شيخ شهيد

شيخ شهيد

“من نعش آن بزرگوار را بر سردار همچون پرچمي مي دانم كه به علامت استيلاي غربزدگي پس از دويست سال كشمكش بر بام سراي اين مملكت افراشته شد” (جلال آل احمد) شهيد شيخ فضل الله نوري از جمله روحانيوني بود كه در پيروزي نهضت مشروطه نقش مهمي ايفا كرد؛ اما، پس از مشاهده انحراف اين نهضت بناي مخالفت با روشنفكران غرب زده گذاشت. او خواستار مشروطه مشروعه بود و مشروطه اي را كه بناي آن بر پايه قوانين اسلامي كشورهاي غربي و الگوبرداري از تمدن و فرهنگ غربي بود را رد مي كرد. او از نخستين عالمان اسلامي بود كه به نقشه استعمار در جهت اسلام ز دايي و جايگزين كردن حكومت لائيك تحت پوشش مشروطه و قانون اساسي پي برد و سعي كرد تا اجازه ندهد ملي گرايي به جاي اسلام گرايي بنشيند و به نام آزادي و دموكراسي ، بي بند و باري غربي در جامعه اسلامي حاكم شود. پس از فتح تهران كه مشروطه خواهان از هر سو به تهران هجوم آوردند و حكومت استبدادي محمدعلي شاه را سرنگون كردند، بواسطه انحرافات بسياري كه در ميان ايشان وجود داشت و دست هاي خارجي كه آنها را هدايت مي كرد، منزل شيخ فضل الله نوري را كه از رهبران اصلي مشروطيت و از نخستين قيام كنندگان براي ايجاد عدل و برچيدن بساط ظلم بود محاصره كردند. يك نفر از سفارت روس وارد خانه شد و از ايشان خواست كه به سفارت روسيه پناهنده شوند. اما شيخ به شدت مخالفت كرد بعد، آن شخص اظهار كرد كه اگر حاضر نمي شويد بياييد لااقل پرچم را بالاي در خانه نصب نماييد باز هم شيخ فضل الله جواب داد كه «اسلام زير بيرق كفر نمي رود» و فرمود: «آيا رواست كه من پس از هفتاد سال كه محاسنم را براي اسلام سفيد كرده ام حالابيايم بروم زير بيرق كفر؟» پس از آن شيخ همه اطرافيان را مرخص كرد تا به ايشان آسيبي نرسد. سرانجام شيخ فضل الله را دستگير كرده و پس از سه روز محاكمه اي صوري تشكيل داده و يكي از منحرفان روحاني نما حكم اعدام ايشان را صادر كرد. در آستانه اعدام، يكي از رجال وقت با عجله براي او پيغام آورد كه شما اين مشروطه را امضا كنيد و خود را از كشتن برهانيد. ايشان در جواب گفت: « ديشب رسول خدا را در خواب ديدم فرمودند: فردا شب مهمان مني و من چنين امضايي نخواهم كرد.» در كتاب فاجعه قرن يا كشتن شيخ فضل الله نوري نيز از حماسه آفريني هاي شيخ شهيد چنين ياد شده است :... «مدير نظام نوايي معروف به آقا بزرگ خان كه در روزهاي آخر از مستحفظين مرحوم شيخ شهيد ... بوده است گفته : در اطاق بزرگي همه جمع بوديم و آقايان هر يك به عقل خودشان راه علاجي به آقا پيشنهاد مي كردند و او با تهور و غيرت خاص جواب هايي مي داد. يك مرتبه آقا رويش را به من كرد و با اسم فرمود : آقابزرگ خان تو چه عقلت مي رسد؟...! عرض كردم آقا من دو چيز به عقلم مي رسد يكي اينكه در خانه اي پنهان شويد و بعد مخفيانه به عتبات برويد آن جا در امن و امان خواهيد بود و در اين تهران هستند بسيار كساني كه با كمال افتخار و جان و دل شما را در خانه شان منزل خواهند داد. فرمود : اين كه نشد. اگر من پايم را از اين خانه بيرون بگذارم اسلام رسوا خواهد شد... آن گاه... گفت : خوب ديگر چه؟ عرض كردم: دوم اين كه مانند خيلي ها تشريف ببريد به سفارت. آقا با خونسردي تبسم كرده فرمود : شيخ خيرالله ( خادم مخصوص حاج شيخ ) برو ببين زير منبر چيست ؟ شيخ خيرالله رفت و از زير منبر يك بغچه قلم كار آورد. فرمود بغچه را باز كن ، چشم ما خيره شد ديديم يك بيرق خارجي است. دهن ما همه از تعجب باز ماند. فرمود : حالاديديد ؟ اين را فرستاده اند كه من بالاي خانه ام بزنم و در امان باشم. اما رواست كه من پس از هفتاد سال كه محاسنم را براي اسلام سفيد كرده ام حالابيايم و بروم زير بيرق سفارت خارجي ؟...... « قبل از اين كه ريسمان به گردن آن مرحوم بيندازند يكي از رجال وقت به عجله براي او پيغام آورد كه شما اين مشروطه را امضا كنيد و خود را از كشتن رها سازيد ، فرمود : من ديشب رسول خدا را در خواب ديدم و فرمود فردا شب مهمان مني و چنين امضايي نخواهم كرد ... » اين گونه دلاوري ها ، بردباري ها و پايداري ها تنها از دلير مردان خودساخته و پاك باخته اي مانند شيخ فضل الله نوري ساخته است كه پيوسته راه خدا پويند و رضاي خدا جويند. و اگر هيچ دليل و سندي بر حقانيت ، اصالت و تعهد آن شهيد مظلوم در دست نبود و هيچ گونه شناختي نيز از او نداشتيم ، اين حماسه آفريني و سرسختي او در برابر دشمن ، بهترين سند بر وارستگي ، آراستگي و اصالت او بود. يك انسان وابسته كه كه هدف و انگيزه مادي را پي مي گيرد و جز ماديات انديشه اي ندارد ، در برابر ناملايمات و دشواري ها به ويژه آن گاه كه جان خود را در خطر ببيند ، هيچ گاه چنين برباري و پايداري نمي تواند از خود نشان دهد. منبع: رسالت