سولون(به یونانی: Σόλων)(زادهٔ ۶۳۸-مرگ ۵۵۸ پیش از میلاد) دولت‌مرد، قانون‌گذار و غزل‌سرای آتنی بود. او را پدر شهر آتن خوانده‌اند. او کوشید تا در برابر سیاست‌ها و اخلاقیات آتن قدیم قانون‌گذاری کند. اگرچه بسیاری از اصلاحاتش اندکی پس از او از میان رفت ولی نقش او در پایه‌ریزی مردمسالاری آتنی بدو اعتبار بخشیده‌است.

منابع تاریخی که آگاهی‌هایی دربارهٔ سولون می‌دهد بیشتر از هرودوت و پلوتارک است که صدها سال پس از او می‌زیسته‌اند.

آتنى ها كه در ايجاد رويكرد انديشمندانه و حكومت دموكراسى پيش قدم بودند در سال ۵۹۴ قبل از ميلاد و هنگامى كه اشراف و مردم عادى در آستانه جنگ قرار داشتند، جناح هاى مخالف يكى از شهروندان ممتاز به نام سولون را به عنوان رهبر آتن انتخاب كردند تا اوضاع اجتماعى را تغيير داده و نارضايتى ها را فرونشاند. از او خواستند تا با ارائه راه حلى به حكميت بنشيند. او نظام حقوقى جديد و عادلانه ترى پديد آورد و موقعيت افرادى را كه جزء اشراف نبودند براى ترقى در نظام اجتماعى بهبود بخشيد و دخالت مردم در امور را افزايش داد. سولون چون بازرگان بود، مردى سفركرده و جهان ديده بود و از شيوه حكومت دولت- شهرهاى ديگر آگاهى داشت. به هنگامى كه او روى كار آمد و قصد خدمت كرد، جور و بيداد بر سراسر آتن سايه گسترده بود.

در واقع آشنايى با تفكر سياسى يونانيان را مى توان با سولون آغاز كرد. يونانيان وى را مصلح خويش مى دانستند و بسيارى نيز او را مبدع تربيت سياسى خوانده اند. اگر بنياد تربيت سياسى يونانيان را متعادل ميان «بخت يا سرنوشت» و مسئوليت شخصى بدانيم، بى گمان سولون بنيانگذار چنين نگرشى است. عدالت در منش سولون نيز نمودى آشكار دارد. او يك شاعر اما يك قانون گذار در انديشه دولت- شهر و از سوى ديگر يك چهره سياسى و مرد عمل است.

سولون همچنين تغييراتى در قوانين ايجاد كرد و فشار زندگى بر قشرهاى ضعيف را كاهش داد. بدهى دهقانان به اشراف را بخشيد و مردمى را كه در اثر بدهكارى، برده شده بودند، آزاد كرد و بردگى مادام العمر از ميان رفت. مردم آتن را در عصر سولون به سه گروه تقسيم مى كردند كه بردگان خود به دو دسته تقسيم مى شدند. دسته اى كه طى جنگ ها اسير شده بودند و از سرزمين هاى ديگر به دولت- شهرها منتقل مى شدند. دسته اى هم كه از شهروندان يا كشاورزان فقير بودند. اگر شهروند يا كشاورزى بدهى خود را به اشراف نمى پرداخت بايد برده او مى شد. بردگان مجبور بودند كه به كارهاى سنگين بپردازند و روى زمين هاى اربابان خود كار كنند. يكى از اصلاحات اجتماعى و سياسى كه توسط سولون صورت گرفت، تلاش در جهت از بين بردن حق انحصارى اشراف براى حكومت و اعطاى حق سياسى بيشتر به مردم عادى بود. سولون دستور داد تا سرشمارى انجام شود و براساس نتايج آن مردم را براساس درآمدشان به چهار طبقه اجتماعى تقسيم كرد. سولون در جهان نخستين كسى است كه به اصلاحات ارضى پرداخت. او در آغاز كار فرمان داد كه وثيقه ملكى و وثيقه جانى منسوخ شود. به حكم او زمين ها و بردگان همه آزاد شدند و اختيار فروش «خود» از افراد سلب گرديد. سولون همچنين كوشيد كه آتن را مركز فرهنگى و علمى يونان كند. نخست شهر را «گشوده» اعلام كرد و مقدم بيگانگان و به ويژه هنرمندان و پيشه وران را گرامى داشت. براى آنكه روح اجتماعى مردم را رشد دهد، به همه آتنى ها حق راى دادن در انجمن را داد و در محاكم قضايى همه گونه داورى را به شهروندان واگذار كرد. اصلاحات وسيع سولون سبب شد كه براى نخستين بار فرد از قيد و بندهاى سخت خانوادگى و قبيله اى و مذهبى برهد. قوانين سولون را بر تخته هاى چوبى مى نوشتند و در معابر عمومى قرار مى دادند تا همگان بخوانند و بدانند. آنگاه شهروندان سوگند ياد مى كردند كه از قانون ها سرپيچى نكنند و همواره آنها را به كار ببندند. گرچه سولون دموكراسى كاملى را به همراه نياورد و با مخالفين سرسختى نيز روبه رو بود، اما بى گمان وى توانست در تاريخ بشريت فصل تازه اى بگشايد و راه جديدى به مردم يونان نشان دهد. اين روش جديد طبقه بندى اجتماعى موقعيت سياسى و حقوقى براى بسيارى از افراد فراهم آورد كه قبل از آن از حقوق ناچيزى برخوردار بودند يا اصلاً حقى نداشتند. اگرچه اغلب افراد طبقه اول هنوز هم از اشراف بودند، تعدادى از مردم عادى اين فرصت را پيدا كردند تا به طبقه اول بپيوندند، زيرا به جاى تولد در خانواده اشراف، اين ميزان درآمد بود كه معيار اصلى طبقه بندى اجتماعى قرار گرفته بود. سولون خود در اين زمينه مى گويد: «براى توده مردم قدرتى را كه نيازمند آن بودند، فراهم كردم، به طورى كه تحقير نشوند و زمام امور بيش از پيش به دست آنها بيفتد. در مورد كسانى كه قبلاً ثروت داشتند، مراقب بودم كه منافعشان آسيب زيادى نبيند. من با سپرى بزرگ در مقابل هر دو طرف ايستادم و مانع شدم كه هريك از آنها ناعادلانه به پيروزى دست يابند.» اصلاحات اجتماعى و قضايى سولون پايه و اساسى بود براى ايجاد اولين حكومت دموكراسى كه هشت دهه بعد در آتن تشكيل شد. اين رخداد نقطه شروع عصر كلاسيك بود كه طى آن تمدن يونانى به نقطه اوج سياسى و فرهنگى اش رسيد. حركت آهسته ولى مداوم به سوى دموكراسى كه از عصر كهن در آتن آغاز شده بود در اواخر قرن ششم و اوايل قرن پنجم پس از ميلاد، در طليعه عصر كلاسيك به سرانجام رسيد. طى اين سال ها آتن به قدرت و شكوه بسيارى دست يافت و يونان در زمينه روابط بين الملل ممتاز شد.