خالصی ، محمد مهدی
نام های دیگر: محمد مهدی خالصی،کاظمی خالصی،کاظمی خراسانی،
موطن: کرخ از توابع کاظمین
نام پدر : حسین
تاریخ وفات: ۱۳۴۳قمری
گزاره ای از زندگی
یکی از شخصیتهای به تمام معنا کامل و جامع آیه الله العظمی محمد مهدی خالصی(۱۴۹۷)است . وی دارای افکاری مصلحانه بود و فرد مبارز و سیاستمداری(۱۴۹۸)به شمار می آمد.
این شخصیت سترگ در نهم ذیحجه سال ۱۲۷۶ ق در کرخ – از توابع کاظمین – چشم به جهان گشود.(۱۴۹۹)
پدرش شیخ حسین و پدر بزرگش شیخ عزیز هر دو از علما بودند.(۱۵۰۰)آیه الله خالصی در شهرهایی نظیر نجف اشرف و کاظمین به تلمذ و فراگیری دروس حوزوی پرداخت و از عالمان بزرگ و فضلای سر آمد روزگار شد.(۱۵۰۱)
از جمله مهم ترین اساتید آیه الله خالصی میرزا حبیب الله رشتی و آخوند خراسانی و میرزای شیرازی را باید بر شمرد.(۱۵۰۲)
جدایی ناپذیری سیاست از دیانت
آیه الله خالصی مرد میدان سیاست بود و مداخله در آن را جزئی از دین به حساب می آورد. و از این رو لحظه ای از امور جاری کشورش یعنی عراق غافل نبود. وی سالهای زیادی از عمر شریفش را در امر مبارزه با استعمارگران خصوصا بزرگترین قدرت استعماری آن عصر یعنی انگلستان سپری کرد. اما این باعث نشد که وی دست از پژوهشهای علمی خویش بردارد و جهان اسلام را از دانشهای خود محروم بگذارد.
آثار علمی
تالیفات آیه الله خالصی عبارتنداند از:
- بیان تصحیف المنحه الالهیه عن النفثه الشیطانیه (۱۵۰۳)
- حاشیه الالفیه(۱۵۰۴)
- حاشیه بر ((الرساله فی تداخل الاغسال )) (اثر محقق اول )(۱۵۰۵)
- الشریعه السمحا فی احکام سید الانبیاء. این کتاب رساله عملیه آیه الله خالصی بود.(۱۵۰۶)
- تلخیص الرسائل(۱۵۰۷)
- حاشیه کفایه الاصول(۱۵۰۸)
- الدراری اللامعات فی شرح التطرات و الشذرات(۱۵۰۹)
- الحسام البتار فی جهاد الکفار
این اثر عنوان سلسله مقالاتی است که آیه الله خالصی در زمینه وجوب پیکار با اشغالگران انگلیسی در خلال جنگ جهانی اول به رشته تحریر در آورد و در روزنامه ((صدای اسلام )) به چاپ رسید.(۱۵۱۰)
- الوجیزه فی المواریث(۱۵۱۱)
- عناوین الاصول
- مختصر الرسائل العلمیه و الاصول الدینیه(۱۵۱۲)
- القواعد الفقهیه
- پاسخنامه ای به شیخ محمد حسن در زمینه مسائل تقلید(۱۵۱۳)
- اشعاری بالغ بر هزار بیت در علوم عربی(۱۵۱۴)
حیات سیاسی آیه الله خالصی
شیخ محمد مهدی خالصی در حوادث حاد و مهم سیاسی چون نهضت مشروطه و بر پایی نظام پارلمانی و قانون اساسی در ایران و استانبول فعالیت چشمگیر داشت . (۱۵۱۵)
مهم ترین فعالیت آیه الله خالصی در ماجرای جنگ جهانی اول ،(۱۵۱۶)در عراق و روی کار آمدن فیصل پس از اشغال آن سرزمین به دست انگلیسیها بود.
در پی تهاجم انگلیس به عراق – که در آن هنگام تحت سلطه امپراتوری عثمانی بود – به سال ۱۹۱۴ م / ۱۲۹۳ ش . آیه الله خالصی همگام با دیگر رهبران مذهبی شهرهای بزرگ و مهم عراق ، مردم را به مبارزه علیه آنان تشویق کرد و به وجوب بذل مال در راه جهاد حکم نمود و در انجام این مهم سلسله مقالاتی در روزنامه ((صدای اسلام )) منتشر نمود.(۱۵۱۷)نیز درصدد بر آمد با برپایی جلسه ای متشکل از علمای کاظمین به نظریه مشترکی درباره فتوای جهاد علیه دشمنان دست یابد. لیکن چون در این زمینه ناکام ماند به همراه موافقانش به استراتژی پیشین خود که مبارزه مسلحانه علیه انگلیس بود ادامه داد و حتی رهبری یکی از جبهه های جنگ را بر عهده گرفت .(۱۵۱۸)
مبارزات علما و روحانیات به همراه دیگر مردم عراق نه تنها از کاظمین ، که از همه شهرهای نجف و بصره و بغداد و جز آن علیه متجاوزان به طور جدی آغاز شد. آنان با رشادتهای بی نظیری که از خود نشان دادند ضربات سهمگینی بر پیکر خصم اهریمنی وارد کردند. در مجموع نیروهای مردمی به رهبری علما به مدت هیجده ماه در ناحیه کوت العماره (یکی از نواحی عراق ) سر سختانه در برابر ارتش اشغالگر انگلیس مقاومت کردند و اگر پیروزی نهایی متفقین و شکست آلمانها نبود انگلیسیها موفق به درهم شکستن مقاومتهای مردمی و نهضت روحانیان و اشغال عراق نمی شدند.
منبع : تبیان مبلغین