امیر المومنین علیه السلام : فرزندم درستی چیست ؟
حسن بن علی علیه السلام: پدر, درستی, از میان برداشتن بدی ها به وسیله ی نیكی هاست . نیكی كردن به خویشاوندان و تحمل بدی ایشان . پاكدامن بودن ... به چیزهای خرد نظر داشتن و از اندك چیزی دریغ ورزیدن . بخشیدن قبل از خواستن ... راحت خود را خواستن و به همسر بی اعتنایی كردن . بذل و بخشش در حال تنگ دستی و توانگری. آنچه كه داری را شرافت(خود) پنداری و آنچه كه انفاق می كنی را تلف شده بدانی. وفاداری در سختی و آسایش. دلیری بر دوست و گریز از دشمن . گرایش به تقوا و پارسایی در دنیا , كه نیكو غنیمتی است . خشم را فرو خوردن و خویشتن دار بودن . دلخوش بودن به قسمت الهی , اگر چه اندك باشد ...
- شرف چیست ؟
- جوانمردی چیست ؟
- پستی چیست ؟
- كرم چیست ؟
- فرومایگی چیست ؟
- جود چیست ؟
- بخل چیست ؟
- برادری چیست ؟
- ترس چیست ؟
- غنیمت چیست ؟
- بردباری چیست ؟
- بی نیازی چیست ؟
بخل از نگاه امام حسن علیه السلام یعنی آنچه را كه داری شرافت (خود) پبنداری و آنچه را كه انفاق می كنی تلف شده بدانی.
- فقر چیست ؟
حریص بودن بر هر چیزی ...
- ذلت چیست ؟
وحشت از حقیقت و راستی ... سخن گفتن در باره ی چیزی كه به دردت نمی خورد . در عین تنگدستی بخشیدن و گذشت از بدی ها . حفظ آن چیزی كه به تو سپرده شده ... انجام زیبایی ها و دوری از زشتی ها . بسیار بردبار بودن و با نزدیكان با نرمی رفتار كردن . پیروی از فرو مایگان و همنشینی با گمراهان ... از دست دادن بهره ای كه به تو داده شده است ... شتاب در دستیابی به فرصت ها قبل از این كه امكان پذیر باشد و نیز خودداری از پاسخ گویی(نسبت به آنچه می دانی) و چه نیكو یاوری است سكوت در بسیاری از مواقع, هر چند كه سخنور باشی.
- رنج بیهوده چیست ؟
- بزرگواری چیست ؟
- خردمندی چیست ؟
- بلند مرتبگی چیست ؟
- دوراندیشی چیست ؟
- سفاهت چیست ؟
- محرومیت چیست ؟
- نادانی چیست ؟
برگرفته از: تحف العقول؛ صفحه ۲۲۵
گروه دین و اندیشه - شکوری
