به نام خداوند یکتا
'بکشید در راه خدا همچنانکه از شما می کشند و تجاوز نکنید ' سوره بقره آیه 186
در مورد مختار اخبار و انتشارات ضد و نقیض فراوانی به چشم می خورد .در واقع باید به تاریخ و زمان آن توجه داشت که در چه مورد و مکانی گفته شده است . اغلب روایاتی که در مذمت مختار نقل شده زمان تقیه بوده است و حال آن که در اوقات دیگر ائمه اطهار (ع ) از اعمال مختار به نیکی یاد کرده و او را ستو ده اند.
این بحث برای این است تا ذهنمان روشن تر شود که از مدارک صحیح و غیر صحیح استفاده منفی نکنیم . برای اثبات این مطلب به بررسی نمونه هائی از این روایات می پردازیم که لازم به تعمق و تفکر بیشتر است.می دانیم که در هر زمان و مکانی تاریخ نویسان مغرض و خود فروش و جود دارند. وجدان وشرف خود را بباد فراموشی سپرده و وابستگی خود را به حکومتهای مادی معاصر اعلام می دارند . در مدح و ثنای آنان نوشته جات مبتذل و مسموم و در عین حال تحریک کننده و عوام فریب به خورد ملت می دهند.
تاریخ نشان می دهد در زمان معاویه و جانشیان خائن او از این تیپ افراد بوقلمون صفت که برای امور دنیوی خود را بهر شکل و شمایلی در می آورند و در دامن ظلم و جابری ماوا می گیرند -بسیار وجود داشته - که از آن جمله ابوهریره را می توان نام برد.
قیام مختار یک جنبش سیاسی است که با گرایش مذهبی توام بوده و از این لحاظ پایه حکومت بنی امیه را لرزان ساخت و بعد از این جریانات بود که دولت اموی در جعل روایات و اخبار برای خوار نشان دادن نهضت مختار دست به هر کوششی زد . از نویسندگان ماهر و چیره دست بهره گرفت و از روایاتی دروغین استفاده نمود. اخبار مسمومی تحت گفتار ائمه دین نشر داد تا قلوب مردم را نسبت به رهبر مجاهدین منزجر و متنفر گرداند !
اما واقع بینان هرگز تن به قبول چنین روایاتی نمی دهند . باید آگاه بود و اخبار فرمایشی را از دیگر روایات تفکیک نمود . چه بهتر که واقع بین باشیم !
چند روایتی در ذم مختار می بینیم که فی المثل حضرت سجاد (ع ) هدایای مختار را قبول نکردند و فرستادگان وی را نپذیرفتند یا در جایی دیگر مشاهده می کنیم که آن حضرت در ملاء عام مختار را دروغگو خوانده و بر او لعنت فرستادند و دیگر روایاتی که در این باره منتشر شده است .
بیان حقیقت :
در زمانیکه جوشش خونبهای شهدای کربلا هنوز در خاطره ها باقیست و قلوب مومنین و مسلمین - حتی به جرات می توان اظهار کرد افراد غیر مسلمان از آن فاجعه دردناک التیام نیافته - حضرت صلاح بر این دیدند برای رهائی مردم از چنگال خونین بنی امیه و عمال سرسپرده آنان تقیه کنند. از این جهت است که می بینیم در زمان حکومت خفقان آور که جاسوسان و افراد به اصطلاح امنیتی تمام حرکات و سکنات مردم مدینه مخصوصا اهل بیت (ع ) را زیر نظر داشتند و کوچکترین حرکت غیر عادی را گزارش می دادند و اختناق بیش از پیش بر مدینه حکمفرما بود و هیچکس را یارای اعتراض نبود و چنین است که صلاح نبود امام (ع) از مختار که بر علیه این حکومت دست به اقدام زده تعریف و تمجید کنند تا مردم از ایشان پیروی نموده و باز برخوردی ناگوار با دژخیمان پیش آید چون به هیچ عنوان موقعیت چنین مخالفتی نبود.
در جائی دیگر می بینیم حضرت سجاد (ع ) هنگام صرف غدا بودند که سر عبیدالله زیاد به محضر ایشان از جانب مختار آورده شد. امام (ع ) دست از غذا خوردن کشیدند و پس از سجده شکر و یادآوری ورود اسراء به فصر حکومتی عبیدالله که در حال خوردن غذا بود - فرمودند : ' شکر خدای را که انتقام ما را از دشمنان اهل بیت گرفت .خداوند به مختار جزای خیر عنایت فرماید'.
امام (ع ) در منزل خود که هالی از اغیار است چنین می فرماید - سپس میوه بین قسمتی از اهالی مدینه تقسیم نموده و دستور می فرماید که تمام بنی هاشم از عزا درآیند. پس اثبات تقیه حضرت سجاد (ع ) از روایت اخیر کاملا درک می شود.....
دیگر زمان آن رسیده به خود بیائیم و از رویه بزرگانمان درس عبرت گیریم. آن زمان گذشت که اسلام را وارونه جلوه می دادند و ما را با تحریف در مبانی اسلام و قرآن می فریفتند و دین پر قدرت و اساسی مان را بنحو دیگری در افکارمان جای می دادند تا خود بهره برداری کنند.
اما در خبر دیگر یکی از اعوان حضرت باقر (ع ) نقل می کند در محضر حضرت بودیم - شخصی وارد شد نزد حضرت رفت و خواست دست امام (ع) را ببوسد که حضرت مانع شدند. از او راجع به اصل و نسبش سوال کردند .عرض کرد فرزند مختار ثقفی ام . حضرت دست او را گرفته چنان پیش کشیدند که احساس شد امام (ع) می خواهند او را در آغوش کشند. فرزند مختار چون این لطف را دید از حضرت در باره گفته هائی که مردم راجع به پدرش می گویند پرسید. حضرت در پاسخ چنین فرمودند : ' مردم مدعیند که پدرت دروغگو بوده ! پدرم فرمود بخدا قسم مهریه همسرم را از اموالی که مختار هدیه کرده بود پرداخته - خانه های بنی هاشم را مرمت نموده - (مختار)قاتلان اهل بیت را کشته و انتقام ما بدست او از دشمنانمان گرفته شد. خداوند او را قرین رحمتش فرماید.'
در تائید روایت بالا به این خبر بر می خوریم از قول حضرت امام محمد باقر (ع ) که می فرمایند : ' از مختار بدگوئی نکنید زیرا انتقام مااز قاتلان کربلا بدست او گرفته شد. با کمک مادی خود باعث شد زنان و مردان بدون همسر ما ازدواج کنند و ما را کمکهای مادی شایانی نمود .' ( بحار الانوار جلد 45)
این اخبار چه می گویند؟
آیا غیر از این است که در هر زمان از مختار تعریف شده مگر در مواقعی استثنائی که آنهم از برای تقیه بوده؟ آیا این اخبار که از مختار جانبداری می کنند نشاندهنده این نیست که اخبار دوم در زمان های استثنائی بوده؟
با دروغ سازی چه می خواهند بگویند؟ با عوام فریبی چه نظری دارند ؟ با ریاکاری و حقه بازی چه را می رسانند؟ و با اسلام کشی چه منظور؟ آیا غیر از این است که می خواهند دین تحریف شده به خوردمان دهند؟ مسلما غیر از این نیست !
آیا این اخبار بیان کننده دروغ و افترابودن یکسری از انتشارات مسموم نیست ؟! آیا این روایات نمی گوید که بسیاری از اخبار ذم در باره مختار فرمایشی بوده و بوسیله سرسپردگان کاخهای بنی امیه جهت پرده پوشی قیام آزادی خواهانه رهبری مجاهد نقل شده است ؟!
این انتشارات نشان دهنده روح بزرگ و پر قدرت مختار و بیان کننده ثمرات جنبش اوست . این روایات خدمات شایان مختار به دین و توده مسلمین می رساند. این قیام پر جوش و خروش مختار است که نمایان کننده ابراز تنفر و انزجار خلق نسبت به عیاشان و ظالمان قصرهای بظاهر باشکوه بنی امیه است .
قضاوت بزرگان ما
رجال شیعه در باره مختار نظریات خاصی دارند . علامه مجلسی در اینباره سکوت اختیار کرده و می گوید این طور که از شواهد بر می آید شامل مغفرت قرار گرفته و بزرگان شیعه او را ستو ده اند.
علامه امینی فقید می فرماید: از زیارتی که شهید اول برای مختار نقل نموده چنین استنباط میشود که قبر مختار در اعصار گذشته زیارتگاه شیعیان بوده است.
در پایان از دانشمند لبنانی جواد مغینه یاد می کنیم که با علامه مجلسی همداستان است و اضافه می کند : ما از خلوص نیتمختار اطلاعی نداریم و در این مورد به خدا واگذار می کنیم. اگر قصد او تصاحب مقام خلافت بوده که عملش خداپسند است و باعث شده که انتقامی ولو کوچک از مسببین حادثه عاشورا گرفته شود و اگر کار او جنبه معنوی داشته و از برای رضای خدا چه بهتر .( انسان مافوق ص 265).
نتیجه :
هر چند ما کوتاه نظری کنیم و شخصیت بارز مختار را در پرده ابهام فرو بریم هرگز نمی توانیم کتمان کنیم که مختار مرهمی بر زخمهای دل شیعیان تا روز قیام حضرت مهدی (عج) گذارد ولی کجا این زخمها التیام می یابد؟
هر چند مختار موجب شادی اهل بیت (ع ) و شیعیان شد اما نمی توان با یاد آوری این مبارزه - فاجعه عاشورا را از یاد برد و آنرا بدست فراموشی سپرد.
آنروز که مزدوران بنی امیه مبارزین از جان گذشته را بشهادت رساندند آیا از خاطر می رود؟
آنروز مجاهد سیزده ساله اسلام قاسم بن الحسن (ع) جان با راه حق و آزادی مسلمانان داد و ندای حق از زبانش جدا نشد. آنروز که جانباز پیر حبیب بن مظاهر بیاری رهبر مجاهدش شتافت. آنروز که شجاعانی چون جوانان بنی هاشم و یاران وفادار حضرت امام حسین (ع ) شربت شهادت نوشیدند و از همه مهمتر آن روز که رهبر و پیشوای نهضت پرشور عاشورا جان بر کف آماده نبرد شد و ندای ' هیهات من الذله ' او از هر سو بلند بود و سرانجام در این راه همه چیز خود را فدا کرد و سیدالشهداء لقب یافت و آنروز که جنبش های مسلمانان آغاز شد.... آیا از یاد خواهد رفت ؟!
جوشش سرخ رنگ خونهای آزاد یخواهان کربلا هرگز آرام پذیر نیست.خورشید این قیام غروب ندارد.هرگز خاطره این رستاخیز فراموش نمیشود و تا آن روز که انتقام کبیر اهل بیت (ع ) تحت لوای حضرت ولی عصر (عج ) گرفته شود تا روزیکه پرچم جاءالحق بر کره زمین باحتزاز در نیامده تا آن ساعت که بساط ظلم و استبداد یزید و یزیدی صفتان برچیده نشده و تا آن روزیکه پرچمهای سیاه عزاداری به پرچمهای سرخ انتقام مبدل نگشته - با صدای بلند فریاد می زنیم :
' این الطالب بدم المقتول بکربلا '
خون شهدای دین که عطر آمیز است
برجان ستمگران شرر انگیز است
از نهضت مختار پس از قتل حسین
پیداست که شمشیر عدالت تیز است.
