تربیت با عمل لباس:
این بدن فرزند، لباسی برای روح فرزند است. شما اگر مثلاً مواظب باشید لباس طفل پاك و تمیز باشد امّا بدن طفل كیثف و آلوده باشد، اشتباه است. همینطور اگر بدن طفل تمیز باشد امّا روحش كثیف باشد. بقول مرحوم سعدی:
تن آدمی شریف است به جان آدمیت نه همین لباس زیباست نشان آدمیت
بدن كه یك لباس زیباست، نشان آدمیت نیست، جان، باید درست شود. پس برنامهای باید مادر بكار ببرد تا به تدریج كه طفل توانای بر هر كاری می شود دیگر مادر آن كار را انجام ندهد چون اگر طفل توانا بود، و مادر انجام داد، بدن تواناست، امّا روح ناتوان میشود. برای توانا شدن روح باید به تدریج كه رشد میكند به او مسؤولیت و مأموریت بدهد.
شما میگویید بچّه كار را خوب انجام نداده است چه كارش كنید؟ باید از او قهر كنید تا انجام بدهد یعنی محّبت مفتی به او ندهید، محبتتان را قیمتی كنید؟ لطف و عنایتی كه به او دارید در مقابل درستكاری او باشد و شما لطف خود را تنظیم كنید. وقتی دیدید درست كار میكند برای این لطف بیافزایید، وقتی دیدید درست كار نمیكند این لطف را كم كنید، با كم و زیاد كردن لطف و محبتتان نسبت به طفل، طفل را به كمال نزدیك میكنید، با زیاد و كم كردن، می فهمد كه كدام كار بد بود، تا نكند، چون احساس كرد كه با او سرد برخورد كردید و كدام كار خوب بود، همان كار را انجام بدهد. آدمی كه حكیم نیست، از روی احساس وعواطف كار میكند. گاهی ممكن است خیلی اشتباه بكند. بچّه گاهی خیانت و خطا كرده، مادر از او خندهاش میگیرد واین ضعف است. تبسمی كه در این حالت میكند به آینده طفل لطمه میزند. مثلاً بچه فحش داده است، مادر با یك خندهای میگوید: نگو این با زبان میگوید: نگو! اما در عمل كارش را تأیید می كند یا مثلا دو دستی توی سر مادر می زند مادر با خنده می گوید: نزن! با خنده گفتی بزن ولی با زبان گفتی نزن!
آن چیزی كه روی بچه انسان اثر میگذارد نحوه قیافه و صورت انسان و چین و شكن پیشانی انسان و نگاه چشم انسان است كه با بچه حرف میزند. حرف اساسی از زبان چشم گفته میشود و چشم گویاتر از زبان انسان است. آیا شما ندیدهاید مثلاً گاهی كسی برایتان حرفی میزند، نگاه به حركاتش می كنید به حرفش مشكوك می شوید چون آن حركات به شما حرفی می زند و یك جور سخن میگوید كه از خود زبان آن طرف گویاتر است، آیا ندیدهاید كسی كه میخواهد زبان بازی كند یا دروغ بگوید، از لحن كلامش میفهمید كه یك حرفی دارد، از دست پاچگی او میفهمید كه اشكالی درونش هست! از ضد و نقیض حرف زدنش میفهمید كه یك اشكالی در كار اوست، این قسمت ها را انشاءالله مواظبت كنید.