به پزشك مراجعه نمود؟
▪ اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ آلدوسترونیسم‌ را دارید.
▪ اگر دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید. داروهای‌ مورد استفاده‌ در دهان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.    
 

  ● تحلیلی بر سرطان پروستات
پروستات غده ای است كه تنها در بدن مردان قرار دارد.سرطان پروستات نوعی بیماری است كه در آن سلولهای بدخیم از بافتهای پروستات نشأت می گیرد و به طور نامنظم و فزاینده ای تكثیر می گردد و به افزایش حجم در هر یك از اجزای سلولی غده پروستات منجر می شود.
سرطان پروستات دومین سرطان شایع بعد از سرطان ریه در میان مردان است. اطلاعات آماری و علائم بالینی میزان مرگ و میر ناشی از سرطان پروستات مبین سه طیف گسترده روند رشد این بیماری است.
سرطان پروستات می تواند دارای رشد آهسته بوده و زمانی طولانی تا بروز علایم بالینی آن داشته باشد. در مواردی دیگر تومور به سرعت رشد كرده و تهاجم تومور به بافتهای دیگر امكانپذیر می شود. در چنین مواردی مدت فاصله زمانی بین شروع بیماری و گسترش دامنه آن بسیار كوتاه است. مابین این دو طیف رشد، تومورهایی وجود دارند كه سرعت روند رشد آنها در حد متوسطی است.
سرطان پروستات با نشانه های مرتبط با دفع ادرار و یا درد شكم تظاهر می كند. این نشانه ها با علائم بیماریهای رایجی مانند عفونت و هیتروفی (بزرگی) خوش خیم پروستات مشترك است.
▪ علائم هشدار دهنده سرطان پروستات عبارتند از:
- ادرار كردن پی در پی یا سخت
- جاری شدن ضعیف ادرار
- عدم توانایی در ادرار
- بی اختیاری ادراری
- جریان منقطع و ضعیف ادرار
- وجود خون در ادرار
- خروج منی همراه با درد
- درد مداوم قسمت پایین كمر
- سوزش
- ناتوانی جنسی
● سبب شناسی: سرطان زایی پروستات
علت ابتلا به سرطان پروستات هنوز ناشناخته است، اما تحقیقات آماری و بالینی، روند بدخیمی بیماری سرطان پروستات را به این عوامل ارتباط می دهد:
▪ سن:
سرطان پروستات اغلب در افراد سالمند دیده می شود و افراد زیر ۵۰ سال بندرت به آن مبتلا می شوند. مردان بالای ۶۰ سال بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستند و باید بیشتر متوجه علایم هشدار دهنده این بیماری باشند.
▪ عوامل ژنتیكی:
سابقه ارثی سرطان پروستات عامل مهمی در ابتلا به این سرطان است. وجود سابقه سرطان پروستات بین اعضای نزدیك خانواده از جمله پدر و برادر احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش می دهد.
▪ عوامل هورمونی: هورمونهای استروئیدی (تستوسترون و آندروژنها) برای رشد و حفظ و عمل طبیعی آن در مردان بالغ نقش مهمی را ایفا می كند. افزایش میزان ترشح هورمون تستوسترون در خون، اغلب موجب تسریع روند بدخیمی سرطان پروستات می شود.
▪ تغذیه:
رژیم غذایی دارای اثرات بالقوه ای در پیشگیری و یا پیشتازی ایجاد سرطان پروستات به شمار می رود. مطالعات و تحقیقات علمی ثابت كرده اند كه سبزیهای حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین C و E، بخصوص گوجه فرنگی، عاملی محافظتی در مقابل سرطان پروستات تلقی می شوند، در حالی كه استفاده از مقادیر زیاد چربی حیوانی عامل مستعد كننده و پیشتاز در ایجاد سرطان پروستات شناخته شده است.
▪ مواد شیمیایی:
تماس با مواد شیمیایی سرطانزا در محیط مانند «كادمیم» كه در تهیه برخی آلیاژها و باتری كاربرد دارد، عامل مستعد كننده و پیشتاز در ایجاد سرطان پروستات است.
▪ بیماریهای مقاربتی:
وجود بیماریهای مقاربتی احتمال ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد.
● الگوهای غربالگر سرطان پروستات
معاینه غده پروستات از طریق معاینه مقعد از الگوهای غربالگر سرطان پروستات است. در این روش پزشك از داخل مقعد بیمار، غده پروستات را معاینه می كند. وجود سطح خشن و نامنظم بافت از علایم هشدار دهنده سرطان پروستات محسوب می شود.
تومورهای سرطانی، آنتی ژنهای مشخصی را تولید می كنند كه ممكن است از طریق آزمایش خون كشف شوند.
آنتی ژنی كه به طور كامل توسط غده پروستات تولید می شود، آنتی ژن اختصاصی پروستات است. تشخیص سریع سرطان پروستات، با اندازه گیری آنتی ژن اختصاصی پروستات از آزمایشهای غربالگر این بیماری است. در بیمارانی كه مبتلا به سرطان پروستات هستند، مقدار این آنتی ژن در سطح بالاتری است.
البته تنها سطح «PSA» در آزمایش خون فرد نمایانگر ابتلا به سرطان پروستات نیست. در برخی از موارد عفونت و یا «بزرگی خوش خیم» حجم غده پروستات می تواند سبب افزایش میزان «PSA» در خون شود. از این رو، تركیب معاینه مقعد توأم با آزمایش تعیین سطح «PSA» از طریق خون، روش دقیق تری برای تشخیص سرطان پروستات است و برای اطمینان بیشتر، در مراحل بعدی آزمایشهای دیگری مانند تصویرنگاری باز آوای مغناطیسی (MRI)، سونوگرافی، توموگرافی رایانه ای و نمونه برداری از غده نیز انجام می گیرد.
تشخیص به موقع بیماری، دست كم ۵ سال بیشتر به زندگی مبتلایان به سرطان پروستات اضافه می كند. توصیه می شود مردان در سنین بالای ۴۰ سال سالانه مورد معاینه غده پروستات از طریق معاینه مقعد قرار گیرند و در سنین بالای ۵۰ سال، هر سال آزمایش آنتی ژن مخصوص پروستات را انجام دهند.
● درمان سرطان پروستات
با در نظر گرفتن شرایط بیمار ممكن است یك یا تركیبی از این الگوها تجویز شود:
۱) تحت نظر گرفتن بیماری:
در این روش بیمار به طور دقیق تحت نظر پزشك قرار می گیرد، بدون اینكه الگوی درمانی بر روی او اعمال شود. این روش برای بیمارانی تجویز می شود كه جراحی برایشان مفید نیست و یا رشد غده سرطانی پروستات آنها بسیار كند و آهسته است و در درازمدت تأثیر سوء بر سلامت او نخواهد گذاشت.
۲) جراحی:
برداشتن كامل غده پروستات (پروستكتومی).
۳) كرایوتراپی:
استفاده درمانی از سرمای شدید. در این روش سوند سونوگرافی به داخل مقعد رانده می شود تا پزشك تصویر محل مورد نظر را بر روی صفحه ببیند. در این روش پزشك با وارد نمودن سوند درون غده پروستات از طریق شكاف كوچكی بین مقعد و كیسه حاوی بیضه ها، نیتروژن مایع را به غده پروستات هدایت می كند. نیتروژن مایع در داخل بافت منجر به انجماد بافت و انهدام سلولهای سرطانی بافت غده پروستات می شود. كرایوتراپی روشی مؤثر برای درمان مقاطع كوچك ابتلا به سرطان است. احتمال آسیب دیدگی مثانه و التهاب دستگاه تناسلی از عوارض جانبی این روش است.
۴) شیمی درمانی:
استفاده از داروهای شیمیایی به انهدام سلولهای سرطانی منجر می شود. عوارض جانبی شیمی درمانی عبارتند از: ریزش موی سر و ابرو، كاهش گلبولهای سفید خون، ضعف سیستم ایمنی و دفاعی بدن، عفونت، احساس درد، خشكی دهان و پوكی استخوان.
۵) رادیوتراپی:
از آنجا كه تومور ممكن است بافتهای اطراف غده پروستات را در بر گرفته باشد، انجام جراحی و برداشتن غده پروستات كافی نیست و هر تظاهری از وجود «PSA» در آزمایش حاكی از گستردگی تومور است. در چنین وضعیتی الگوهای درمانی وسیع تری مانند رادیوتراپی پیگیری می شود. هدف از رادیوتراپی كنترل رشد سلولهای سرطانی است. تابش اشعه به محل تومور ممكن است به صورت خارجی یا داخلی باشد.
▪ رادیوتراپی خارجی:
در این روش بیمار در معرض تشعشع قرار می گیرد. اشعه از چند زاویه مختلف از خارج از بدن به تومور هدایت می شود. این روش كاملاً بدون درد است و به مدت ۷ تا ۸ هفته ادامه دارد؛ ولی بیمار از عوارض جانبی مانند تحریك پذیری مقعد، اسهال و خستگی مفرط ناشی از تابش پرتو شكایت دارد. اثرات اشعه ممكن است واكنشهای پوستی به صورت التهاب، خارش، سوزش، ترشح یا پوسته پوسته شدن پوست را به دنبال داشته باشد. تهوع، استفراغ، بی اشتهایی و آسیبهای عروقی و تنفسی می تواند از دیگر عوارض جانبی رادیوتراپی باشد. همچنین رادیوتراپی ممكن است باعث سركوب سیستم خون ساز بدن و كاهش گلبولهای سفید و ضعف سیستم ایمنی بدن و در نهایت بروز عفونت شود.
▪ رادیوتراپی داخلی یا براكی تراپی:
براكی تراپی برای رساندن مستقیم مقدار زیادی اشعه به ضایعه بدخیم است. در این روش، در اتاق عمل با استفاده از «سرنج »های نازك مواد یونیزه در بدن بیمار كاشته می شود.
۶) هورمون درمانی:
از آنجا كه هورمون تستوسترون به رشد سرطان غده پروستات كمك می كند، هدف از هورمون درمانی كاهش هورمون جنسی در بدن است. این روش با به كارگیری داروهای ضد تستوسترون انجام می شود و شامل تجویز هورمون استروژن به عنوان قرص تأثیر ضد تستوسترون دارد. عوارض جانبی استفاده از قرصهای حاوی استروژن شامل درد در پستان و رشد پستان است كه با قطع مصرف قرصها از بین می رود.
جلوگیری از مرگ و میر ناشی از سرطان پروستات با تشخیص زودرس امكانپذیر است. اكنون با اطلاعات و روشهای جدید الگوهای درمانی، برای درصد بالایی از بیماران مبتلا به سرطان پروستات، امكان بهبود كامل فراهم شده است.     رضا اخوان
  روزنامه قدس