0

نقش مردم در مشروعيت حکومت

 
mosaferakherat
mosaferakherat
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : دی 1389 
تعداد پست ها : 2182
محل سکونت : گیلان

نقش مردم در مشروعيت حکومت

 



نقش مردم در مشروعيت حکومت

قسمت دوم

نظر استاد مطهري 
در صحبت‌ها، سخنرانى‌ها و برخى کتب استاد، مى‌توان شواهدى مبنى بر اعتقاد استاد به هر کدام از دو نظريه مذکور که کار قضاوت را باتوجه به عدم وجود اظهار نظر صحيح استاد در اين زمينه بسيار دشوار مى‌نمايد.
 
الف) شواهد مبنى بر نظريه “مشروعيت صرف الهي”. 
1) “ولايت‌فقيه” نه “وکالت فقيه”: 
ايشان با تائيد و تاکيد بر “ولايت‌فقيه” در مقابل “وکالت فقيه”، مشروعيت بخشيدن به حکومت را از مردم نفى و بر الهى بودن مشروعيت حکومت تاکيد مى‌نمايند.
“... قهرا ماهيت حکومت، ولايت بر جامعه است نه نيابت و وکالت از جامعه، فقه هم اين مسئله را به عنوان ولايت‌فقيه حاکم مطرح کرده است پس ملاک انتخاب مردم نيست، انطباق با معيارهاى الهى است”.(20) 
2) مقايسه حاکم با مفتي:
شباهت مورد اشاره در مورد حاکم با مفتى اين است که “همان طورى که مفتى به مجرد داشتن افتا به مقام مرجعيت مى‌رسد، حاکم نيز اين‌گونه است: “آن حکومتى که بايد ميان مردم باشد، بايد واجد شرايطى باشد که آن شرايط را اسلام معين کرده است، اگر آن شرايطى را که اسلام معين کرده است، داشته باشد، همان طورى که مفتى بدون اينکه خدا شخصش معين کرده باشد با آن مى‌تواند فتوا دهد، حاکم هم بدون اينکه خداوند شخصش را معين کرده با شد، مى‌تواند در ميان مردم حکومت کند”.(21)
3) مقايسه حاکم با قاضي: 
مقام قاضى و حاکم (قضاوت و حکومت) را به طور کلى مى‌شود تعيين کرد، يعنى پيامبر اين طور مى‌گويد که بعد از من هرکسى داراى فلان صفات باشد مى‌تواند قاضى باشد آن وقت اگر کسى داراى اين مقام بود، مى‌تواند بگويد مرا خداوند معين کرده است.”(22)
4) پذيرش و قبول مردم:
شهيد مطهرى در عبارت ذيل، با محدود کردن حق مردم به صرف پذيرش، بر انتصابى و الهى بودن مشروعيت ولايت‌فقيه و حکومت اسلامى تاکيد مى‌نمايند؟
“آيه‌ “انما وليکم الله و رسوله و الذين آمنوا الذين يقيمون الصلوه و يؤتون الزکاه و هم راکعون”(23)
ناظر به چنين ولايتى [پيشوايى و مقتدايى ديني] است”.
ب) شواهد مبنى بر “مشروعيت الهى - مردمي)
1) ولايت شرعى يعنى مهر ايدئولوژى مردم. 
شهيد مطهري(ره) با اشاره به حکم امام خميني(ره) به نخست‌وزير موقت، که امام در آن نامه تاکيد کرده بودند که: “برحسب حق شرعى و حق قانونى ناشى از آراى اکثريت قاطع قريب به اتفاق ملت ايران شما را مامور تشکيل دولت موقت مى‌نمايم”(24) آن را اين‌گونه تحليل مى‌نمايند:
“حق شرعى امام از وابستگى قاطع مردم به اسلام به عنوان مکتب و يک ايدئولوژى ناشى مى‌شود ... در حقيقت حق شرعى ولايت شرعى يعنى مهر ايدئولوژى مردم و حق عرفى همان حق حاکميت ملى مردم است که آنها بايد فرد مورد تائيد رهبر را انتخاب کنند”(25) که البته اين مهر ايدئولوژيک را مى‌توان به همان “تحقق عيني” تعبير نمود.
2) حق انتخاب مردم: ايشان در توضيح نظريه “جمهورى اسلامي” مى‌فرمايند:
“کلمه جمهورى شکل حکومت پيشنهاد شده را مشخص مى‌کند يعنى حکومتى که حق انتخاب با همه مردم است. ... مسئله جمهورى مربوط است به شکل حکومت که مستلزم نوعى دموکراسى است، يعنى اينکه مردم حق دارند سرنوشت خود را خودشان در دست بگيرند”.(26)
ايشان همچنين بر انتخاب ولى‌فقيه از طريق انتخاب مردم تاکيد مى‌نمايند و مى‌فرمايند: 
“ولايت‌فقيه يک ولايت ايدئولوژيکى است و اساسا فقيه را خود مردم انتخاب مى‌کنند و اين عين دموکراسى است.”(27)
3) حق عزل و موقتى بودن حاکم:
حق عزل حاکم توسط مردم و موقتى بودن حاکم و تعيين وقت و اجل براى حکومت حاکم، از جمله ويژگى‌هايى‌اند که بيشتر با حکومت‌هاى الهى - مردمى سازگار است تا حکومت الهى محض.
“اين حکومت موقت است” اگر مردم بخواهند مى‌توانند حاکم را براى بار (ديگر) انتخاب کنند و در صورت عدم تمايل‌، شخص ديگرى را که از او بهتر مى‌دانند، انتخاب کنند”(28)
4) عدم تحميل اسلاميت: 
محمد حسن قدردان قراملکى در کتاب انديشه‌ سياسى آيت‌الله مطهرى يکى از ويژگى‌هاى حکومت الهى محض را اين‌گونه بيان مى‌دارد “حکومت الهى محض به انتخاب و رضايت مردم از حکومت توجهى نمى‌شود و در صورت امکان حکومت با اکراه و زور بر مردم تحميل مى‌شود()!!!(29) و سپس با اشاره به اين گفته و عبارت از شهيد مطهرى (هيچ‌کس نمى‌خواهد اسلامى بودن جمهورى را بر مردم تحميل کند”(30) اين‌گونه نتيجه مى‌گيرد که شهيد مطهرى قائل به مشروعيت الهى - مردمى است.

روزنامه رسالت

http://noorportal.net

 

 
بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَیاةَ الدُّنْیا«16»  وَالْآخِرَةُ خَیرٌ وَأَبْقَى«17» 
 
ولی شما زندگی دنیا را مقدم می‌دارید،  در حالی که آخرت بهتر و پایدارتر است!
 
الأعلی (16 -17)
 
 
 
 

 

پنج شنبه 7 بهمن 1389  12:52 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها