زانوی درون گرد

 ژنوواروم، زانوی درون گرد، زانوی پرانتزی يا پاکمانی ( واروس بيش از حد ) اختلال در مفصل زانو است که در آن زانو ها از هم فاصله زيادی می گيرند. در اين عارضه زاويه درشت نی- رانی به ۱۸۰ درجه نزديک شده يا ازآن بيشتر می شود و بالطبع زاويه Q کاهش می يابد. اين عارضه می تواند وضعيتی يا ساختاری باشد. نوع ساختاری آن در نتيجه اختلالات و تغيير شکل های استخوانی عارض می شود. نوع وضعيتی آن در اثر ترکيبی از موقعيتهای مفصلی، که باعث راستايی غلط در زانو می شوند بدون اينکه در استخوان های دراز تغيير يا انحنايی وجود داشته باشد عارض می شود. اين عارضه از نمای خلفی و قدامی قابل رويت می باشد. در اين عارضه به علت زاويه داخل ران و ساق پا، خط اعمال وزن به سمت داخل مرکز زانو منتقل می شود.

  از نشانه های اين عارضه می توان به موارد زير اشاره کرد:

  - زانو از يکديگر فاصله می گيرد

  - استخوان درشت نی با پيچش داخلی همراه است

  - فرد مبتلا بر روی لبه خارجی پا به صورت اردکی راه می رود.

  اين بيماری به علت های متفاوتی از قبيل وراثت، راه رفت زودرس کودک و استفاده از پوشک های حجيم، نرمی استخوان، پوکی استخوان، آرتروز، آسيب به صفحات رشد، بد جوش خوردن شکستگی، فلج عضلانی، پارگی کپسول و رباط خارجی زانو، ضعف عضلانی و کوتاهی عضلات به وجود می آيد.

  فرد مبتلا با توجه به شدت ناهنجاری می تواند نشانه های زير را داشته باشد:

  - راه رفتن اردک وار

  - چرخش ساق

  - ضعف عضلات ناحيه خارجی، مانند عضلات کشنده پهن نيام، دوسر رانی و نازک نئی

  - کوتاهی عضلات ناحيه داخلی، مانند عضلات نيمه غشايی و نيمه وتری، راست داخلی و درشت نئی قدامی

  - کشيدگی رباط ها و کپسول خارجی زانو ( نازک نئی- رانی) و مچ پا ( نازک نئی قاپی) و کوتاهی رباط ها و کپسول جانب داخلی زانو ( درشت نئی- رانی) و مچ پا (دلتوئيد)

  - کاهش ارتفاع پايين تنه

  - تغيير زاويه کشگک ها و تمايل آنها به داخل

  - آرتروز زودرس

  - درد و احساس خستگی زود رس

  - سائيدگی بيش از حد کناره خارجی کفش

  روش اندازه گيری زانوی پرانتزی

  برای اندازه گيری اين اختلال فرد بدون کفش و جوراب در حالی که زانوها و ران ها وی ديده می شود بدون هيچ گونه انقباض و تنوس عضلانی غير طبيعی در عضلات ناحيه ران می ايستد. زانو بايد در حالت اکستنشن کامل قرار گرفته و قوزک های دو پا به گونه ای به هم بچسبد که استخوان کشکک زانها به روبرو نگاه کنند.در اين حالت فاصله بين د اپی کنديل داخلی رانها (فوق لقمه داخلی ران) به وسيله متر نواری، خط کش، کوليس و يا کاليپر مخصوص اندازه گيری و ثبت می شود. در برخی متون بيشترين فراوانی بين اين دامنه ۲ تا ۴ سانتی متر قيد شده است.

  ملاحضات اصلاحی و درمانی:

  اصلاح زانوی پرانتزی ساختاری، عمدتا با استفاده به موقع از بريس در دوره های مناسب امکان پذير می شود. به طور معمول، قرار دادن گوه خارجی در کف پا يا پاشنه توصيه نمی شود زيرا به دنبال کمانی شدن ساقها، پا به پرونيشن تمايل پيدا می کند. اصلاح اين نوع ناهنجاری نياز به اصلاح ساختار اسکلتی دارد که فقط در موارد شديد توصيه به استفاده از جراحی برای اصلاح اين وضعيت می شود.

  در مورد زانوی پرانتزی وضعيتی هم می توان ملاحضات اصلاحی زير را در نظر گرفت:

  - ارائه حرکات تقويتی برای عضلات جانب خارجی ساق و ران

  - ارئه حرکات کششی برای کپسول داخل زانو

  - تصحيح راه رفت به صورتی که پنجه مستقيم و در مسير خط پيشروی قرار گيرد.

  - تصحيح کفش وتعويض کفشهايی که سائيدگی جانب خارج آنها بيشتر از حد معمول است.

  - پرهيز از نشستن در وضعيت چهار زانو

  نمونه ای از تمرينات کششی:

  - در حالی که رو به شکم دراز کشيده ايد، مچ پا را به خارج چرخانده و زانو را راست کنيد تا عضلات نيمه غشايی و نيمه وتری تحت کشش قرار گيرند.

  - حرکت فوق را در وضعيت خوابيده به پشت انجام دهيد.

  - در وضعيت ايستاده در کنار چوب موازنه يا ميز از پهلو قرار گيريد و به ترتيب يک پا را به طور مستقيم بالای آن بگذاريد. سپس پاسی اتکا را دورتر نگه داريد و با تنه به طرف پايی که روی ميز قرار دارد خم شويد.

  - در وضعيت ايستاده قرار گيريد در حالی که پاها از يکديگر فاصله گرفته و از ناحيه جانب داخلی مچ به زمين فشار آوريد. می توان برای کمک به کشش ناحيه کشاله و داخلی ساق، دست موافق پای تحت کشش را بر روی ناحيه خارجی ران در بالای مفصل زانو قرار داده و ران را به طرف داخل و پايين فشار داد.

  - در وضعيت نشسته با گرفتن مچ پا آن را به حالت چرخش به خارج ببريد.

  - در وضعيت نشسته به حالت قورباغه با کمک دستها، تنه را از زمين به کشش عناصر استاتيک جانب داخلی زانو بپردازيد.

  نمونه ای از تمرينات قدرتی:

  - دروضعيت ايستاده پاها را به ترتيب از يکديگر دور کنيد. دست موافق پای دورشونده با جلوگيری از دور شدن پا می تواند اعمال مقاومت کند.

  - در وضعيت ايستاده کنار ديوار با جانب خارجی ساق به ديوار فشار آورده و در دورکردن پا از يکديگر بکوشيد.

  - در وضعيت ايستاده دو به دو، پهلو به پهلوی يکديگر رانها را از ناحيه جانب خارجی به هم بچسبانيد و انها را از يکديگر دور کنيد.

  - در وضعيت ايستاده يک توپ طبی يا وزنه مناسب را با کنار خارجی پا پرتاب کنيد.

  نکته۱: هميشه قبل از انجام تمرينات قدرتی به مدت چند هفته تمرينات کششی را انجام دهيد.

  نکته۲: برای اجرای برنامه اصلاحی با يک متخصص مشورت کنيد و تحت نظارت متخصص تمرينات را انجام دهيد به دليل اينکه ملاحظات بسياری در طراحی يک برنامه اصلاحی بايد لحاظ شود.