حسن عاقبت

حسن عاقبت

درس اخلاق حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته)

مقدمه: مطابق بعضى از روايت امروز روز رحلت حضرت معصومه(س) است. در آخر زيارت آن حضرت عرض مى كنيم: «و اسئلك أن تختم لى بالسعادة فلا تسلب منّى ما انا فيه» خدايا به ما حسن عاقبت عطا فرما و ايمان، سلامت و تقواى مرا نگير. به همين مناسبت حديثى در مورد حسن عاقبت بيان مى كنيم كه مسئله مهمّى است گاه پيش مى آيد كه شخصى يك عمر در مسير حق بوده ولى مسئله اى پيش مى آيد كه پايانش با كفر و گناه و فسق تمام مى شود و گاه مى شود كه يك عمر در گناه بوده ولى زمينه اى داشته كه در آخر عمر عوض مى شود مانند «حر بن يزيد رياحى» كه در يك ساعت عوض شد به طورى كه در مقابل قبرش «بابى انتم و امّى» گفته مى شود، حتّى معصوم(ع) هم در مقابل قبور شهداء اين را مى گويد. حسن عاقبت عواملى دارد كه در حديثى در ميزان الحكمه كه از كتاب عيون الاخبار نقل مى كند به آن اشاره شده است: متن حديث: الامام الصادق(ع) لبعض الناس: إن اردت ان يختم بخير عملك حتّى تقبض و انت فى افضل الاعمال فعظّم للّه حقّه أن تبذل نعمائه فى معاصيه و أن تغتّر بحلمه عنك و اكرم كلّ من وجدته يذكر منّا او ينتحل مودّتنا.(1) ترجمه حديث: امام صادق(ع) مى فرمايد: اگر اراده كرده اى كه عاقبت به خير شوى و قبض روح تو در بهترين حالات باشد از نعمت هاى خدا در معصيت او استفاده نكن و اگر گناه كردى و خدا تو را عذاب نكرد مغرور به حلم خدا نباش و گرامى بدار هر كس را كه از ما اهل بيت سخن مى گويد و موّدت ما را پذيرفته است. شرح حديث: امام (ع) مى فرمايد: اين سه كار را انجام ده، تا عاقبت بخير شوى، اوّل اين كه نعمت هاى خدا را در مسير معصيت به كار نبر اين عبارت در واقع اشاره به نكته اى دارد و مى فرمايد كه اى معصيت كنندگان به هوش باشيد چرا كه از نعمت هاى خدا در راه معصيت او استفاده مى كنيد عمر، ثروت، اعضا و جوارح و... همه نعمت هاى الهى هستند كه از آنها در مسير معصيت بهره مى گيرى و اين كار زشتى است. دوّمين كار اين است كه وقتى گناهى مى كنى و خداوند به جهت حلمش به تو مجال توبه مى دهد مبادا اين مجال باعث غرور تو شود و فكر كنى كه كار بدى نكرده اى. سوّم اين كه كسانى كه علاقه به اهل بيت(ع) دارند و شيعه آنان هستند و همواره از آنان سخن مى گويند، اكرام و احترام كن. اين مراقبت ها سبب عاقبت به خيرى مى شود. انسان نمى داند چه وقت از دنيا مى رود و چه خوب است انسان در حال كار خوبى مانند مسجدالحرام و حرم امامان(ع) در حال عبادت از دنيا برود و چه قدر بد است كه در حال عصيان از دنيا برود. همه بزرگان از عاقت كار مى ترسيدند و از خدا تقاضاى حسن عاقبت مى كردند چرا كه مهمّ صفحه آخر پرونده است. هميشه بايد خودمان را به خدا بسپاريم و اگر گناهى سر زد توبه كنيم. پی نوشتها: 1. ميزان الحكمة، ح 4621. پایگاه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی(دامت برکاته)