محسن اسماعيلی استاد دانشگاه و عضو حقوقدان شورای نگهبان "جهاد اقتصادی" را لازمه شکل گيری الگوی مردمسالاری دينی دانست و با تشريح سيمای "جهاد اقتصادی" در قرآن درباره تلاش نمايندگان مجلس برای تصويب قانونی با اين عنوان اعلام نظر کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، حضرت آيت الله خامنه ای در پيام نوروزی امسال خود خطاب به ملت ايران سال 90 يعنی سومين سال از دهه پيشرفت و عدالت را تحت عنوان "سال جهاد اقتصادی" ناميدند. مقام معظم رهبری پيش از آنکه از جهاد اقتصادی نام ببرند بر دستاوردهای علمی جمهوری اسلامی ايران اشاره کرده و بخش قابل توجهی از پيام نوروزی ايشان متوجه پيشرفت های علمی خيرکننده کشورمان بود.

دکتر محسن اسماعيلی رئيس دانشکده حقوق دانشگاه امام صادق (ع) و عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی در گفتگو با خبرنگار مهر به تشريح برخی زوايای اين نامگذاری پرداخت و ريشه قرآنی "جهاد اقتصادی" را يادآور شد. اسماعيلی يکی از الزامات تحقق جهاد اقتصادی را وحدت و پرهيز از خودبينی و خومحوری دانست. اين عضو حقوقدان شورای نگهبان قانون اساسی همچنين درباره برنامه مجلس شورای اسلامی برای قانون شدن "جهاد اقتصادی" اظهارنظر کرد.

"جهاد اقتصادی" ؛ لازمه شکل گيری الگوی مردمسالاری دينی

محسن اسماعيلی در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: نامگذاری امسال به عنوان "سال جهاد اقتصادی" مانند نامگذاری هايی که در سالهای گذشته صورت گرفت نشانه نياز کشور و جهت گيری کلان کشور در آينده از نظر مقام معظم رهبری است. اگر قرار است اين دهه برای کشورمان دهه پيشرفت و عدالت باشد چاره ای جز بازنگری در زيربنای اقتصادی کشور و بازسازی آن بر اساس معنويت و آموزه های دينی نداريم چون يک کشور عقب مانده يا حتی يک کشور مرفه اما دچار فقر و فساد و تبعيض هيچ وقت نمی تواند يک الگوی مقبول برای جهان ارائه کند.

عضو هيئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) افزود: ما که به دنبال ارائه الگوی مردمسالاری دينی برای جهان هستيم به ناچار بايد جامعه ای داشته باشيم که علاوه بر معنويت و دينداری، رفاه و پيشرفت را برای مردم به ارمغان آورد. به همين دليل است که در اولين سال دهه پيشرفت و عدالت جهت گيری مان اصلاح الگوی مصرف بود و در دومين سال نيز همت و کار مضاعف را هدف قرار داديم و امسال هم جهاد اقتصادی را.

"جهاد اقتصادی" در قرآن

وی با بيان اينکه جهاد اقتصادی يک تعبير نوپيدا و جديد نيست خاطرنشان کرد: جهاد اقتصادی ريشه در قرآن و سنت دارد و در آيات و روايات از اين تعبير به کرات مشاهده می کنيم. جهاد اقتصادی بخشی از جهاد با دشمن به طور کلی است. قرآن "جهاد اقتصادی" را جمال جامعه اسلامی می نامد همان طور که "جهاد نظامی" جلال جامعه اسلامی است و در مقابل بيگانگان حالت تدافعی دارد.

وی افزود: جهاد اقتصادی عامل استقلال و عزت جامعه است و زيبايی های يک جامعه اسلامی را در برابر بيگانگان به نمايش می گذارد. حتی در حوزه اقتصاد خانواده نيز شاهد هستيم که در روايات تاکيد شده که هر کسی برای تامين نيازهای خانوادگی خود تلاش اقتصادی کند مانند مجاهدی است که در جبهه ها مشغول جنگ و جهاد است. بنابراين تعبير جهاد اقتصادی تعبير جديدی نيست و ريشه در قرآن و سنت دارد.

محسن اسماعيلی - استاد دانشگاه و عضو حقوقدان شورای نگهبان

جنبه های اثباتی و سلبی جهاد اقتصادی 

محسن اسماعيلی در تشريح لازمه های تحقق جهاد اقتصادی، اين جهاد را واجد جنبه های اثباتی و سلبی دانست و به مهر گفت: استفاده از تعبير جهاد اين استعاره را در خود دارد که گاهی بايد تهاجمی برخورد کنيم و گاهی بايد تدافعی باشيم. جنبه های اثباتی جهاد اقتصادی همان است که مقام معظم رهبری درباره پيشرفت علمی و فناوری و توليدات بيشتر و بهتر مطرح کردند. کاری که دانشمندان کشور در حوزه علم و فناوری انجام می دهند يا تلاشی که صنعتگران و کشاورزان يا کسانی که توليدات اقتصادی را برای کشور به ارمغان می آورند بايد به عنوان بخشی از جهاد اقتصادی محسوب شود و آنها با اين نگاه تلاش خود را ادامه دهند.

وی درباره جنبه های سلبی جهاد اقتصادی نيز به مهر گفت: در جهاد اقتصادی يکی از هدفگيری های عمده کاهش وابستگی به واردات و کنترل مصرف کالاهای خارجی است که اين را به عنوان ادامه اصلاح الگوی مصرف نبايد فراموش کنيم. نهادينه کردن فرهنگ استفاده از توليدات داخلی يک مسئله اساسی است که بايد در برنامه های جهاد اقتصادی در نظر گرفته شود. بر اين اساس نيازمند تجديدنظر در کيفيت کالاهای ساخت داخل و کنترل واردات بی رويه کالاهای خارجی هستيم.

"جهاد اقتصادی" ؛ تاکيدی بر وحدت

عضو حقوقدان شورای نگهبان بکارگيری واژه جهاد توسط مقام معظم رهبری را نشان دهنده نياز کشور به نوعی وحدت و همدلی در اين تلاش بزرگ دانست و گفت: جهاد در درون خود نياز به انسجام و همدلی دارد. يک لشگر متفرق و پراکنده هيچ موقع نمی تواند به اهداف خود دست پيدا کند ولو اينکه ظرفيت ها و توانمندی های بزرگی هم داشته باشد. لذا مورد نياز است در سالی که پيش رو داريم همه با هم با کنار گذاشتن کدورتها، خودبينی ها و خودمحوری ها يک مقدار همدلی و همراهی با يکديگر پيشه کنيم و حول محور ولايت اين وحدت را حفظ کنيم و همه مسئولان در بخش های مختلف کشور تلاش کنند با قانونگرايی در عمل راه را برای رسيدن به اهدافی که مقام معظم رهبری در اين جهاد اقتصادی تأکيد کردند آماده کنند.

نظر عضو حقوقدان شورای نگهبان درباره تحرک نمايندگان برای تصويب قانون "جهاد اقتصادی" 

محسن اسماعيلی در اظهار نظری درباره تحرک نمايندگان مردم جهت تصويب قانونی برای "جهاد اقتصادی" گفت: اين که مجلس شورای اسلامی بخواهد شعارهايی که مقام معظم رهبری در پيام های نوروزی شان اعلام می کنند را به صورت قانون درآورد برای اينکه اين شعارها نهادينه شوند و در سالهای بعد فراموش نشوند شايد مناسب باشد اما به نظر من اين کار - جهاد اقتصادی - نامش بر روی خودش قرار دارد، جهاد است لذا ديگر درباره يک فرمان جهاد گونه مقام معظم رهبری نيازمند اين نيستيم که قانون جديدی داشته باشيم چون مجموع قوانين کشور مانعی برای شروع اين جهاد اقتصادی نيست.

عضو حقوقدان شورای نگهبان خاطرنشان کرد: فکر می کنم نبايد وقت خودمان را تلف کنيم که بخواهيم حالا يک قانون جديد يا برنامه جديد بنويسيم. بلکه بايد از روز اول کاری با جديت تمام به جهاد اقتصادی بپردازيم. حال در طول کار اگر مشاهده کرديم خلأ قانونی داريم و يا برای دائمی کردن اين تلاش نياز به قانون داريم به نظر می رسد موارد زيادی نباشد و به سرعت می توان اين خلأ را هم پر کرد