نخل برداري؛ كهنترين آيين عزاداري در يزد
مراسم نخلبرداري در برخي شهرستانهاي استان نظير مهريز و تفت به شكل
ويژهاي برگزار ميشود و اين مراسم هر ساله از سراسر كشور حتي از كشورهاي
خارجي نيز بازديدكنندگان بسياري دارد.
اعتقاد و باور مردم به مراسم نخل برداري، اين مراسم را به يكي از
اصليترين برنامههاي عزاداري اين استان تبديل كرده است و شور و شوق به
امام حسين (ع) و خاندان و ياران ايشان در اين مراسم به چشم ميخورد.
اين مراسم به طور معمول در روز دهم محرم و بعد از نماز به جا آوردن
نماز ظهر عاشورا برگزار ميشود اما مراسم نخل برداري در نقاط مختلف استان
يزد با توجه به برداشتها و سمبلهاي نخل، متفاوت است.
نخل كه چوببستي بزرگ به شكل برگ درخت است، براي مردم يزد نماد
عزاداري امام حسين (ع) و در خارج از حسينيهها و تكاياي بزرگ در طول سال
معمولا نخلي بزرگ نگهداري ميشود اما در اين ميان نخلهاي مسجد جامع،
حسينيه شاهولي تفت، حسينيه مهريز، مجموعه اميرچخماق و ... از معروفترين
نخلهاي استان به شمار ميروند.
براي برگزاري اين آيين ويژه كار سياهپوش كردن نخل و تزئين آن با
آينه و گل و نخهاي رنگي تقريبا از نخستين روزهاي ماه محرم آغاز ميشود و
جوانان با شور و شوق خاصي اين كار را انجام ميدهند و البته اين اقدام هر
ساله با مراسم ويژهاي آغاز ميشود.
يكي از روساي هيئتهاي مذهبي استان يزد در مورد مراسم نخل برداري به
خبرنگار فارس گفت: «نخل» به عنوان تابوت امام حسين(ع) شناخته ميشود كه
چوب بستي عظيم به شكل برگ درخت است اما شباهتي به برگ درخت خرما ندارد.
حسين اسلامي اظهار داشت: در ايام محرم نخل را با پارچه سر تا سر
سياهپوش ميكنند و از آن صدها شمشير، قمه و خنجر برهنه آويزان ميكنند.
اين نخل تزئينات ديگري نظير آينه، ميوه، پولكهاي مختلف، منگولههاي
تزئيني، دستمالهاي ابريشمي رنگي نيز دارد كه در دو طرف نخل بسته ميشود.
وي افزود: در دهه اول محرم و يا در دهه آخر صفر، نخل توسط مردم
عزادار مانند كشتي به حركت در ميآيد و سه دور گرد ميدان نخل ميچرخد و
آنگاه آرام آرام به درون آشيانه خود باز ميگردد.
اسلامي ادامه داد: مراسم نخل برداري در بسياري از شهرهاي يزد مختص روز عاشوراست و در روزهاي ديگر نخل برداري انجام نميشود.
وي ادامه داد: اين مراسم هر سال با روضه خواني، سينهزني، عزاداري،
پخش نذري، ذبح قرباني و دود كردن اسفند همراه است و در شهرستانهايي نظير
تفت و مهريز با شكوه و عظمت خاصي برگزار ميشود.
مسئول هيئت مذهبي مسجد نصرتآباد يزد همچنين اظهار داشت: نخلها در
ديگر ايام سال بدون تزئيين در كنار حسينهها، تكايا و ميادين بزرگ شهر
قرار دارند و سمبل عشق و ارادت مردم يزد به امام حسين(ع) به شمار ميروند.
در مورد پيدايش نخل و وجه تسميه آن عقايدي بسياري وجود دارد، عدهاي
نخل را اقتباس از خيمه مجمع حضرت موسي (ع) ميدانند و معتقدند اين خيمه با
اقتباس از تابوت عهد ساخته شده (صندوقي كه خداوند براي مادر موسي (ع)
فرستاد تا او را در آن قرار دهد، بعدها اين تابوت به دست قوم وي افتاد و
از آن نگهداري كرده و بدان تبرك ميجستند).
برخي نيز معتقدند: نخل به خيام حضرت امام حسين (ع) اشاره دارد و ميخواهد خاطره خيمههاي حرم آن امام در كربلا را مجسم كند.
بسياري نيز بر اين عقيدهاند كه نخل يادآور گهواره دو گوشواره عرش مجيد، يعني حضرت امام حسن (ع) و امام حسين (ع) است.
اما اعتقاد حاكم آن است كه چون بدن مطهر و مقدس سالار شهيدان كربلا،
حضرت امام حسين (ع) را بدون تشييع به خاك سپردهاند، شيعيان همه ساله به
جبران، اين رسم را تكرار ميكنند و حجيم بودن نخل بيانگر عظمت و بزرگواري
آن حضرت است.
بزرگي و سنگيني اين نخلها به حدي است كه براي بلند كردن و گرداندن
آن بايد چند صد مرد قوي آن را از زمين بردارند و بر دوش گيرند و حمل كنند.
در هنگام نخل گرداني يكي از سادات بر بلنداي نخل قرار ميگيرد و با
صداي ضربات سنج و يا حسين(ع) نخل گردانان را هدايت ميكند تا نخل با
هماهنگي مردان از زمين بلند شود و به گردش درآيد.
يكي از كارشناسان فرهنگي نيز در اين باره به خبرنگار فارس گفت: بر
خلاف آيين و سنني كه شايد در بسياري از شهرها و استانهاي كشورمان در حال
فراموشي است، نخلبرداري مردم يزد هرگز به دست فراموشي سپرده نشده و مردم
اين استان هر سال اين مراسم را با شكوه ويژهاي برگزار ميكنند.
محمدحسين شايق بيان داشت: اين سنت از ديرباز در ميان مردم استان يزد
رواج داشته و امروز تقريبا 90 درصد مردم اين استان در نقاط مختلف در مراسم
نخل برداري شركت ميكنند.
وي افزود: علاوه بر مسلمانان و شيعيان استان يزد، حتي زرتشتيان نيز
احترامي ويژه براي مراسم نخل برداري قائل هستند و در برخي محلات حتي ديده
شده كه نذوراتي نيز از سوي آنها در هنگام نخل برداري در ميان مردم توزيع
شده است.
شايق خاطرنشان كرد: قدمت و پيشينه مراسم عزاداري مردم يزد همچنين
جذابيت و شور و اشتياق مردم به خاندان حضرت رسول (ع) به حدي است كه اين
مراسم در فهرست مراسمهاي ملي سازمان ميراث فرهنگي ثبت شده است.
چهار راه برای رسیدن به آرامش:
1.نگاه کردن به عقب و تشکر از خدا 2.نگاه کردن به جلو و اعتماد به خدا 3.نگاه کردن به اطراف و خدمت به خدا 4.نگاه کردن به درون و پیدا کردن خدا
پل ارتباطی : samsamdragon@gmail.com
تالارهای تحت مدیریت :
مطالب عمومی کامپیوتراخبار و تکنولوژی های جدیدسیستم های عاملنرم افزارسخت افزارشبکه
یک شنبه 29 آذر 1388 5:29 PM
تشکرات از این پست
