5) ديكتاتور ليبي در آستانه سقوط :
وقتي موج شورش مردمي عليه نظام هاي حاكم جهان عرب را فرا گرفت نام ليبي در فهرست كشورهايي كه درمعرض خطر اين موج قرار داشت به چشم نمي خورد. اما رايحه خوش آزادي به مشام مردم ليبي هم رسيده بود. براي كسي جاي ترديد نبود كه معمر قذافي از هرچه در توان نظامي دارد براي حفظ قدرت خود استفاده كرد.
دومينوي حركت هاي اسلامي و ضدديكتاتوري در منطقه به كشور ليبي رسيد، كشوري با وسعت 1800 كيلومترمربع و جمعيت 7 ميليون نفري كه با وجود سرمايه هاي عظيم خدادادي مردم نسبتا مرفهي نسبت به كشورهاي ديگر همسايه دارد كه بيش از 40 سال است سرهنگ معمر قذافي طي كودتاي 1969 كه آن را "انقلاب سبز " ناميد بر آن حكومت مي كند. سرهنگ همچون بعضي در ايران علاقه خاصي به رنگ سبز دارد، اين علاقه در لباس هايش كه هميشه در بخشي از آن رنگ سبز به كار رفته آشكار است. شباهت هاي سران فتنه سبز با معمر قذافي در علاقه هر دو به رنگ سبز خلاصه نمي شود و با وجود شباهتهاي اين دو به يكديگر هيچ يك از اعضاي اتاق فكر فتنه سبز ايران هيچ اشاره اي به اين موضوع نداشتند. قذافي طي سالهاي 1975 تا 1979 كتابي به نام "كتاب الاخضر "[كتاب سبز] منتشر كرد كه در آن مانيفست حكومت خود را به تحرير درآورده است. اين كتاب به زبان هاي مختلف جهت الگوگيري ديگركشورها نيز ترجمه شده است..قذافي بعد از اجراي سناريوي چند ساله مبني بر مخالفت با آمريكا و نشان دادن چهره ضدغربي ازخود طي توافقي با غرب كليه امكانات هسته اي خودرا در قالب يك محموله دريايي پيش كش غرب مي كند و در قبال آن توافق، ساليانه مبالغي را از غرب و آمريكا در جهت اين خوش خدمتي دريافت مي كند و به عنوان نمونه مي توان از مبلغ 5/2ميليون دلاري كه اخيرا از آمريكا دريافت كرده بود ياد كرد.
بعد از شروع انقلاب مردم ليبي اطرافيان قذافي يكي بعد از ديگري وي را تنها گذاشته و به انقلاب هاي مردمي پيوستند كه از آن جمله مي توان به عده اي از وزرا، فرماندهان و ژنرال هاي ارتش، نماينده ليبي در سازمان ملل و حتي سيف العرب، فرزند كوچك وي نام برد و سرهنگ درتقابل با مردم تنها ماند
در حالي كه انقلابيون ليبي با فتح كامل شهرهاي شرقي در حال نزديك شدن و فتح پايتخت اين كشور هستند، كشورهاي غربي در نشست لندن براي فراري دادن معمر القذافي، ايده انتقال قذافي به خارج از ليبي تحت پوشش تبعيد را مطرح كردند. در وضع كنوني كه انقلابيون ليبي بسرعت به بخش شرقي اين كشور از جمله شهر "سرت " زادگاه "معمر قذافي " پيشروي كردهاند، وزراي امور خارجه و نمايندگان حدود 40 كشور و مقامات ارشد سازمان ملل و برخي سازمانهاي منطقهاي عصر روزسه شنبه براي بررسي تحولات جاري در ليبي گرد هم آمدند و اعلام كردند كه حاضرند امكان زندگي در خارج از ليبي را براي قذافي فراهم كنند. شمس الدين عبدالملا سخنگوي شوراي ملي انتقالي ليبي در بنغازي با اعلام مخالفت اين شورا با اين تصميم، از غربيها انتقاد كرد و گفت، آنان بايد تصميم محاكمه قذافي را به اتهام ارتكاب به جنايات جنگي اتخاذ كنند نه اينكه پيشنهاد تبعيد را به وي ارائه كنند.سخنگوي انقلابيون ليبي افزود: يايد اتهام قذافي به ارتكاب جنايات جنگي مطرح شود نه پيشنهاد تبعيد... اين موضوع غيرقابلمذاكره است. شمس الدين عبدالملا افزود: دو نكته غيرقابل مذاكره است؛ يكي تحت پيگرد قرار گرفتن قذافي و فرزندان و عوامل وي و ديگر حفظ يكپارچگي ليبي به پايتختي طرابلس و عدم دوپارگي آن ميان طرفداران قذافي و مخالفان آن.در نشست روزسه شنبه گروه تماس ليبي در لندن، "هيلاري كلينتون "، "ويليام هيگ " و "آلن ژوپه " وزراي امور خارجه سه كشور آمريكا، انگليس و فرانسه و وزراي خارجه شماري از كشورهاي اروپايي حضور داشتند. ايتاليا ايده توافق سياسي براي پايان دادن به بحران ليبي را كه توقف سريع جنگ و تبعيد قذافي را در خود دارد، پيشنهاد گفتوگو ميان گروههاي مخالفت و زؤساي قبايل را ارائه كرده است در حالي كه درگيريها هنوز در اين كشور ميان نيروهاي قذافي و انقلابيون ادامه دارد.در همين خصوص، هيلاري كلينتون وزير خارجه آمريكا در نشست امروز گروه تماس ليبي در لندن، بر تداوم حملات نيروهاي خارجي به مواضع ديكتاتور ليبي تاكيد و اعلام كرد كه حمله به قذافي تا زمان توقف حملات به شهروندان ليبي ادامه مييابد. هيلاري كلينتون امروز در نشست وزراي امور خارجه و نمايندگان حدود 40 كشور و مقامات ارشد سازمان ملل و برخي سازمانهاي منطقهاي در لندن، بر ادامه يافتن حملات به مواضع دولت ليبي تاكيد كرد. وي براي اولين بار تاكيد كرد كه هم اكنون زمان تغييرات بزرگ در ليبي و همسايگانش فرا رسيده است.
مشاركت ناتو در بحران ليبي و گسترش حضور اين سازمان در جنگ عراق و افغانستان سوال ها و موضوعات بي شماري را در ذهن پژوهشگران و تحليل گران حوزه مسايل بين المللي مطرح كرده است كه چگونگي و ماهيت فعاليت و حوزه هاي اقدام اين سازمان از جمله مهمترين آنهاست. ناتو پس از اختلافات متعدد بر سر چگونگي حضور در بحران ليبي، سرانجام روز 5 فروردين 1390 با برگزاري نشست در بروكسل تصميم به مشاركت در قطعنامه 1973 شوراي امنيت سازمان ملل متحد كرد كه مطابق اين قطعنامه، منطقه پرواز ممنوع بر فراز ليبي اجرا شد، همانند آنچه كه در عراق و در سال1991 اتفاق افتاد. پس از آن آندرس فوگ راسموسن دبير كل ناتو پس از برگزاري نشست اين سازمان در بروكسل اعلام كرد كه ناتو فرماندهي عمليات در ليبي را برعهده مي گيرد. ازآن تاريخ تاكنون نيروهاي ائتلاف غربي و ناتو حملات شديدي را عليه مواضع نيروهاي هوادار قذافي داشتند كه شامل تخليه 170موشك هاوك بر شهرهاي مختلف ليبي بوده است. اين نيروها 153 سورتي پرواز براي بمباران مناطق مختلف ليبي انجام داده اند. اگرچه در ادبيات ناتو اين اقدامات كه بيرون از اروپا صورت مي گيرد تحت عنوان خارج از قلمرو محسوب مي شود اما اين آمارها حاكي از تغيير ماهيت در عمليات اصلي ناتو ازغرب به شرق است. پيش از اين تمامي 28 كشور عضو ناتو در اجلاس استانبول2002(1381) برگسترش مسووليت هاي ناتو در منطقه خاورميانه تاكيد كردند.
