| رشته علوم تجربي
. پزشكي1
پزشكي علم بسيار گسترده و متنوعي است كه به مطالعه و تشخيص و درمان بيماريها ميپردازد و در بعضي اوقات درصد پيشگيري بعضي از بيماريهاي نيز ميباشد رشته پزشكي مراحل بسيار سخت و دشواري دارد و يك پزشك راهي بسيار طولاني و ناهمواري را سپري ميكند از درس خواندن طولاني، كشيكهاي شبانه برخورد با همه انسانهايي كه هميشه پر از درد و غم و بدحال و بعضي مواقع در حال مرگ بوده و همچنين ديدن لحظهي ناخوشايند بيماران و تماس با بزاق، ادرار و اتارات همراهان كه گاهي مواقع بر آورده نميشود و... اينها همه شكل فقط عشق و علاقه ميخواهد كه از صميم قلب و با همه وجود بتواند در خدمت انسانها باشد پزشكان گاهي مواقع با انسانهايي برخورد ميكنند كه حتي خود اطرافيان طاقت ديدن آنها را ندارند و شايد بدليل بيماري مسري مزمن و واگيردار خانواده اش هر از او دوري ميكنند ولي پزشك پر علاقه و عاشق بايد تمام تلاش خود را بكار گيرد تا بتواند حيات و زيبايي را به او باز گرداند و با رفتاري بسيار خوب و صميمي و گشادهرويي و حوصله بايد موجب دل داري او گردد و حتماً پزشك بايد صبر و بردباري، طاقت و تحمل، سلامت دروني، تعهد و تخصص، سوز و گداز و رشته باشد و همچنين قابل اعتماد نيز باشد تا بتواند اعتماد بيمار را نيز جلب كند و از همه مهمتر رازدار همه اسرارها ميباشد.
محيط كار پزشك ممكن است مطب، درمانگاه، بيمارستان باشد و بايد آرام و پر طراوت باشد و... و در مجموع يك پزشك وسيلهاي از طرف خدا ميباشد كه بايد به انسانهاي دردمند جاني ديگر دهد.
مراحل دانشگاهي اين رشته عبارتند از:
الف. مقطع علوم پايه كه شامل 5 ترم ميباشد چنانچه دانشجوي ممتاز باشد ميتواند آن را در 4 ترم بگذراند كه اين مقطع شامل دروس پايه پزشكي مثل بافتشناسي، جنينشناسي، بيوشيمي، ميكروبشناسي، آناتومي زبان تخصصي و... ميباشد.
بعد از طي اين مقطع امتحان جامع علوم پايه برگزار ميگردد و دانشجو براي ورود به مراحل بعدي بايد حداقل امتياز را كسب كند.
ب. مقطع فيزيولوژي كه اين مرحله 2 ترم ميباشد در اين مقطع دانشجويان با مفاهيم و علت به وجود آمدن بعضي از بيماريها آشنا شده و اطلاعاتي را در خصوص داروهايي كه بايد براي بيماريها بكار گرفته شود آشنا شود و مفاهيم اثر آن را فرا گيرند.
ج. مقطع كارورزي كه 8 ماه ميباشد كه در اين مقطع دانشجو به عنوان Intern ناميده ميشود و در بيمارستانها مشغول فعاليت ميباشد لازم به ذكر است كه تا قبل از اين مقطع دروس تئوري را گذرانده و قبل از Intren شدن بايد آنها را با موفقيت گذرانده باشد و بعد از پايان اين مقاطع كه در كل 14 ترم ميباشد دانشجو حتماً بايد طبق تعهد مدتي را به عنوان طرح در مناطقي كه دانشگاهها يا موسسات مورد نظر تصميم ميگيرند خدمت نموده و پس از آن ميتواند در امتحان تخصص شركت كند و در رشتههاي متعددي چون: گوش حلق و بيني، ارتوپدي، جراحي، اطفال، چشم پوست و داخلي و... ادامه تحصيل داده و به عنوان متخصص مشغول فعاليت گردد.
2. ارتوپد فني
تاريخچه ارتوپدي فني
وسايل و ابزاري كه بتواند براي حركت معلولين مفيد باشد و اين وسايل ميتواند به نوعي جلوگيري از تغيير شكل بدن و ترسيم آن و به منظور مدد رساني به شخص در تامين و حفظ استقلال بهتر در زندگي به كار ميرود و شكل ارتوپدي نقش بسيار ارزشمندي در طراحي و ساخت اندام مصنوعي و كمك به معلولين دارد از موقعي كه انسان پا به عرصه وجود گذاشت و بعضي از آنها با مشكلاتي چون نقص عضو مواجه شد كه به طور طبيعي به دنيا آمده بود يا اين كه در طول حيات با آن با بروز جنگلها و حادثهها با آن روبه رو شد به اين فكر افتاد كه وسايلي توليد نمايد كه بتواند براي رفع مشكلات جمعي خود مناسب باشد و اين تفكر در زمانهاي بسيار قديم در نقوش حجاري شده از زمانهاي بسيار دور ديده ميشود كه با پاي چوي و استفاده از وسايل ساده ميتواند نواقص خود را جبران نمود و راه برود امروز مراكزي در كشور فعاليت دارند كه بر توليدات و پاي مصنوعي و يا وسايل مربوط به كمك آن تلاش مينمايند و با استفاده از پيشرفتهترين مكانيسمهاي مكانيكي هيدروليكي و الكترونيكي تلاش نمايند در مورد تاريخچه اين شغل در ايران بايد گفت تا قبل از سال 1340 فقط ارتش اين فن را به عهده داشت و به دليل عدم كارايي تعطيل شد ولي در سال 1341 اولين مراكز ساخت دست و پا و وسايل كمكي توسط جمعيت هلال احمر تشكيل و فعاليتش روز به روز گسترش زيادي يافت كه هم اكنون اين مراكز در اغلب شهرهاي ايران در حال فعاليت هستند تا بتواند مسائل مورد نياز را بسازد و در اين زمينه دانشگاههاي علوم توانبخشي وابسته به دانشگاه علوم پزشكي اقدام به تأسيس رشته اندام مصنوعي و وسايل كمك نمود و براي خدمت به معلولين و جانبازان عزيز فعاليت ارزندهاي را شروع نموده و در بعضي از دانشگاهها مثل دانشگاه اصفهان براي چند دوره تا مقطع مهندسي و دانشگاه تهران تا مرحله كارشناسي ارشد اين رشته را توسعه داده و هم اكنون دانشكدههاي مختلفي در اين رشته پذيرش دارند افرادي كه در حرفه ارتوپدي فني مشغول به كار هستند نقش عمدهاي در ساخت و ساز اندام مصنوعي دارند كه فعاليت آنها به طور خلاصه به شرح زير است: پروتز به وسيلهاي اطلاق ميشود كه به جاي عضو از دست رفته از آن استفاده شود پروتزهاي اندام تحتاني شامل: پرتزپنجه براي قطع پا، پرتزسايم براي قطع مفصل مچ پا، پرتز زير زانو پرتزدوي زانو و كاندين براي قطع از مفصل هيپ پروتزهاي اندام فوقاني شامل پروتزهاي قطع انگشتان، قطع مچ دست زير آرنج بالاي آرنج و شانه كه از پروتزها خود شامل: 1. كارا 2. تزئيني
ارتوتسيت
به وسايلي گفته ميشود كه جهت جلوگيري و اصلاح و يا نگهداري قسمتهاي مختلف بدن بكار ميروند ارتزهاي اندام تحتاني شامل ارتزهاي پا، زير زانو بالاي زانو كه هر كدام از آنها داراي انواع مختلف و عملكردهاي متفاوت هستند. ارتزهاي اندام فوقاني شامل: ارتزهاي انگشتان دست زير آرنج،بالاي آرنج و شانه كه در انواع ثابت متحرك نيمه متحرك: ارتزهاي ستون،فقرات شامل ارتزهاي لگني، كمري، سينهاي، گردني و تمام تنه ميباشد كه،جهت كمك، نگهداري تثبيت، مقاومت در برابر حركات كاهش درد ستون فقرات ب كار ميروند حال به دليل اطلاع يافتن از علم مربوط به پروترسيت و ارتوتيست و نياز به دانش گسترده در زمينه علوم پزشكي بيومكانيك آناتومي،ارتوپدي پاتولوژي و يا مهندسي خواص مواد مكانيك مقاومت مصالحرسم فني مهندسي جديد منطبق با خصوصيات آناتوبيكي و بيومكانيكي بدن آدمي بپردازد و در دانشگاهها دروسي از قبيل تكنيك قطع سازي، تكنولوژي چوب، تئوري ارتز و پروتز تكنيك چرم كاري راديولوژي، رسم فني تخصصي روانشناسي معلولين ارزشيابي و اندازهگيري عضلاني اصطلاحات پزشكي وكارآموزي در عرصههاي ارتزهاي بالا زانو ستون فقرات اندام پروتزهاي زير زانو مچ و پنجه لگن زير آرنج و بالاي آرنج و همچنين دروس عمومي كليه رشتهها كه در مجموع 133 واحد ميباشد فارغ التحصيلان اين رشته كارشناس اين رشته ميشود.
3. پرستاري
پرستاري يك نظام بي نظير براي مراقبت از سلامت افراد بوده و هم چنين سرويس دادن به افراد بر اساس دانش و مهارت هايي است كه براي ديگران فراهم ميگردد يك پرستار هم چنين كه زا نامش پيداست بر بالين بيمار ميرود و در حقيقت يار و ياور بيمار است كه هر لحظه با ناله و رنج او روبرو شود و پرستاري يعني فرشته نجات بر بالين بيمار از اين جهت بايد داراي رفتاري بسيار صميمي، فداكار، صبور و عاشق، مهربان و يار و ياور با وفاي بيمار بوده و از نظر روحي رواني و جسماني فردي سالم باشد.
پرستاري به دو بخش تقسيم ميشود:
دانش اصلي و كاربرد دانش توسط تمرين پرستاري دانش اصلي كه پايه و اساس آن ميباشد كه گويا هر چيزي كه پرستار در طول مدت خود از آن استفاده نموده و در حقيقت ابزار لازم و تخصص او ميباشد كه اين مهارتها را در دوره كارشناسي فرا گرفته كه عبارتند اپيد بيولوژي و مبارزه با بيماريهاي واگير، پرستاري بهداشت جامعه تشريح، بيهوشي، انگلشناسي فيزيولوژي، آناتومي ميكروبشناسي، پرستاري بيماريهاي داخلي و جراحي، تغذيه و تغذيه درماني، پرستاري در فوريت پزشكي، پرستاري و بهداشت مادران و نوزادان، كارآموزي داخلي و جراحي مادران ـ نوزدان، پرستاري كودكان، بهداشت رواني، بهداشت جامعه كارورزي مديريت، كارورزي ويژه و كارآموزي بررسي وضعيت سلامت پرستار به عنوان يك فرد مراقب كننده، مسئوليت ارتقاء سلامت و بهداشت براي مردم بخصوص در بيمارستان و هنگام بيماري ميباشد در حقيقت پرستاران از روز اول كه انسان بدنيا ميآيد تا لحظه مرگ در كنار او هستند تمام افراد صرف نظر از سن به مراقبتهاي بهداشتي لازم دارند كه نتيجه تكامل جسمي روحي معنوي و اجتماعي آنهامي باشد براي طراحي و انجام مراقبتهاي فردي و كامل پرستاري در گرايش داخلي و جراحي، بهداشت جامعه، بهداشت كودك، پرستار كودك بهداشت خانواده، پرستاري روان، بهداشت مادر و كودك وغيره پرستاري مشغول فعاليت ميباشند.
4. بينايي سنجي
از آنجايي كه كمبود بينايي در هر فرد يك نقص بزرگ محسوب ميشود كه ممكن است تمام زندگي او در گروه آن باشد كه اگر اين شكل را در داشته باشد نه تنها از نظر جسماني مشكل دارد بلكه باعث عدم اعتماد به نفس، گوشهگيري، حقارت و عقب افتادگي در شخص شده بخصوص اگر كودك دچار چنين شكلي باشد از همان كودك دچار مشكل روحي و رواني خواهد بود بعضي از افراد كه در كودكي داري عيب انكساري هستند يا افرادي كه در سن به خصوصي دچار عارضه ميگردند ميتوان با تحت كنترل در آوردن عيوب انكساري و انحرافات آشكار محض چشم علت را شناخت و يا حداقل از بروز رشد آن جلوگيري نموده و خدمت بزرگي براي افراد نمود. اپتومتري يا بينايي سنجي علم مراقبت از چشم يا بينايي است كه در حقيقت كاري است بسيار ارزنده و مهم كه اگر به خوبي انجام گيرد خدمت بزرگتر به افراد نيازمند ميباشد كه هدف از اين رشته بحث در مورد مكانيزم ديدن، نقش مغز در بينايي و رفع نارساييهاي اين حسن ميباشد و آموزش افرادي علاقمند و دلسوز كه پس از طي دوره چهار ساله به عنوان كارشناس بينايي سنجي مجاز خواهد بود از چشم مربوط بدون مراقبت و معاينه لازم را انجام داده و پس از شناسايي مشكل به طور مستقل فعاليت زير را در خصوص شخص انجام دهد.
1. گرفتن تاريخچهاي از سلامت چشم و معاينه دقيق و شناسايي به منظور تعيين نواقص.
2. بررسي و تشخيص نارسائيهاي چشم و تجويز عدسيهاي مناسب با عيوب آن.
3. تهيه و تجويز وسايل مربوط به بينايي براي افرادي كه مشكل بينايي دارند.
4. تأمين بهداشت لازم در خصوص مراقبتهاي چشم و آموزش لازم افراد.
5. تشخيص و درمان به غير از دارو و همچنين غير جراحي اختلال ديد چشم.
6. مشاوره، طراحي و تدبير لازم در مورد بهداشت چشم در جامعه، محيطهاي آموزشي و غيره.
7. فعاليتهاي لازم براي بيماري كه شكل پيدا ميكنند تا رسيدن به مراكز درماني.
8. خارج كردن اجسامي كه در چشم رفته باشد.
9. حق استفاده از بعضي از داروها بي حسي در چهارچوب قانون.
10. ساخت و ارائه عينكهاي مربوط به عيوب انكساري.
5. حسابداري
حسابداري در جهان نزديك به 6000 ساله سابقه دارد و تاريخ نخستين مدارك كشف شده حسابداري به 3600 سال قبل بر ميگردد. با اين حال حسابداري نوين همانندبسياري از دانشهاي كاربردي ديگر، به همراه ورود فرآوردههاي صنعتي و رسوخ مؤسسات و شركتهاي خارجي به ايران را يافت. و در جريان تحولات اقتصادي ـ اجتماعي با پيدايش سازمانهاي جديد دولتي و خصوصي و دگرگوني شيوههاي توليد و توزيع، رايج شد. ولي هنوز هم فوايد استقرار سيستمهاي حسابداري متناسب و كارآمدي كه بتواند با فراهم آوردن اطلاعات قابل اعتماد، صحيح و به موقع، تصميمگيريهاي روزمره را منطقي، و برنامه ريزيهاي آينده را تسهيل كند، براي بسياري از اشخاص، مراجع و مؤسسات ناشناخته مانده است.
تعريف حسابداري
حسابداري عبارت از مجموعه قواعد و روش هايي است كه با بكارگيري آنها، اطلاعاتي مالي و اقتصادي يك موسسه گردآوري، طبقه بندي و به شكل گزارشهاي حسابداري تلخيص ميشود و براي تصميمگيري در اختيار ذي لايق قرار ميگيرد. زيرا اين اشخاص ميخواهند از وضعيت مالي، نتايج عمليات و همچنين دورنماي آينه مؤسسات مطلع شوند. بنابراين حسابداري يك فعاليت حرفهاي خدماتي است كه مراحل آن شامل: ثبت، طبقه بندي و تلخيص اطلاعات طبقه بندي شده و به شكل گزارشهاي مالي براي واحدهاي انتفاعي و غيرانتفاعي است و با رساندن اطلاعات حسابداري با اشخاص ذي نفع و تجربه و تحليل و تفسير اين اطلاعات به تصميمگيريهاي آگاهانه مالي و تجاري كمك ميكند.
موضوعات حسابداري
اشخاصي مانند مديران، صاحبان سرمايه، اعتبار دهندگان و سازمانهاي دولتي و خصوصي از استفاده كنندگان اصلي گزارشهاي حسابداري هستند. حسابداران نيز افرادي هستند متخصص درامور مالي كه ميتوانند انواع گوناگون اطلاعات مالي را بفهمند و بكار برند. آنها علاوه بر ثبت وقايعي كه رخ ميدهد، جنبههاي توسعه عمليات و برنامه ريزي آتي را در نظر ميگيرند. در اين روزگار هيچ واحد اقتصادي نميتواند بدون بررسي دقيق و همه جانبه مسايل مادي، براي آينده برنامه ريزي كند.
فعاليتهاي حسابداري
معاملات روزمره منبع اصلي اطلاعات و فعاليتهاي حسابداري است. در يك واحد بازرگاني فعاليتهاي نظير: خريد و فروش كالا، خريد ماشين آلات و پرداخت هزينههاي جاري مانند اجاره، حقوق، آب و برق از جمله معاملات و فعاليتهاي روزمره است.
در يك واحد اجتماعي نظير باشگاه يا انجمن، معاملات روزمره شامل: وصول حق عضويت، وروديه و همچنين خريد وسايل ورزشي و پرداخت هزينههاي جاري است.
استفادهكنندگان از اطلاعات حسابداري
اشخاصي كه اطلاعات را دريافت ميكنند، اصطلاحاً استفاده كنندگان از اطلاعات حسابداري ميگويند. نوع اطلاعات كه يك استفاده كننده خاص به آن نيازمند است بستگي به نوع تصميماتي دارد كه ميخواهد اتخاذ كند. مثلاً مديران براي كنترل عمليات و تعيين قيمت مناسب فروش، به اطلاعات تفضيلي درباره مخارج عمليات روزانه واحد اقتصادي نيازي دارند. اشخاص و گروههاي ذي نفع خارج مؤسسه نيز درباره سرمايه گذاري، وضوع قوانين و مقررات و يا تعيين درآمد مشمول ماليات، به گزارشهاي مالي درباره وضعيت مالي و نتايج عمليات گذشته واحد اقتصادي نيز دارند. دولت بزرگترين استفاده كننده از اطلاعات حسابداري است و لزوم نگاهداري حساب درآمدها و هزينههاي دولت رشته خاصي را در حسابداري ايجاد كرده است.
مدرك تحصيلي و دورههاي آموزشي ضروري صحيح براي احراز شغل
دارندگان ديپلم متوسطه، در صورت قبولي در كنكور سراسري ميتوانند در اين رشته در سطح فوق ديپلم، ليسانس و فوق ليسانس و دكترا ادامه تحصيل بدهند. مدت آموزش تا مرحله فوق ديپلم 21 سال، ليسانس 4 سال و فوق ليسانس 6 سال خواهد بود. محل تحصيل دانشكدههاي علوم انساني و اداري دانشگاهها است و چنانچه دانشجوي تعهد خدمت سپرده باشد، از تحصيل رايگان و كمك هزينه تحصيلي استفاده خواهد كرد.
حقوق و مزاياي و شرايط ارتقاي شغل
حقوق حسابداري بستگي به شغل، محل كار و اعتبار سازمان دارد. حقوق كارمندان دولتي، طبق جدول تنظيمي از طرف سازمان امور استخدامي كشور تعيين ميشود. شرايط ارتقا در سازمانهاي دولتي تابع ميزان تحصيلات و ميزان تجربه فرد است.
توصيه به داوطلبان عزيز
1. به جز داوطلبان رشته علوم انساني كه اين رشته جز رشتههاي اصلي آنها به شمار ميرود، داوطلبان رشتههاي علوم تجربي و علوم رياضي قريب به اتفاق براي قبولي در رشتههايي مانند حسابداري را براي پر كردن ورقه انتخاب رشته انتخاب نمايند. به اين عزيزان توصيه ميشود در صورت وجود علاقه به اين رشته، اين رشته را انتخاب نمايند. زيرا چه بسيار افرادي ديده شدهاند كه اين رشته را انتخاب نمودهاند و در اين رشته قبول شدهاند ولي به خاطر عدم علاقه به دروسي از جمله اقتصاد، علوم مديريت، و يا روانشناسي از ادامه تحصيل در اين رشته انصراف دادهاند.
2. به خاطر اهميت درس رياضي در قبولي و همچنين در ادامه تحصيل در رشته حسابداري به داوطلبان توصيه ميشود مطالعه اين درس را براي قبولي يا ادامه تحصيل در اولويت قرار دهند.
ليست دروس دوره كارشناسي رشته حسابداري
دروس پايه
ـ رياضيات پايه ـ روانشناسي عمومي ـ مباني جامع شناسي
ـ آمار و كاربرد آن ـ پژوهش عملياتي (2،1) ـ رياضي كاربردي
ـ مالي عمومي ـ حقوق بازرگاني ـ مديريت توليد
ـ مباني سازمان ـ مباني كاربردي كامپيوتر ـ روش تحقيق
ـ اصول علم اقتصاد (2،1) ـ توسعه اقتصاد و برنامه ريزي
ـ پول و ارز بانك داري
دروس تخصصي
ـ اصول حسابداري (1و2و3) ـ حسابداري ميانه (1و2)
ـ حسابداري پيشرفته(1و2) ـ حسابرسي (1و2)
ـ حسابداري مالياتي ـ حسابداري و حسابرسي دولتي
ـ مديريت مالي(1و2) ـ اصول تنظيم و كنترل بودجه
ـ مديرت مالي(1و2) ـ اصول تنظيم و كنترل بودجه
ـ زبان خارجه(3و4) ـ مباحث ويژه
6. داروسازي
داروسازي از گذشتههاي دور در بين مردم وجود داشته است و تاريخي بس طولاني دارد. در ايران مردم از گياهان به عنوان مرهم دردهاي خود استفاده ميكردند. طبيبان گذشته يا به قولي حكيمان بوسيله داروهاي گياهي بيماران خود را درمان ميكردند. اكنون نيز در طب سنتي از بسياري از داروهاي گياهي استفاده ميشود و بسياري از مردم هنوز هم داروهاي گياهي را بيشتر از داروهاي شيميايي ميپذيرند و خود را به وسيله آنها درمان ميكنند. از آنجايي كه بسياري از بيماريهاي توسط داروهاي گياهي درمان نميشود دانشمندان و شيميدانان روشهاي شيميايي را براي توليد دارو پيش گرفتند.
از زمان جنگ جهاني دوم كه پني سيلين كشف شد راهنماي تازهاي براي علم داروسازي باز شد و داروهاي زيادي به دليل كشف پني سيلين توليد شد.
از قديم ايام دارو و مصرف آن در ين مردم جهان وجود داشته است و قدمت بسيار طولاني دارد در كشور ايران بيشتر مردم از گياهان داوريي استفاده ميكردند كه هنوز هم در بعضي از مناطق رواج دارد و حكيمان آن روز به وسيله گياهان بيماران خود را درمان ميكردند و بعضي از افرادي كه فعلا در طب سنتي فعاليت دارند از گياهان دارويي استفاده ميكند و مردم هم بعضي طوري عادت كردند كه به هيچ وجه از داروهاي شيميايي استفاده نميكنند و فقط از داورهاي گياهي استفاده ميكنند ولي بشر به اين باور رسيد كه همه بيمارها بوسيله گياهان درمان نميشود و بايد از روشهاي شيميايي استفاده نمود و دانشمندان در اين حوزه فعاليتهاي بسيار... را شروع كردهاند بطوري كه از جنگ جهاني دوم پني سيلين كشف شد و به دنبال آن داروهاي ديگر به روي كار آمد و امروزه دارو به عنوان يك ابزار مؤثر و كارا در علم پزشكي و دندانپزشكي و دامپزشكي مورد استفاده قرار ميگيرد زيرا اگر داروي خوب و مفيد نباشد فعاليت پزشكان نيز بي فايده خواهد بود و هرچه داروها كارسازتر باشد در حقيقت به علم پزشكي نيز بهاي بيشتري داده ميشود از اين رو تمام كشورها رشتهاي به نام داروسازي را در عرصه دانشگاههاي خود داير نمودهاند و دانشجويان كه وارد دانشگاه ميشوند با ساخت و ساز داروهاي آشنا شده و به دليل اين كه فرمولاسيون اغلب داروها از كشورهاي خارج وارد ميشود داورسازان ايران نقش عمدهاي در اين كار ندارند ولي فعلا كشور خودمان نيز اكثر داروها را توليد مينمايد و فعاليت داروسازان روز به روز مهمتر ميشود علم دارو سازي بر پايه علم شيمي استوار است و دانشجوياني كه وارد اين رشته ميشوند علاوه بر دروس زبانهاي خارجي و شيمي عمومي و... درسهاي تخصصي مربوطه را در زمينه شيمي تجزيه، شيمي آلي، شيمي دارويي، بيوشيمي، فارماكولوژي، سمشناسي، گياهشناسي و فارماكودينامي آموخته و اكثر داروها را روي حيوانات آزمايش ميكند و محاسن و عوارض آن را مورد بررسي قرار ميدهند.
طول مدت تحصيل اين رشته در مقطع دكترا 6 سال است كه افراد بعد از ترم هشتم به عنوان كارآموز وارد داروخانه يا كارخانه داروسازي ميشوند و كم كم فعاليت خود را شروع مينمايند و اين رشته در ايران براي افرادي كه محقق ميشوند داروخانه داير نمايند بسيار پردرآمد ميباشد و... اين كه ادامه تحصيل در اين رشته نيز در دانشگاههاي كشور وجود دارد و در رشتههاي تخصصي مثل شيمي دارويي، رشته فارماكولوژي و سمشناسي ميتوان ادامه تحصيل داد.
7. روانشناسي
در جريان تاريخ هشتاد ساله روانشناسي باليني در دنيا، ايران تاريخچه بيست سالهاي دارد. به همين علت با وجود آن كه اوليا رشد يافتهاي دارد، اما هنوز مراحل نوپايي را ميگذراند. رشته روانشناسي باليني در حقيقت در اوايل دهه سال 1350 شمسي يعني زماني رسميت يافته كه در گروه روان پزشكي دانشكده پزشكي دانشگاه تهران واقع در بيمارستان روز به برنامهاي به نام فوق ليسانس روانشناسي باليني ايجاد شد.
روانشناس باليني كيست؟
وظايف روانشناس باليني متنوع است و به موسسهاي كه در آن كار ميكند وهمچنين به نوع تحصيلات و تعليمات عملي كه داشته است بستگي دارد.
براي مثال وظايف روانشناسي باليني در بيمارستان رواني ممكن است منحصر به فرد به تشخيص بيماري از طريق تست باشد يا به روان درماني بپردازد يا مشغول تحقيقات شود يا تعليمات عدهاي را به عهده گيرد. روانشناس باليني ممكن است در مدارس، مراكز مشاوره كودكان، زندانها، بيمارستانها، دانشگاهها، پرورشگاهها، كودكستانها، وزارت كار، كارخانهها و انواع ديگر موسسات انجام وظيفه كند.
شاكو ( Shakow ) پس از تحقيقات به اين نتيجه رسيد كه به طور كلي چهار نوع روانشناس باليني وجود دارد:
1) دستهاي كه براي درمان بيماري با روان پزشكان و روانكاوان اشتراك مساعي ميكنند و بيشتر به كشف ماهيت بيماري و طرز معالجه يك فرد خاص توجه ميكنند.
2) روانشناسي كه وقت خود را به طور عمده صرف اندازهگيري خصوصيات افراد به وسيله تستهاي روانشناسي ميكنند.
3) گروهي كه فعاليتهاي دسته اول و دوم را به طور مساوي انجام ميدهند يعني هم به تشخيص و هم به درمان ميپردازند.
4) روانشناسي كه به تحقيق و آزمايش خصوصيات بيماران رواني علاقه دارند را از طريق تجربي برا كشف علل، علائم و طريق درماني ميكوشند.
روانشناسان معتقدند كه آگاهي از تمام اين روشها براي آماده ساختن روانشناسان باليني ضروري است و روانشناسي بدون آشنايي با آنها نميتواند به نحو مؤثري انجام وظيفه نمايد.
دانشجوي روانشناسي باليني چه ميآموزد؟
طي اين دوره دانشجويان ضمن آن كه با مباني روانشناسي آشنا ميشوند بايد به طور عملي در زمينه تشخيص و درمان و به طور كلي بر طرف كردن ناهنجاريهاي رواني و رفتاري انسانهاي جامعه توانا گردد.
در اين دوره چهار ساله دانشجو در سال اول در زمينه علوم طبيعي و انساني دانشي وسيع و كلي ميآموزد. اين دانش پايهاي شامل آشنايي با اصول علوم فيزيك، علوم طبيعي، علوم اجتماعي، فلسفه، مذهبهاي مختلف بخصوص با ساخت فرهنگ ايراني ميشود. دروس مقدماتي روانشناسي و دروس وابسته پايه مانند آمار روانشناسي نيز در اين مقطع زماني تدريس ميشود. ضمنا طي اين دوره دانشجويان با مراكز مختلف مانند بيمارستانها، كلينيكها، مدارس، زندانها، كارخانهها و امثال آن آشنا ميشوند.
در سال دوم دروس پايه روانشناسي باليني مانند روانشناسي شخصيت، آسيبشناسي رواني، بهداشت رواني، روانشناسي اجتماعي، روانشناسي باليني، روانسنجي، اصول نظري و روان درماني و رفتار درماني، روانشناسي كودك، روانشناسي فيزيولوژيك، روانشناسي كامنيوتي و روانشناسي پزشكي تدريس ميشود. در ضمن سعي بر آن است تا دانشجويان با جنبههاي عملي روانشناسي در موسسات و نهادهاي اجتماعي آشنا شوند.
سال سوم به آموزش عملي روشهاي روانشناسي باليني مانند مشاهده، مصاحبه باليني، گرفتن تاريخچه فردي، استفاده از روشهاي درماني از قبيل مشاوره و راهنمايي، رفتار درماني، گروه درماني، خانواده درماني و استفاده از آزمونهاي رواني تشخيص نابهنجاريهاي رواني پرداخته ميشود. در اين سال بيشتر وقت دانشجو به كار برد عملي روشهاي مذكور زير نظر استاد راهنما در موسسات مختلفي كه ضمانت باليني لازم را دارند ميگذرد.
سال چهارم منحصراً به كارورزي تمام وقت در موسسات مختلف با نظارت مشترك استاد راهنما و متخصصين موسسهاي كه در آن كارورزي انجام ميشود اختصاص دارد.
ادامه تحصيل در رشته روانشناسي باليني
ادامه تحصيل در اين رشته در مقطع كارشناسي ارشد و دكترا در ايران تدريس ميشود. مقطع كارشناسي ارشد دورهاي سه ساله است كه دو سال شامل دروس نظري و عملي در زمينههاي مربوط به روانشناسي باليني و يك سال كارورزي و نگارش پايان نامه پژوهش در اين رشته است.
عنوانها برخي از دروس مزبور عبارتند از:
نظريههاي شخصيت، نور و فيزولوژيفتاري انساني، روانشناسي پزشكي، روشهاي پيشرفته آماري در روانشناسي باليني، مباني نظري و عملي ارزشيابي رواني، متون مصاحبه تشخيصي، آزمونهاي عيني و فرافكن، عقب ماندگي ذهني، اصول نظري روان درماني آسيبشناسي رواني، رفتار درماني، گروه درماني، جامعهشناسي رفتار نابهنجار، بيوشيمي رفتار، فنون مشاوره و راهنمايي، فيزولوژي نيمكرههاي مغز و بازتابها، سمينار در روشهاي پيشرفته روانشناسي باليني و سمينار در پژوهشهاي مربوط به فرهنگهاي مختلف.
8. شنوايي سنجي
شنوايي شناس عبارت است از علم شناخت شنوايي و فرآيند شنيداري و اختلالات آن شامل ارزيابي و تشخيص نوع و ميزان كم شنوايي، بازتواني، نوتواني و حفاظت شنوايي است.
شنواييشناسي بر پايه علومي مانند تشريح، فيزيولوژي، فيزيك، الكترونيك، اكوستيك است با تخصصهاي مختلفي مثل گوش و حلق و بيني، روانپزشكي و روانشناسي، اطفال و رشتههاي توانبخشي بخصوص گفتار درماني ارتباط دارد. زمينههاي كاري آن در مواردي مثل سنجش كمي و كيفي شنوايي و ارزيابي اختلالات از نظر تعيين محل ضايعه، همچنين اقدامات توانبخشي نظير تجويز و ارزيابي مشخصات الكترواكوستيكي وسايل كمك شنوايي مثل سمعك است.
همانطور از تعريف آن بر ميآيد اين رشته در خصوص علم شناخت شنوايي و فرايند شنوايي و مشكلات مربوط به آن بدان فعاليت دارد و در مورد ارزيابي وتشخيص شنوايي، بازتواني، نو تواني و حفاظت از شنوايي كار ميكند.
شنوايي سنجي بر پايه علومي مانند تشريح، فيزيك، فيزيولوژي، اكوستيك، الكترونيك ميباشد و با تخصصهاي مانند گوش، حلق و بيني و رشتههاي توانبخشي بخصوص گفتار درماني در ارتباط است زمينه فعاليت آن در سنجش كيفي و كمي شنوي و تشخيص اختلالات از نظر محل ضايعه و اقدامات توانبخشي، تجويز و ارزيابي مشخصات الكتروالوستيكي وسايل كمك شنوايي است.
واژه شنوايي به كسي گفته ميشود كه شنوايي ندارد ولي از نظر... عده معدودي را ميتوان يافت كه دستگاه شنوايي آنها كاملا از بين رفته ولي بعضي آنها داراي كمي شنوايي هستند بعضي حس شنوايي كاملا از بين نرفته است و افراد به دو دسته تقسيم ميشوند: ناشنوايي مادرزادي، ناشنوايي اكتسابي
اختلالات شنوايي
اختلالات شنوايي به عدم توانايي شنيدن گفته ميشود كه كمبود شنوايي آنها كه يا زياد است ولي كسي ناشنواست كه شنوايي او مختل شده باشد ولي سنگيني گوش به افراد گفته ميشود كه ميتواند با استفاده از سمعك كمبود شنوايي خود را جبران نمايد.
فعاليت عمده يك شنوايي شناس: در مورد تحقيق و بررسي و ارزيابي در مسائل مربوط به شنيدن و با بررسي و پيدا نمودن محل ضايعه در گوش خارجي، مياني، داخلي و يا سيستم مركزي ميباشد كه با آزمايشات مختلف و امكان استفاده از وسايل كمك شنوايي مشكل را كمتر مينمايد توانبخشي شنوايي فعاليتهاي مثل آموزش لب خواني، زبان اشاره، آموزش بهداشت پيشگيري و پيگيري و مراقبتهاي ويژه و پرستاري و غيره را عهده دار است.
اين رشته نيز در طول 8 ترم پايان رسيده و افراد بايد درس هايي را به عنوان كارورزي در كلينيكهاي شنوايي سنجي بگذرانند و اشتغال اين رشته بسيار خوب است زيرا همه افراد نياز دارند كه آزمايشات روي شنوايي خود انجام دهند و دستگاه هايي مدرن امروز نيز كار را بسيار آسان نموده است.
9. شيمي
امروزه علم شيمي به زبان فرانسه همان (شيمي) به زبان انگليسي (كسيتري) به زبان ايتاليايي (كيميكا) و به زبان اسپانيولي (كيميا) به زبان آلماني (شيمي) و به زبان روسي (خيميا) ناميده ميشود. و در مورد ريشه اين كلمه اسرارآميز كه دنيا درا در سيطره خود قرار داده و امروزه حتي نوشيدن و خوردن و خوابيدن به آن وابسته است روايات و موارد بسياري ذكر شده كه مد نظر نميباشد.
شاخههاي علم شيمي
بطور كلي به دو دسته زير تقسيم ميشوند:
1. مهندسي شيمي
2. مهندسي كاربردي
3. شيمي كاربردي
4. شيمي محض
در شيمي محض يعني تئوري آن براي استفاده بهينه در صنعت و شيمي كاربردي، روشهاي صنعتي كردن اين كار آزمايشگاهي را ارائه ميدهد و پروژههاي عملياتي را بررسي كرده و به مرحله اجرا در ميآورد و مهندسان شيمي بر حسب نوع گرايش، نحوه اجراي عمليات را تا حصول اطمينان ادامه خواهد داد.
شيمي محض را به گرايشهاي زير ميتوانيم تقسيم كنيم (اين گرايشها در سطح كارشناسي ارشد كاملا مجزا ميشوند)
1. شيمي تجزيه
شاخهاي از علم شيمي است كه سعي دارد با ارائه روشهاي دقيق و متنوع تركيب شيميايي جسم مركب يا فرآوردههاي شيميايي را مشخص مينمايد اين روشها ممكن است متدهاي كيفي و يا كمي بررسي تركيب يا فرآورده را نشان دهد.
2. شيمي آلي
بررسي تركيبات طبيعي يا مصنوعي كربن دار (بجز نمكهاي معدني) را بر عهده دارد. اين علم هم اينك بيشتر علاقمند به مطالعه خواص شيميايي تركيبات سنتزي كربندار است.
3. شيمي معدني
به مطالعه خواص عمومي كليه عناصر و تركيبات آنها از سال 1940 به بعد خصوصاً به سنتز و يا تمهيد مصنوعي بعضي از عناصر كه در طبيعت وجود ندارد اهميت ميدهند.
4. الكتروشيمي
به بررسي اثر شيميايي جريان بر الكتروليز آب، فلز كاري پيلها و زنگ زدن الكتروشيميايي و روشهاي حفاظت فلزات از زنگ زدن و غيره ميپردازد.
5. بيو شيمي
به مطالعه واكنشهاي مختلف درون سلولها و بافتهاي زنده اعم از جانوري و گياهي ميپردازد اين گرايش بسيار متنوع در كشورمان تا حدود زيادي با محدوديت مواجه است.
6. شيمي فيزيك
به بررسي واكنشهاي شيميايي از نظر ترموديناميك و سينتيك پرداخته و نيز رابطه بين ساختمان الكترونيكي مولكولها و خواص شيميايي و فيزيكي آنها را با توجه به مكانيك موجي مطالعه مينمايد يكي از گرايشهاي جالب و پر محتوي است.
7. فتوشيمي و ژئوشيمي و راديوشيمي
از گرايشهاي ديگر ميباشند كه در كشورمان از اهميت كمتري برخوردارند ولي بهرحال در جايگاه خودشان بسيار مهمند.
مشخصات كلي دوره كارشناسي شيمي (محض ـ كاربردي)
بطور كلي دانشجو بايستي واحدهاي محدود (140 ـ 132 واحد) را بگذارند و بين دو شاخه محض و كاربردي چيزي حدود 25 واحد درسي اخلاف وجود دارد در اين دوره دانشجويان موظفند دروس اختصاصي ـ عمومي ـ اختياري را گذرانده و سپس در صورت تمايل با شركت در امتحان دوره كارشناسي ارشد دوره تحصيلات تكميلي را بگذراند.
مشخصات كلي دوره كارشناسي ارشد
بطور كلي رشته شيمي محض داراي پنج گرايش تخصصي (شيمي الي ـ شيمي معدني ـ شيمي تجزيه ـ شيمي فيزيك ـ شيمي كاربردي) است كه مشخصات هر گرايش با دروس اختصاصي آن گرايش و محتواي پايان نامه تعيين ميگردد. در اين دوره مجموعهاي از دروس الزامي مشترك، دروس تخصصي هر گرايش، دروس انتخابي، سمينارها، پروژه و پايان نامه ارائه ميگردد. و هدف آن رشد اعتماد به نفس و قوه ابتكار و پژوهش در دانشجو جهت انجام تحقيق مستقل در شيمي افزايشي توانايي و مهارت دانشجو به منظور احراز مسئوليتهاي شغلي در سطح يك صاحب نظر در يكي از سه زمينه شيمي محض، شيمي كاربردي و شيمي آموزشي با توجه به نيازهاي جامعه و علايق دانشجو به منظور بالا بردن توانايي او در درك مسايل در ابتدا با يكديگر و كاربرد اين توانايي در رفع نيازهاي جامعه ميباشد.
طول متوسط دوره كارشناسي ارشد 3 سال ميباشد و دانشجو موظف است 9 واحد مشترك و 6 واحد اختصاصي و 6 واحد اختياري و 8 واحد پاياننامه به همراه 1 واحد سمينار را گذرانده و در نهايت با دفاع از پايان نامه به كار خود خاتمه دهد.
دانشگاههاي معتبر كشور بر حسب نياز اقدام به برگزاري امتحانات ورودي دوره دكتراي شيمي ميكنند و دانشجويان واجد شرايط پس از خاتمه نمره قبولي كه ادامه تحصيل خواهند پرداخت.
دوره دكتراي شيمي به دو دوره آموزشي (به ارزش 16 واحد درسي) و دوره پژوهش (به ارزش 24 تا 30 واحد درسي) خواهد بود.
آشنايي با برخي از صنايع شيميايي
شيمي صنعتي عبارتست از مجموعه روش هايي كه براي تغيير و تبديل مواد اوليه براي توليد محصولات مورد نياز است. موضوع شيمي صنعتي در واقع همان واكنش مربوط به بخشهاي مختلف شيمي است. با اين تفاوت كه مقدار مواد وارد شونده در فعل و انفعال شيميايي بسيار زياد است و لذا طرز عمل با روش معمول در آزمايشگاه فرق خواهد كرد و نياز به دستگاههاي مجهز و پيچيدهتر خواهد بود. بنابراين شيمي صنعتي در واقع انتقال يك واكنش شيميايي از ظروف آزمايشگاهي به دستگاههاي صنعتي ميباشد.
هم اكنون هزاران نوع محصول توسط صنايع شيميايي به بازار عرضه ميشود كه بدون آنها زندگي مدرن وجود نخواهد داشت .در حال حاضر بيش از پنجاه هزار نوع تركيب شيميايي معدني و در حدود سه ميليون تركيب آلي شناخته شده وجود دارد. گرچه تنها نسبت كمي از آنها بطور خلاصه، مواد معدني از قيل اسيدها، بازها، نمكها و اكسيدها و همچنين محصولات آلي، پليمرها و يا بسيارها كه بالغ بر 5000 نوع محصول است توسط صنايع شيميايي عرضه ميشود. براي درك اهميت صنايع شيميايي به ذكر چند مثال ميپردازيم.
صنايع شيميايي مربوط به مواد فسيلي منجر به توليد محصولات زغال سنگ كك، سوخت موتورها، روان كنندهها گازهاي قابل احتراق و تعداد زيادي مواد آلي ميشود. بدون زغال كك متالوژي مدرن عملي نيست و در نتيجه تمام صنايعي كه در آنها فلز بكار برده ميشود، از جمله صنايع مهندسي، متوقف خواهد شد.
معرفي مختصر صنايع شيميايي ايران
صنعت روغن نباتي
اين صنعت به صورت كارگاههاي روغن كشي سابقه طولاني و مخصوصاً روغن زيتون رودبار زماني رقمي مهم از توليد روغن نباتي كشور را تشكيل ميداد.
صنعت قند
نخستين كارخانه قند ايران 1272 شمسي از كشور بلژيك خريداري شد و در ناحيه كهريزك نصب شد هم اكنون تعداد اين كارخانهها به 35 واحد ميرسد كه با توجه به نياز جامعه ما كه به يك ميليون و سيصد هزار تن است كمبود توليدي به ميزان نيم ميليون تن محسوس است. كه ناچارا بايد از خارج تأمين شود.
صنعت نفت و گاز
صنعت نفت ايران داراي سرگذشت سياسي و اقتصادي قابل توجه بوده است و با توجه به ذخاير عظيم، منبع اصلي درآمد ملي ميباشد و گاز كه يكي از منابع طبيعي ايران است از سرمايههاي ملي است كه امروزه از اهميت بسزايي برخوردار است. صنايع مشتقي نفت مثل پتروشيمي نيز از صنايع پر سود و مادر دنيا محسوب ميشود.
بعضي از كارخانههاي پتروشيمي مهم ايران
1. كارخانه كود شيميايي شيراز
2. شركت سهامي پتروشيمي آبادان
3. شركت شيميايي رازي
4. شركت شيميايي خارك
5. شركت شيميايي پاسارگاد
6. شركت كربن ايران
7. شركت پتروشيمي ايران و ژاپن
8. شركت پتروشيمي نيپون
9. كارخانه پلي اكلريل اصفهان
صنعت ذوب آهن
هدف اين صنعت توليد انواع مفتول، نبشي، تيرآهن و پروفيل ميباشد كه با راهاندازي كارخانههاي توليد فولاد آلياژي و.. گامي بزرگ در جهت توسعه و پيشرفت اين صنعت برداشته شده است.
كاربرد شيمي در صنعت و در كشورمان آن قدر زياد است كه نامبردن يك يك كارخانهها مدنظر نميباشد. ولي كارخانههاي كاغذ سازي ـ مقوا سازي ـ كارخانههاي سيمان و شيشه سازي و شويندهها و پاك كنندهها همگي امروزه نيازمند به افراد مجرب و دانا هستند.
در پايان براي اهميت درك علم شيمي با دو جمله از بزرگان شيمي خاتمه ميدهيم.
امروزه زندگي روزمره و حتي روابط بين المللي به علم شيمي وابسته است.
شيمي آلي جنگلي است كه فقط يك برگ آن را شناختهايم.
دروس دوره كارشناسي رشته دبيري شيمي، شيمي محض شيمي كاربردي
دروس عمومي
معارف اسلامي 1 و 2، اخلاق و تربيت اسلامي، انقلاب اسلامي و ريشههاي آن، تاريخ اسلامي، متون اسلامي، فارسي، زبان خارجه، تربيت بدني 1 و 2.
دروس پايه
رياضي عمومي 1 و2، فيزيك پايه 1 و2، فيزيك پايه 1 و2 و شيمي 1 و 2 ـ شيمي عمومي 1 و2
الزامي مشترك كارشناسي شيمي
معادلات ديفرانسيل، شيمي الي 1 و 2 و 3، آزـ شيمي آلي 1 و 2، شيمي تجزيه 1 و 2 ـ شيمي تجزيه 1 و2، شيمي تجزيه دستگاهي، آز ـ شيمي تجزيه دستگاهي، شيمي فيزيك 1 و2، شيمي فيزيك 1 و 2، شيمي معدني 1 و 2ـ شمي معدني 1 و 2، زبان تخصصي شيمي، كاربرد طيف سنجي در شيمي آلي، جدا سازي و شناسايي تركيبات آلي، مباني كامپيوتر و برنامه نويسي.
اختصاص الزامي محض
اصول صنايع شيميايي، شيمي آلي فلزي، مباني شيمي كوانتمي، كارگاه با شيشه گري، گرافيك و نقشه خواني، شيمي فيزيك آلي، طيف سنجي مولكولي
اختصاص شيمي دبيري
مباني برنامه ريزي آموزشي متوسطه، روانشناسي تربيتي، سنجش و اندازهگيري، توليد و كاربرد مواد آموزشي، مديريت آموزشي، روشها و فنون تدريس (كليات)، اصول و فلسفه آموزش و پرورش، تمرين دبيري 1 و 2، روانشناسي كودك و نوجوان، بررسي متون شيمي دبيرستان، مباني شيمي كوانتمي، دروس انتخابي
الزامي اختصاص كاربردي
كارگاه شيشه گري، گرافيك و نقشه خواني، اصول محاسبات شيمي صنعتي، شيمي صنعتي 1 و 2
الزامي اختصاص كاربردي
آزـ شيمي صنعتي ـ كاراموزي تابستاني ـ گزارش نويسي ـ سمينار، اصول تصفيه آب و پسابهاي صنعتي، خوردگي فلزات.
دروس انتخابي شيمي محض
شيمي دارويي، شيمي سطح و حالت جامد، نظريه گروه در شيمي، تجزيه نمونههاي حقيقي، شيمي محيط زيست، سنتز مواد آلي، آز ـ سنتز مواد آلي، آناليز عددي، شيمي هستهاي، اصل بيوشيمي، تمرين پژوهش، سمينار موضوع روز.
دروس انتخابي شيمي كاربردي
الكتروشيمي صنعتي، شيمي و تكنولوژي رنگ، شيمي صنايع معدني، شيمي و تكنولوژي نفت، شيمي و تكنولوژي پليمر، كاربرد الكترونيك در شيمي، مباني شيمي كوانتمي، تمرين پژوهش، شيمي محيط زيست.
10. فيزيوتراپي
فيزيوتراپي در لغت به معناي درمان فيزيكي است.
فيزيوتراپي رشتهاي است كه با استفاده از عوامل فيزيكي مانند: گرما، سرما، نور، الكتريسيته و غيره و عوامل مكانيكي مانند تمرينها و حركات در جهت بهبود و درمان يا بازگردانيدن كار اعضاي بدن و هدايت بيمار براي استفاده از تواناييهاي باقي مانده و قابل دستيابي، براي جبران هر چه بيشتر ناتواناييها، براي رسيدن به زندگي مستقل فرد معلول و بيمار، در حد امكان كوشش مينمايد.
اهداف كلي فيزيوتراپي
1) كاهش دردهاي حاد، تحت حاد و مزمن ناشي از هر گونه بيماري يا سندرمهاي مختلف به وسيله بكارگيري انواع دستگاههاي فيزيوتراپي
2) تقويت عضلاني و جلوگيري از ضعيف شدن آنها از طريق برنامههاي تقويتي متعدد.
3) افزايش دامنه حركتي مفاصل و جلوگيري از محدود شدن آنها در اكثر بيماريهاي عضلاني ـ اسكلتي و عصبي
4) آموزش مجدد حركت و انقباض عضلاني در مواردي كه عضلهاي براي مدتي به علل مختلف بدون فعاليت مانده است با استفاده از تحريكهاي الكترونيكي و... فعاليت عضلاني را مجدداً برقرار ميسازند.
5) نو آموزي حركت و انقباض عضله، در مواردي مانند فلجها، گاه لازم ميشود كه عضله سالمي از جاي طبيعي خود به جاي ديگر انتقال داده شود كه در چنين مواردي بايد عضله را از طريق محركهاي الكتريكي نسبت به كار جديدش آشنايي و آموزش داد.
6) جلوگيري از تشكيل و تشديد تغيير شكلها و اصلاح آنها در حد امكان.
7) تجويز آموزش نحوه صحيح استفاده از وسايل كمكي معلولين از قبيل عصا، ويلچر، بريس، كرست، ابزار كار ويژه معلولين و همچنين نحوه استفاده از پروتز در موارد قطع عضو
8) آموزش نحوه صحيح انواع وضعيتهاي رانندگي، ايستادن، نشستن، خوابيدن، فعاليتهاي شغلي و... براي آن صدمات ناشي از هر كدام به حداقلبرسد.
9) آموزش و تحت كنترل درآوردن فعاليتهاي دفع ادرار و مدفوع، در بي اختياري ادراري به دنبال فلجهاي نخاعي.
10) درمان نازايي زنان در مواردي كه به علت عفونت و التهاب دستگاه تناسلي باشد.
بيماراني كه نيازمند به خدمات فيزيوتراپي دارند شامل بيماريهاي ارتپدي مانند انواع شكستگيها و در رفتگيها، ضايعات بافت نرم، بيماريهاي مفاصل و استخوان،انواع قطع عضوها، ضايعات سيستم اعصاب، مانند سكته مغزي، بيماريهاي قلب و عروق و تنفس، بيماريهاي روماتولوژي، پوست و نازايي زنان و در جهت جلوگيري از عوارض ناشي از جراحيهاي مختلف. همچنين آموزش قبل از اكثر جراحيها و مساعد نمودن شرايط لازم براي جراحي.
قسمتهاي مختلف بخش فيزيوتراپي
1) تمرين درماني كه اهداف آن عبارتند از تسريع و جلو انداختن فعاليت در هر قسمت و در هر موقع كه امكانپذير است تا بدين وسيله اثرات بيحركتي به حداقل برسد. عدم كارايي عضله يا گروههاي عضلاني را تصحيح كرده و دامنه حركتي طبيعي يك مفصل يا عضله را بدست آورد. همچنين تشويق بيمار براي استفاده از توانايي هايي كه دارد و توانايي هايي كه با فيزيوتراپي بدست ميآورد.
2) مكانوتراپي يا استفاده از وسايل مكانيكي به منظور كاهش ناتواناييها، تقويت عضلات و درمان بيماريها.
دانشجوي فيزيوتراپي چه ميآموزد؟
غير از كليه واحدهاي عمومي مشترك در تمامي رشتهها، دروس پايه و اختصاصي مربوط به رشته خود را بايد بگذرانند كه شامل آناتومي اندام فوقاني و تحتاني، سرو گردن و تنه و مغز و اعصاب، فيزيولوژي مربوط به اعصاب عضلات، مفاصل، قلب و گردش خون، سيستم تنفسي، سيستم اداري ـ تناسلي، سيستم ايمني و... حركتشناسي يا كينزيولوژي دقيق بدن به صورت كل، تجزيه و تحليل حركات، راه رفتن و... فيزيك و قوانين مكانيك، بيومكانيك، الكترسيته و بيوالكترسيته، آشنايي با بيماريهاي گروه ارتپدي، روماتولوژي، مغز و اعصاب، انواع، سوختگيها، بيماريهاي داخلي با تاكيد بر بيماريهاي قلب و عروق خوني، سيستم تنفسي و ضايعات ورزشي.
اصول كلي تمرينهاي درماني و الكتروتراپي در درمان: توانبخشي معلولين، اطلاعات كافي در مورد وسايل كمكي اعم از ارتز و پروتزها و آشنايي با اصول كلي راديولوژي و روانشناخيت معلولين و... ميباشد. همچنين چند واحد كار آموزي نيز دارند.
ادامه تحصيل در رشته فيزيوتراپي
اين رشته يكي از شاخههاي اجرايي ـ آموزشي و تحقيقاتي خدمات پزشكي و توانبخشي است كه در سه سطح كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكترا در ايران تدريس ميشود. پذيرش دانشجو، در مقطع كارشناسي ارشد در دانشگاههاي علوم بهزيستي و توانبخشي تهران ـ دانشگاه ايران و دانشگاه تهران ميباشد. فارغ التحصيلات اين رشته عمدتاً در مراكز فيزيوتراپي به انجام خدمات ياد شده ميپردازند.
11. كار درماني
كار درماني كه هنر درمان با كار ميباشد بر اساس اين باور كه يك عمل و اشتغال هدفدار و توأم با دخالت و همكاري شخص معلول و اثرات محيط باعث جلوگيري از نارسايي عملي و حداكثر سازگاري با محيط ميگردد بنا شده است. از اين رو كار درماني استفاده فعاليتهاي هدفمند به منظر افزايش استدلال در عملكرد فرد است. بنابراين در كار درماني،نه فقط به عنوان يك وسيله، بلكه به عنوان يك درمان مطرح است. كلمه كار يك كلمه كليدي در اين رشته ميباشد و اغلب براي افراد خارج از اين حرفه قابل درك نيست. اين كلمه در ارتباطات رايج امروزه به كرات نزد عموم به مفهوم شغل به كار رفته است زيرا مردم اغلب معناي اصلي اين واژه را ناديه گرفتهاند. از ديدگاه كار درماني، كار به تمامي فعاليتهاي هدفمندي كه ساعات بيداري ما را پر كند اطلاق ميشود و اهداف مشترك متخصصان كار درماني ايجاد و حفظ سلامت، جلوگيري از ناتواني و ارزيابي و رفتار درماني بيماراني كه مشكلات جسمي يا عاطفي دارند و بالاترين استدلال عملكرد بيمار يا مراجعه كننده به گونهاي ساعت كه بتواند فعاليتهاي روزمره زندگي است را به صورت رضايت بخش انجام دهد.
يكي از دلايل اهميت كار درماني اين است كه ميتواند روشي براي تطبيق با محيط يافته و يا يك روش شخصي كه ارتباط متقابل فرد و محيط را به منظور بهبود تواناييهاي فرد در انجام كار بيافزايد پيدا كندو كيفيت زندگي را براي هر فردي كه توانايي عملكردي او نقصان يافته (معلول) و يا دچار معلوليت شده، بهبود بخشد. بسيار زا بيماريهاي از جمله بيماريهاي نورولوژي (مغزو اعصاب) مانند سكته مغزي، پاركينسون، M.S و فلج مغزي ـ روماتولوژي مانند آرتريت روماتوئيد و اسكلرو درمان ـ ارتوپدذي از قبيل شكستگيها، ضايعات بافت نرم و سوختگيها ـ ناتوانيهاي ذهني مانند سندرم داون ـ عقب ماندگي ذهني، اختلال يادگيري و اويتيسم ـ بيماران رواني مانند اسكيزوفرنيا، افسردگي، مانيك و اختلالات شخصيتي و بالاخره ناتوانيهاي اجتماعي و سالمندان براي بهبود، نياز به خدمات كار درماني دارند.
كار درماني ابعاد گستردهاي را در خود جاي ميدهد به همين دليل زمينههاي كاري آن بسيار گسترده است و از آنجا كه انسان در بعدي بسيار وسيع و پيچيده آفريده شده و آميختهاي از جسم و روح است ناتوانايي هر بخشي از اين بعد بر ديگري تأثير ميگذارد، كار اين حرفه نيز به همان اندازه داراي ظرافت و پيچيدگي ميباشد چرا كه اين حرفه نظر به كل انسان دارد. در واقع كار درماني همانقدر كه ناتوانيهاي جسمي را در نظر ميگيرد به ناتوانيهاي روحي نيز اهميت ميدهد. از آنجا كه رشته كار درماني كلاً داراي قدمت زيادي نيست، هنوز براي بسياري از افراد ناشناخته است و ضرورت شناخت اين رشته به ويژه براي افرادي كه در زمينههاي پزشكي كار ميكنند ضروري است تا در صورت لزوم بيماري را كه به آنها مراجعه ميكنند و نياز به خدمات كار درماني دارند به مركز آن ارجاع دهند. به طور كلي كار درمان گران نياز سه حيطه پزشكي، اجتماعي و روانشناختي را از طريق ارائه تسهيلات ويژه بر طرف ميكنند. از هر 4 نفري كه بالاي 25 سال سابقه كار دارند. 3 نفر قبل از اين كه بازنشسته شوند حداقل 3 ماه ناتوان ميشوند و احتمالا آنها براي بازيابي سلامت و استقلال خود نياز به كم كار درماني خواهد داشت.
با كمك كار درماني كودكان معلول با جاي ان كه در تمام طول زندگي، افرادي ناتوان و وابسته باشند ميتوانند به استقلال برسند و در آينده تبديل به بزرگسالاني شوند كه به خوبي با معلوليت و محيطشان تطابق يافتهاند. هر چه ميزان طول عمر در جامعه بالاتر ميرود تعداد بيشتري از افراد سالمند ميتوانند از فعاليتهاي كه بالاترين سطح عملكردي و سلامتي آنها را حفظ ميكند سود ببرند. بيماريهاي سخت و صدمات شديد الزاماً نقطه پاياني براي كار آمدي فرد، خوشحالي و استقلال اقتصادي او نيستند. يافتن راهي جديد براي زندگي و به عنوان يادگيري مهارتهاي شغلي جديد از طريق كارد ماني امكانپذير است. كاردرماني در رابطه با افرادي كه مشكلات جسمي و عاطفي دارند نقش مهمي داشته و آنها را در رسيدن به خود كفايي و استقلال كمك ميكند و كم همه جانبه به فرد براي تطابق جسمي ذهني و اجتماعي نياز به كار تيمي افراد متخصص دارد كه افراد اين تيم عبارتند از:
پرستاران ـ فيزيوتراپيستها ـ روانشناسيان ـ متخصصين گفتار درماني وشنواييشناسي ـ پزشكان متخصص ارتزوپروتز ـ مشاورين حرفهاي و مددكاران اجتماعي.
ديدگاه كار درماني در برگيرنده 1) ارزيابي 2) برنامه ريزي 3) ارزيابي مجدد و ارائه درمان ميباشد.
1) ارزيابي: جهت تعيين سطح توانايي و ناتوانايي با جمع آوري اطلاعات از طريق مصاحبه و اطلاعات موجود در پرونده ميباشد.
2) برنامه ريزي: براي تعيين هدف و متدهاي كه استفاده ميشود مثل درمان ويژه كه محدوديتهاي كه به واسطه صدمات و بيماريهاي ايجاد شدهاند و از طريق فعاليتهاي مناسب دفع ميگردد تا قدرت فرد افزايش يابد، استعدادهايش رشد كرده و سلامتي در تمامي جوانب توسعه يابد مانند صنايع دستي سبك مثل نقاشي، بافتني، چرمكاري، سراميك تا تمرين با فعاليتهاي جالب و مفيد همراه گردد. مهارتهاي دستي سنگين مثل صنعت چاپ و كارهاي فلزي استفاده از چرخ خياطي در صورتي كه قدرت و تحمل اين گونه كارها را داشته باشند. هنرهاي خلاق و دستي كه به بيماران رواني جهت غلبه بر ترس، كاهش تنش (اضطراب) و به دست آوردن حس خلاقيت كمك ميكند.
فعاليتهاي گروهي مثل ورزش، موسيقي و تئاتر براي آموزش براي افراد تا بياموزند چگونه با ديگران كار كرده و يا كنار بيايند.
آموزش مهارتهاي خود مراقبتي
ــ آموزش افراد براي غلبه بر ناتواني و انجام وظايف خودشان بدون اين كه خسته شوند مثل خوردن غذا، حمام كردن، توالت رفتن، انجام كارهاي خانه، مراقبت از كودكان خود و غيره.
ــ باز آموزي كارهاي شخصي فيزيكي از كمك هايي است كه كار درمان به فرد ميكند كه بتواند در يك آشپرخانه يا آپارتمان كه با وسايل كمكي مطابق با معلوليت فرد تجهيز شده كار كند.
ــ حفظ حداكثر توانايي و عملكرد فرد از طريق انجام كارهاي هنري و ورزشو بازي.
ــ ارزشيابي پيش حرفهاي جهت امرار معاش بيمار و ارزيابي مجدد و پيگيري به منظور كمك به بيمار و خانوادهاش جهت بازگشت معلول به جامعه.
در هر مركزي كه افراد به خدمات توانبخشي احتياج دارند نياز به حضور كار درمانگران ميباشد. از جمله مراكز توانبخشي، كارگاههاي آموزشي و بيمارستانها، در صورت امكان درمانگران برنامههاي بازديد از منزل بيمار را ترتيب ميدهند تا بتوانند كار را با فرد و خانواده او ادامه دهند. درمانگر با كودكان معلول در مدارس ويژه نيز كار ميكنند.
دانشجوي كار درماني چه ميآموزند؟
دانشجوي رشته كار درماني غير از واحدهاي عمومي كه در طول تحصيل براي كليه رشتهها تدريس ميشود كه شامل 20 واحد ميباشد. 43 واحد دروس پايه شامل فيزيولوژي عمومي كه در دو بخش فيزيولوژي عمومي و نوروفيزيولوژي تدريس ميشود، آناتومي استخوانشناسي، آناتومي تنه، آناتومي سر و گردن و اندام فوقاني و اندام تحتاني و همچنين آناتومي سطحي ميباشد، روانشناسي عمومي، روانپزشكي عمومي، روانشناسي كودك، آناتومي سيستم اعصاب، بهداشت و كمكهاي اوليه، و فيزيوپاتولوژي شامل: ارتوپدي بيماريهاي داخلي، نرولوژي، روماتولوژي و همچنين رايدولوژي ميباشد.
دروس تخصصي در رشته كارد ماني 51 واحد است كه عبارتند از:
زبان تخصصي، مديريت بخش كار درماني، مباني رشته كار درماني، فعاليتهاي A.D.L فعاليت روانه زندگي، فعاليتهاي مورد استفاده در كار درماني، روانپزشكي و اندازهگيري عضلاني، تجزيه و تحليل فعاليتها، اعضا وسايل كمكي، ارگونومي و بيماريهاي ناشي رواني، كار درماني در كودكان كار درماني در نابينايان، ساخت انواع اسپيلينت، بازي درماني، تكنيكهاي حركت درماني و پروژه.
رشته كار درماني شامل واحدهاي كارآموزي در بيمارستان رواني، جسمي و كارآموزي در توانبخشي حرفهاي نيز ميباشد.
ادامه تحصيل در رشته كار درماني:
كار درماني در ايران تا مقطع كارشناسي ارشد تدريس ميشود و دكتراي اين در حال حاضر در ايران وجود ندارد. گرايشهاي ارشد در رشته كار درماني در سه گرايش ميباشد:
1) كار درماني حسي كه در دانشگاههاي علوم بهزيستي و توانبخشي تهران، دانشگاه ايران، شهيد بهشتي پذيرش ميشود.
2) كار درماني روان كه در همين دانشگاهها در مقطع كارشناسي ارشد دانشجوميپذيرد.
3) كارداني در سالمندان كه امسال براي اولين بار در دانشگاه علوم بهزيستي وتوانبخشي تهران دانشجو ميپذيرد و در دانشگاههاي ديگر پذيرش در گرايش سالمندان ندارد.
12. گفتار درماني
گفتار درماني به درمان افراد مبتلا به اختلالات گفتاري ميپردازد. اختلالات گفتار درماني، آن دسته از اشكالات يا نقص هايي هستند كه بر روي زبان، گفتار،صدا و آهنگ اثر ميگذارند لذا براي آشنايي با موضوعات فوق الذكر به طور مختصر آنها را شرح ميدهيم:
1) زبان: عبارت است از وسيلهاي كه باعث انتقال افكار و مفاهيم به ديگران ميشود مانند: صحبت كردن، نوشتن اشارات، پانتوميم و...
2) گفتار: قسمتي از زبان است كه در آن براي انتقال افكار و مفاهيم به ديگران از صداها، كلمات و تركيب و تركيب منظم و با قاعده آنها استفاده ميكنيم.
3) صدا: عبارت است از ارتعاش تارهاي صوتي، و وسيلهاي براي ارائه صداهاي لازم در گفتار (بدون استفاده از ارتعاش تارهاي صوتي حرف زدن انسان به نجوا تبديل ميشود)
4) آهنگ: عبارت است از رعايت فواصل زماني در اداي صداها يا كلمات كه كلمات انسان را آهنگ و نظم خاصي ميبخشد.
گفتار درماني با توجه به مهارتهاي بالا، با يكي از موارد بسيار پيچيده وضروري انسان يعني ارتباط سر و كار دارد.
علم گفتار درماني در آغاز به شناسايي گفتار و رشد طبيعي آن و سپس به بررسي اختلالات موجود در روند طبيعي اش ميپردازد و تلاش در جهت رفع موانع آن دارد.
وظايف گفتار درماني
اولين و مهمترين خصوصيت يك گفتار درمان، داشتن گفتاري كاملاً مناسب و خالي از عيب است. گفتاردرمان بايد شخصيت انعطافپذيري داشته باشد. زيرا مراجعين وي كودكان خردسال، نوجوانان، جوانان و نيز افراد سالمندي هستند كه به دلايل گوناگون دچار اختلال گفتاري هستند و قابليت لازم ديگر هنرمندي و خلاقيت است. گفتار درمان بايد قادر به كاربرد صحيح و هنرمندانه تكنيكها و شيوهها باشد. وظايف يك كارشناس گفتار درماني عبارت است از:
ارزيابي، شناخت و تشخيص اختلال گفتاري، ارائه درمان مناسب و دادن مشاوره لازم به بيمار و همراهان وي، انجام تحقيق پيرامون موضوعهاي مربوط به اين رشته نيز از وظايف ديگر گفتار درمان است.
انواع اختلالات گفتاري
علتهاي متفاوتي ميتوانند در بروز هنجارهاي گفتار و زبان مؤثر باشند. در اينجا در حد ممكن سعي ميشود كه انواع مختلف مراجعين گفتار درماني با توضيح مختصر پيرامون هر يك ذكر شود.
1. تأخير رشد گفتار و زبان
طي نمودنمراحل رشد در سنين خاصي انجام ميشود. هر گاه كودكي در سن به خصوصي به مراحل رشد مربوط نرسد، اين مسئله به عنوان تأخير رشد تعبير ميگردد.
مراحل مختلف رشد زبان و گفتار ممكن است به دلايل مختلفي با تأخير مواجه گردد. مثلاً: كودكي كه در يك محيط ساكت بزرگ ميشود از تحريكات كلامي لازم براي الگو سازي و تقليد محروم است و رشد زبان در وي ممكن است به تأخير افتد. مثال ديگر، كودكان عقبمانده ذهني هستند. از علل ديگر وجود محيط دو زبانه است. بيماران مبتلا به تأخير رشد گفتار و زبان، بيشترين درصد مراجعين گفتار درماني را به خود اختصاص ميدهند.
2. زبان ـ پريشي
هر گاه زبان در اثر ضايعه مغزي دستخوش آسيب گردد و در اين مورد مشكل گفتار زبان پريشي ناميده ميشود. ضايعه مغزي ممكن است قبل از تولد يا از بدو توليد ايجاد شود كه در اين صورت عارضه حاصله زبان پريشي دوران رشد ناميده ميشود. اما اگر ضايعه مغزي پس از دوران زبانآموزي ايجاد شود، آن را زبان پريشي اكتسابي ميناميم كه اين دو عارضه متفاوت بوده، روشهاي درماني جداگانهاي را ميطلبد. زيرا در نوع اول بايد با روشهاي برنامهريزي شده زبان را به شخص آموزش داد ولي در نوع دوم بايد بازآموزي الگوهاي زباني را داشته باشيم زبان پريشي ممكن است دركي، بياني و يا مختلط باشد. در نوع دركي يا حسي، بيمار با وجود آن كه گفتههاي ديگران را ميشنود، قادر به فهم محتواي گفتار آنان نيست. پس دستورات كلامي را غلط انجام ميهد و به خطاهاي گفتاري خود نيز وقوف ندارد. گفتارش روان، اما پر از خطاهاي زباني و خالي از محتواست. در اين نوع زبان پريشي مراكز زبان مغز آسيب ديدهاند.
در نوع زبان پريشي بياني، بيمار قادر به توليد صداهاي گفتاري نيست و گفتارش عالي از رواني است. در واقع نميتواند حرف بزند هر چند كه گفتههاي ديگران را تا حدي ميفهمد و به خطاهاي خودش واقف است. در اين نوع زبان پريشي مراكز بياني توليد زبان در مغز آسيب ديدهاند. در اين نوع معمولاً به طور توأم فلج نيمه راست بدن نيز مشاهده ميشود. گاهي وسعت ضايعه بيشتر بوده به طوري كه هم مراكز دركي و هم مراكز بياني صدمه ميبينند كه در اين صورت زبان پريشي مختلط ناميده ميشود.
3. گرفتگي صدا
گروهي از مراجعين گفتار درماني افرادي هستند كه صدايشان به دلايل مختلفي دستخوش آسيب شده است و طيف وسيعي را در بر ميگيرد. گروهي از اين بيماران آنهايي هستند كه به دليل استفاده نادرست در فشار آوردن بر تار صوتي و زياد حرف زدن، تارهاي صوتيشان ضخيم ميشود و يا زدگيهايي روي آن تشكيل ميگردد. در نتيجه صدايشان دچار گرفتگي ميشود. از جمله علل ديگر: عوامل رواني، فلج اعصاب حنجرهاي و... را ميتوان ذكر كرد.
4. لكنت
از اختلالات شايع گفتاري است. هر گونه تكرار، كشش، مكث و گير در جريان گفتار كه سبب ميشود گفتار از ديد شنونده غيرطبيعي جلوه كند، لكنت ناميده ميشود.
5. كودكان مبتلا به فلج مغزي
كودكاني هستند كه قبل از سه سال اول زندگي دچار ضايعه مغزي شده و فلج به صورتهاي مختلفي در بدن آنها ايجاد ميشود. كه گاه با فلج اندامهاي گفتاري همراه است. و معمولاً آبريزش دهان را نيز دارند. اغلب صداي بم داشته، حجم تنفسيشان كم است.
6. كودكان مبتلا به شكاف كام و لب
گاهي در دوران جنيني، جوانههاي مربوط به لب يا سقف دهان از طرفين بهم نميرسد و بين آنها شكافي باقي ميماند. اين كودكان تحت عمل جراحي قرار گرفته، سپس گفتار درماني ميشوند.
7. اختلال توليدي (بد تلفظ كردن صداها)
به نوعي اختلال گفتاري اطلاق ميشود كه در آن صداهاي گفتاري به صورت غلط و نادرست توليد ميشود كه ممكن است به خاطر عدم هماهنگي در عملكرد عضله زبان، ايجاد شوند و يا ناشي از كمشنوايي و ضعف حسهاي دهاني باشد. گفتار اين افراد اغلب نامفهوم است و امكان دارد صداهاي گفتاري را خراب تلفظ كنند، آنها را جانشين يكديگر ساخته يا اينكه حذف كنند و گاه صدايي اضافه توليد كنند.
8. اختلال در خواندن
گروه ديگر از مراجعين گفتار درماني كودكاني هستند كه در يادگيري و خواندن و نوشتن با مشكل روبرو ميشوند. از آنجا كه زيربناي اين اختلال با روندهاي تشخيص شنيداري و ارتباط دادن شكل حروف با صداها مربوط است با روشهاي گفتار درماني بهبود مييابند.
دانشجوي گفتار درماني چه ميآموزند؟
دانشجويان در اين رشته غير از گذراندن واحدهاي عمومي دروسي مانند آناتومي، زبانشناسي، ژنتيك پزشكي، اصول توانبخشي، فيزيك صوت، رشد رواني حركتي، آواشناسي، بيماريهاي گوش، حلق و بيني و كاربرد جراحي در گفتار درماني، ارتودنسي اعصاب در رابطه با گفتار، بيماريهاي اعصاب در رابطه با گفتار، مباني شنواييشناسي و سنجش شنوايي، روانشناسي زبان، بيماريشناسي اختلال در توليد، بيماريشناسي نارواني گفتار، بيماريشناسي زبان پريشي كودك در بزرگسالي، بيماريشناسي اختلال در صورت، بيماريشناسي اختلال در خواندن، اصول و متون مشاوره، مديريت در گفتار، ارزيابي و تشخيص افتراقي در بيماريشناسي گفتار و زبان، روانشناسي يادگيري واحد كارآموزي را نيز ميگذرانند.
ادامه تحصيل در رشته گفتار درماني
ادامه تحصيل در رشته گفتار درماني در سطح كارشناسي ارشد در دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي تهران، دانشگاه تهران، دانشگاه ايران دانشجو پذيرفته ميشود.
13. مددكاري اجتماعي
مددكاري اجتماعي زماني پديد ميآيد كه بين افراد و محيط آنها برخوردي بوجود ميآيد كه رفع آن مستلزم تغييرات هدفدار باشد. به طور سنتي مددكاري اجتماعي به سه روش تقسيم شده است. مددكاري فردي يا موردي، مددكاري گروهي و سازماندهي.
به تازگي اين حرفه با توجه به مشابهت موجود بين سه روش فوق از هر روش به طور كلي به عنوان مددكاري اجتماعي ياد ميكند. از سوي ديگر مددكاري اجتماعي را به دو روش مستقيم و غير مستقيم كردهاند. در روش مستقيم مددكاران اجتماعي به افراد كمك ميرسانند تا از عهده مشكلات روزمره زندگي چون از دست دادن كار، مسائل مربوط به ازدواج، طلاق، مشكلات مربوط به انضباط فرزندان، ترس از شكست، نداشتن عزت نفس، تعارض با همسايگان، با كمبود امكانات بر آينده خدمات مستقيم مددكاري شامل فعاليتهايي نظير درمان، مشاوره آموزش، خدمات حمايتي، گردآوري و ارائه اطلاعات، ارجاع يا توسعه منابع و امكانات است.
هدف مددكاران اجتماعي ارائه خدمات است كه به صورت مستقيم به افراد گروهها و خانوادهها عرضه ميگردد تا بتواند با مشكلات غيرقابل تغيير اجتماعي سازگاري پيدا نموده آن دسته از مشكلاتي را كه قابل تغيير هستند از ميان بردارند يا تقليل دهند همچنين در مواردي كه كاركردهاي اجتماعي مدنظر است بتوانند به رشد و كمال دست يابند. علاوه بر اين اهميت فعاليت مددكاران اجتماعي در تأثيرگذاري بر گروهها، سازمانها، جوامع و حتي اجتماع كمتر از ارائه خدمات فوق نيست. به اين صورت كه تأثير فعاليتهاي مددكاران بر نهادهاي فوق موجب طرح برنامههاي اجتماعي ياريدهنده و نيز ايجاد محيطي ميگردد كه در آن امكان زندگي رضايتبخش و بارور براي همه افراد مهيا ميگردد.
دانشجوي مددكاري اجتماعي چه ميآموزد؟
در اين رشته در مقطع كارشناسي علاوه بر آموزش دروس عمومي، دروس پايه و تخصصي شامل موارد زير را ميآموزند: مباني مددكاري اجتماعي كه دانشجويان را با رشته مددكاري اجتماعي آشنا ميسازد مباني و خط مشيهاي رفاه اجتماعي، مباني روانشناسي جامعهشناسي، تغذيه و بهداشت، مباني مديريت و امور اداري، رياضيات پايه و آمار، رشد و آسيبپذيري، مباني و اصول توانبخشي، مباني مردمشناسي، نظريههاي جامعهشناسي، اصول مشاوره و راهنمايي، مددكاري فردي، روانشناسي مرضي، جامعهشناسي روستايي، تأمين اجتماعي، مشاوره ژنتيك، زبان تخصصي جامعهشناسي شهري و توسعه، روششناسي پژوهشي در مددكاري و...
اين رشته داراي 24 واحد كارآموزي ميباشد كه از ترم 5 شروع ميشود و محل كارآموزيها در مراكز توانبخشي رواني، مراكز تعليم و تربيت، مدارس، زندانها، مراكز بازپروري و... ميباشد.
ادامه تحصيل در رشته مددكاري اجتماعي
ادامه تحصيل در اين رشته در مقطع كارشناسي ارشد ميباشد كه پذيرش دانشجو در اين مقطع در دانشگاههاي علوم بهزيستي و توانبخشي تهران و دانشگاه علامه طباطبايي تهران انجام ميشود. دوره دكتراي تكميلي مددكاري اجتماعي تا به حال در ايران وجود نداشته است اما در خارج از ايران در گرايشهاي رفاه مددكاري اجتماعي و مشاوره دانشجو ميپذيرد. تحصيلات دوره دكترا به طور رسمي در سال 1920 در كالج برايان مار ( Bryn mawr ) آغاز گرديد.
14. مهندسي كشاورزي
اگر هر كشوري بخواهد از نظر كشاورزي حرفي براي زدن داشته باشد و در توسعه و اقتصاد خود رشد نمايد بايد افراد متخصّص در حيطه كار كشاورزي داشته باشد و با توجه به اينكه كشور ما به شدت نياز به افراد متخصّص در اين رشته دارد ولي متأسفانه در حل حال حاضر اكثر كساني كه در اين رشته فارغالتحصيل ميشوند موفقيت شغلي مناسبي ندارند و با... درصد بيكاران مربوط به اين رشته نوپا و ارزشمند ميباشد و به دليل اينكه افراد تصور دارند كه بايد فقط در ادارات فعاليت نمايند هيچ ادارهاي يا شركتي هم آنقدر پذيرش ندارد و در حقيقت اشباع شده است و اين رشته گرايشهاي متفاوتي دارد و شامل 135 واحد ميباشد كه بعضي از دروس عمومي و بعضي اختصاصي و 2 واحد هم كارورزي دارد.
گرايشها آبياري
اين گرايش ميتواند فارغ التحصيلان گروه رياضي را نيز پذيرا باشد چرا كه بيشتر به عمران آب شباهت دارد و دروس مشتركي هم با عمران دارد. از نظر شغلي نسبت به بقيه گرايشها نسبتاً خوب ميباشد چرا كه افراد در قسمت سدسازي، اداره آب و خاك، جهاد كشاورزي، ميتواند فعاليت نمايد و اين رشته در كشورمان تا مرحله دكترا نيز دارد كه فارغ التحصيلان ميتوانند تا در رشته مهندسي،... تأسيسات و عمران آب ادامه تحصيل دهند.
خاك سازي
در اين رشته با فعاليتهاي شيمي و حاصلخيزي و فيزيك آب و تغذيه گياه فرسايش و حفاظت خاك آشنا شده و در حقيقت برطرف كننده كسري نيازمنديهاي اوليه انسان ميباش
|
