همنشينى

همنشينى

درس اخلاق حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته)

متن حديث: يَا عَلىُّ: اِنَّ اِزَالَةَ الْجِبَالِ الرَّواسى أَهْوَنُ مِنْ اِزَالَةِ ملك مُؤجَّل لَمْ تَنْقُصْ اَيَّامَه. يَا عَلىُّ: مَنْ لَمْ تَنْتَفعْ بِديِنِه وَدُنْيُاه فَلاَ خَيْرَ لَكَ فى مُجَالِستِه، وَمَنْ لَمْ يُوجِبْ لَكَ فَلاَ تُوجِبُ لَه ولاَ كَرامَةً. ترجمه: اى على، بدرستى كه نابود كردن كوهها آسان تر است از ازاله ملك مؤجّل كه ايّامش تمام نشده است. اى على، كسى كه هيچ فايده اى براى تو نداشته باشد (نه دنيايى و نه آخرتى) پس همنشينى با او ثمرى ندارد و كسى كه براى تو احترامى قائل نباشد تو هم اهمّيّت واحترامى براى او قائل نباش.(1) شرح حديث: انسان موجودى اجتماعى است و با اجتماع و مردم زندگى مى كند طبعاً هر كس براى خود دوست و همنشينى مى طلبد. چه خوب است اين همنشين بهتر از آدمى باشد كه موجب افزايش خوبى مى شود. فرموده اند: اگر كسى را مى خواهيد بشناسيد به دوستان و همنشينان او بنگريد كه چه كسانى هستند. همنشين تو از تو بِه بايد *** تا تو را عقل و دين بيفزايد مصاحبت با صالحان زندگى را از ابتذال و پوچى نجات مى دهد. و با ارزشهاى متعالى آشنا مى كند و موجب قرب به خدا مى شود. امروزه يكى از مسائل خطرناك براى جوانان و نوجوانان ما مسأله دوستان و همنشينان آنها هستند، فساد، آلودگى، جنايت و خودكشى، همه پيامدهاى بى توجّهى اوليا و مربّيان به اين دوستى هاست. امام هشتم(عليه السلام) خطاب به شخصى فرمود: چرا با عبدالرحمان بن يعقوب معاشرت مى كنى؟ عرض كرد: او دايى من است. حضرت فرمود: او درباره خدا سخنان نادرستى مى گويد، پس يا با او معاشرت كن و ما را واگذار و يا با ما همنشين باش و او را ترك كن. عرض كرد: او هر چه مى خواهد بگويد به من چه زيانى دارد، وقتى از عقيده او تبعيت نكنم؟ حضرت فرمود: آيا نمى ترسى از اين كه عذابى بر او نازل شود و تو را هم فرا گيرد؟ آيا داستان آن شخص را كه خود از ياران حضرت موسى(عليه السلام)بود و پدرش از ياران فرعون نشينده اى؟ هنگامى كه لشكر فرعون در كنار دريا به موسى و يارانش رسيدند، آن پسر از موسى(عليه السلام) جدا شد كه پدرش را نصيحت كند، در حالى كه پدر به راه خود به دنبال فرعون مى رفت، تا اين كه هر دو به كنار دريا رسيدند و همين كه لشكر فرعون غرق شد. آن دو نيز با هم غرق شدند! خبر به موسى(عليه السلام)رسيد: فرمود: او در رحمت خداست، ولى چون عذاب نازل شد از آن كه نزديك گناهكار است دفاعى نشود.(2) پی نوشتها: 1- به جلد اوّل انوار هدايت مراجعه شود. 2- طليعه رمضان، ص 105. پایگاه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته)