۱۳۹۰ یکشنبه ۱۴ فروردین ساعت 11:51

مهدی یزدانی /سرویس دانشگاه برنا

سال جدید در حالی آغاز شد که رهبر فرزانه انقلاب در بیانات ابتدایی سال90  امسال را سال جهاد اقتصادی نامگذاری کردند، این نکته سنجی و دوربینی معظم‌له باعث شد تا مهمترین ارکان اجتماعی در برهه‌ای از زمان مورد توجه قرار گیرد که دنیای امروز با شکست دیدگاه‌های غربی روبرو است و یک تحول اقتصادی ناگزیر می‌نماید،

اما در این تحول یکی از بازیگران اصلی دانشگاه و صحابه علمی آن است، باتوجه به ضعف‌ها و قوت‌های اقتصاد هر جامعه، تحول نیازمند باز پرداخت و بازنگری ارکان ساختار اقتصادی است، که نقش دانشگاهیان را به عنوان تئوریسین‌های این عرصه برجسته‌تر می‌سازد.

برهمین اساس برآن شدیم تا به چگونگی و الزمات جهاد اقتصادی در گفت‌وگو با مسعود پزشکیان نماینده مجلس شورای اسلامی بپردازیم.

*نقش نخبگان و دانشگاهیان در جهاد اقتصادی چیست؟

قطعاً نقش نخبگان و دانشگاهیان پر رنگ است، اما باید در نظر داشت که تلاش این قشر در گرو تصمیمات سیاستمداران و اجرایی کردن دستاوردهای علمی نخبگان است، در دنیای امروز مشکل نبود راه حل برای برون رفت از وضعیت فعلی نیست، مشکل عزم و اراده و پذیرش سیاستمدارانی است که قدرت را در اختیار دارند وگرنه برای هر چیز در دنیای امروز راهکاری وجود دارد که عزم و اراده مجریان، مدیران و قانونگذاران را طلب می‌کند

البته در صورت پیدا کردن راه حل اگر توان اجرایی نباشد، کار به جایی نمی‌رسد همچنین توان اجرایی به تجربه و موفقیت مدیران در گذشته و در زمینه‌های مدیریتی آنان بستگی دارد، نمی‌شود کارهای بزرگ را به کسانی سپرد که تجربه نداشته‌اند، به هر حال هر چیز یک تجربه‌ای می‌خواهد، حتی انسان‌های نابغه اگر تجربه نداشته باشند در قدم‌های اول تحقیقات شکست می‌خورند، پس این سیاستگذار است که می‌تواند بستر را برای جذب سرمایه، سرمایه‌گذاری و تلاش برای پیشرفت دانشگاهیان به وجود بیاورد.

*با این برنامه که دانشگاه و نخبگان دست به تولید علم بزنند و سیاستگذاران و مجریان با توجه به بستر مناسب دستاوردهای علمی را اجراکنند، چه مقدار زمان برای تحقق جهاد اقتصادی لازم است، به نظر شما 1 سال جواب گو است، یا این سرآغازی بر یک حرکت عظیم است؟

طبیعتاً جهاد اقتصادی برنامه‌ای 1 ساله نیست و تنها با تلاش‌های دانشگاه‌ها موضوع حل نمی‌شود، زیرا دانشگاهیان ما تجربه بازار را ندارند، یکی از دلایل لزوم تعامل صنعت و دانشگاه همین موضوع است، استادان ما در بسیاری از زمینه‌ها مانند کشاورزی، شاید تاکنون به مزارع که محل کار و عملی شدن علوم آنان است، قدم نگذاشته‌اند و برعکس در مزارع هم کسانی مشغول به کارند که از علم کافی در مورد فعالیتشان بی‌بهره‌اند و این منجر به سیستمی معیوب می‌شود، در نتیجه دانشگاه هم نمی‎‎‎‎تواند به تنهایی این کار را انجام دهد زیرا دانشگاهیان برای ورود به بازار و شناخت چهارچوب‌های آن به زمان نیاز دارند.

 در این رابطه استفاده از تجارب بین المللی هم به نظر من باید اتفاق افتد، چون ما اگر روند تجربه جهان در ارتباط با بحث‌های مختلف اقتصادی را بررسی کنیم، می توانیم از آن در جهت تسریع حرکت اقتصادیمان بهره‌برداری کنیم، بررسی اینکه در دنیا چه اتفاقاتی در حال وقوع است و بر کشور ما چه تاثیری خواهد داشت، فاصله ما و دنیا چقدر است، آن‌هایی که در این قسمت موفق بودند، چه کارهایی انجام داده‌اند، باید افراد موفق را دعوت کنیم و به شکل کارشناسی از آنان نظر بخواهیم و کارشناسان پایه‌ها را تصحیح کنند، با این روند می‌توان به نقشه کاری درستی دست یافت وگرنه افزایش زمان کاری هیچ دستاوردی نخواهد داشت.

در دنیای امروز توانمندی علمی به اندازه فعالیت هزاران نفر می‌تواند کارایی داشته باشد در نتیجه باید توجه داشت که با چه وسیله‌ای به دنبال کدام هدف هستیم و چرا این هدف را در پیش گرفته‌ایم وگرنه بدون بررسی و فقط با افزایش زمان فعالیت نتیجه درستی حاصل نمی‌شود.

ابتدا باید تصمیم درست گرفت و بعد، تصمیم درست را درست اجرا کرد، تصمیم درست یک اصل است که باید آن را درست اجرا کنی زیرا در غیر این صورت تمام اقدامات غلط از آب در می‌آید. 

*وجود برخی ضعف‌ها در اقتصاد آیا بر روند تحقق جهاد اقتصادی تاثیری خواهد داشت؟ 

 این کمبودها در راه رسیدن به آرمانی که رهبر فرزانه انقلاب با عنوان کردن جهاد اقتصادی برای کشور متصور شده‌اند خلل وارد می‌کند، مثلاً با ورود جنس‌های خارجی چه در کشاورزی و چه در صنعت و بخش‌های دیگر، ما نمی‌توانیم تولیدات موفق و موثری داشته باشیم، به خصوص با توجه به روندی که اکنون در بحث هدفمندی یارانه‌ها و ثباتی که در سیستم ارزی ایجاد شده است، ارزش ارز را با چهارچوب‌های قانونی ثابت کرده‌ایم ولی تورم ریالی ما رو به رشد است و در نتیجه قدرت رقابت ریال با دلار قطعاً کاهش می‌یابد.

اگر می‌خواهیم جهاد اقتصادی ایجاد کنیم، قدم اول آن است که کارشناسان اقتصادی راهکارهای مختلف را با برگزاری مجامع بین المللی و عمومی و هم تخصصی و کارشناسی اعلام کنند و دولت براساس آن راهکارها عمل کند و بستر را آماده کند و اگر نیاز به قانون و مقرراتی بود به مجلس اعلام کند که مجلس هم در جهت تسهیل جهاد اقتصادی قانون وضع کند و گرنه بدون سازوکارهای درست طرفی نخواهیم بست.