|
مقدمه
امروزه تمرين معمولی و ورزش نقش مهمی در بقای سلامت انسان ها دارد.تمرينات ورزشی نه تنها درمان بسياری از بيماری ها و مشکلات پزشکی می کند بلکه باعث پيشگيری از اين بيماری ها نيز می شود.

با وجود نقش ارزنده ورزش در حفظ سلامت با صدمات و آسيب هايی همراه هستندکه موجب از دست رفتن تندرستی می شودو لذت ناشی از ورزش را از بين می برد. اهميت اين صدمات به قدری است که توجه به آن را ضروری و لازم می سازد. صدمات سروصورت صدماتی هستند که ممکن است طی فعاليتهای ورزشی رخ دهند و ورزشکاران را دچار مشکل جدی کنندو چنانچه مواجهه درست و فوری با آنها به عمل نيايدمنجر به بروز شرايط شوند.به منظور درمان صدمات ناشی را به سر ناحيه مغز،صورت و پوست سرتقسيم می کنند.
آسيب هايی که در سه ناحيه رخ می دهند عبارتند از:

آسيب های مغز، جمجمه ،پوست سر ،گوش ها،چشم ها، بينی ، دهان و ساختمان اسکلتی صورت که هر يک را مختصرا توضيح داده و علل عوارض، نحوه پيشگيری ، درمان آنها را بيان می کنيم. به طورکلی صدمات ناحيه سروصورت را به دو بخش تقسيم می کنند:
1-صدمات بافت های نرم 2- صدمات بافت اسکلتی
صدمات بافت های نرم سروصورت عبارتنداز:
آسيب های پوست سر، صدمات گوش ،چشم، بينی،دهان می باشند که هر يک از اين آسيب ها شامل کوفتگی ها ،پارگی ها ، بريدگی ها،خراش ها و سوختگی ها باشند. اين آسيب ها بيشتر در ورزش های پر برخورد مثل : بوکس ،هاکی ، کشتی ،بيس بال ، فوتبال ،شمشيربازی و ورزش هايی که در آن از راکت استفاده می شوداتفاق می افتند. علت اکثر اين صدمات ضربه مستقيم به سروصورت، برخوردبا يک جسم و يا سقوطورزشکار می باشد.
پيشگيری :
توصيه هايی که برای پيشگيری از آسيب هامی شوداستفاده از کلاه های ايمنی ، ماسک،عينک، وديگر وسايل حفاظتی می باشد.
عوارض :
آسيب های سروصورت عوارضی مانند خونريزی شديد،عفونت در محل صدمه ، شوک نابينايی، ناشنوايی، تغيير در چهره... دارند.
درمان :
هر چند که هر يک از اين آسيب ها درمان مخصوص به خود دارندولی برای کمک های اوليه مربی می تواند از دستورالعمل (آرآی سی ای )که حروف اول کلمات استراحت ،يخ ،بانداژفشاری و برای درمان کامل مصدوم بايد توسط پزشک معالجه و درمان شودو مشخص مصدوم بايد از دستورات پزشکی تا بهبودی کامل پيروی کند.
چند نمونه از داروهايی که پزشک ممکن است برای بهبودی بافت نرم سروصورت تجويز کند:
1- استامينوفن برای کاهش ناراحتی و درد .
2- آنتی بيوتيک برای جلو گيری از عفونت محل مصدوميت .
3- مسکن هايی که برای کاهش درد استفاده می شود .
4- قطره آنتی بيوتيک برای آسيب های چشم .
5- ايبوبروفن برای کوفتگی های صورت .
6- ژل پتروليوم برای تعويض پانسمان.
صدمات سر و بافت اسکلتی صورت

الف )صدمات سر : سر از پيوستگی هشت استخوان جمجمه ای و 14 استخوان صورتی تشکيل شده است .
صدماتی که به ناحيه سر و جمجمه وارد می شوند عبارتند از :
1- ضربه مغزی .
2- کوفتگی ناحيه مغز .
3- خون مردگی داخل مغز .
4- خونريزی و خون مردگی خارج از ناحيه سخت شامه .
5- شکستگی جمجمه.
1-ضربه مغزی:
از خطر ناک ترين صدماتی که در بعضی از ورزش ها گاه رخ می دهد ضربه مغزی می باشد . ضربه مغزی عبارت است از ارتعاش يا تکان خوردن مغز بر اثر يک ضربه شديد که موجب دگرگونی کامل در عملکردمغزی و از دست دادن هوشياری می شود.
2-کوفتگی ناحيه مغزی :
کوفتگی ناحيه مغز ضرب ديدگی سنج مغز متعاقب يک ضربه شديد که سبب خونريزی مويرگ های کوچک پاره شده می گردد که در اين صورت خون به داخل نسخ مغز تراوش می کند .
3-خون مردگی داخل مغزی :
خون ريزی که سبب تجمع و لخته شدن خون داخل مغز می گردد.
4-خون ريزی و خونمردگی :
زير ناحيه سخت شامل : تجمع و لخته شدن خون زيرپرده های که دو نوع می باشد : خونمردگی زير سخت شامه حاد که بلافاصله بعد از صدمه اتفاق می افتد . خونمردگی زير سخت شامه که چند هفته بعد از ضربه اتفاق می افتد .
5-خونريزی و خونمردگی خارج از ناحيه سخت شامه:
خونريزی بين جمجمه و خارجی ترين لايه پوشاننده مغز .
6-شکستگی جمجمه :
شکسته شدن استخوان جمجمه که 2 نوع است يکی شکستگی ساده که بدون زخم شدن پوست سر اتفاق می افتد دوم شکستگی باز با مرکب که همراه زخم شدن پوست سر اتفاق می افتد . علت اکثر صدمات سر به ضربه مستقيم به سر باشد که توسط ورزشکار ديگری يا شی و يا سقوط ورزش کار اتفاق می افتد . اين اسيب ها در ورزش های پر برخورد مثل : بکس ، هاکی ، فوتبال و مسابقات موتور سواری و اتومبيل رانی بيشتر از بقيه ورزش ها رخ می دهد .
پيشگيری :
برای پيشگيری از اين آسيب ها بايد از کلاه های محافظتی استفاده شود .
عوارض:
آسيب های سر می تواند عوارضی مانند : مرگ ، صدمات دائم مغزی مثل فلج شدن ، تغييرات اخلاقی و شخصيتی ، مشکلات گفتاری و تشنج متعاقب داشته باشند.
درمان:
برای انجام کمک های اوليه به مصدوم می توانيد از دستورالعمل RICE که حروف اول کلمات استراحت ، يخ ، بانداژ فشاری ، و بالا نگاه داشتن عضو می باشد پيروی کنيد. اين عمل به حداقل رساندن خون ريزی و تورم بسيار مهم و حياتی می باشد . برای درمانی کامل مصدوم را به نزديک ترين واحد اوژانس انتقال داده تا تحت مراقبت های پزشکی قرارگيرد. پزشک ممکن است داروهای زير را برای مصدوم تجويز کند .
1- آنتی بيوتيک برای عفونت
2- داروهای کورتيکواستروئيد برای کاهش تورم
3- داروهای ضد تشنج
توجه: از مصرف هرگونه داروئی بدون نسخه پزشک خودداری کنيد .
صدمات بافت های اسکلتی صورت
صورت از پيوستگی 14 استخوان تشکيل شده است ، هر ضربه شديد به صورت ممکن است باعث شکستگی صورت ممکن است باعث شکستگی صورت و انتقال نيرو به ستون فقرات و شکستگی آن شود .
آسيب های بافت صورت عبارتند از:
1- شکستگی استخوان های صورت
2- در رفتگی فک تحتانی
3- کشيدگی رباطی فک تحتانی
علت اينصدمات هر ضربه شديد به صورت ، فک و فشار زياد روی فک می باشد . در ورزش های پر برخورد مثل ( بکس ، بيس بال ، هاکی ) و دوچرخه سواری اتفاق می افتد .
پيشگيری :
برای پيشگيری از اين آسيب ها بايد از وسايل محافظ کننده مثل ماسک و کلاه های حفاظتی استفاده شود.
عوارض :
عوارض آن خون ريزی زياد ، عفونت محل مصدوم ، اختلال تنفسی ، تغيير در چهره ، فشار بر اعصاب مجاور ، شوک و مشکلات تغذيه ای می باشد .
درمان:
مثل درمان آسيب های قبل ازدستور العمل RICE استفاده نمود و برای درمان کامل بايد تحت مراقبت های پزشکی قرار بگيرد .
جهت استفاده از دارو می توانيد از داروهای زير استفاده کنيد :
1- آنتی بيوتيک جهت درمان عفونت .
2- داروهای ضددرد برای کاهش درد .
|