این بالون ها از آن بالون های رنگارنگ كه توی فیلم ها می بینید نیستند. قلمروی آنها آسمانی آبی با ابرهای پفكی نیست. آنها داخل معده آدم هایی می روند كه ترازو ها با آنها راه نمی آیند و لباس هایشان ماه به ماه برایشان تنگ می شود.
این بالون ها از آن بالون های رنگارنگ كه توی فیلم ها می بینید نیستند. قلمروی آنها آسمانی آبی با ابرهای پفكی نیست. آنها داخل معده آدم هایی می روند كه ترازو ها با آنها راه نمی آیند و لباس هایشان ماه به ماه برایشان تنگ می شود.
این روزها استفاده از این نوع بالون ها هم به عنوان روشی برای لاغر شدن مد شده است؛ اما چه كسی می تواند مطمئن باشد این روش عجیب، خطرناك نیست؟
چاقی، بیماری ای است كه پیر و جوان نمی شناسد، به طوری كه براساس گزارشی منتشر شده از سازمان جهانی بهداشت، چاقی امروز در دنیا به یك بحران تبدیل شده است و در جهان بیش از یك میلیارد فرد بالغ دچار اضافه وزن و حداقل ۳۰۰ میلیون نفر از آنها چاق هستند.
تغییر شیوه زندگی در كشور ما هم سبب شده است شمار مبتلایان به این بیماری در حال افزایش باشد و عوارض آن مانند فشار خون، بیماری های قلبی ـ عروقی، سكته مغزی، كبد چرب، سنگ های كیسه صفرا، اختلال در خواب و انواع سرطان ها مانند سرطان كلون، روده بزرگ، مری و پانكراس در بزرگسالان و اختلال در رشد و بلوغ در كودكان در سطح جامعه بیشتر شود.
اما از میان همه رده های سنی، جوان ها بیشتر از چاقی نگران می شوند، چون آنها بیشتر از بقیه گروه ها مشتاق داشتن اندامی متناسب و زیبا هستند.
همین تعصب درباره تناسب اندام باعث شده است این گروه به روش های مختلفی برای لاغر شدن متوسل شوند كه یكی از آنها كار گذاشتن بالون در معده است.
ما برای پاسخ به این پرسش كه آیا استفاده از بالون اثر بخش است یا نه با دكتر ستار جعفری، متخصص گوارش و بیماری های كبد صحبت كرده ایم. این متخصص می گوید: استفاده از بالون از سال ۱۹۸۵ در كشورهای دیگر جهان شایع شد.
اما هنوز FDA (انجمن غذا و داروی آمریكا) آن را تایید نكرده است. با این حال در اروپا به شكلی گسترده مورد استفاده قرار می گیرد.
به گفته او بالون وسیله ای پلاستیكی است كه داخل معده كار گذاشته می شود كه یا با مایع پر می شود یا توخالی است. حجمش از ۴۰۰ تا ۷۰۰ سی سی تغییر می كند و حداكثر ۶ ماه در بدن باقی می ماند.
قرار گرفتن بالون در معده باعث می شود فرد احساس سیری كند و با رعایت رژیم غذایی مناسب و كم خوردن بسرعت وزن كم كند. بیشترین میزان كاهش وزن فرد در ۳ ماه نخست كار گذاشتن بالون صورت می گیرد كه حدود ۱۶ ـ ۱۵ كیلو است و پس از آن روال كاهش وزن كندتر می شود.
بالون برای چه كسانی تجویز می شود؟
جعفرزاده درباره این كه استفاده از بالون برای چه كسانی تجویز می شود، می گوید: بالون برای هر فردی مناسب نیست و فقط برای بیمارانی كه از نظر علمی چاق شناخته شده اند، تجویز می شود آن هم تنها در شرایطی كه آنها از راه های دیگر كاهش وزن مانند ورزش و رژیم غذایی نتیجه ای نگرفته باشند و دلیل چاقی شان دقیقا از سوی پزشك مشخص شده باشد .
اما منظور این متخصص از افراد چاق شناخته شده از نظر علمی چیست؟
او پاسخ می دهد: چاقی افراد با شاخص های مختلفی سنجیده می شود. یكی از این شاخص ها بی ام آی (BMI) است كه در آن وزن فرد بر حسب واحد كیلوگرم بر قد او به توان ۲ تقسیم می شود. در این مساله قد نیز باید بر حسب واحد متر باشد.
اگر حاصل این تقسیم كمتر از ۵ / ۱۸ باشد، یعنی فرد كمبود وزن دارد اگر بین ۵ / ۱۸ تا ۹ / ۲۴ باشد، یعنی طبیعی است، چنانچه بین ۲۵ تا ۵ / ۲۹ باشد اضافه وزن دارد و در صورتی كه بین ۳۰ ـ ۴۰ باشد، چاق است، اما اگر بالاتر از ۴۰ باشد یعنی چاق بیمارگونه یا بسیار چاق است.
بنابر این توضیحات، بالون ها برای افرادی به كار می روند كه بی ام آی آنها از ۳۰ بالاتر باشد و افرادی كه بی ام آی كمتری داشته باشند نباید از بالون استفاده كنند.
بالون خوب، بد، زشت
قرار گرفتن یك شیء خارجی در معده پرخطر نیست؟ دكتر جعفرزاده در پاسخ به این پرسش می گوید: به هر حال گرچه بالون مزایایی مانند كاهش سریع وزن دارد، اما یك سری عوارض هم به همراه خود می آورد.
برای مثال فرد حداقل در هفته اول احساس تهوع و درد شكم دارد و حتی ممكن است كارایی روزانه او تحت تاثیر قرار بگیرد و مختل شود، اما در این مدت معمولا بیماران به بالون عادت می كنند.
این متخصص گوارش و بیماری های كبدی هشدار می دهد: ممكن است كسانی به این وضع عادت نكنند و ناچار شوند بالون را از معده خارج كنند. اگر دوره استفراغ و تهوع طولانی شود، منجر به التهاب مری یا سوء تغذیه می شود و اگر بادش كم یا پاره شود، امكان دارد به داخل روده برود و سبب انسداد آن یا بیماری هایی مانند زخم معده یا اثنی عشر شود.
از سویی دیگر، لابد شما هم پیشتر در خبرها خوانده اید كه كاهش وزن بیش از ۴ كیلوگرم در ماه معمولا مورد تایید متخصصان تغذیه نیست، اما بالون ها می توانند در همان ماه های نخست، مقدار زیادی از وزن بیماران را كم كنند و به همین دلیل عوارض كاهش شدید وزن نیز یكی از هشدارهایی است كه دكتر جعفرزاده خطاب به بیماران درباره آن توضیح می دهد: احتمال دارد كاهش ناگهانی وزن به سنگ كیسه صفرا یا كبد چرب منجر شود و واضح است كه بر پوست نیز تاثیر می گذارد.
كسانی كه از بالون استفاده می كنند، ناچارند تحت نظر پزشك متخصص پوست نیز باشند، اما آنها معمولا فقط به پوست صورت شان توجه می كنند در حالی كه كاهش وزن پوست همه قسمت های بدن شان را تحت تاثیر قرار می دهد.
بالون گذاشته ها ناچارند تا پایان دوره ای كه بالون در معده شان قرار دارد از خوابیدن روی شكم پرهیز كنند و به پهلوی چپ بخوابند.
به گفته دكتر جعفرزاده، افرادی كه بالون را از معده شان خارج می كنند، همچنان در معرض خطر چاقی هستند و فقط در صورتی از آن مصون می مانند كه پس از خارج كردن بالون نیز تحت نظر متخصص تغذیه باشند.
بالون ممنوع ها!
اگر با وجود همه توصیه های ما هنوز قصد كار گذاشتن بالون در معده تان را دارید، پس آخرین هشدار دكتر جعفرزاده را نیز بخوانید: همه كسانی كه پیش تر معده شان را با جراحی كوچك كرده اند، همه الكلی ها و معتادان به مواد مخدر، همه آنها كه مبتلا به فتق معده هستند، مبتلایان به زخم معده و اثنی عشر و التهاب مری، زنان باردار و كسانی كه داروهای ضد انعقاد می خوردند از جمله افرادی هستند كه باید فكر بالون گذاشتن را از سر بیرون كنند.
مریم یوشی زاده
یادداشت : جام جم آنلاین (www.jamejamonline.ir)
