تیروئید و راه درمان آن

دکتر حسن نبوی، فوق‌تخصص غدد و متابولیسم در این باره به «جام‌جم» می‌گوید: کم‌کاری مادرزادی تیروئید یکی از علل مهم قابل پیشگیری عقب افتادگی ذهنی در نوزادان است که میزان بروز آن در جهان یک در هر ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ تولد زنده برآورد شده است، اما با توجه به پژوهش‌های انجام گرفته، میانگین بروز این بیماری در کشور ما یک در هر ۱۰۰۰ تولد زنده تخمین زده می‌شود. استان کردستان با شیوع حدود یک در هر ۴۵۵ تولد زنده بالاترین شیوع در کشور را دارد. کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزادان دختر ۲ برابر بیشتر از نوزادان پسر شایع است.

علت‌ها

دکتر نبوی می‌گوید: یکی از دلایل اصلی کم‌کاری مادرزادی تیروئید، کمبود ید است، ولی با توجه به این که در حال حاضر در بسیاری از کشورها ازجمله کشور ما به نمک مصرفی، ید اضافه می‌شود شایع‌ترین علت این بیماری در بدو تولد ، علل ژنتیکی، تشکیل نشدن غده تیروئید یا عدم ترشح هورمون‌های آن به دلایلی چون کمبود آنزیم‌های سازنده هورمون، کم‌کاری تیروئید مادر در دوران بارداری یا درمان بیشتر از حد هیپرتیروئیدی مادر است.

نشانه‌ها

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان معتقد است: علائم و نشانه‌های بیماری در دوران نوزادی و اوایل شیرخوارگی بسته به علت بیماری، شدت آن و مدت زمان کمبود هورمون تیروئید قبل از تولد، متغیر است که ازجمله این علائم می‌توان به تولد بعد از هفته ۴۲ حاملگی، یرقان (زردی) طولانی‌مدت، ادم در نوزادان، مکیدن ضعیف و شیر نخوردن کافی، اتساع شکم، کبودی در انگشتان، مشکل تنفسی، وزن نگرفتن، کاهش دفعات دفع مدفوع و کاهش فعالیت‌های نوزاد اشاره کرد.

دکتر نبوی می‌افزاید: در سنین بالاتر، دهان شیرخوار به دلیل بزرگی زبان باز می‌ماند، چشم‌ها بیش از حد طبیعی فاصله دارند، صورت پف آلوده و دندان‌ها دیرتر از زمان معمول پدیدار می‌شوند و در موارد شدید که به بیماری کرتنیسم مشهور است اختلالات رشدی، نورولوژیک و عقب ماندگی شدید ذهنی مادام‌العمر به وجود خواهد آمد.

درمان

دیر شروع کردن درمان این بیماری موجب صدمات جبران‌ناپذیر در نوزاد می‌شود. دکتر نبوی آگاهی خانواده‌ها در ارتباط با این بیماری را عامل مهمی در درمان به موقع و موفق آن می‌داند و با تاکید بر این که در زمانی که عقب ماندگی ظاهر می‌شود اقدامات درمانی کم‌فایده است، می‌افزاید: بهترین زمان درمان این بیماری روزهای اول تولد بخصوص تا ۶ هفتگی است که خوشبختانه چون برای درمان این بیماران داروهای مناسب در کشور موجود است با مشکل خاصی مواجه نیستیم.