تبرّك چيست و به چه انگيزهاي به آثار پيامبر اكرم(ص)، اهل بيت(ع) و يارانش تبرك مي جوييم؟
تبرك برگرفته از بركت، به معناي فزوني نعمت است و در اصطلاح مقصود، آن است كه موحّد، از آثار به جا مانده از انبيا و صالحان، خير و فزوني بخواهد.
اين بدان معنا نيست كه انسان راههاي طبيعي تحقق امور را به روي خود ببندد، بلكه در عين توسل به اسباب طبيعي، دروازة رحمت تبرك را نيز به روي خود بگشايد و از اين راه نيز فيض الاهي را بخواهد. انگيزة تبرك يكي از دو چيز است:
1. به دست آوردن آثار معنوي و فيض الاهي كه گاهي از مجراي غير طبيعي به انسان ميرسد. نمونه هاي آن را در پاسخ به پرسش بعد و در بررسي آيات قرآن يادآور خواهيم شد.
2. مهر و دوستي پيامبر و فرزندان و ياران او كه يكي از دستورات قرآني است و طبعاً مهر و علاقه نيز به مظهري نياز دارد. اين مظهر، در دوران زندگي آن بزرگواران، به گونه هاي صورت ميگيرد كه پيروان راستين انجام ميدادند و پس از مرگ آن بزرگواران نيز، ابراز محبت، مظاهري ديگر دارد كه مهمترين آنها، ابراز شادي در سالگرد ولادت، و ابراز اندوه در سال گشت وفات آنها، و به هنگام حضور در مشاهد آنان، بوسيدن در و ديوار مرقد و ضريح مطهر است. همة اينها برخاسته از مهر ريشه دار و ديرينه اي است كه در قلبهاي مسلمانان جاي گرفته و در حقيقت، اين گروه كه در و ديوار و ضريح پيامبر(ص) را ميبوسند، به تخته و آهن عشق نمي ورزند، بلكه به خود پيامبر عشق مي ورزند؛ ولي چون دستشان به معشوق نميرسد، به آثار منتسب به وي ابراز علاقه ميكنند.
آن گونه كه مجنون در فراق و محبت ليلي ميگفت:امـرّ علي الـدّيار ديـار لـيلي و ما حبّ الدّيار شعفن قلبي اقبّل ذا الجـدار و ذا الـجدارا ولكن حبّ مَن سكن الدّيارا
بر كوي ليلي گذر كرده و دمادم اين ديوار و آن ديوار را ميبوسم. هرگز عشق به كوي معشوق، قلب مرا شيفتة خود نكرده، بلكه مهر كسي كه در اين كوي، جاي گرفته، دلم را ربوده است.
زيارتگاهها اگر چه در ظاهر، سنگ و چوب و در و آستانه و ضريح است، اما ابراز محبّت ما به آنها در باطن، بيانگر محبّتي ژرف و عشقي سوزان به پيامبر و معصومان پاك(ع)است و انتساب اين سنگ و چوب به اهل بيت، به آن قداست بخشيده است.
اگر قلب، سراي محبت محبوب شد، صاحب آن دل، از نام و ياد و لباس و كفش و كوچه و شهر محبوب هم خوشش ميآيد و لذّت ميبرد و در همة اين آينه ها، عكس رخ يار را ميبيند.
مسلمانان با محبتي كه به پيامبر رحمت(ص) دارند، اگر با خبر شوند كه در جايي، ردپايي و نشاني از آن احمد محمود باقي است، با شوق به ديدنش ميشتابند. و اين در واقع مهرورزي به آن ذات مقدس است نه به خاك و در و ديوار.