وای بر كم گذاران

وای بر كم گذاران ویل للمطفّفین.الذین إذا اكتالوا علی الناس یستوفون.و إذا كالوهم أو وزنوهم یخسرون.ألا یظنّ أولئك أنّهم مبعوثون؛وای بر كم گذاران.آنها كه چون از مردم به پیمانه چیزی بگیرند،به تمام ستانند.و چون برای مردم پیمانه یا وزن كنند،كم گذارند.ایا گمان نمی‌كنند كه برانگیخته می‌شوند ;.(سوره مطففین،ایات 1ـ 4) همه ما برای خرید نیازهایمان به فروشنده‌ها مراجعه می‌كنیم،شما این سوی ترازو ایستاده‌اید و او در آن سو،كالای شما را وزن می‌كند،ممكن است این كالا،طلا باشد یا میوه یا خشكبار… خریدارها در مورد وزن و پیمانه كردن،به فروشنده‌ها اطمینان می‌كنند و آنان را امانت‌دار خود می‌دانند،پس اگر فروشنده‌ای، حق خود را به كمال و تمام بگیرد،ولی از حق مشتری كم بگذارد،به چند گناه آلوده شده است؛1.حق كسانی را پایمال كرده،2.در امانت خیانت نموده،3.مالی به حرام گرد آورده و خدا را نادیده گرفته است!وای بر چنین فروشنده‌ای! وای بر كم گذار! ولی «مطفف» تنها كم فروش نیست، بلكه كم گذار است! كم گذار كسی می‌باشد كه وقتی می‌خواهد دیگران را بررسی كند، چشمی تیزبین و نقّاد دارد، خردترین گفتار و رفتار دیگران را می‌بیند و می‌سنجد و كاستی‌ها و ناشایستگی‌ها را به نمایش می‌گذارد،ولی آنگاه كه نوبت به خود او می‌رسد، چشم فرو می‌نهد و سهل انگار می‌شود و خودش از خودش گذشت می‌كند! مسیح(ع) می‌فرماید:«چرا پر كاه را در چشم برادرت می‌بینی، اما تیر چوب را در چشم خودت نمی‌بینی؟!ای ریاكار،نخست چوب را از چشم خود درآور!»1 وای بر كم گذار! مطفف اوست كه وقتی پای حقوق خودش و مسئولیت دیگران باشد،راست ایستاده است.خوب می‌داند كه جامعه و بستگان و اصناف و… باید برای او چه كار بكنند.ولی زمانی كه سخن از مسئولیت او و حقوق دیگران است، او را نخواهید یافت! او همیشه در برابر بدهكارانش حاضر است و از پیش طلبكارانش، همواره غایب.وای بر كم گذار! مطفف،كم گذار می‌باشد،آن كس كه از ارزش و جایگاه دیگران می‌كاهد؛ دانش، مهارت، ادب، توانایی و توانمندی دیگران را كوچك می‌شمارد و خرد می‌كند تا خود را بزرگ بنماید.وای بر كم گذار! عجیب آن است كه اگر كسی،با سنگی شیشه خانه دیگری را بشكند،همه شاهدان بر او نهیب می‌زنند كه ضامن شدی و باید غرامت شیشه شكسته را بپردازی؛اما اگر كسی با سكوتش، گفته‌اش، نوشته‌اش و یا رفتارش از مقام كسی بكاهد و جایگاهش را فرو كاهد،سخن از ضمانت و جبران حق به گوش نمی‌رسد.گویی آبرو و احترام و شخصیت آدم‌ها از یك شیشه ساختمان، كم ارزش‌تر است، وای بر كم گذار! باید در مورد مخالفان راه انصاف پیش بگیریم و همانگونه كه كاستی‌های آنان را آشكار می‌كنیم، زیبایی‌ها و خوبی‌هایشان را نیز نپوشانیم.از امام صادق(ع) بیاموزیم،ایشان آنگاه كه به«مفضّل» درس توحید می‌دهد،از فیلسوفان یونان نیز سخنی نقل می‌كند و به گفته آنان احترام می‌نهد؛2و از علی(ع) بیاموزیم،آنگاه كه برترین شاعر عرب را از وی می‌جویند،بت پرستی و گمراهی «امرؤالقیس» موجب آن نمی‌شود كه او را برترین شاعر عرب نشمارد؛3 و از خدای علی(ع)بیاموزیم كه سخن همسر عزیز مصر را نقل و آن را تایید می‌نماید4 با آنكه وی زنی خیانتكار و بت پرست بود.از هیچ كس كم نگذاریم،نه از دوست و نه از دشمن.وای بر كم گذار! پی نوشتها : 1.انجیل متی،بخش 7، فراز 5 و 4. 2.البحار،ج3، ص 146 و 149؛حدیث معروف مفضّل. 3.نهج البلاغه،حكمت 455. 4.یوسف،53.