0

مغز درخشان ایرانی در پرینستون

 
omidayandh
omidayandh
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : آذر 1387 
تعداد پست ها : 7483
محل سکونت : تهران

مغز درخشان ایرانی در پرینستون

به ‌نظر می‌رسد که شکستن طلسم بیست ساله یک راز در علم فیزیک به نبوغ بسیار زیادی احتیاج دارد و کسی که تفکر مقبول درباره ابررسانا‌های دمای بالا را دگرگون کرده است حتما یکی از نوابغ بزرگ جهان است. اما دکتر یزدانی، خود را بیشتر از این‌که نابغه معرفی کند، یک سازنده ابزارآلات می‌داند.
او در هنگامی که چهارده سال سن داشت و در ایران زندگی می‌کرد، بلد بود که چگونه یک تلویزیون را تعمیر کند.  وی بعد از ترک ایران و سفر به امریکا در دوره‌ای درباره مکانیک کوانتومی در دانشگاه برکلی کالیفرنیا شرکت کرد و اینگونه بود که به دنیای دانش کشیده شد. وی در سال 1995 دكتراي خود را از دانشگاه استنفورد گرفت و تحقيقات پس از دكترا را در مركز تحقيقات آلمادن IBM  پي گرفت. سپس از سال 1997 تا 2005 در دانشگاه ايلينيويز- اوربانا در رشته فيزيك تدريس كرد و از سال 2005 نیز در سمت استادی فیزیک دانشگاه پرینستون به فعالیت می‌پردازد.
اکنون که دکتر یزدانی به سن چهل سالگی رسیده، ميكروسكوپی تونلي به اندازه يك ميز تحرير براي مطالعه روي ابررساناهاي پرحرارت اختراع کرده است است. اين وسيله مي‌تواند يك نمونه را در دماي بالاي صفر مطلق سرد کرده، آن را در خلاء نسبتا کاملی قرار داده و ضعیف‌ترین صداها را نیز مسدود کند.
این صداها هرچه می‌خواهند باشند، غرش‌های لرز‌ه‌ای زمین، صدای اتومبیلی که در خیابان عبور می‌کند یا حتی سیگنال‌های تلفن همراه. چنین دستگاهی می‌تواند هر تک اتم را در هر لحظه به طور مداوم و برای چندین ماه ردیابی کند.
ابررسانایی قابلیت حمل الکتریسیته بدون مقاومت است که می‌تواند تاثیر قابل ملاحظه‌ای در آینده‌ سیستم‌های توزیع انرژی الکتریکی داشته باشد. ابررسانایی می‌تواند در دو زمینه نقش اساسی ایفا کند؛ یکی این‌که خطوط انتقال نیرو را بسیار باصرفه‌تر و کارآمدتر کند و دوم این‌که تکنولوژی‌‌ای را ارائه دهد که خطوط انتقال نیرو را در مقابل قطعی برق بر اثر خرابی ایمن سازد.
دکتر یزدانی تحقیقات خود را در آزمایشگاهی بسیار پیشرفته و ضدصدا پی می‌گیرد و به همراهی گروهش به مطالعه فیزیک مواد متراکم مشغول است. آن‌ها به دنبال توضیحی ساده و یکدست برای پدیده‌های پیچیده‌ای که در مایعات و جامدات مشاهده می‌شود، می‌گردند.
در این تجربه، او و گروهش نشان داده‌اند که ابررساناهای دمای بالا به چسبی جادویی که الکترون‌ها را به یکدیگر متصل کنند، وابسته نیستند. بلکه رازی که در ابررساناها نهفته است می‌تواند این قابلیت الکترون‌ها باشد که در یک موقعیت پیچیده از خاصیت دفع ذاتی خود سود می‌برند.
دکتر یزدانی می‌گوید: «من در بیست سال گذشته همیشه مجذوب ابررساناها بوده‌ام و در 10 سال اخیر ابزاری را برای مطالعه آن‌ها در مقیاس اتمی می‌ساختم. این تحقیق در نتیجه توسعه نسل جدیدی از میکروسکوپ‌های اسکن تونلی (STM) که می‌توانند در مطالعه حرکت‌های پدیده‌های الکترونی در هنگام تغییر دما به کار بروند، امکان‌پذیر شده است.  بزرگ‌ترین مشکلی که ما باید بر آن غلبه می‌کردیم این بود که میکروسکوپی بسازیم که بتواند همان اتم را در نمونه‌ای که وقتی دما تغییر می‌کند و نمونه دچار انقباض و انبساط می‌شود، ردیابی کند.»
او در پاسخ به این سوال که چه تصوری از آینده این تحقیقات دارد جواب می‌دهد: «این قابلیت که بتوانیم خواصی را در مقیاس اتمی با خواص ابررساناها مرتبط سازیم در فهم مکانیزم جفت شدن در ابررساناهای دمای بالا بسیار کمک می‌کند. همچنین می‌توان از آن در طراحی ابررساناهای جدیدی در آینده بهره برد. از ابزار تجربی‌ای که ما درست کرده‌ایم می‌توان برای بررسی پدیده‌های فازهای انتقالی مختلف در مواد، مانند انتقال مغناطیسی، با تفکیک‌پذیری در مقیاس اتمی استفاده کرد. هم‌اکنون ما مشغول کار روی این دو جبهه هستیم.»
اینچنین است كه دكتر علي يزداني از طرف مجله «پاپيولار ساينس» به عنوان یکی از 10 نابغه برتر در هفتمین فهرست سالانه دانشمندان جوان معرفی شده است. این فهرست که به نام «بریلیانت 10» شهرت دارد، به معرفی پژوهشگران باهوش و اساتیدی می‌پردازد که به پیشرفت‌های مهمی برای آینده بشریت دست یافته‌اند اما معمولا برای عموم ناشناخته‌اند. مجله پاپیولار ساینس، یا دانش مردم‌پسند، این پروژه را رویای اتمی نامیده است. نتایج این پژوهش‌ که دکتر یزدانی و تیم تحقیقاتی او در دانشگاه پرینستون به مدت دو سال روی آن کار کرده‌اند در مجله‌های معروف «ساینس» و «نیچر» به چاپ رسیده‌اند. برای انتخاب این ده چهره برتر، ویراستارهای مجله با صدها نفر از جمله روسای بخش‌های دانشگاه‌ها در سراسر امریکا، انجمن‌های حرفه‌ای، انستیتوهای معتبر و غیره تماس گرفته و از آن‌ها برای معرفی محققان سال کمک می‌گیرند.
لازم به ذکر است که این جایزه برای اولین بار نیست که به یک ایرانی تعلق گرفته است. در سال 2005 نیز مریم میرزاخانی که او نیز بر حسب اتفاق استاد دانشگاه پرینستون، اما در رشته ریاضی است به عنوان یکی از 10 مغز درخشان سال انتخاب شد. خانم میرزاخانی دو بار در سال‌های 1994(هنگ‌‌کنگ) و 1995 (کانادا) مدال طلای المپیاد ریاضی را برای ایران به ارمغان آورده بود.

جمعه 15 آبان 1388  11:29 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها