به رنگ آفتاب

 

به رنگ آفتاب

امام علی(ع) در روایتی طولانی، چهل ویژگی یا صفت یاران مهدی(عج) را برشمرده شده است. در هر شماره، چند ویژگی را بررسی خواهیم کرد تا بدانیم فاصلة ما و سربازان مهدی(عج) تا چه اندازه است و برای برطرف کردن این فاصله، چه گام هایی را باید برداریم تا شاید در زمرة یاران آن حضرت درآییم. چه این که رهبر عزیزمان حضرت آیت الله خامنه ای فرمودند «اگر دنیا را خورشیدی روشن خواهد کرد، به این معنا نیست که تا آمدن آن خورشیدِ نورانی در تاریکی بنشینیم». سیدبن طاووس(ره) در کتاب «اعلام الوری» روایتی آورده که در آن به نقل از اصبغ بن نباته می گوید: «امام علی(ع) روزی خطبه ای خواند و نامی از خروج مهدی(عج) و یاران او برد. در اینجا بود که شخصی به نام ابوخالد حلبی یا کابلی عرض کرد: یا علی! اوصاف او را برای ما بگو... سپس امام(ع) فرمود: آیا می خواهید شما را از یاران او آگاه کنم؟ عرض کردند: آری یا امیرالمؤمنین. امام(ع) فرمود: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: اول آن ها [یاران مهدی(عج)] از بصره و آخر آن ها از یمامه خواهد بود. آنگاه آن حضرت شروع کرد به شمارش یاران مهدی(عج) و مردم گریه می کردند... امام تعداد یاران امام عصر(عج) را از هر شهر با ذکر نام شهرهایشان بیان کردند. سپس فرمودند: رسول خدا(ص) آن ها را برای من شماره کرد و آن ها 313 نفر شدند، مطابق عدد اصحاب بدر... سپس علی(ع) فرمود: خداوند آن ها را از مشرق و مغرب زمین به یک چشم برهم زدن نزد خانه کعبه جمع می کند... تا این که مردی از پشت پرده کعبه نزد آن ها (313 نفر) می آید. آن ها به او می گویند: تو مهدی(عج) هستی؟ می گوید: آری، من مهدی موعودم. آنگاه آن حضرت به آن ها می فرماید: درباره چهل خصلت با من بیعت کنید و هم پیمان شوید و درباره دَه خصلت با من شما شرط نمایید. احنف از امام علی(ع) پرسید: یا علی! آن خصلت ها کدامند؟ امام علی(ع) فرمودند: آن ها با آن حضرت بیعت می کنند که: 1. دزدی نکنند؛ 2. مرتکب فحشا نشوند؛ 3. کسی را (به ناحق) نکشند؛ 4. هتک حرمت محترمی را نکنند؛ 5. به مسلمانی فحش ندهند و... . می خواهیم در یک محاسبه درونی بیابیم که آیا ما جزء 313 هستیم و آیا می توانیم با ایجاد این خصایص، خود را به آن مقام رفیع و بلند برسانیم؟ البته شایان توجه است که حضرت(عج)، غیر از آن 313 نفر، حلقه دومی از یاران دیگر با خود دارند که مطابق روایات، آن حلقه دوم، ده هزار تن هستند. البته حلقه اول یاران امام(عج)، دوازده نفرند که جزء نقبا و برترین یاران امام می باشند. حلقه دوم 313 نفر و حلقه سوم، ده هزار نفر. ما در اینجا به چهل صفت از صفات یاران حلقه دوم حضرت(عج)، یعنی آن 313 نفر که در روایت امام علی(ع) آمده، اشاره می کنیم. آن ها بایستی متعهد شوند دزدی نکنند؛ منظور از دزدی، تنها بالا رفتن از دیوار مردم نیست؛ بلکه نگاه های نابجا و ممنوع به خانه مردم، به نامحرمان، به وسایل شخصی مردم و... را نیز شامل می شود. این دزدی حتی شامل خطورات ذهنی نیز می شود که در ذهن نیز نبایستی تصورات این گونه داشت. در انجام مسئولیت هایشان نیز نبایستی مرتکب این کار بشوند. خلاصه این که حق هر حق دارای را بردن، نوعی دزدی محسوب می شود. این فرمول و قاعده کلی کار می باشد. البته راه رسیدن به این صفات، روی آوری به دستورات قرآنی و معنوی است که در جای خود بحث دیگری را می طلبد و این که چگونه این صفت ها به دست می آید، نیازمند شرح دیگری است. اما این که آن ها بایستی متعهد شوند که مرتکب فحشا نشوند، خداوند متعال در آیه 29 تا 38 سوره اسرا به بعضی از همین صفات اشاره فرموده است. در آیه 32 می فرماید: «و لاتقربوا الزنا؛ یعنی به فحشا نزدیک نشوید.» خداوند در این آیات جمعاً به نُه صفت و در آیه 151 سوره نساء نیز به نُه صفت دیگر اشاره می کند که یکی از آن ها پرهیز از فحشا است. تقریباً همان صفات بار دیگر تکرار شده است و از آن ها نهی شده ایم. ولی در روایات آمده که غیبت کردن مسلمان به مراتب از فحشا برتر است؛ یعنی آن چیزی که در دوره ما نان و حلوای همه مجالس ما شده است. رسول خدا(ص) در روایتی فرمود: «یک درهم که انسان از راه ربا و نزول به دست آورد، نزد خداوند گناهش از 36 بار، فحشا بیشتر و بزرگ تر است. و بدتر و بزرگ تر از رباخوردن، غیبت و تعرض به آبروی مردم است.» باید توجه داشت این اوصاف از حیث لغت، خیلی کوتاه بیان شده اند، ولی از حیث وسعتِ معنا، بسیار دقیق و عمیق اند. و اما صفت بعدی این که به ناحق، کسی را نکشند. البته این کشتن، تنها به کشتن با شمشیر نیست، بلکه در روایت است که آبروی فرد مسلمان از خون او بالاتر و مهم تر است. بنابراین اگر کسی به مسلمانی تهمت بزند در حقیقت او را کشته است یا اگر کسی بین دو نفر دوبه هم زنی کند و فتنه گری کند، به تعبیر قرآن کریم، این کار از آدم کشی هم بزرگ تر است، چنانچه فرمود: «الفتنه اشدّ من القتل (سوره بقره)؛ یعنی فتنه گری از قتل بدتر است.» و صفت آخر این که متعهد شوند هتک حرمت محترمی را نکنند که با توجه مطالب فوق، این صفت نیز به خودی خود روشن می شود؛ ولیکن یکی از مصدایق مهم هتک حرمت دیگران، سخن چینی است. امام صادق(ع) فرمودند: «مهم ترین سِحر، سخن چینی است که میان دوستان، تفرقه و عداوت ایجاد می کند و خون ها به واسطه آن ریخته می شود و خانه ها ویران می گردد و اسرار و رازهای مردم فاش خواهد شد. سخن چین بدترین کسی است که قدم روی زمین گذارده است.»