مفهوم قلب سليم

مفهوم قلب سليم پرسش: مفهوم قلب سليم كه قرآن از آن به عنوان تنها سرمايه نجات انسان در روز قيامت ياد مي كند چيست؟ پاسخ: مفسران براي «قلب سليم» تفسيرهاي متعددي بيان كرده اند كه هر كدام به يكي از ابعاد اين مسأله اشاره مي كند: 1- قلبي، كه پاك از شرك باشد. 2- قلبي، كه خالص از معاصي و كينه و نفاق بوده باشد. 3- قلبي، كه از عشق دنيا تهي باشد، كه حب دنيا سرچشمه همه خطاها است. 4- و بالاخره قلبي، كه جز خدا در آن نباشد! حقيقت اين است كه: «سليم» از ماده «سلامت» است، و هنگامي كه سلامت به طور مطلق مطرح مي شود، سلامتي از هرگونه بيماري اخلاقي و اعتقادي را شامل مي شود. قرآن مجيد درباره منافقان، مي گويد: في قلوبهم مرض فزادهم الله مرضا: «در دل هاي آنها يك نوع بيماري است و خداوند نيز (براثر لجاجت و گناهشان) بر اين بيماري مي افزايد.»(1) جالب ترين تفسير براي «قلب سليم» را امام صادق(ع) بيان فرموده: «قلب سليم قلبي است كه خدا را ملاقات كند، درحالي كه هيچ كس جز او در آن نباشد.» و اين تعبير، جامع همه اوصاف گذشته است. و نيز در روايت ديگري از همان امام آمده است كه: «كسي كه نيت صادقي دارد صاحب قلب سليم است، چراكه سلامت قلب را شرك و شك، نيت را در همه چيز خالص مي كند.» درباره اهميت قلب سليم همين بس، كه قرآن مجيد آن را تنها سرمايه نجات روز قيامت شمرده، چنان كه در سوره «شعراء» آيات 88و 89 مي فرمايد: «يوم لا ينفع مال و لا بنون¤ الا من أتي الله بقلب سليم: «روزي كه اموال و فرزندان سودي به حال انسان نمي بخشند¤ جز كسي كه با قلب سليم در پيشگاه خداوند حضور يابد.»(2) بنابراين صاحب قلب سليم در اين دنيا نيز قلبش از امور غيرخدايي خالي است. اموري از قبيل هواي نفس، قدرت طلبي، تكاثرطلبي، ناهنجاري هاي اخلاقي و... هيچ گونه تناسبي با قلب سليم ندارد. و بالاخره در يك كلام قلب سليم قلبي است كه جميع وابستگي هاي غيرخدايي را از خود دور ساخته و در دنيا كانون توجه و تمركز خود را بر خداي تبارك و تعالي قرار داده است كه در دعا مي خوانيم: الهي هب لي كمال الانقطاع اليك. خدايا كمال بريدن و گسستن به سوي خودت را به من عطا فرما. پی نوشتها : 1- بقره، آيه10 2- تفسير نمونه، ج19، ص.102 kayhannews.ir