آلوپسی به معنی ریزش مو میباشد. عوامل بسیار متعددی برای ریزش مو وجود دارند. آلوپسی منطقهای یکی از دلایل ریزش مو بشمار میرود. آمار دقیقی از مبتلایان به این بیماری وجود ندارد. این بیماری در سنین مختلف بروز پیدا میکند اما بیشتر بیماران در دوره نوجوانی مبتلا میشوند بطوریکه در 60 درصد موارد اولین منطقه ریزش مو در سن زیر 20 سال پیدا میشود. احتمال بروز بیماری در مردان و زنان مساوی است.
علائم آلوپسی منطقه ای چیست؟
فرم معمولی آن بروز نقطههای ریخته شده مو در سر است. این نقاط معمولا دایرهای شکل هستند به همین دلیل نام دیگر این بیماری آلوپسی سکهای است. این نقاط بدون مو سریعا شکل میگیرند. معمولا یکی از اقوام یا دوستان یا آرایشگر اولین کسانی هستند که متوجه این نقطه بدون مو میشوند. بقیه نقاط سر سالم و فاقد هرگونه عارضهای هستند. گاهی در نقطه آلوپسی قرمزی مختصر، پوسته ریزی خفیف، سوزش یا کمی خارش ایجاد میشود.
در شروع بروز آلوپسی به سختی میتوان پیش بینی کرد که این نقاط به چه صورتی خواهند شد. شایعترین شکل آلوپسی منطقهای به شکلهای زیر خواهد بود:
· در اغلب موارد این نقاط در مدت چند ماه بطور کامل و طبیعی دارای مو خواهد شد. در ابتدا موها به رنگ روشن رشد خواهند کرد. بعد از چند ماه رنگ موها به حالت طبیعی برخواهد گشت.
· گاهی چند هفته بعد از بروز اولین نقطه آلوپسی، نقاط دیگری بروز پیدا میکنند. در بعضی موارد هم نقطه اول شروع به رشد مو میکند در صورتی که نقطه آلوپسی دیگری در حال شکل گیری است. گاهی هم نقاط آلوپسی کوچک بطور دورهای در اطراف سر بروز پیدا میکنند و بعد از مدتی ناپدید میشوند.
· گاهی چند نقطه کوچک ظاهر میشوند و بتدریج بزرگتر شده به هم متصل میشوند و منطقه وسیعی از سر را طاس میکنند.
· در مواردی هم موهای بدن، ریش، ابرو و مژه مبتلا به این بیماری میشوند.
· در موارد کمی کل موهای سر ریزش پیدا میکنند که به این حالت آلوپسی کلی سر میگویند.
· به ندرت هم ممکن کل موهای بدن، سر، ابرو، مژه و صورت دچار آلوپسی شود که به این حالت آلوپسی یونیورسال میگویند.
· در 20 درصد موارد آلوپسی ناخنها هم مبتلا میشوند. در این حالت ناخن حالت فرورفتگی نقطهای یا شیار دار خواهد شد.
این بیماری همواره همراه با اضطراب و نگرانی از عدم رویش مجدد مو میباشد.
علل بروز آلوپسی منطقهای چه هستند؟
به نظر میرسد که آلوپسی منطقهای یک بیماری خود ایمنی باشد. سیستم ایمنی بدن دارای سلولهای ایمنی است که برای محافظت از بدن در برابر عوامل مهاجم مانند میکروبها، ویروس و انگلها آنتی بادیهایی تولید میکنند که به این عوامل حمله کرده و آنها را از بین میبرد. در بیماریهای خود ایمنی سیستم ایمنی بدن دچار اشتباه شده و قسمتی یا قسمتهایی از بدن را به عنوان عوامل مهاجم یا بیگانه در نظر میگیرد. در آلوپسی منطقهای سلولهای ایمنی در اطراف ریشه مو تجمع پیدا کرده و به آن بعنوان یه عامل بیگانه حمله میکنند. در این منطقه التهاب خفیفی دیده میشود.
مشخص نیست که چرا این سلولها فقط به یک نقطه از سر حمله میکنند و بقیه نقاط سالم باقی میمانند و اینکه چرا این تخریب بطور کامل نیست و بعد از مدتی مو به رشد خود ادامه میدهد. موهای تخریب شده بعد از مدتی به رشد مجدد خود ادامه میدهند و هیچگونه آثاری از بیماری به چشم نمیخورد.
هنوز معلوم نیست که چرا آلوپسی منطقهای یا هر بیماری خود ایمنی دیگر بروز پیدا میکنند. بنظر میرسد که یک عامل خارجی سیستم ایمنی را بر علیه خود بدن فعال میکند. گاهی این عامل خارجی یه عفونت ویروس، بعضی از داروها یا عوامل محیطی دیگر میباشد. عوامل ارثی نیز در بروز این بیماری نقش دارند بطوریکه 25 درصد بیماران حتما سابقه فامیلی دارند.
برای تشخیص بیماری آزمایشی لازم است انجام شود؟
معمولا از روی علایم میتوان بیماری را تشخیص داد. بندرت در مواردی که عامل بیماری ناشناخته است، ممکن است لازم شود آزمایش خون، نمونه برداری سطح پوست و نمونه برداری بافت پوست انجام گردد.
نتیجه نهایی بیماری آلوپسی منطقهای چیست؟
همانطور که قبلا گفته شد، این بیماری غیر قابل پیش بینی است. اگر درمان نشود ممکن است موها بطور کامل رشد کنند، یا ناقص رشد کنند و یا اصلا مویی رشد نکند.
· در اغلب موارد یک یا دو نقطه کوچک ایجاد میشوند که بدون درمان در عرض چند ماه بهبود پیدا میکنند.
· در بعضی موارد نقاط بدون مو تا ماهها و حتی سالها باقی میمانند. اندازه و مدت زمان ماندگاری این نقاط را نمیتوان تخمین زد.
· اگر کمتر از نیمی از سر مبتلا شده باشد و درمانی انجام نشود، در 80 درصد موارد احتمال رشد موها در کمتر از یکسال وجود دارد.
· در موارد شدیدتر احتمال رشد مجدد موها کمتر خواهد شد.
اگر شخصی قبلا به آلوپسی منطقهای مبتلا بوده و بهبود کامل پیدا کرده است، ممکن است مجددا در آینده به این بیماری مبتلا شود. در 20 درصد موارد آلوپسی سر ممکن است به آلوپسی کلی سر مبتلا شود. در موارد زیر احتمال ابتلا به آلوپسی کلی سر بیشتر میشود:
· شروع بیماری در زمان کودکی
· در شروع بیماری بیش از نصف سر درگیر شده باشد
· بیماریهای زمینه ای مانند اگزمای اتوپیک
· ابتلای ابروها و مژهها
· سابقه خانوادگی ابتلا به آلوپسی کلی سر
· ابتلای ناخن
· ابتلا به بیماری خود ایمنی دیگر
