خبرگزاري
فارس: سخنگوي وزارت امور خارجه كشورمان به تشريح عملكرد دستگاه ديپلماسي
در سال 1389 پرداخت و گفت كه علائم مثبتي از سوي برخي كشورهاي اروپايي براي
توسعه روابط با ايران مشاهده ميشود.
رامين مهمانپرست
سخنگوي وزارت خارجه كشورمان در گفتوگويي تفصيلي با خبرنگار سياست خارجي
خبرگزاري فارس، به تشريح عملكرد وزارت خارجه در سال 1389پرداخت.
وي در اين گفتوگو با بررسي عملكرد وزارت خارجه در سالي كه گذشت، در
خصوص روابط با اروپا عنوان كرد كه علائم مثبتي از سوي برخي كشورهاي اروپايي
براي توسعه روابط با ايران مشاهده ميشود، ولي جزئيات بيشتري در اين خصوص
ارائه نكرد.
روابط با آفريقا، آمريكاي لاتين و كشورهاي منطقه از ديگر موضوعاتي بود كه مهمانپرست در اين گفتوگو به آن پرداخت و . . . .
* از سخنگويي خسته نشدهايد
مهمانپرست كه از آبان سال 88 در اين سمت مشغول به فعاليت است، در پاسخ
به اين سؤال كه آيا از سخنگويي خسته نشدهايد؟ گفت: ما خودمان را بچههاي
انقلاب ميدانيم. ما در زمان وقوع انقلاب دانشجو بوديم و احساس ميكرديم
بايد با همه وجودمان از اين انقلاب و نظامي كه شايد هميشه آرزوي آن را
داشتيم، حمايت و دفاع كنيم بنابراين تا زماني كه صحنهاي براي انجام وظيفه
در اين مسير وجود داشته باشد، خستگي معنا ندارد.
وي با بيان اينكه دفاع از آرمان، كشور، منافع ملي و اتباع كشورمان جزو
افتخارات ماست، اظهار داشت: هر چقدر لازم باشد بايد براي اين هدف مقدس تلاش
بيشتري را صورت دهيم و با دقت سعي كنيم تا كوچكترين حقي از ملت ما تضييع
نشود.
سخنگوي دستگاه ديپلماسي افزود: گرچه مسئوليت سنگيني است و دشواريهاي
فراواني دارد، اما معناي آن خسته شدن نيست. اين كار و مسئوليت، حساسيت و
دقت زيادي دارد و اينكه خداي نكرده با يك موضع اشتباه و غفلتي منافع
كشورمان به خطر نيفتد، مسئوليت ما را سنگينتر ميكند، ولي هيچ وقت ما را
خسته نميكند.
* هر زمان احساس شود جابهجايي صورت گيرد، استقبال ميكنيم
مهمانپرست ادامه داد: تا زماني كه تشخيص داده شود ما در اين مسير
ميتوانيم اقدامات خودمان را در جهت درست خود انجام دهيم در خدمت هستيم و
هر زمان احساس شود بايد جابهجايي صورت گيرد و افراد قويتر و مناسبتري
براي اين كار بيايند، حتما از آن استقبال ميكنيم.
* آقاي مهمانپرست نميخواهيد به مرخصي برويد؟
خبرنگار فارس از مهمانپرست پرسيد نميخواهيد به مرخصي برويد؟ كه وي
گفت: خيلي دلم ميخواهد ولي نميتوانم؛ نوع كار ما به گونهاي است كه خيلي
مرخصي براي آن قابل تعريف نيست. از زماني كه كارم را شروع كردم تا الان به
هيچ وجه نتوانستهام حتي با خانوادهام يكي دو روزي را در مرخصي و سفر
باشم.
وي در واكنش به اين گفته خبرنگار فارس كه در منزل هم ما (خبرنگاران)
دست از سر شما برنميداريم، خاطرنشان كرد: اين توفيقي است كه نصيب ما شده
كه شبانهروز در طول هفت روز هفته و روزهاي تعطيل و غير تعطيل ارتباط با
همكاران در رسانهها داشته باشيم ولي خيلي دلم ميخواهد چند روزي اگر فرصت
پيش بيايد، سفر زيارتي يا جايي بروم تا از خجالت خانواده دربيايم، ميدانم
كه به آنها خيلي سخت ميگذرد. ولي براي مسئوليت ما اهميت و احترام قائلند و
تا الان نيز همراهي كردهاند. ما بايد به دنبال فرصتي باشيم تا جبران
كنيم.
* سال پرتحرك در زمينه برنامه هستهاي
وي در ادامه اين گفتوگو با بيان اينكه فعاليتهاي وزارت خارجه در سال
89 در بخشهاي مختلف قابل بررسي است، اظهار داشت: در اين سال در خصوص
برنامه هستهاي كشور، سال پرتحركي را دنبال كرديم. در ابتداي سال كنفرانس
خلع سلاح در تهران برگزار شد كه حركت بسيار مهم و تأثيرگذاري بود و با
استقبال قابل توجه كشورهاي مختلف روبرو شد.
به گفته مهمانپرست اين نشست، رويه بينالمللي براي مقابله با سلاحهاي
هستهاي را در مسيري جديد تعريف كرد و خواست كشورهاي مستقل براي داشتن
جهاني عاري از سلاحهاي كشتار جمعي به ويژه سلاحهاي هستهاي را با صداي
رسا به اطلاع دارندگان اين سلاحها رساند و نقش ايران در اين حركت بزرگ،
بسيار برجسته و تعيين كننده بود.
* توجهات به تهديد اصلي منطقه يعني رژيم اشغالگر قدس
سخنگوي دستگاه ديپلماسي ادامه داد: در ادامه همين هدف، شركت ايران در
اجلاس بازنگري معاهده NPT در نيويورك، نقش كشورمان را بسيار نمايان كرد و
اين حضور و فعاليت دستگاه ديپلماسي، پيروزي ارزشمند ديگري را براي كشورمان
به ارمغان آورد و باعث شد توجهات به تهديدات اصلي در منطقه يعني رژيم
اشغالگر قدس جلب و با اجماع همه كشورها، مسئله سلاحهاي هستهاي اين رژيم
با حساسيت دنبال شود.
* بيانيه تهران
وي نشست سه جانبه ايران،تركيه و برزيل و امضاي بيانيه تهران توسط
وزراي خارجه سه كشور را نقطه عطفي در حركت كشورهاي مستقل براي احياي يكي از
اهداف قابل توجه معاهده NPT عنوان كرد و گفت: براي اينكه كشورهاي امضا
كننده اين معاهده در جهت بهرهمندي از دانش هستهاي در زمينه اهداف
صلحآميز بتوانند به اهداف خودشان دسترسي يافته و از آن بهرهمند شوند.
به گفته مهمانپرست اين قدم بسيار بزرگي بود و ميتوانست تمام
فضاسازيهاي كشورهاي غربي به ويژه آمريكاييها را خنثي كرده و فضاي تخريبي و
تقابلي را به يك فضاي همكاري تبديل كند.
وي با يادآوري اين نكته كه اين اقدام تأثير خود را در سطح بينالمللي
گذاشت و افكار عمومي دنيا به خوبي نسبت به حسن نيت و آمادگي كشورمان براي
ايجاد زمينههاي همكاري در اين خصوص مطلع شد، افزود: هر چند كه رفتار
مقامات آمريكايي و برخي كشورهاي غربي اجازه نداد تا از اين فرصت ارزشمند
بهره كافي برده شود و به صورت غيرمنطقي و عجولانه با تصويب قطعنامه ديگري
عليه ملت ما، اين فرصت گرانبها ناديده گرفته شد.
* بررسي ادامه غنيسازي 20 درصد در صورت تأمين سوخت تهران
سخنگوي دستگاه ديپلماسي به تأمين نيازهاي داخلي در عرصه صلحآميز
هستهاي و آغاز غنيسازي 20 درصد براي اينكه رآكتور تحقيقاتي تهران بتواند
به فعاليت خود ادامه دهد، اشاره كرد و گفت: هر چند كه بارها اعلام كرديم در
صورت تأمين سوخت رآكتور تهران، موضوع ادامه غنيسازي اورانيوم تا سقف 20
درصد ميتواند مورد بررسي مقامات كشورمان قرار گيرد.
مهمانپرست با اشاره به گزارشات متعدد مديركل آژانس بينالمللي انرژي
اتمي راجع به فعاليتهاي هستهاي كشورمان كه در سال 89 منتشر شد، اظهار
داشت: همه اين گزارشات مؤيد عدم انحراف فعاليتهاي ما بود. البته همچنان در
اين گزارشها شاهد اظهاراتي مبهم و دوپهلو هستيم كه نشان از فشارهاي سياسي
برخي كشورهاي غربي بر فعاليت آژانس دارد.
* هجمه سنگين عليه ملت ايران با استفاده ابزاري از موضوع حقوق بشر
سخنگوي وزارت خارجه همچنين به موضوع حقوق بشر نيز اشاره كرد و افزود:
حقوق بشر يكي ديگر از موضوعاتي بود كه در اين سال با آن روبرو بوديم و شاهد
هجمه سنگيني با استفاده ابزاري از موضوع حقوق بشر عليه ملتمان بوديم.
پروندههايي كه به هيچ وجه قابليت دفاع يا توجيه منطقي براي پيگيري را
نداشت به عنوان ابزاري براي فشار به كشورمان استفاده شد كه مهمترين آنها
پرونده سكينه محمدي آشتياني و در اين اواخر نيز پرونده زهرا بهرامي بود كه
يكي از اين پروندهها به مسئله جنايت و خيانت و ديگري به مسئله مواد مخدر و
قاچاق آن مربوط ميشد.
وي ادامه داد: البته حضور مقتدرانه كشورمان در شوراي حقوق بشر سازمان
ملل و طرح مباني اصولي كشورمان در اهميت حقوق بشر در كشور و در يك ديدگاه
اعتقادي، خيلي از ابهامات را برطرف كرد، ولي زماني تصميم سياسي براي طرح
موضوعات حقوق بشري به عنوان اهرم فشار اتخاذ ميشود اين بدان معناست كه حتي
پاسخهاي منطقي براي آنها شايد مطلوب نباشد و آنها مسير خودشان را به
عنوان يك سناريوي از قبل طراحي شده دنبال ميكنند.
* رو شدن دست مدعيان مبارزه با تروريسم
مهمانپرست در ادامه اين گفتوگو به موضوع مبارزه با تروريسم در سال 89
نيز اشاره كرد و گفت: فعاليت گروهك ريگي و جنايات آن عليه ملت ايران و
همكاري مقامات نظامي و امنيتي آمريكايي و كشورهاي غربي با گروهك ريگي و
فعاليتهاي آنها، نكته ديگري بود كه دست مدعيان مبارزه با تروريسم را رو
كرد. عليرغم همه شعارهايي كه مطرح ميكنند و به اين بهانه وارد منطقه ما
شدهاند ولي در پشت صحنه از اين گروههاي تروريستي حمايت ميكنند.
وي دستگيري و اعتراف عبدالمالك ريگي را ضربه مهمي خواند كه به مقامات امنيتي در اين كشورها (غرب و آمريكا) وارد شد.
* ترور دانشمندان هستهاي
سخنگوي دستگاه ديپلماسي ادامه داد: در سال 89 همچنان شاهد حمايت
كشورهاي غربي از گروههاي تروريستي به ويژه گروهك تروريستي منافقين بوديم
كه اجازه آزادي عمل به آنها داده شد و زمينه براي گسترش اين اقدامات تحت
حمايت كشورهاي غربي فراهم شد.
وي ترور دانشمندان هستهاي كشور را اقدامي خواند كه با به كارگيري
امكانات امنيتي رژيم صهيونيستي و حمايت برخي كشورهاي غربي و منافقين صورت
گرفت و تلاش نافرجامي براي متوقف كردن فعاليت هستهاي صلحآميز ايران به
عمل آمد و در عين حال يادآور شد: غافل از اينكه ملت ما براي دسترسي به حقوق
انساني خود مستحكم و استوار مسير خود را دنبال خواهد كرد و اين گونه
اقدامات تأثيري نخواهد داشت.
* برجسته كردن نقش جنبش عدم تعهد
مهمانپرست به حضور جمهوري اسلامي ايران در اجلاسهاي مختلف اشاره كرد و
گفت: سعي كرديم نقش جنبش عدم تعهد برجسته و مؤثر باشد و شاهد تحرك و
بيانيههاي متعدد آن به ويژه در موضوع فعاليتهاي هستهاي صلحآميز كشورمان
بوديم.
وي به گروه 77 و نقش ايران در اين مجموعه توانمند و همچنين گروه 15، D8
و موضوعات ديگري كه ميتواند در يك چارچوب فرامنطقهاي كمك كند تا كشورهاي
عضو اين مجموعهها به شرايط مطلوبتري دست يابند، اشاره كرد.
مهمانپرست خاطرنشان كرد: ما در چارچوب سازمان اكو فعاليتهاي خوبي را
دنبال كرديم و كشورهاي عضو اكو از ظرفيتهاي خودشان براي پيشرفت و حضور
قويتر در صحنه جهاني استفاده كردند.
به گفته سخنگوي وزارت خارجه بحران اقتصادي در جهان باعث شد كه كشورهاي
منطقه فعاليتهاي منطقهاي خود را تقويت و از چارچوبهاي همكاريهاي
منطقهاي براي مقابله با بحرانها بهره ببرند.
* تحرك در روابط با آمريكاي لاتين
وي با بيان اينكه در طول سال گذشته ارتباطات ويژهاي را با برخي
كشورهاي منطقه داشتيم به همكاريهاي ايران، تركيه، عراق و سوريه و كارهايي
كه با كمك كشورهاي مهم و مؤثر منطقه دنبال شد، اشاره كرد و گفت: اميدواريم
در آينده با پيوستن ساير كشورها اين حركت بتواند پيامدها و نتايج مثبت
بيشتري را براي منطقه به ارمغان بياورد.
مهمانپرست اضافه كرد: در چارچوب فعاليتهاي دوجانبه، همكاريهاي ما با
كشورهاي منطقه خليج فارس و خاورميانه همچنان توسعه روابط را به دنبال داشت
و با كشورهاي آمريكاي لاتين تحرك جديتري را در روابط شاهد بوديم.
* كشورهاي غربي كه تحمل ديدن روابط ايران و آفريقا را نداشتند
سخنگوي وزارت خارجه افزود: در حوزه كشورهاي آفريقايي فعاليت بسيار
گستردهاي در سال 89 دنبال شد و زمينههاي همكاري زيادي را فراهم كرد.
مهمانپرست در عين حال يادآور شد: البته به دليل همين افزايش تحرك،
شاهد حساسيت برخي كشورهاي غربي كه تحمل ديدن اين روابط خوب را نداشتند و
تلاش كردند مشكلاتي را در روابط ما و برخي كشورهاي آفريقايي ايجاد كنند كه
اميدواريم با هوشياري مقامات اين كشورها و بيداري مردم منطقه و شناخت دوست و
دشمن، اين موانع نيز برطرف شود.
* سال پر فراز و نشيب در منطقه
سخنگوي دستگاه ديپلماسي سال 89 را در مباحث منطقهاي سالي پرفراز و
نشيب خواند و با اشاره به حركتهاي مردمي كه در اواخر سال در كشورهاي مختلف
شمال آفريقا و خاورميانه روي داد، اظهار داشت: يك نوع بيداري و آگاهي كه
منشاء آن ريشههاي اعتقادي و اسلامي است و اراده ملتها را براي داشتن حق
تعيين سرنوشتشان نشان ميداد، تغييراتي را در سطح حاكمان اين كشورها به
وجود آورد.
وي ادامه داد: آن چيزي كه براي كشور ما قابل توجه است، ايجاد زمينههاي
هر چه بيشتر همكاريهاي منطقهاي، به كارگيري ظرفيتهاي بالاي اين كشورها و
همگرايي در جهت ايجاد ثبات در منطقه، برقراري امنيت و زمينه توسعه پايدار
در كشورهاي خليج فارس، خاورميانه و ساير همسايگان در منطقه است.
* اروپاييها مسير اشتباه آمريكاييها را كنار بگذارند
سخنگوي وزارت خارجه به كشورهاي اروپايي و روابط ايران با اين كشورها در
سال گذشته نيز پرداخت و گفت: فكر ميكنيم كشورهاي اروپايي بايد به دنبال
هويت مستقل خودشان باشند و نقش جديتري را در صحنههاي بينالمللي براي
استفاده از فرصتهاي زيادي كه در آسيا و به ويژه منطقه خاورميانه وجود
دارد، ايفا كنند.
به گفته وي اروپاييها بايد مسير اشتباه آمريكاييها و طراحي آنها را
كنار بگذارند و مستقلاً بر اساس احترام به حقوق ملتها از موضع برابر و در
جهت منافع متقابل كشورها، طراحي خودشان را داشته باشند.
*علائم مثبت از سوي برخي كشورهاي اروپايي براي توسعه روابط با ايران
مهمانپرست با بيان اينكه علائم بسيار مثبتي را از سوي برخي كشورهاي
اروپايي براي توسعه روابط با جمهوري اسلامي ايران شاهد هستيم، اظهار داشت:
در اروپا و كشورهايي چون اسپانيا، پرتغال، يونان، اتريش، آلمان، سوئيس و
ايتاليا ظرفيتهاي خوبي براي همكاري وجود دارد و اين علاقه بين ملتها و
دولتها براي توسعه روابط، زمينه كار بهتري را براي آينده فراهم ميكند.
وي تصريح كرد: بايد فشارهاي سياسي و مسائل غيرمرتبط با موضوعات دوجانبه
را از روابطمان دور نگه داريم تا شاهد جهشي در توسعه روابط باشيم.
خبرنگار فارس با اشاره به روند آغاز شده در سال 89 و شكسته شدن يخ
روابط ايران و اروپا و سفرهايي كه منوچهر متكي وزير سابق خارجه به كشورهايي
چون ايرلند، پرتغال، اسپانيا، بلژيك و لوكزامبورگ داشت از مهمانپرست
پرسيد كه آيا اين روند در سال آينده نيز ادامه خواهد يافت و يا متوقف شده
است؟ كه وي پاسخ داد: ظرفيتهاي بالايي وجود دارد و علائم مثبتي براي
آمادگي به منظور توسعه روابط ديده ميشود و نوع عكسالعمل كشورهاي اروپايي
به ويژه بعد از انتصاب و تائيد صلاحيت آقاي صالحي به عنوان وزير خارجه،
تماسهاي تلفني و تبريكات و رفت و آمدها و ملاقاتهايي كه صورت گرفت، حاكي
از اين موضوع است.
* بازي سياسي كه توسط برخي جريانات خاص دامن زده شد
خبرنگار فارس به روابط تهران و كابل در سال 89 و برگزاري تجمعاتي در
مقابل سفارت ايران در افغانستان، اشاره كرد و نظر مهمانپرست را جويا شد كه
وي اظهار داشت: كشور ما شايد در طول 30 سال گذشته بيشترين همت را براي كمك
به مردم افغانستان و عراق داشته و به خاطر جنگ و بيثباتي كه در منطقه
وجود داشت، پذيراي ميليونها نفر از مردم اين دو كشور بود. نزديكي بين
ملتهاي ما و تأثيري كه اين مسئله ميتواند در روابط دو كشور بگذارد، برخي
مخالفان روابط را تحريك ميكند تا دست به طراحي توطئههاي مختلف بزنند و يك
نوع نارضايتي را ايجاد و وانمود كنند كه مشكلاتي بين كشور ما و كشورهاي
منطقه وجود دارد.
وي ادامه داد: موضوعاتي كه در اواخر سال 89 شاهد بوديم، هيچ پايگاه جدي
مردمي در افغانستان نداشت و يك بازي سياسي بود كه توسط برخي جريانات خاص
دامن زده ميشد والا ميزان همكاري و حمايت كشور ما از مردم افغانستان بر
هيچ كس پوشيده نيست. ما هميشه به دنبال پيشرفت كشورهاي همسايه بوديم و ثبات
و امنيت آنها را ثبات و امنيت خود تلقي كرديم و معتقديم اگر كشورهاي منطقه
در اوج امنيت، آرامش و توسعه قرار داشته باشند حتماً براي كشورهاي منطقه
منافع بسيار بالايي را به همراه خواهد داشت.
مهمانپرست خاطرنشان كرد: در اين جهت تمام تلاش خود را به عمل آورديم و
براي حل مشكلات كشورهاي منطقه همواره به دنبال همكاريهاي منطقهاي
بودهايم.
* حفظ ارتباطات مردمي و افزايش همكاريهاي فرهنگي و اقتصادي
وي درباره سفرهاي برخي از مقامات كشورمان به كشورهاي منطقه از جمله مصر
پيش از وقوع تحولات و انتقادات مطرح شده در اين خصوص، اظهار داشت: ملتهاي
منطقه به يكديگر علاقهمند هستند و مشتركات فراوان اعتقادي، فرهنگي و
تاريخي دارند. در موارد زيادي شاهد اين هستيم كه ممكن است روابط سياسي دچار
محدوديتها و مشكلاتي شود، ولي در همان زمان روابط فرهنگي و يا اقتصادي
بين كشورها وجود داشته باشد.
مهمانپرست افزود: آن چيزي كه در دستور كار بوده حفظ ارتباطات مردمي،
افزايش همكاريهاي اقتصادي و فرهنگي و ايجاد تسهيلات براي ارتباط هر چه
بيشتر بين ملتهاي منطقه با يكديگر است. تا زماني كه مردم در يك كشور از
مسئولان و مقامات خودشان حمايت كنند، نظر مردم براي ما قابل احترام است و
آن را ملاك روابط خود در نظر ميگيريم.
* احترام به نظر اكثريت مردم
سخنگوي وزارت خارجه با بيان اينكه شرايط كشورها با يكديگر متفاوت است،
خاطرنشان كرد: ممكن است در كشوري اكثريت قاطع مردم از نظامي ناراضي و
خواستار تغييراتي در سيستم و مقامات كشورشان باشند. براي ما احترام به نظر
اكثريت مردم جايگاه ويژهاي در سياست خارجي دارد.
وي يادآور شد: در كشوري نيز ممكن است افرادي معترض و يا خواستار
اصلاحات باشند، ولي در اكثريت قرار نداشته باشند. توجه به خواست اين بخش از
مردم نيز مهم است؛ ولي از ديد ما مسائلي كه در هر كشوري به وجود ميآيد
مسئله داخلي آن تلقي ميشود.
مهمانپرست ادامه داد: در زماني كه مسائل داخلي يك كشور به حدي ميرسد
كه شاهد خواست اكثريت آن جامعه براي تغييرات اساسي و اصولي باشيم، خواست
ملتها براي ما اولويت مييابد ولي در مواقع ديگري كه مسائلي در هر كشوري
وجود داشته باشد، در چارچوب مسائل داخلي آن كشور و عدم دخالت در امور آنها
تلقي ميشود.
* تلاش براي ايجاد موجهاي مصنوعي
خبرنگار فارس به تشكيل كمپين سفارتخانههاي سبز و پيوستن چند تن از
ديپلماتهاي كشورمان به اين كمپين اشاره كرد و نظر مهمانپرست را جويا شد
كه وي در اين باره گفت: در سال 1388 بعد از فتنهاي كه با تحريك و حمايت
برخي كشورهاي مخالف نظام دنبال شد و ناكامي آنها در ضربه زدن به منافع كشور
و ملتمان، تلاش بسيار جدي صورت گرفت تا موجهاي مصنوعي در داخل كشور به
وجود بيايد و نمايشي از يك نوع حركت اعتراضي داده شود و اينگونه عنوان شود
كه اقشار مردم در سطوح مختلف نسبت به نظام حركت اعتراضي دارند و در مقابل
آن جبهه ميگيرند.
سخنگوي دستگاه ديپلماسي ادامه داد: سرمايهگذاري خيلي زيادي در فضاي
جنگ نرم صورت گرفت، بودجههاي سنگنيي توسط مقامات آمريكايي و برخي كشورهاي
غربي و رژيم صهيونيستي براي اين كار اختصاص داده شد.
* تلاشي كه هيچ خللي به حركت مردم ايران وارد نكرد
وي با بيان اينكه انقلاب اسلامي از پايگاههاي بسيار قوي و عميق مردمي
برخوردار است و به وضوح در مقاطع مختلف شاهد حمايت بسيار قاطع ملتمان از
نظام، رهبري و آرمانهاي انقلاب بوديم، خاطرنشان كرد: اما اين تلاش
مذبوحانه نيز هيچ گونه خللي به حركت مردم ما وارد نكرد.
مهمانپرست خاطرنشان كرد: يكي از موضوعاتي كه تلاش شده بود هدفگيري
شود و انعكاس بيروني آن براي آنها اهميت داشت، اين بود كه نشان دهند
ديپلماتهاي ما در دستگاه سياست خارجي، اعتقادي به مجموعه نظام ندارند يا
سطح نارضايتي و اعتراض بالا است. به همين دليل شاهد بوديم كه عليرغم همه
اقدامات، برنامهريزيها و تلاشهايي كه صورت گرفت سعي كردند در حد دو يا
سه نفر افراد بسيار معمولي از بين ماموران وزارت خارجه كه پستهاي غيرحساس
داشتند و هيچ تأثير و نقش تعيين كنندهاي در وزارت خارجه نداشتند،
سوءاستفاده كنند و به همين دليل نيز به سرعت اين موج مصنوعي از بين رفت و
هيچ استقبالي از آن به عمل نيامد.
* توطئهها و فتنههايي كه كوچكترين تأثيري در حركت دستگاه سياست خارجي نداشت
وي با بيان اينكه در اين صحنه هم شاهد يك شكست سنگين براي مخالفان نظام
بوديم كه سرمايهگذاريهايشان به نتيجه نرسيد، اظهار داشت: دستگاه سياست
خارجي از پرسنل و همكاراني تشكيل شده كه بيشترين قرابت و نزديكي را با
ارزشهاي نظام دارند. اكثريت آنها جزو خانوادههايي هستند كه كساني را به
عنوان شهيد، رزمنده يا جانباز به نظام تقديم كردند و با موضوع انقلاب به
عنوان يك مسئله آرماني و اعتقادي برخورد و كار خود را به عنوان يك كار مقدس
و براي تأمين منافع ملي دنبال ميكنند.
به باور مهمانپرست اين گونه توطئهها و فتنهها كوچكترين تأثيري در
حركت دستگاه سياست خارجي به عنوان بخش مهمي از بدنه نظام وارد نخواهد كرد.
* طراحيها متناسب با واقعيات
مهمانپرست درباره اظهارات محمود احمدينژاد مبني بر لزوم تغيير ساختار
وزارت خارجه نيز خاطرنشان كرد: در وزارت خارجه ظرف 20 الي 30 سال گذشته
همواره ارزيابي مستمري از نوع فعاليتها و ساختاري كه متناسب با اين
فعاليتها باشد، داشتهايم و اين پويايي و زنده بودن تشكيلات دستگاه سياست
خارجي است.
وي با بيان اينكه با تغييرات و تحولاتي كه در سطح بينالملل به وجود
ميآيد و حتي با تغييراتي كه در داخل سيستم حكومتي يك كشور بروز ميكند،
شما بايد طراحيها را در سياست خارجي متناسب با واقعيات و آخرين وضعيت
دنبال كنيد، افزود: به همين دليل در همه كشورها شاهد تغيير ساختار هستيم و
معاونتهاي جديد در وزارت خارجه به وجود ميآيد و اين كار به صورت طبيعي
در كشور ما نيز صورت ميگيرد.
مهمانپرست ادامه داد: اين كه هر چند سال يك بار اين بازنگري انجام شود
و دستگاه سياست خارجي خود را با شرايط جديد دنيا تطبيق دهد، امر مفيدي است
و هميشه هم بوده و الان نيز اين نياز احساس ميشود. براي اينكه اين ساختار
به واقعيات نزديكتر شود و بيشترين كارايي را داشته باشد.
سخنگوي وزارت خارجه افزود: مسلماً بدنه وزارت خارجه ميتواند نقش
تعيينكنندهاي داشته باشد كه چه چيزهايي الان نياز است و چه چيزهايي در
اولويت قرار ندارد.
سخنگوي دستگاه ديپلماسي اضافه كرد: به اعتقاد من تغيير ساختار بر اساس
اين بازنگري با ديد كارشناسي كار مفيدي است و سابقه نيز داشته و در همه
كشورها نيز وجود داشته است.
وي ادامه داد: تحولاتي كه در دنيا به وجود ميآيد مهم و قابل توجه است.
ما بايد بدانيم كه خيلي از موضوعات ظرف سالهاي گذشته تغييرات اساسي يافته
و ديگر آن هيمنه و اقتداري كه برخي از كشورها بر همه دنيا براي خودشان
قائل بودند را شاهد نيستيم. در دوره فعلي ما شاهد قدرتنمايي كشورهاي مستقل
جديدي هستيم كه در منطقه خودشان و يا در سطح بينالملل قدرتنمايي ميكنند
و نويد جريان جديدي را از همكاري و ارتباط بين كشورهاي مستقل ميدهند براي
اينكه در دنياي امروز نقش جديدي را ايفا كنند.
مهمانپرست گفت: سابقاً يا جهان را دوقطبي ميديدند و يا بعضي معتقد به
نظم واحد جهاني بودند كه يك كشور بر دنيا حاكم باشد؛ ولي الان متوجه
شدهايم اهدافي كه برخي كشورها در ذهن خودشان داشتند قابل تحقق نيست. الان
بسياري از كشورها نقش ايفا كرده، تغيير ايجاد ميكنند و در موضوعات
بينالمللي صاحب حرفهاي جديد هستند. كشور ما به عنوان كشوري كه در موضوعات
مختلف ايده و نظر دارد و به يك نظم مبتني بر احترام به حقوق ملتها، عدم
دخالت در امور كشورها و تأمين منافع كشورها معتقد است اين رويكرد را با
ساير كشورهاي مستقل و همراه خود دنبال ميكند.
وي افزود: طبيعي است كه چارچوب همكاريهاي دوجانبه، ايجاد همكاريهاي
جديد منطقهاي يا چندجانبه و تغييرات جدي در موضوعات بينالمللي و عدم
اجازه به استفاده ابزاري از موضوعات جهاني و بينالمللي جزو دستور كار ما
قرار دارد و براي رسيدن به اين اهداف، نياز به ساختارهاي مناسب و افرادي كه
منطبق با اين ساختار جديد بتوانند اهداف را دنبال كنند، وجود دارد.
* تصميم جديدي براي تعيين سفير ايران در لندن اتخاذ نشده است
سخنگوي وزارت خارجه در خصوص تغيير سفراي جمهوري اسلامي ايران با بيان
اينكه ما به صورت طبيعي در هر سال بين 30 تا 40 رئيس نمايندگي جابهجايي
خواهيم داشت، افزود: طول دوره بين سه تا چهار سال تعيين ميشود و ما حدود
140 نمايندگي داريم كه هر سال بين30 تا 40 نفر مأموريتشان خاتمه مييابد و
افراد جديدي به جاي آنها انتخاب ميشوند. به دليل مسائل مربوط به
خانوادهها و تحصيل فرزندان آنها و راحتتر بودن جابهجايي اين تغييرات در
ايام تابستان صورت ميگيرد.
وي درباره تعيين سفير جديد ايران براي تصدي سفارتخانه جمهوري اسلامي در
لندن اظهار داشت: تصميم جديدي گرفته نشده است. اگر مأموريت سفرا خاتمه
يابد به صورت طبيعي معرفي سفراي جديد در دستور كار قرار دارد.
مهمانپرست خاطرنشان كرد: در تعيين سفرا نيز طبيعي است هر سفيري
نماينده كشور خود و نماينده بالاترين مقام اجرايي آن كشور يعني رئيس جمهور
است. بايد افرادي انتخاب شوند كه بتوانند نقطه نظرات رئيس جمهور را در
برنامههايي كه برايشان تعريف شده، تأمين كنند. در همه كشورها معمول اين
است كه سفرا به عنوان نمايندگان كشور از بخشهاي مختلف انتخاب ميشوند.
برخي سوابق اجرايي بسيار بالايي در وزارتخانههاي مختلف داشتند و برخي حتي
از مقامات نظامي بودند. در كشورهاي مختلف تعيين سفير با توجه به اهداف و
آرمانهايي كه دارند و ويژگيهايي كه رويكرد سياست خارجي آنها تعريف
ميكند، صورت ميگيرد.
وي گفت: در كشور ما سفرا با نظر رئيس جمهور و تلاشي كه توسط بدنه سياست
خارجي صورت ميگيرد تا آن اهداف با يك كار كارشناسي به نتيجه مطلوب برسد،
انتخاب ميشوند.
* اگر سفراي خارجي مقيم قوانين را زير پا بگذارند با آنها برخورد ميشود
سخنگوي دستگاه ديپلماسي در خصوص حضور برخي سفرا و ديپلماتهاي خارجي
مقيم ايران كه در اغتشاشات حضور داشتند و يا اظهارات مداخله جويانه برخي از
آنها و اينكه وزارت خارجه آيا اين مسائل را رصد ميكند يا خير؟ اظهار
داشت: ديپلماتها در هر كشوري بايد چارچوب رفتار ديپلماتيك خود را رعايت و
به قوانين كشوري كه به آنجا اعزام شدهاند احترام بگذارند و هر جا اين
قوانين زير پا گذاشته شود، از طرق مختلف با آن برخورد ميشود.
سخنگوي وزارت خارجه افزود: بعضي جاها با تذكر، بعضي جاها با احضار سفير
و بعضي مواقع با عمل متقابل و به شكلهاي مختلف اين برخورد صورت ميگيرد.
هر جايي هم كه احساس شده ديپلماتهاي يك كشوري سعي كردند در مسائل داخلي
كشور محل مأموريت دخالت و يا مطالب غير واقعي را منعكس كنند، يك اقدام
نادرست و در خلاف جهت اهداف ديپلماتيك آنها تلقي كرده و به آنها تذكر
دادهايم و جايي هم اگر احساس كرديم فردي براي روابط دوجانبه مفيد نيست، به
شكل مناسب خود تلاش كردهايم تا اين جابهجايي انجام شود.
وي افزود: اصلي در روابط ديپلماتيك در همه كشورها حاكم است و آن اصل
اقدام متقابل است تا زماني كه تلاش براي احترام به حقوق يك ملت صورت گيرد و
عدم مداخله در امور داخلي يك كشور مدنظر باشد، روابط ميتواند كاملاً
توسعه يابد ولي هر جا تخلفي صورت گيرد، با آن تخلف برخورد خواهد شد و هر
نوع بياحترامي به حقوق يك ملت يا نقض قوانين و مقررات، اين حق را براي طرف
مقابل ايجاد ميكند كه متقابلاً برخورد كند.
