من كتاب علي بن ابي طالب، كتبه للأشتر النخعي، لمّا ولّاه علي مصر:
قَدْ وَجَّهْتُكَ إِلَى بِلاَدٍ قَدْ جَرَتْ عَلَيْهَا دُوَلٌ قَبْلَكَ مِنْ عَدْلٍ وَ جَوْرٍ
تو را به سرزمين هايي روانه كرده ام كه پيش از تو گاه بر آنان داد رفته و گاه بيداد.
لاَ تَكُونَنَّ عَلَيْهِمْ سَبُعاً ضَارِياً تَغْتَنِمُ أَكْلَهُمْ
براي مردم مصر چون جانوري درنده مباش كه خوردنشان را غنيتمت بشمري.
مَنْ ظَلَمَ عِبَادَ اَللَّهِ كَانَ اَللَّهُ خَصْمَهُ دُونَ عِبَادِهِ... فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ دَعْوَةَ اَلْمُضْطَهَدِينَ وَ هُوَ لِلظَّالِمِينَ بِالْمِرْصَادِ
آن كه بر بندگان خدا ستم كند، خدا به جاى بندگانش دشمن او شود، ... كه خدا شنواى دعاى ستمديدگان است و به كمين ستمكاران نشسته است.
إِنَّمَا عِمَادُ اَلدِّينِ وَ جِمَاعُ اَلْمُسْلِمِينَ وَ اَلْعُدَّةُ لِلْأَعْدَاءِ، اَلْعَامَّةُ مِنَ اَلْأُمَّةِ فَلْيَكُنْ صِغْوُكَ لَهُمْ وَ مَيْلُكَ مَعَهُمْ
راستي كه پشتيبان دين و مايه انبوهى مسلمين، و آماده پيكار با دشمنان، عامه ي امت اند (و نه خاصه)، پس بايد گرايش تو به آنان باشد و ميلت به سوى ايشان.
إِنَّ شَرَّ وُزَرَائِكَ مَنْ كَانَ لِلْأَشْرَارِ قَبْلَكَ وَزِيراً
بدترين وزيرانت آني است كه پيش از تو وزير بَدان بوده است.
إِنَّ أَفْضَلَ قُرَّةِ عَيْنِ اَلْوُلاَةِ، اِسْتِقَامَةُ اَلْعَدْلِ فِي اَلْبِلاَدِ وَ ظُهُورُ مَوَدَّةِ اَلرَّعِيَّةِ
بهترين چشم روشني براي حاكمان، قوام يافتن عدالت در سرزمين هاست و ابراز محبت شهروندان.
لاَ تُوَلِّهِمْ مُحَابَاةً وَ أَثَرَةً فَإِنَّهُمَا جِمَاعٌ مِنْ شُعَبِ اَلْجَوْرِ وَ اَلْخِيَانَةِ
كارگزارانت را از سر بده بستان يا خودسري به كار نگمار، كه اين دو پيوند انواع ظلم و خيانتند.
اَللَّهَ اَللَّهَ فِي اَلطَّبَقَةِ اَلسُّفْلَى مِنَ اَلَّذِينَ لاَ حِيلَةَ لَهُمْ مِنَ اَلْمَسَاكِينِ وَ اَلْمُحْتَاجِينَ وَ أَهْلِ اَلْبُؤْسَى وَ اَلزَّمْنَى... اِحْفَظِ لِلَّهِ مَا اِسْتَحْفَظَكَ مِنْ حَقِّهِ فِيهِمْ... فَإِنَّ لِلْأَقْصَى مِنْهُمْ مِثْلَ اَلَّذِي لِلْأَدْنَى وَ كُلٌّ قَدِ اِسْتُرْعِيتَ حَقَّهُ وَ لاَ يَشْغَلَنَّكَ عَنْهُمْ بَطَرٌ فَإِنَّكَ لاَ تُعْذَرُ بِتَضْيِيعِكَ اَلتَّافِهَ لِإِحْكَامِكَ اَلْكَثِيرَ اَلْمُهِمَّ
جان تو و جان طبقه فرودست مردم، تهيدستان و نيازمندان، و بينوايان و بيماران زمين گيري كه راه چاره ندانند... و براى خدا، حق الاهي را كه به آنان اختصاص داده و نگهبانى آن را به عهده ات نهاده پاس دار... دوردست ترين آنان را همان بايد، كه براى نزديكان است؛ و حق همگي شان را بر عهده تو نهاده اند. پس مبادا فرو رفتن در نعمت، از پرداختن به آنان بازت دارد، كه اگر كار كوچكي را به خاطر استوار كردن كارى بزرگ و مهم، تباه كني، عذرت پذيرفته نمي شود.
ذَلِكَ عَلَى اَلْوُلاَةِ ثَقِيلٌ وَ اَلْحَقُّ كُلُّهُ ثَقِيلٌ
اين (رسيدگي به نيازمندان) بر واليان گرانبار است و گزاردن حق همه جا سنگيني دارد.
فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ يَقُولُ فِي غَيْرِ مَوْطِنٍ لَنْ تُقَدَّسَ أُمَّةٌ لاَ يُؤْخَذُ لِلضَّعِيفِ فِيهَا حَقُّهُ مِنَ اَلْقَوِيِّ غَيْرَ مُتَتَعْتِعٍ
از رسول خدا بارها شنيدم كه مى فرمود: امتى را كه در آن حق ناتوان بي لكنت زبان از توانا ستانده نشود، هرگز پاك و ستوده نخواهند خواند.
إِيَّاكَ وَ اَلدِّمَاءَ وَ سَفْكَهَا بِغَيْرِ حِلِّهَا فَإِنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ أَدْعَى لِنِقْمَةٍ وَ لاَ أَعْظَمَ لِتَبِعَةٍ وَ لاَ أَحْرَى بِزَوَالِ نِعْمَةٍ وَ اِنْقِطَاعِ مُدَّةٍ مِنْ سَفْكِ اَلدِّمَاءِ بِغَيْرِ حَقِّهَا
از خون مردم و ريختن نارواي آن بپرهيز، كه هيچ چيزي بيش از اين كار آدمى رابه كيفر نرساند، گناه رابزرگ نكند، نعمت را نبرد، و رشته عمر را نبُرد.
إِيَّاكَ وَ اَلاِسْتِئْثَارَ بِمَا اَلنَّاسُ فِيهِ أُسْوَةٌ وَ اَلتَّغَابِيَ عَمَّا تُعْنَى بِهِ مِمَّا قَدْ وَضَحَ لِلْعُيُونِ فَإِنَّهُ مَأْخُوذٌ مِنْكَ لِغَيْرِكَ وَ عَمَّا قَلِيلٍ تَنْكَشِفُ عَنْكَ أَغْطِيَةُ اَلْأُمُورِ وَ يُنْتَصَفُ مِنْكَ لِلْمَظْلُومِ
هرگز آن چه را كه همه مردم در آن بهره يكسان دارند، به خود اختصاص نده... كه آن چه به ناروا گرفته باشى از تو بگيرند و به ديگري دهند، و به زودى پرده كارها از پيش ديده ات بردارند و داد مظلوم از تو بستانند.
