يادداشتهاي شخصي محمود عباس از روند سازش-53
مذاكرات سازش را آمريكا اداره مي كرد
خبرگزاري فارس: مذاكرات صلح از بعد قانوني، زير نظر امريكا و اتحاديه جماهير شوروي-كه بعدها روسيه شد- و از نظر عملي زير نظر امريكا اداره مي شد.
به گزارش فارس، كتاب خاطرات محمود عباس از جمله اسنادي است كه ميتواند براي محققين روند سازش و علاقمندان حوزه فلسطين مفيد باشد چرا كه عباس از جمله كليديترين مهرههاي روند سازش بوده است.
اگرچه اين خاطرات بيشتر حول محور مذاكرات اسلو و قبل از آن دور ميزند ولي اطلاعات ناب آن درباره نوع نگاه مبارزان فلسطيني با گرايشات غيراسلامي و غيرجهادي، نحوه ارتباط آنها با گروههاي صهيونيست از ابتدا تاكنون و روند سازش ميتواند براي مخاطبان آن جالب باشد. ضمن اينكه قاعدتاً نبايد از اين كتاب انتظار داشت تا با نگاه جهادي و اصيل مقاومت به موضوع بنگرد.
خبرگزاري فارس نيز به جهت اهميت اين موضوع، كتاب خاطرات محمود عباس را به طور كامل و به شكل سلسلهوار منتشر ميكند.
قسمت پنجاهم و سوم اين مطلب به خوانندگان محترم ارائه ميشود:
*مذاكرات سازش را آمريكا اداره مي كرد
پس از كسب دو پيروزي امريكا يعني جنگ خليج فارس و نيز موفقيت در فروپاشاندن اتحاديه جماهير شوروي كه موجب شد امريكا تنها ابرقدرت جهان باشد، جرج بوش ديد كه مناسب است وي به اين پيروزي ها ادامه دهد و به سوي خاورميانه بيايد.
البته نه فقط براي تحقق پيروزي هاي بعدي، بلكه براي تأكيد بر اين كه امريكا صادقانه عمل مي كند و همانگونه كه براي اجراي سريع قطعنامه هاي مربوط به اشغال خاك كويت عمل مي كند، براي اجراي قطعنامه هاي مربوط به خاورميانه نيز با جديت وارد عمل مي شود. البته طبيعي است كه امريكا تلاش كرد در اين اقدام خود با جديت بيشتري وارد عمل شود و سطح مكانيسم اجرايي خود را بالاتر ببرد.
به طوري كه اگر در جنگ خليج فارس، بيش از سي كشور در كنار امريكا بودند، در اجراي روند سازش در خاورميانه نيز بيش از سي كشور در مذاكرات چندجانبه شركت كردند. اين به مثابه يك تظاهرات بين المللي در تلاش براي صلح بود كه به شيوه مذاكرات فشرده انجام مي شد. اين مذاكرات از بعد قانوني، زير نظر امريكا و اتحاديه جماهير شوروي-كه بعدها روسيه شد- و از نظر عملي زير نظر امريكا اداره مي شد.
*طرح چهار بندي بوش براي مذاكرات صلح
به همين دليل در ششم مارس سال 1991 ميلادي، بوش طرح چهار بندي خود را براي حل مشكل خاورميانه اعلام كرد. اين چهار بند عبارتند از:
-اجراي قطعنامه هاي 242 و 338
-اصل زمين در برابر صلح.
-حقوق مشروع و قانوني ملت فلسطين.
-امنيت و صلح براي دولت اسرائيل.
رهبري فلسطيني نيز به صراحت از اين طرح آمريكا، اظهار خرسندي كرد. هنگامي كه دولت امريكا تصميم گرفت وزيرخارجه وقت خود، جيمز بيكر را به منطقه اعزام كند، روشن شد كه وي آمادگي دارد در سرزمين اشغالي با فلسطيني ها تعامل داشته باشد.
*حذف قدس غيرممكن است
البته به اين شرط كه يك هيئت مشترك اردني-فلسطيني، طرف حساب او باشند. ما در اين باره با دو مشكل مواجه شديم. اكثريت رهبران فلسطين به دليل اين دو مشكل، با اين موضوع مخالف بودند. اين دو مشكل عبارت بودند از: تعيين نماينده فلسطيني ها براي اجلاس صلح از داخل سرزمين اشغالي و با حذف قدس، را نمي پذيرفتند.
ديگر اينكه تعيين نماينده مشترك و تركيبي از اردني و فلسطيني ها را بر نمي تافتند.
ما تلاش مي كرديم با يك هيئت فلسطيني مستقل يا يك هيئت عربي مشترك در اين اجلاس شركت كنيم. اما حالت اول،(اعزام هيئت مستقل) با مخالفت امريكا و اسرائيل مواجه بود. دومين حالت نيز با مخالفت اعراب روبرو مي گشت. زيرا كشورهاي عربي شركت كننده يعني سوريه، لبنان و اردن با اين نوع مشاركت مخالفت مي كردند زيرا آنان با توجه به تنشي كه بين يكديگر داشتند، در صورت اين نوع مشاركت، خودشان مانع دستيابي اين اجلاس به راه حل هاي منطقه اي مي شدند. به همين دليل ديديم كه همگي -بدون استثنا- مي گويند ايده اعزام هيئت مشترك عربي، غير عملي است.
*نامه تضمين شوروي براي تمام طرف ها
هنگامي كه ديديم اين دو پيشنهاد پذيرفته نشد، پس از بحث و تبادل نظر طولاني پذيرفتيم كه براي تعيين تركيب هيئت مشترك فلسطيني-اردني با اردني ها وارد رايزني شويم.
ما در خصوص روند سازش، مطلب خاصي مدنظر نداشتيم. اما از شوروي مي خواستيم كه تلاش كنند از امريكايي ها براي ما نامه تضمين بگيرند. به طوري كه در اين نامه، مباني اصلي رويكرد امريكا به روند سازش -كه مبتني بر قوانين بين المللي بود- تبيين شود. همين نيز شد. بسميرتنيخ [وزيرخارجه وقت شوروي] از بيكر خواست تضمين نامه اي به همه طرف ها، ارائه دهد.
