روس‌ها، تاتار‌ها و باشقيرها بيشترين تركيب جمعيتي باشقيرستان هستند

سفر به جمهوري مسلمان‌نشين باشقيرستان-2

روس‌ها، تاتار‌ها و باشقيرها بيشترين تركيب جمعيتي باشقيرستان هستند

خبرگزاري فارس: جمهوري خودمختار و مسلمان باشقيرستان داراي 30 قوم و مليت مختلف است كه روس‌ها با 39 درصد، تاتارها با 24 درصد و باشقيرها با 23 درصد بيشترين تركيت جمعيتي اين جمهوري هستند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاري فارس در باشقيرستان، جمهوري خودمختار باشقيرستان يكي از مناطق كليدي و مسلمان‌نشين كشور روسيه بشمار مي‌رود، آنهايي كه اهل مطالعه تاريخ و يا جغرافيا هستند، بدون شك با واژه باشقير و يا باشقيرستان آشنايند.

خبرگزاري فارس تصميم دارد در چندين گزارش متوالي در قالب سفرنامه، جمهوري خودمختار و مسلمان باشقيرستان را به مخاطبان خود معرفي كند. آنچه در پي مي‌آيد بخش دوم اين سفرنامه است كه گزارشي از شرايط طبيعي، تركيب مليتي باشقيرستان و وضعيت اقتصادي اين منطقه است.

* شرايط طبيعي، اتصال به جلگه شرقي اروپا و جلگه غربي سيبري

تنوع شرايط طبيعي و وجود ذخاير مختلف را مي‌توان از ويژگي هاي جمهوري باشقيرستان بشمار آورد. تنوع موقعيت آب و هوايي جلگه شرقي اروپايي و منطقه كوهستاني اورال، همچنين جلگه‌هاي غربي سيبري، موقعيت خاصي را در منطقه بوجود آورده است. به همين دليل در باشقيرستان گوناگوني طبيعي گياهي و جانوري را مي توان شاهد بود و گياهان و حيوانات مختلفي را ديد كه به مناطق جغرافيايي و آب و هوايي مختلف تعلق دارند.

آب و هواي جمهوري باشقيرستان بطور كلي شرايط مناطق بري را دارد كه داراي تابستان هاي گرم و زمستان هاي سرد و طولاني هستند. در فصل سرد سال، جريان هاي هوايي سرد كه از طرف سيبري به منطقه وارد مي شود شدت مي يابد. اين امر در پايين آمدن دما و ايجاد يخبندان، بوران و باد هاي تند تاثير بسزايي دارد. آمار و ارقام ثبت شده دماي هوا طي چند دهه اخير نمايانگر 41- درجه به عنوان پائين ترين درجه دما و 35 درجه به عنوان حداكثر گرماي بوده است.

بارش نزولات آسماني و ميزان آن بسته به وضعيت گردش جوي در نقاط مختلف، متفاوت است. ميزان بارندگي سالانه در دامنه هاي غربي اورال به 640 تا 700 ميليمتر مي رسد. در شيب هاي شرقي اورال اين ميزان 300 تا 500 ميليمتر و در قسمت جلگه هاي غرب جمهوري 400 تا 500 ميليمتر است.

* 165 روز در سال در جمهوري باشقيرستان برفي است

ميزان و تعداد روزهاي برفي اين جمهوري در مناطق عادي بين 153 تا 165 روز و در مناطق كوهستاني 171 تا 177 روز متفاوت مي باشد. ارتفاع متوسط برف نيز بطور متوسط 36 تا 55 سانتيمتر بوده اما در مواردي 106 تا 126 سانتيمتر نيز ثبت شده است. در مورد برف نبايد تنها به ارتفاع توجه داشت بلكه وزن مخصوص و يا به عبارتي ميزان فشردگي نيز اهميت دارد. اين ميزان بطور متوسط بين 240 تا 300 كيلوگرم در متر مكعب در مناطق مختلف و زمان هاي مختلف به ثبت رسيده است.

شدت و ميزان باد نيز در دماي هوا موثر تاثير اساسي دارد. بادهاي شديد با سرعت 15 متر در ثانيه و بيشتر، در ماه هاي دسامبر، ژانويه و مارس افزايش قابل توجهي پيدا مي كند. در زمستان، بارش برف غالباً همراه با بادهاي شديد بوده و روزهاي همراه با كولاك و بوران سخت به 36 روز مي رسد البته در مناطق شمالي اين رقم بين 54 تا 62 روز در نوسان است.

* تركيب مليتي باشقيرستان با 30 قوميت

گرچه در اين جمهوري، اقوام و مليت هاي مختلفي حضور دارند اما تركيب مليتي جمعيت در جريان چندين دهه تغيير يافته است. يكي از دلايل اين اختلاط، قرار داشتن باشقيرستان در محل تلاقي بخش‌هاي اروپايي و آسيايي است. در حال حاضر نمايندگان حدود 30 قوم و مليت مختلف در اين سرزمين زندگي مي كنند كه ميزان كمي آنها با يكديگر متفاوت است. روس ها با حدود 39 درصد از كل جمعيت، رتبه اول را دارند و پس از آنها تاتارها با 24 درصد و باشقيرها 23 درصد در رده‌هاي بعدي قرار مي گيرند.

* وضعيت اقتصاد باشقيرستان از كشاورزي تا نفت‌وگاز

اقتصاد باشقيرستان قبل از تحولات اكتبر 1917 بيشتر به كشاورزي متكي بود. بر اساس آمار موجود، در آستانه تحولات اكتبر1917 ، در حدود100 واحد توليدي- صنعتي نه چندان بزرگ در باشقيرستان فعاليت داشتند كه افراد مشغول به كار در آنها، عدد قابل توجهي را نشان نمي داد. اين كارگاه و كارخانه ها هم با بروز جنگ هاي داخلي وضعيت اسفباري پيدا كردند زيرا جنگ، خسارات جدي به اقتصاد باشقيرستان وارد نمود. اين كمبود توليد، عليرغم حمايت دولت جديد، فقط در سال 1926 توانست به سطح قبل از جنگ برسد.

در سال هاي بعد، صنايع باشقيرستان با سرعت بيشتري ترقي كرد. در سال 1930، برنامه " توسعه صنايع جمهوري خودمختار شوروي سوسياليستي " به تصويب وزراي اتحاد شوروي رسيد و طي برنامه 5 ساله اول يعني تا سال 1934 توليد محصولات تقريبا 3 برابر افزايش يافت. در همين سال ، نخستين گام هاي اساسي براي استخراج نفت برداشته شد.

تحولات صنعتي جمهوري تا سال هاي آغاز جنگ جهاني دوم روند رو به رشد كندي داشت اما در سال هاي جنگ، تغييرات وسيعي در ساختار صنعتي آن بوجود آمد و باشقيرستان به يكي از مهمترين مناطق انتقال صنايع تبديل گرديد. در دوران جنگ جهاني دوم سياست دولت شوروي بر اين قرار گرفت كه صنايع مختلف را از سرزمين هاي مورد تهاجم خارج كرده و به مناطق امن انتقال دهد و اين امر باعث پيشرفت صنعتي چشمگير كمي و كيفي سرزمين هايي همچون باشقيرستان شد.

كشف حوزه هاي نفتي و استخراج نفت و گاز به پيشرفت رشته هاي كليدي صنايع باشقيرستان كمك قابل توجهي كرده و در توسعه صنعتي اين منطقه نقش مهمي داشته است. صنايع استخراج نفت در باشقيرستان از كشف حوزه نفتي " ايشيمباي " در سال 1932 آغاز گرديد. اما مرحله جدي در پيشرفت صنايع استخراج نفت با كشف ذخاير بزرگ نفت در حوزه هاي " تويمازينسكويه " و " اشكاپفسكي " بود كه باشقيرستان را به يكي از جايگاه هاي اصلي در صنعت نفت كشور تبديل كرد.

نخستين پالايشگاه توليدات نفتي در " ايشمبايسكي " در سال 1936 شروع به كار نمود. در سال هاي بعد از جنگ جهاني دوم با ساخت پالايشگاه ديگر صنايع پالايش نفت پيشرفت زيادي پيدا كرد.

* يكي از ثروت‌هاي خدادادي باشقيرستان ذخاير جنگلي است

شرايط طبيعي و اقتصادي و وجود معادن غني مواد اوليه مثل نفت،گاز، نمك، سنگ آهن، گچ و غيره همچنين حوزه هاي زير زميني آب، ذخاير نيروي انساني كارآمد، موقعيت مناسب جغرافيايي و حمل و نقل، موجب سرعت بالاي پيشرفت رشته هاي مختلف صنعتي از جمله تبديل و پالايش نفت شدند.

گرچه يكي از ثروت‌هاي خدادادي باشقيرستان ذخاير جنگلي اين جمهوري است اما استفاده از چوب به صورت صنعتي پيشرفت چنداني نداشته و بيش از 70 درصد محصولات از جمله تخته مخصوصِ چوب كبريت، ظروف چوبي، مبل و امثالهم ، به خارج از باشقيرستان فرستاده مي شود.

به دنبال فروپاشي اتحاد شوروي و بوجود آمدن تحولات اقتصادي در روسيه، در باشقيرستان نيز همچون ديگر مناطق اين سرزمين تغييرات مهمي حاصل شد. از جمله اين دگرگوني‌ها مي‌توان به تاسيس و راه اندازي مجتمع هاي صنعتي و كشاورزي غير دولتي اشاره كرد.

معادن طبيعي و ذخاير نيروي انساني باشقيرستان در پيشرفت اقتصادي آن نقش قابل توجهي داشته است. وجود صنايع پيشرفته در كنار كشاورزي، اقتصاد ملي اين جمهوري را تقويت مي كند.

* باشقيرستان مقام سوم استخراج نفت در فدراسيون روسيه دارد

باشقيرستان از نظر استخراج نفت در حال حاضر مقام سوم را در فدراسيون روسيه دارد. بيش از نيمي از رشته هايي مثل استخراج نفت ، محصولات نفتي، پتروشيمي خود را به ديگر مناطق روسيه صادر مي كند.

پس از فروپاشي شوروي، تجارت خارجي باشقيرستان در 1993 با كشور هاي حوزه بالتيك و به دنبال آن جمهوري هاي مشترك المنافع آغاز شد. در حال حاضر سالانه تا 40 در صد كل محصولات توليدي به خارج از جمهوري فرستاده مي شود. از جمله 70 درصد محصولات سوخت فسيلي، 65-60 درصد فلزات سياه، 90 در صد فلزات رنگين، 70 درصد محصولات پتروشيمي، حدود 60 درصد محصولات صنايع سنگين را مي توان نام برد.

در حال حاضر جمهوري باشقيرستان با بيش از 70 كشور جهان روابط تجاري و اقتصادي دارد. كه از جمله مي توان به فنلاند، اتريش، انگليس، ايتاليا، آلمان در اروپا، اوكرايين، قزاقستان و بلاروس در كشور هاي شوروي سابق، پاناما در آمريكاي لاتين اشاره كرد.

در جهت توسعه تجارت خارجي، همچنين آشنايي صاحبان شركت ها و صنايع داخلي، اتاق بازرگاني و صنعت باشقيرستان همه ساله در نمايشگاه هاي مختلف در كشور هاي گوناگون دنيا شركت مي كند همچنين با برگزاري نمايشگاه هاي بين المللي از صاحبان موسسات توليدي دعوت مي كند تا به عرضه محصولات خود بپردازند.